
മുന് സംഭവത്തില് ഒരു യുവതി പ്രഹരിക്കപ്പെട്ടിട്ടും എന്തുകൊണ്ട് മരിച്ചില്ലെന്ന് ഋഷികള് സൂതനോട് ചോദിച്ചു. സൂതന് പറഞ്ഞു: അമരേശ്വര ക്ഷേത്ര-തീര്ഥത്തില്, പ്രത്യേകിച്ച് മാഘമാസത്തിലെ കൃഷ്ണ-ചതുര്ദശിയില്, മരണത്തിന്റെ അധികാരം ക്ഷേത്രപരിധിയില് പിന്മാറുന്നു; അകാലമരണഭയം അവിടെ ശമിക്കുന്നു. ദൈത്യരോടുള്ള വൈരത്തില് ദേവന്മാര് പരാജിതരായ ശേഷം, പ്രജാപതിയുടെ പുത്രിയും കശ്യപന്റെ ഭാര്യയുമായ അദിതി (ദിതിയുടെ സഹോദരി) ദീര്ഘ തപസ്സ് ചെയ്തു. തപസ്സിന്റെ ഫലമായി ഭൂമിയില്നിന്ന് ശിവലിംഗം പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. അപ്പോള് ആകാശവാണി വരങ്ങള് നല്കി—യുദ്ധത്തില് ലിംഗം സ്പര്ശിക്കുന്നവര് ഒരു വര്ഷം അജേയരാകും; മാഘ കൃഷ്ണ-ചതുര്ദശി രാത്രിയില് ജാഗരണം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യര് ഒരു വര്ഷം രോഗരഹിതരായി, അകാലമരണത്തില്നിന്ന് സംരക്ഷിതരാകും; മരണം തന്നെ തീര്ഥപ്രാകാരത്തില്നിന്ന് പിന്മാറും. അദിതി ലിംഗത്തിന്റെ മഹാത്മ്യം ദേവന്മാരെ അറിയിച്ചു; അവർ ശക്തി വീണ്ടെടുത്തു ദൈത്യരെ ജയിച്ചു. ദൈത്യര് വ്രതം അനുകരിക്കാതിരിക്കാനായി ദേവന്മാര് അതേ തിഥിയില് ലിംഗസംരക്ഷണ ക്രമീകരണം ചെയ്തു. ദര്ശനം മാത്രത്തില് തന്നെ മരണനിവൃത്തി ലഭിക്കുന്നതിനാല് ലിംഗത്തിന് ‘അമര’ എന്ന നാമം ലഭിച്ചു. അവസാനം ലിംഗസന്നിധിയില് പാരായണഫലം, അദിതി നിര്മിച്ച സമീപ കുണ്ഡത്തില് സ്നാനം, കൂടാതെ സ്നാനം-ലിംഗദര്ശനം-ജാഗരണം—ഇവയാണ് മുഖ്യാനുഷ്ഠാനം എന്ന് വീണ്ടും പറയുന്നു.
Verse 1
ऋषय ऊचुः । यत्त्वया कथितं सूत न मृता सा कुमारिका । हता रौद्रप्रहारैश्च कौतुकं तन्महत्तरम्
ഋഷികൾ പറഞ്ഞു—ഹേ സൂതാ! നീ പറഞ്ഞതുപോലെ ആ കുമാരിക യഥാർത്ഥത്തിൽ മരിച്ചില്ല, എങ്കിലും അവൾ ഭീകര പ്രഹാരങ്ങളാൽ വീണിരുന്നു. ഇതു അതിലും വലിയ അത്ഭുതം—വ്യക്തമാക്കുക।
Verse 2
यतो भूयः प्रसंजाता योगिनी हरतुष्टिदा । यत्त्वार्थं सर्वमाचक्ष्व कारणं च तदद्भुतम्
കാരണം അവൾ വീണ്ടും ഹരതുഷ്ടിദായിനിയായ യോഗിനിയായി ജനിച്ചു. ഇതിന്റെ പൂർണ്ണാർത്ഥവും അതിന്റെ പിന്നിലെ ആ അത്ഭുത കാരണവും ഞങ്ങൾക്ക് വിശദമായി പറയുക।
Verse 3
सूत उवाच । सा प्रविष्टा समं तेन सुपुण्यममरेश्वरम् । माघकृष्णचतुर्दश्यां न मृत्युर्यत्र विद्यते
സൂതൻ പറഞ്ഞു—അവൾ അവനോടൊപ്പം അത്യന്തം പുണ്യമയമായ അമരേശ്വര ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു. മാഘ കൃഷ്ണ ചതുര്ദശിയിൽ അവിടെ മരണത്തിന് അധികാരം ഇല്ല।
Verse 4
ततोऽष्टौ वसवस्तत्र द्वादशार्कास्तथैव च । एकादशापरे रुद्रा नासत्यौ द्वौ च सुन्दरौ
അപ്പോൾ അവിടെ അഷ്ട വസുക്കളും, ദ്വാദശ ആദിത്യന്മാരും (സൂര്യന്മാർ) കൂടാതെ ഏകാദശ മറ്റ് രുദ്രന്മാരും; സുന്ദരരായ രണ്ടു നാസത്യന്മാർ (അശ്വിനികുമാരർ)യും സന്നിഹിതരായിരുന്നു।
Verse 5
ऋषय ऊचुः । अमरेश्वर इत्युक्तो यो देवो ह्यमरत्वदः । केन संस्थापितो ह्यत्र किंप्रभावश्च कीर्तय
ഋഷിമാർ പറഞ്ഞു—ഇവിടെ ‘അമരേശ്വരൻ’ എന്നു പ്രസിദ്ധനായ ദേവൻ അമരന്മാർക്കും അമരത്വം നല്കുന്നവൻ. അവനെ ഇവിടെ ആരാണ് സ്ഥാപിച്ചത്? അവന്റെ പുണ്യപ്രഭാവം എന്ത്? ദയവായി പ്രസ്താവിക്കൂ।
Verse 6
सूत उवाच । अदितिश्च दितिश्चैव प्रजापतिसुते शुभे । कृते पुरातिरूपाढ्ये कश्यपेन महात्मना
സൂതൻ പറഞ്ഞു—പ്രജാപതിയുടെ ശുഭ പുത്രിമാരായ അദിതി, ദിതി എന്നിവർ, പുരാതനകാലത്ത്, വിചിത്രരൂപസമൃദ്ധിയുള്ള ആ യുഗത്തിൽ, മഹാത്മാവായ കശ്യപൻ വിവാഹമായി സ്വീകരിച്ചു।
Verse 8
अदित्यां विबुधा जाता दितेश्चैव तु दैत्यपाः । तेषां सापत्न्यभावेन महद्वैरमुपस्थितम् । अथ दैत्यैः सुरा ध्वस्ताः कृताश्चान्ये पराङ्मुखाः । अन्ये तु भयसंत्रस्ता दिशो जग्मुः क्षतांगकाः
അദിതിയിൽ നിന്ന് ദേവന്മാർ ജനിച്ചു; ദിതിയിൽ നിന്ന് ദൈത്യാധിപന്മാർ ജനിച്ചു. സഹപത്നീഭാവം മൂലം അവരുടെ ഇടയിൽ മഹാവൈരം ഉദിച്ചു. തുടർന്ന് ദൈത്യർ ദേവന്മാരെ തകർത്തു; ചിലർ പരാജയത്തോടെ പിന്തിരിഞ്ഞു, മറ്റുചിലർ ഭയവിഹ്വലരായി, മുറിവേറ്റ ശരീരങ്ങളോടെ ദിക്കുകളിലേക്ക് ഓടിപ്പോയി।
Verse 9
ततो दुःखसमायुक्ता देवमातात्र संस्थिता । तपश्चक्रे दिवानक्तं शिवध्यानपरायणा
അപ്പോൾ ദുഃഖം നിറഞ്ഞ ദേവമാത അവിടെ തന്നെ പാർത്തു, ശിവധ്യാനത്തിൽ പരായണയായി, പകലും രാത്രിയും തപസ്സു ചെയ്തു।
Verse 10
एवं तस्यास्तपःस्थाया गते युगचतुष्टये । निर्भिद्य धरणीपृष्ठं शिवलिंगं समुत्थितम्
അവൾ തപസ്സിൽ അചഞ്ചലമായി നിലകൊണ്ടിരിക്കെ, നാല് യുഗങ്ങൾ കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ഭൂമിയുടെ ഉപരിതലം പിളർത്തി ശിവലിംഗം ഉദ്ഭവിച്ചു.
Verse 11
ततस्तस्मै कृतानन्दा स्तुत्वा स्तोत्रैः पृथग्विधैः । अष्टांगप्रणिपातेन नमश्चक्रे समाहिता
അപ്പോൾ ആനന്ദപരിപൂർണ്ണയായി അവൾ വിവിധ സ്തോത്രങ്ങളാൽ സ്തുതിച്ചു; ഏകാഗ്രചിത്തത്തോടെ അഷ്ടാംഗപ്രണാമം ചെയ്ത് നമസ്കരിച്ചു.
Verse 12
एतस्मिन्नंतरे वाणी संजाता गगनांगणे । शरीररहिता दिव्या मेघगम्भीरनिःस्वना
ഇതിനിടയിൽ ആകാശവിസ്താരത്തിൽ ഒരു വാണി ഉദിച്ചു—ശരീരരഹിതം, ദിവ്യം, മേഘഗർജ്ജനപോലെ ഗംഭീര നാദമുള്ളത്.
Verse 13
वरं प्रार्थय कल्याणि यस्ते हृदि व्यवस्थितः । प्रसन्नोऽहं प्रदास्यामि तवाद्य शशिशेखरः
“വരം അപേക്ഷിക്ക, ഹേ കല്യാണി! നിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ അധിഷ്ഠിതനായ ഞാൻ—ശശിശേഖരൻ—പ്രസന്നനാകുന്നു; ഇന്ന് നിനക്കത് നൽകും.”
Verse 14
अदितिरुवाच । मम पुत्राः सुरश्रेष्ठ हन्यन्ते युधि दानवैः । तत्कुरुष्व गतायासानवध्यान्रणमूर्धनि
അദിതി പറഞ്ഞു—“ഹേ സുരശ്രേഷ്ഠാ! യുദ്ധത്തിൽ ദാനവർ എന്റെ പുത്രന്മാരെ വധിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ട് അവരെ ക്ഷീണമില്ലാത്തവരാക്കി, യുദ്ധമുൻനിരയിൽ അവധ്യരാക്കണമേ.”
Verse 15
श्रीभगवानुवाच । एतल्लिंगं मदीयं ये स्पृष्ट्वा यास्यंति संयुगे । अवध्यास्ते भविष्यन्ति यावत्संवत्सरं शुभे
ശ്രീഭഗവാൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ ശുഭേ! എന്റെ ഈ ലിംഗം സ്പർശിച്ച് യുദ്ധത്തിലേക്ക് പോകുന്നവർ ഒരു വർഷം വരെ അവധ്യരായി അജേയരായി ഇരിക്കും।
Verse 16
अन्योऽपि मानवो योऽत्र चतुर्दश्यां समाहितः । माघमासस्य कृष्णायां प्रकरिष्यति जागरम्
മറ്റേതെങ്കിലും മനുഷ്യൻ ഇവിടെ മാഘമാസത്തിലെ കൃഷ്ണപക്ഷ ചതുര്ദശിയിൽ മനസ്സു ഏകാഗ്രമാക്കി രാത്രിജാഗരണം അനുഷ്ഠിച്ചാൽ—
Verse 17
सोऽपि संवत्सरं यावद्भविष्यति निरामयः । अपि मृत्युदिने प्राप्ते योऽस्मिन्नायतने शुभे
അവനും ഒരു വർഷം വരെ നിരാമയനായി ഇരിക്കും. മരണദിനം വന്നെത്തിയാലും, ഈ ശുഭ ആയതനത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവന്—
Verse 18
आगमिष्यति तं मृत्युर्दूरात्परिहरिष्यति । एवमुक्त्वाथ सा वाणी विरराम ततः परम्
മരണം വരാനെത്തിയാലും അവനെ ദൂരത്തുനിന്നുതന്നെ ഒഴിവാക്കും. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ആ ദിവ്യവാണി പിന്നെ മൗനമായി।
Verse 19
अदितिश्चापि सन्तुष्टा हतशेषान्सुतांस्ततः । समानीयाथ तल्लिंगं तेषामेव न्यदर्शयत् । कथयामास तत्सर्वं माहात्म्यं यद्वरोदितम्
അദിതിയും സന്തുഷ്ടയായി. തുടർന്ന് സംഹാരത്തിൽ നിന്ന് ശേഷിച്ച പുത്രന്മാരെ കൂട്ടിച്ചേർത്ത്, അവർക്കു അതേ ലിംഗം കാണിച്ചു, വരപ്രദമായ ദിവ്യവാണി പറഞ്ഞ മുഴുവൻ മഹാത്മ്യവും വിശദമായി പറഞ്ഞു।
Verse 20
ततस्ते विबुधाः सर्वे तल्लिंगं प्रणिपत्य च । प्रतिजग्मुस्तुष्टियुक्ताः शस्त्राण्यादाय तान्प्रति
അപ്പോൾ ആ എല്ലാ ദേവന്മാരും ആ ലിംഗത്തെ നമസ്കരിച്ചു, തൃപ്തിഭരിതഹൃദയത്തോടെ, ആയുധങ്ങൾ എടുത്തുകൊണ്ട് ആ ശത്രുക്കളുടെ നേരെ വീണ്ടും പുറപ്പെട്ടു।
Verse 21
यत्र ते दानवा हृष्टाः स्थिताः शक्रपदे शुभे । स्वर्गभोगसमायुक्ता नन्दनांतर्व्यवस्थिताः
എവിടെ ആ ദാനവർ ഹർഷത്തോടെ ശക്രന്റെ ശുഭാധിപത്യസ്ഥാനത്തിൽ നിലകൊണ്ട്, സ്വർഗ്ഗഭോഗങ്ങളാൽ സമ്പന്നരായി, നന്ദനവനത്തിനകത്ത് വസിച്ചിരുന്നുവോ।
Verse 22
अथ ते दानवा दृष्ट्वा संप्राप्तांस्त्रिदिवौकसः । सहसा संगरार्थाय नानाशस्त्रधरान्बहून्
പിന്നീട് ആ ദാനവർ ത്രിദിവവാസികൾ എത്തിവന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, പെട്ടെന്ന് യുദ്ധത്തിനായി നാനാവിധ ആയുധധാരികളായ അനേകരെ സജ്ജമാക്കി।
Verse 23
रथवर्यान्समारुह्य धृतशस्त्रास्त्रवर्मणः । युद्धार्थं सम्मुखा जग्मुर्गर्जमाना घना इव
ശ്രേഷ്ഠ രഥങ്ങളിൽ കയറി, ശസ്ത്രാസ്ത്രങ്ങളും കവചവും ധരിച്ചു, അവർ യുദ്ധത്തിനായി മുഖാമുഖമായി മുന്നേറി—ഘനമേഘങ്ങളെപ്പോലെ ഗർജ്ജിച്ചുകൊണ്ട്।
Verse 24
ततः समभवद्युद्धं देवानां दानवैः सह । रोषप्रेरितचित्तानां मृत्युं कृत्वा निवर्तनम्
അപ്പോൾ ദേവന്മാരും ദാനവന്മാരും തമ്മിൽ യുദ്ധം ഉദിച്ചു. കോപം പ്രേരിപ്പിച്ച അവരുടെ മനസ്സുകൾ, മരണത്തെ വരുത്തിയശേഷം മാത്രമേ പിന്മാറിയുള്ളൂ।
Verse 25
ततस्ते विबुधाः सर्वे हरलब्धवरास्तदा । जघ्नुर्दैत्यानसंख्याताच्छितैः शस्त्रैरनेकधा
അപ്പോൾ ഹരൻ (ശിവൻ) നൽകിയ വരങ്ങൾ ലഭിച്ച എല്ലാ ദേവന്മാരും മൂർച്ചയുള്ള ആയുധങ്ങളാൽ പലവിധത്തിൽ എണ്ണമറ്റ ദൈത്യന്മാരെ വധിച്ചു।
Verse 26
हतशेषाश्च ये तेषां ते त्यक्त्वा त्रिदशालयम् । पलायनकृतोत्साहाः प्रविष्टा मकरालयम्
അവരിൽ ശേഷിച്ചവർ ത്രിദശന്മാരുടെ വാസസ്ഥലം ഉപേക്ഷിച്ച്, രക്ഷപ്പെടാനുള്ള ആകുലതയോടെ മകരാലയമായ സമുദ്രത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു।
Verse 27
ततः शक्रः समापेदे स्वराज्यं दानवैर्हृतम् । यदासीत्पूर्वकाले तत्समग्रं हतकण्टकम्
അപ്പോൾ ശക്രൻ ദാനവർ കവർന്നെടുത്ത തന്റെ സ്വരാജ്യം വീണ്ടും പ്രാപിച്ചു—പൂർവകാലത്തെപ്പോലെ സമഗ്രമായി, തടസ്സങ്ങളുടെ മുള്ളുകളില്ലാതെ।
Verse 28
ततस्ते दानवाः शेषा ज्ञात्वा तल्लिंगसंभवम् । माहात्म्यं वृषनाथस्य क्षेत्रस्यास्योद्भवस्य च
അപ്പോൾ ശേഷിച്ച ദാനവർ ആ ലിംഗത്തിന്റെ ഉത്ഭവം അറിഞ്ഞ്, വൃഷനാഥന്റെ മഹാത്മ്യവും ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പുണ്യപ്രകടനവും മനസ്സിലാക്കി।
Verse 29
शुक्रेण कथितं सर्वं माघकृष्णे निशागमे । चतुर्दश्यां शुचिर्भूत्वा यस्तल्लिंगं प्रपूजयेत् । कालाघ्रातोऽपि न प्राणैः स पुमांस्त्यज्यते क्वचित्
മാഘ കൃഷ്ണപക്ഷത്തിന്റെ അവസാന രാത്രിയിൽ ഇതെല്ലാം ശുക്രൻ പ്രസ്താവിച്ചു. ചതുര്ദശിയിൽ ശുചിയായി ആ ലിംഗത്തെ ഭക്തിശ്രദ്ധയോടെ പൂജിക്കുന്നവൻ, കാലസ്പർശം (മരണം) വന്നാലും പ്രാണവായുവാൽ ഒരിക്കലും ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടുകയില്ല।
Verse 30
तस्माद्यूयं समासाद्य तल्लिंगं तद्दिने निशि । पूजयध्वं महाभागा येन स्युर्मृत्युवर्जिताः
അതുകൊണ്ട് ഹേ മഹാഭാഗന്മാരേ, അതേ ദിവസത്തെ രാത്രിയിൽ ആ ലിംഗത്തെ സമീപിച്ച് പൂജിക്കുവിൻ; അതിനാൽ നിങ്ങൾ മരണപീഡയിൽ നിന്ന് വിമുക്തരാകും।
Verse 31
यावत्संवत्सरस्यातं सत्यमेतन्मयोदितम् । यथा ते देवसंघाश्च तत्प्रभावादसंशयम्
വർഷത്തിന്റെ മുഴുവൻ പ്രവാഹത്തിലും ഇതു സത്യമാണ്—ഞാൻ ഇങ്ങനെ തന്നെയാണ് പറഞ്ഞത്; സംശയമില്ല, അതിന്റെ പ്രഭാവത്താൽ ദേവസംഘങ്ങളും അതുപോലെ സുരക്ഷിതരും വിജയികളുമാകുന്നു।
Verse 32
अथ तं दानवेन्द्राणां मंत्रं ज्ञात्वा सुरेश्वरः । नारदाद्ब्राह्मणः पुत्राद्भयत्रस्तमनास्ततः
അപ്പോൾ സുരേശ്വരൻ നാരദന്റെ പുത്രനായ ബ്രാഹ്മണനിൽ നിന്ന് ദാനവേന്ദ്രന്മാരുടെ രഹസ്യ ആലോചന അറിഞ്ഞ്, ഹൃദയത്തിൽ ഭയത്താൽ വിറച്ചു കലങ്ങി।
Verse 33
मंत्रं चक्रे समं देवैस्तत्र देवस्य रक्षणे । यथा स्यादुद्यमः सम्यक्तस्मिन्नहनि सर्वदा
പിന്നീട് അദ്ദേഹം ദേവന്മാരോടൊപ്പം ചേർന്ന് ആ ദേവന്റെ രക്ഷയ്ക്കായി ഒരു പദ്ധതി ഒരുക്കി; ആ ദിനത്തിൽ അവരുടെ പരിശ്രമം എപ്പോഴും ശരിയായി, തെറ്റാതെ പ്രവർത്തിക്കേണ്ടതിന്നായി।
Verse 34
कोटयस्तु त्रयस्त्रिंशद्देवानां सायुधास्ततः । रक्षार्थं तस्य लिंगस्य तस्मिन्क्षेत्रे व्यवस्थिताः । माघकृष्णचतुर्दश्यां सुसंनद्धाः प्रहारिणः
അതിനുശേഷം ആയുധധാരികളായ മുപ്പത്തിമൂന്ന് കോടി ദേവന്മാർ ആ ക്ഷേത്രത്തിൽ ആ ലിംഗത്തിന്റെ രക്ഷയ്ക്കായി നിലയുറപ്പിച്ചു. മാഘ കൃഷ്ണ ചതുര്ദശിയിൽ അവർ പൂർണ്ണമായി സന്നദ്ധരായി, പ്രഹരിക്കാൻ തയ്യാറായി നിന്നു।
Verse 35
अथ ते दानवा दृष्ट्वा तान्देवांस्तत्र संस्थितान् । भयसंत्रस्तमनसो दुद्रुवुः सर्वतो दिशम्
അവിടെ നിലകൊണ്ടിരുന്ന ദേവന്മാരെ കണ്ട ദാനവർ ഭയത്താൽ വിറച്ച മനസ്സോടെ എല്ലാ ദിക്കുകളിലേക്കും ഓടിപ്പോയി।
Verse 36
अथ प्रभाते विमले प्रोद्गते रविमण्डले । भूय एव सुराः सर्वे मंत्रं चक्रुः परस्परम्
പിന്നീട് നിർമലമായ പ്രഭാതത്തിൽ സൂര്യമണ്ഡലം ഉദിച്ചപ്പോൾ, എല്ലാ ദേവന്മാരും വീണ്ടും പരസ്പരം ആലോചന നടത്തി।
Verse 37
यद्येतत्क्षेत्रमुत्सृज्य गमिष्यामः सुरालयम् । लिंगमेतत्समभ्येत्य पूजयिष्यंति दानवाः
“നാം ഈ പുണ്യക്ഷേത്രം വിട്ട് സുരാലയത്തിലേക്ക് പോയാൽ, ദാനവർ ഇവിടെ വന്ന് ഈ ലിംഗത്തെ പൂജിക്കും।”
Verse 38
ततोऽवध्या भविष्यंति तेऽपि सर्वे यथा वयम् । तस्मादत्रैव तिष्ठामस्त्रयस्त्रिंशत्प्रनायकाः
“അപ്പോൾ അവർയും നമ്മെപ്പോലെ എല്ലാവരും അവധ്യരാകും. അതിനാൽ നാം—ത്രയസ്ത്രിംശ ദേവന്മാരുടെ നേതാക്കൾ—ഇവിടെയേ നില്ക്കാം।”
Verse 39
कोटीनामेव सर्वेषां शेषा गच्छन्तु तत्र च । सहस्राक्षेण संयुक्ताः स्वर्गे स्वपररक्षकाः
“ഈ എല്ലാ കോടികളിൽ ശേഷിക്കുന്നവർ അവിടെ (സ്വർഗത്തിലേക്ക്) പോകട്ടെ, സഹസ്രാക്ഷനായ ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം ചേർന്ന്; സ്വർഗത്തിൽ സ്വന്തം ലോകത്തെ കാക്കട്ടെ।”
Verse 41
एते तल्लिंगरक्षार्थं तस्मिन्क्षेत्रे व्यवस्थिताः । शेषाः शक्रसमायुक्ताः प्रजग्मुस्त्रिदशालयम्
ആ ലിംഗത്തിന്റെ രക്ഷയ്ക്കായി ഇവർ ആ പുണ്യക്ഷേത്രത്തിൽ തന്നെ നിലകൊണ്ടു; ശേഷിച്ചവർ ശക്രൻ (ഇന്ദ്രൻ) സഹിതം ദേവലോകവാസത്തിലേക്ക് പോയി।
Verse 42
सूत उवाच । एवं प्रभावं लिंगं तु देवदेवस्य शूलिनः । भवद्भिः परिपृष्टं यददित्या स्थापितं पुरा
സൂതൻ പറഞ്ഞു—ദേവദേവനായ ശൂലിൻ (ശിവൻ)ന്റെ ലിംഗത്തിന് ഇത്തരമൊരു മഹാപ്രഭാവമുണ്ട്; നിങ്ങൾ ചോദിച്ച ആ ലിംഗം ആദിതി പുരാതനകാലത്ത് സ്ഥാപിച്ചതാണ്।
Verse 43
यस्मान्न विद्यते मृत्युस्तेन दृष्टेन देहिनाम् । अमराख्यं ततो लिंगं विख्यातं भुवनत्रये
ദേഹികള്ക്ക് അതിന്റെ ദർശനത്താൽ മരണം ഇല്ല; അതുകൊണ്ട് ആ ലിംഗം ‘അമര’ എന്ന നാമത്തിൽ ത്രിലോകത്തിലും പ്രസിദ്ധമായി।
Verse 44
यस्मिन्देशेऽपि सा कन्या हता तेन द्विजन्मना । जाबालिना सुक्रुद्धेन तस्य देवस्य मंदिरे
അതേ ദേശത്തിൽ, ആ ദേവന്റെ മന്ദിരത്തിനുള്ളിൽ, അതിക്രുദ്ധനായ ദ്വിജൻ ജാബാലി ആ കന്യയെ വധിച്ചു।
Verse 45
आसीत्तत्र दिने कृष्णा माघमास चतुर्दशी । तेन नो निधनं प्राप्ता सुहताऽपि तपस्विनी
ആ ദിവസം മാഘമാസത്തിലെ കൃഷ്ണപക്ഷ ചതുര്ദശിയായിരുന്നു; അതിനാൽ ഭീകരമായി വധിക്കപ്പെട്ടിട്ടും ആ തപസ്വിനി മരണത്തെ പ്രാപിച്ചില്ല।
Verse 46
एतद्वः सर्वमाख्यातं तस्य लिंगस्य सम्भवम् । माहात्म्यं ब्राह्मणश्रेष्ठाः सर्वपातकनाशनम्
ഹേ ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠന്മാരേ! ആ ലിംഗത്തിന്റെ ഉത്ഭവവും അതിന്റെ മഹാത്മ്യവും ഞാൻ നിങ്ങളോട് പൂർണ്ണമായി പറഞ്ഞു; ആ മഹാത്മ്യം സർവ്വപാപനാശകമാണ്.
Verse 47
यश्चैतत्पठते भक्त्या तस्य लिंगस्य संनिधौ । अपमृत्युभयं तस्य कथंचिन्नैव जायते
ആ ശിവലിംഗത്തിന്റെ സന്നിധിയിൽ ഭക്തിയോടെ ഇതു പാരായണം ചെയ്യുന്നവന് അപമൃത്യുഭയം എങ്ങനെയും ഉദിക്കുകയില്ല.
Verse 48
तस्याग्रेऽस्ति शुभं कुण्डं पूरितं स्वच्छवारिणा । अदित्या निर्मितं देव्या स्नानार्थं चात्मनः कृते
അതിന്റെ മുന്നിൽ ശുദ്ധജലത്തോടെ നിറഞ്ഞ ഒരു ശുഭകുണ്ഡം ഉണ്ട്; ദേവിയായ അദിതി തന്റെ സ്നാനാർത്ഥം അതു നിർമ്മിച്ചതാണ്.
Verse 49
स्नानं कृत्वा नरस्तस्मिन्यस्तल्लिंगं प्रपश्यति । करोति जागरं रात्रौ तस्मिन्नेव दिनेदिने । सोऽद्यापि वत्सरं यावन्नापमृत्युमवाप्नुयात्
അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് ആ ലിംഗത്തെ ദർശിക്കുകയും, അതേ സ്ഥലത്ത് ദിനംപ്രതി രാത്രിജാഗരണം അനുഷ്ഠിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവൻ—ഇന്നുമുതൽ പൂർണ്ണ ഒരു വർഷം വരെ പോലും അപമൃത്യുവിനെ പ്രാപിക്കുകയില്ല.