Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 36

आश्विने मासि संप्राप्ते नव रात्रे विशेषतः । उपोष्य नवरात्रं च स्नात्वा कुण्डे समाहितः

āśvine māsi saṃprāpte nava rātre viśeṣataḥ | upoṣya navarātraṃ ca snātvā kuṇḍe samāhitaḥ

ആശ്വിനമാസം വന്നാൽ, പ്രത്യേകിച്ച് നవరാത്രികളിൽ, നవరാത്രവ്രതമായി ഉപവസിച്ച് കുണ്ടിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് മനസ്സിനെ സമാധാനത്തോടെ ഏകാഗ്രമാക്കണം.

आश्विनेin (the) Āśvina (month)
आश्विने:
Adhikaraṇa (Location/Time locus/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootआश्विन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; मास-विशेषण (in the month of Āśvina)
मासिin the month
मासि:
Adhikaraṇa (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
संप्राप्तेwhen (it has) arrived
संप्राप्ते:
Adhikaraṇa (Locative absolute/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootसम् + प्र + आप् (धातु) → संप्राप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; सति-सप्तमी (locative absolute)
नवnine
नव:
Adhikaraṇa (Time/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootनव (संख्या-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्या-विशेषण; (here) नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन—‘नव(सु) रात्रेषु’ अर्थे
रात्रेin the night(s) / at the time of nights
रात्रे:
Adhikaraṇa (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरात्रि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; सति-सप्तमी (with संप्राप्ते)
विशेषतःespecially
विशेषतः:
Sambandha (Adverbial modifier/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootविशेषतः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
उपोष्यhaving fasted
उपोष्य:
Kriyā-viśeṣaṇa (Prior action/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootउप + वस् (धातु)
Formक्त्वान्त/ल्यप्-अव्यय (gerund/absolutive)
नवरात्रम्the nine-night (observance)
नवरात्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनव (प्रातिपदिक) + रात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; द्विगु-समासः (संख्यापूर्वकः)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Kriyā-viśeṣaṇa (Prior action/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्ना (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive)
कुण्डेin the pond/pit (kuṇḍa)
कुण्डे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकुण्ड (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
समाहितःcomposed, concentrated
समाहितः:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate adjective/कर्तृसमानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootसम् + आ + धा (धातु) → समाहित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; कर्तरि प्रयोगे ‘composed/collected’

Unknown (contextual narrator within Māheśvara Khaṇḍa discourse)

Tirtha: Koṭitīrtha-associated Kuṇḍa (contextual)

Type: kund

Scene: Night-time Navarātra setting: pilgrims fasting, holding lamps; a calm sacred pond reflects moonlight; a devotee bathes reverently and then sits composed in meditation near the water’s edge.

Ā
Āśvina
N
Navarātra
K
Kuṇḍa

FAQs

Seasonal sacred time (kāla) and sacred place (tīrtha) together intensify spiritual practice—fasting, bathing, and mental steadiness are emphasized.

A sacred ‘kuṇḍa’ (pond/tank) connected to the Koṭitīrtha-ādi Māhātmya setting is referenced for ritual bathing.

Observe Navarātra fasting (upoṣa) in Āśvina, bathe in the kuṇḍa, and maintain focused composure (samāhita).