Adhyaya 53

Verse 1

नारद उवाच । अथान्यत्संप्रवक्ष्यामि शालामाहात्म्य मुत्तमम् । संस्थापिते पुरा स्थाने प्रोक्तोहं द्विजपुंगवैः

നാരദൻ പറഞ്ഞു—ഇപ്പോൾ ഞാൻ മറ്റൊരു ഉത്തമമായ മഹിമ പ്രസ്താവിക്കുന്നു—ശാലയുടെ മാഹാത്മ്യം. പണ്ടുകാലത്ത് പ്രതിഷ്ഠിതമായ ആ പുണ്യസ്ഥാനത്തിൽ ശ്രേഷ്ഠ ബ്രാഹ്മണർ എനിക്ക് ഇതു ഉപദേശിച്ചു।

Verse 2

स्थानस्य रक्षणार्थाय उपायं कुरु सुव्रत । ततो मया प्रतिज्ञातं करिष्ये स्थान रक्षणम्

“ഈ പുണ്യസ്ഥാനത്തിന്റെ രക്ഷയ്ക്കായി ഒരു ഉപായം ചെയ്യുക, ഹേ സുവ്രത.” അപ്പോൾ ഞാൻ പ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു—“ഞാൻ ഈ സ്ഥലത്തെ സംരക്ഷിക്കും.”

Verse 3

आराधिता मया पश्चाद्ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः । त्रयस्त्वेकाग्रचित्तेन ततस्तुष्टाः सुरोत्तमाः

പിന്നീട് ഞാൻ ഏകാഗ്രചിത്തത്തോടെ ബ്രഹ്മാവിനെയും വിഷ്ണുവിനെയും മഹേശ്വരനെയും ആരാധിച്ചു. അപ്പോൾ ദേവോത്തമരായ ആ മൂന്നുപേരും പ്രസന്നരായി।

Verse 4

समागम्याथ मां प्रोचुर्नारद व्रियतां वरः । प्रोक्तं तानार्च्य च मया क्रियतां स्थानरक्षणम्

അപ്പോൾ അവർ എന്റെ അടുക്കൽ വന്ന് പറഞ്ഞു—“ഹേ നാരദാ, ഒരു വരം തിരഞ്ഞെടുക്കുക.” ഞാൻ അവരെ ആരാധിച്ച് പറഞ്ഞു—“ഈ പുണ്യസ്ഥാനത്തിന്റെ സംരക്ഷണം നടപ്പാകട്ടെ.”

Verse 5

अयमेव वरो मह्यं देयो देवैः सुतोषितैः । स्थानलोपो यथा न स्याद्यथा कीर्तिर्भवेन्मम

പൂർണ്ണമായി തൃപ്തരായ ദേവന്മാർ എനിക്ക് നൽകേണ്ട വരം ഇതൊന്നേ—ഈ പുണ്യസ്ഥാനത്തിന് ലോപമോ ക്ഷയമോ വരരുത്; എന്റെ കീർത്തി ചിരസ്ഥായിയായിരിക്കട്ടെ।

Verse 6

एवमस्त्विति देवेशैः प्रतिज्ञातं तदा मुने । स्वांशेन प्रकरिप्याम द्विजानां तव रक्षणम्

അപ്പോൾ ദേവേശ്വരന്മാർ, ഹേ മുനേ, പ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു—“തഥാസ്തു. ഞങ്ങളുടെ സ്വന്തം ശക്തിയുടെ ഒരു അംശംകൊണ്ട് നിന്റെ ദ്വിജസമൂഹത്തെ യഥാവിധി സംരക്ഷിക്കും.”

Verse 7

एवमुक्त्वा कला मुक्ता देवैस्त्रिपुरुषैः स्वयम् । अंतर्धानं ततः प्राप्ताः सर्वेऽपि सुरसत्तमाः

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ആ ത്രിപുരുഷ ദേവന്മാർ സ്വയം തങ്ങളുടെ കല (അംശം) വിട്ടുവിട്ടു; തുടർന്ന് ആ ശ്രേഷ്ഠ ദേവന്മാർ എല്ലാവരും അന്തർധാനം പ്രാപിച്ചു।

Verse 8

ततो मया द्विजैः सार्धं शालाग्रे स्थानरक्षणम् । स्थापिताश्च पृथग्देवास्त्रयस्त्रिभुवनेश्वराः

പിന്നീട് ഞാൻ ദ്വിജന്മാരോടൊപ്പം ശാലയുടെ മുൻഭാഗത്ത് സ്ഥാനരക്ഷണം സ്ഥാപിച്ചു; കൂടാതെ ത്രിഭുവനാധിപതികളായ ആ മൂന്നു ദേവന്മാരെയും അവിടെ വേറിട്ടായി പ്രതിഷ്ഠിച്ചു।

Verse 9

पीड्यमाना यदा विप्राः केनापि च भवंति हि । पूर्वाह्ने चापि ऋग्वेदं मध्याह्ने च यजूं ष्यथ

എപ്പോഴെങ്കിലും ആരാലെങ്കിലും വിപ്രർ പീഡിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, അവർ പൂർവാഹ്നത്തിൽ ഋഗ്വേദവും മധ്യാഹ്നത്തിൽ യജുര്‍വേദവും പാരായണം ചെയ്യുന്നു।

Verse 10

यामे तृतीये सामानि तारस्वरमधीत्य च । शापं यस्य प्रदास्यंति शालाग्रे भृशरोषिताः

മൂന്നാം യാമത്തിൽ ഉയർന്ന താരസ്വരത്തിൽ സാമഗാനം ജപിച്ചു, അവർ അത്യന്തം ക്രോധത്തോടെ ശാലയുടെ അഗ്രഭാഗത്ത് കുറ്റക്കാരനോട് ശാപം ഉച്ചരിക്കുന്നു।

Verse 11

सप्ताहाद्वर्षमध्याद्वा त्रिवर्षाद्भस्मतां व्रजेत् । प्रतिज्ञाता स्थानरक्षा यदि वो नारदाग्रतः

ഒരു ആഴ്ചയ്ക്കുള്ളിലോ, അർദ്ധവത്സരത്തിനുള്ളിലോ, മൂന്നു വർഷത്തിനുള്ളിലോ അവൻ ഭസ്മമാകും—നാരദന്റെ സന്നിധിയിൽ നിങ്ങൾ ആ പുണ്യസ്ഥാനത്തിന്റെ രക്ഷ പ്രതിജ്ഞ ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ।

Verse 12

सत्येन तेन नो वैरी भस्मीभवतु ह क्षणात् । अनेन शाप मंत्रेण भस्मीभवति निश्चितम्

ആ സത്യബലത്താൽ നമ്മുടെ ശത്രു ഈ ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ ഭസ്മമാകട്ടെ. ഈ ശാപമന്ത്രത്താൽ അവൻ നിർണ്ണയമായി ഭസ്മമാകും—ഇത് ധ്രുവം.

Verse 13

शालां त्रिपुरुषां तत्र यः पश्यति दिनेदिने । अर्चयेत्तोषयेच्चासौ स्वर्गलोके महीयते

അവിടെ ദിനംപ്രതി ത്രിപുരുഷ-ശാല ദർശിച്ച്, അതിനെ അർച്ചിച്ചു തൃപ്തികരമായ ഉപചാരങ്ങൾ അർപ്പിക്കുന്നവൻ സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ മഹിമപ്പെടുന്നു।

Verse 14

इति त्रिपुरुषशालामाहात्म्यम् । नारद उवाच । अथान्यत्संप्रवक्ष्यामि मदीयसरसो महत्

ഇങ്ങനെ ത്രിപുരുഷ-ശാലയുടെ മഹാത്മ്യം സമാപിച്ചു. നാരദൻ പറഞ്ഞു—ഇപ്പോൾ ഞാൻ മറ്റൊന്ന് പ്രസ്താവിക്കുന്നു: എനിക്കു ബന്ധപ്പെട്ട സരസ്സിന്റെ മഹത്തായ മഹാത്മ്യം.

Verse 15

माहात्म्यमतुलं पार्थ देवानामपि दुर्लभम् । मया पूर्वं सरः खातं दर्भांकुरशलाकया

ഹേ പാർഥാ, ഈ മഹാത്മ്യം അതുല്യം—ദേവന്മാർക്കും ദുർലഭം. മുൻപ് ഞാൻ തന്നേ ദർഭാങ്കുരത്തിന്റെ മൂർച്ചയുള്ള ശലാകകൊണ്ട് ഈ സരോവരം ഖനനം ചെയ്തു.

Verse 16

मृत्तिका ताम्रपात्रेण त्यक्ता बाह्ये ततः स्वयम् । सर्वेषामेव तीर्थानामाहृत्योदक मुत्तमम्

അതിനുശേഷം ഖനിച്ച മണ്ണ് താമ്രപാത്രംകൊണ്ട് പുറത്തേക്ക് നീക്കി; പിന്നെ ഞാൻ തന്നേ സർവ്വ തീർത്ഥങ്ങളിൽ നിന്നു സമാഹരിച്ച ഉത്തമ ജലം കൊണ്ടുവന്നു.

Verse 17

तत्तत्र सरसि क्षिप्तं तेन संपूरितं सरः । आश्विने मासि संप्राप्ते भानुवारे नरः शुचिः

ആ ജലം അവിടെ സരോവരത്തിൽ ഒഴുക്കി; അതിനാൽ സരോവരം നിറഞ്ഞു. ആശ്വിനമാസം വന്നപ്പോൾ, ഭാനുവാരത്തിൽ, ശുചിയായ മനുഷ്യൻ (അവിടെ കർമ്മം ചെയ്യട്ടെ)…

Verse 18

श्राद्धं यः कुरुते तत्र स्नात्वा दानं विशेषतः । पितरस्तस्य तृप्यंति यावदाभूतसंप्लवम्

ആരാണോ അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത്, പ്രത്യേകമായി ദാനം നൽകി, ശ്രാദ്ധം നടത്തുന്നത്—അവന്റെ പിതൃക്കൾ പ്രളയാന്തം വരെ തൃപ്തരായിരിക്കും.

Verse 19

नारदीयं सरो ह्येतद्विख्यात जगतीतले । महता पुण्ययोगेन देवैरपि हि लभ्यते

ഈ നാരദീയ സരോവരം ഭൂതലത്തിൽ പ്രസിദ്ധമാണ്; മഹത്തായ പുണ്യയോഗം കൊണ്ടുമാത്രമേ ഇത് ദേവന്മാർക്കും ലഭ്യമാകൂ.

Verse 20

यदत्र दीयते दानं हूयते यच्च पावके । सर्वं तदक्षयं विद्याज्जपानशनसाधनात्

ഇവിടെ നൽകുന്ന ദാനവും പവിത്രാഗ്നിയിൽ അർപ്പിക്കുന്ന ഹോമാഹുതിയും—ജപവും ഉപവാസാദി ധർമ്മാചരണങ്ങളും കൊണ്ടുള്ള ശക്തിയാൽ അവയൊക്കെയും അക്ഷയമാണെന്ന് അറിയുക।

Verse 21

नारदीये सरःश्रेष्ठे स्नात्वा यो नारदेश्व रम् । पूजयेच्छ्रद्धया मर्त्यः सर्वपापैः प्रमुच्यते

ശ്രേഷ്ഠമായ നാരദീയ സരസ്സിൽ സ്നാനം ചെയ്ത്, ശ്രദ്ധയോടെ നാരദേശ്വരനെ പൂജിക്കുന്ന മർത്ത്യൻ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്നു മോചിതനാകുന്നു।

Verse 22

अत्र तीर्थे पुरा पार्थ सर्वनागैस्तपः कृतम् । कद्रूशापस्य मोक्षार्थमात्मनो हितका म्यया

ഹേ പാർഥാ! ഈ തീർത്ഥത്തിൽ പുരാതനകാലത്ത് സർവ്വ നാഗന്മാരും സ്വന്തം ഹിതം ആഗ്രഹിച്ച്, കദ്രൂശാപമോചനാർത്ഥം തപസ്സു ചെയ്തു।

Verse 23

ततः सिद्धिं परां प्राप्ता एतर्त्तार्थप्रभावतः । ततो नागेश्वरं लिंगं स्थापयामासुरूर्जितम्

അതിനുശേഷം ഈ പുണ്യവൃത്താന്തത്തിന്റെ പ്രഭാവത്താൽ അവർ പരമസിദ്ധി പ്രാപിച്ചു; പിന്നെ അവർ മഹാബലമുള്ള നാഗേശ്വര ലിംഗം സ്ഥാപിച്ചു।

Verse 24

नारदादुत्तरे भागे सर्वे नागाः प्रहर्षिताः । नारदीये सरःश्रेष्ठे यः स्नात्वा पूजयेद्धरम्

നാരദനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സ്ഥലത്തിന്റെ ഉത്തരഭാഗത്ത് സർവ്വ നാഗന്മാരും ഹർഷിതരായിരിക്കുന്നു. ശ്രേഷ്ഠമായ നാരദീയ സരസ്സിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് ഹരനെ (ശിവനെ) പൂജിക്കുന്നവൻ…

Verse 25

नागेश्वरं महाभक्त्या तस्य पुण्यमनन्तकम् । तेषां सर्पभयं नास्ति नागानां वचनं यथा

മഹാഭക്തിയോടെ നാഗേശ്വരനെ ആരാധിക്കുന്നവന്റെ പുണ്യം അനന്തമാകുന്നു. അത്തരക്കാർക്ക് സർപ്പഭയം ഇല്ല—നാഗന്മാരുടെ വചനപ്രകാരം.

Verse 26

इति नारदीयसरोमाहात्म्यम् । नारद उवाच । अपरद्वारकानाम देवी चात्रास्ति पांडव

ഇങ്ങനെ നാരദീയ സരോവരമാഹാത്മ്യം സമാപിച്ചു. നാരദൻ പറഞ്ഞു—ഹേ പാണ്ഡവാ, ഇവിടെ ‘അപരദ്വാരകാ’ എന്ന പേരിലുള്ള ദേവിയും ഉണ്ട്.

Verse 27

सा च ब्रह्मांडद्वारे वै सदैव विहितालया । चतुर्विंशतिकोटीभिर्देवीभिः परिरक्षिता

ആ ദേവി ‘ബ്രഹ്മാണ്ഡദ്വാരം’ എന്ന സ്ഥലത്ത് നിത്യവും നിശ്ചിത ആലയത്തിൽ വസിക്കുന്നു. ഇരുപത്തിനാലു കോടി ദേവിമാർ ചുറ്റുമെല്ലാം അവളെ കാത്തുരക്ഷിക്കുന്നു.

Verse 28

ततो दीर्घं तपस्तप्त्वा मयानीतात्र तोषिता । अपरस्मिंस्ततो द्वारे स्था पिता परमेश्वरी

പിന്നീട് അവൾ ദീർഘതപസ്സു ചെയ്തു; ഞാൻ അവളെ ഇവിടെ കൊണ്ടുവന്നപ്പോൾ അവൾ സന്തുഷ്ടയായി. തുടർന്ന് മറ്റൊരു ദ്വാരത്തിൽ പരമേശ്വരി സ്ഥാപിതയായി.

Verse 29

पूर्वस्मिन्नगरद्वारे स्थापिता द्वारवासिनी । नवमी चैत्रमासस्य कृष्णपक्षे भवेत्तु या

നഗരത്തിന്റെ കിഴക്കൻ ദ്വാരത്തിൽ ‘ദ്വാരവാസിനി’ സ്ഥാപിതയായി. ചൈത്രമാസത്തിലെ കൃഷ്ണപക്ഷ നവമി തിഥിയിലാണ് അവളുടെ വ്രതാചരണം.

Verse 30

कुण्डे स्नानं नरः कृत्वा तां च देवीं प्रपूजयेत् । बलिबाकुलनैवेद्यैर्गन्धधूपादिपूजनैः

കുണ്ഡത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് മനുഷ്യൻ ആ ദേവിയെ ഭക്തിയോടെ വിധിപൂർവ്വം പൂജിക്കണം. ബലി, ബകുലപുഷ്പങ്ങൾ, നൈവേദ്യം അർപ്പിച്ച് ഗന്ധം, ധൂപം മുതലായവകൊണ്ട് ആരാധിക്കണം.

Verse 31

सप्तजन्मकृतं पापं नाशमायाति तत्क्षणात् । यान्यान्प्रार्थयते कामांस्तांस्ताना प्नोति मानवः

ഏഴ് ജന്മങ്ങളിൽ ചെയ്ത പാപം ആ നിമിഷം തന്നേ നശിക്കുന്നു. മനുഷ്യൻ ഏത് ഏത് ആഗ്രഹങ്ങൾ പ്രാർത്ഥിക്കുകയോ, അവ അവൻ പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 32

वन्ध्या च लभते पुत्रं स्नानमात्रेण तत्र वै । नवम्यां चैत्रमासस्य पुष्पधूपार्घ्यपूजया

അവിടെ സ്നാനം മാത്രത്താലും വന്ധ്യയായ സ്ത്രീക്ക് പുത്രലാഭം ഉണ്ടാകുന്നു. കൂടാതെ ചൈത്രമാസത്തിലെ നവമിദിനത്തിൽ പുഷ്പം, ധൂപം, അർഘ്യം അർപ്പിച്ച് പൂജിച്ചാലും (ഫലം ലഭിക്കുന്നു).

Verse 33

विघ्नानि नाशयेद्देवी सर्व सिद्धिं प्रयच्छति । भक्तानां तत्क्षणादेव सत्यमेतन्न संशयः

ദേവി വിഘ്നങ്ങളെ നശിപ്പിച്ച് സർവ്വസിദ്ധിയും നൽകുന്നു. ഭക്തർക്കു അത് തത്സമയത്തുതന്നെ സംഭവിക്കുന്നു—ഇത് സത്യം, സംശയമില്ല.

Verse 34

उत्तरद्वारकां चापि पूज्यैवं विधिवन्नरः । एतदेव फलं सोपि प्राप्नुयान्मान वोत्तमः

ഇതുപോലെ തന്നെ മനുഷ്യൻ വിധിപൂർവ്വം ഉത്തരദ്വാരകയെയും പൂജിക്കണം. ആ മനുഷ്യോത്തമനും ഇതേ ഫലം തന്നെ പ്രാപിക്കും.

Verse 35

पूर्वद्वारे तु वै देवी या स्थिता द्वारवासिनी । तस्याः पूजनमात्रेण प्राप्नुयाद्वांछितं फलम्

കിഴക്കേ വാതിലിൽ ദ്വാരവാസിനിയായ ദേവി നിലകൊള്ളുന്നു. അവളെ പൂജിച്ചതുമാത്രം കൊണ്ടു ഭക്തന്‍ അഭിലഷിതഫലം ലഭിക്കുന്നു.

Verse 36

आश्विने मासि संप्राप्ते नव रात्रे विशेषतः । उपोष्य नवरात्रं च स्नात्वा कुण्डे समाहितः

ആശ്വിനമാസം വന്നാൽ, പ്രത്യേകിച്ച് നవరാത്രികളിൽ, നవరാത്രവ്രതമായി ഉപവസിച്ച് കുണ്ടിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് മനസ്സിനെ സമാധാനത്തോടെ ഏകാഗ്രമാക്കണം.

Verse 37

पूजयेद्देवतां भक्त्या पुष्पधूपान्नतर्पणैः । अपुत्रो लभते पुत्रान्निर्धनो लभते धनम्

പുഷ്പം, ധൂപം, നൈവേദ്യം, തർപ്പണം എന്നിവകൊണ്ട് ഭക്തിയോടെ ദേവതയെ പൂജിക്കണം. സന്താനമില്ലാത്തവന്‍ സന്താനം ലഭിക്കും; ദരിദ്രന്‍ ധനം ലഭിക്കും.

Verse 38

वन्ध्या प्रसूयते पार्थ नात्र कार्या विचारणा

ഹേ പാർഥാ! ഇവിടെ വന്ധ്യയും പ്രസവിക്കും; ഇതിൽ സംശയമോ വിചാരണമോ വേണ്ടതില്ല.

Verse 53

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां प्रथमे माहेश्वर खण्डे कौमारिकाखंडे कोटितीर्थादिमाहात्म्यवर्णनंनाम त्रिपंचाशत्तमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതി-സാഹസ്രീ സംഹിതയുടെ പ്രഥമ മാഹേശ്വരഖണ്ഡത്തിലെ കൗമാരികാഖണ്ഡത്തിൽ ‘കോടിതീർത്ഥാദി-മാഹാത്മ്യവർണനം’ എന്ന പേരിലുള്ള അമ്പത്തിമൂന്നാം അധ്യായം സമാപ്തമായി.