Adhyaya 121

Verse 1

मार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महीपाल चन्द्रहासमतः परम् । यत्र सिद्धिं परां प्राप्तः सोमराजः सुरोत्तमः

മാർക്കണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു—ഹേ മഹീപാലാ! തുടർന്ന് ചന്ദ്രഹാസമതത്തിൽ നിന്ന് മുന്നോട്ട് ചെന്നു, ദേവോത്തമനായ സോമരാജൻ പരമസിദ്ധി പ്രാപിച്ച സ്ഥലത്തെത്തുക.

Verse 2

युधिष्ठिर उवाच । कथं सिद्धिं परां प्राप्तः सोमनाथो जगत्पतिः । तत्सर्वं श्रोतुमिच्छामि कथयस्व ममानघ

യുധിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞു—ജഗത്പതിയായ സോമനാഥൻ പരമസിദ്ധി എങ്ങനെ പ്രാപിച്ചു? അതെല്ലാം കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; ഹേ അനഘാ, എനിക്ക് പറയുക.

Verse 3

श्रीमार्कण्डेय उवाच । पुरा शप्तो मुनीन्द्रेण दक्षेण किल भारत । असेवनाद्धि दाराणां क्षयरोगी भविष्यसि

ശ്രീമാർക്കണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ഭാരതാ! പണ്ടുകാലത്ത് മുനീന്ദ്രനായ ദക്ഷൻ അവനെ ശപിച്ചു—‘ധർമ്മപത്നിമാരുടെ സഹവാസം ഉപേക്ഷിച്ചതിനാൽ നീ ക്ഷയരോഗിയായി മാറും.’

Verse 4

उद्वाहितानां पत्नीनां ये न कुर्वन्ति सेवनम् । या निष्ठा जायते नृणां तां शृणुष्व नराधिप

വിവാഹിതയായ ഭാര്യമാരോടു യഥോചിത ദാമ്പത്യധർമ്മം അനുഷ്ഠിക്കാത്ത പുരുഷന്മാർക്ക് ഏതു നിശ്ചിത ഫലം സംഭവിക്കുന്നുവോ, ഹേ നരാധിപാ, അത് കേൾക്കുക.

Verse 5

ऋतावृतौ हि नारीणां सेवनाज्जायते सुतः । सुतात्स्वर्गश्च मोक्षश्च इत्येवं श्रुतिभाषितम्

ഋതുകാലത്തിൽ സ്ത്രീയോടു ധർമ്മാനുസൃതമായ സംഗമത്തിൽ പുത്രൻ ജനിക്കുന്നു. പുത്രനാൽ സ്വർഗവും മോക്ഷവും ലഭിക്കുന്നു എന്നു ശ്രുതി പ്രസ്താവിക്കുന്നു.

Verse 6

तत्कालोचितधर्मेण वेष्टितो रौरवे पतेत् । तस्यास्तद्रुधिरं पापः पिबते कालमीप्सितम्

സമയോചിതമായ ധർമ്മം ഉപേക്ഷിച്ചതിന്റെ ദോഷത്തിൽ ബന്ധിതനായ അവൻ റൗരവ നരകത്തിൽ പതിക്കുന്നു. അവിടെ പാപി, വിധി നിശ്ചയിച്ച കാലംവരെ അവളുടെ രക്തം കുടിക്കുന്നു.

Verse 7

ततोऽवतीर्णः कालेन यां यां योनिं प्रयास्यति । तस्यां तस्यां स दुष्टात्मा दुर्भगो जायते सदा

പിന്നീട് കാലവശാൽ വീണ്ടും അധോലോകത്തിലേക്ക് ഇറങ്ങി അവൻ ഏത് ഏത് യോണിയിൽ പ്രവേശിക്കുകയോ, ആ ആ ജന്മത്തിൽ തന്നെ ആ ദുഷ്ടാത്മാവ് എപ്പോഴും ദുര്ഭാഗ്യവാനായി ജനിക്കുന്നു.

Verse 8

नारीणां तु सदा कामोऽभ्यधिकाः परिवर्तते । विशेषेण ऋतौ काले पीड्यते कामसायकैः

സ്ത്രീകളിൽ കാമം എപ്പോഴും ശക്തമായി വീണ്ടും വീണ്ടും ഉണരുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് ഋതുകാലത്ത് അവർ കാമബാണങ്ങളാൽ പീഡിതരാകുന്നു.

Verse 9

परिभूता हिता भर्त्रा ध्यायन्तेऽन्यं पतिं स्त्रियः । ततः पुत्रः समुत्पन्नो ह्यटते कुलमुत्तमम्

ഭർത്താവാൽ അപമാനിതയും അവഗണിതയും ആയ സ്ത്രീകൾ മറ്റൊരു പുരുഷനെ ഭർത്താവായി ചിന്തിക്കാം. അപ്പോൾ ജനിച്ച പുത്രൻ അലഞ്ഞുതിരിഞ്ഞ് ഉത്തമകുലത്തെയും അപകീർത്തിപ്പെടുത്തുന്നു.

Verse 10

स्वर्गस्थास्तेन पितरः पूर्वजास्ते पितामहाः । पतन्ति जातमात्रेण कुलटस्तेन चोच्यते

അവന്റെ ജന്മമാത്രത്താൽ സ്വർഗ്ഗസ്ഥരായ പിതാക്കന്മാർ, പൂർവ്വജർ, പിതാമഹന്മാർ വീഴുന്നു; അതുകൊണ്ട് അവൻ ‘കുലട’ അഥവാ കുലദ്രോഹി എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 11

तेन कर्मविपाकेन क्षयरोग्यभवच्छशी । त्यक्त्वा लोकं सुरेन्द्राणां मर्त्यलोकमुपागतः

ആ കർമ്മവിപാകത്താൽ ശശി (ചന്ദ്രൻ) ക്ഷയരോഗബാധിതനായി; സുരേന്ദ്രന്മാരുടെ ലോകം ഉപേക്ഷിച്ച് മർത്ത്യലോകത്തിലേക്ക് എത്തി।

Verse 12

ततस्तीर्थान्यनेकानि पुण्यान्यायतनानि च । भ्रमन्वै नर्मदां प्राप्तः सर्वपापप्रणाशनीम्

അതിനുശേഷം അനേകം പുണ്യതീർത്ഥങ്ങളും പവിത്രധാമങ്ങളും സഞ്ചരിച്ച്, സർവ്വപാപപ്രണാശിനിയായ നർമദയെ അദ്ദേഹം പ്രാപിച്ചു।

Verse 13

उपवासं च दानानि व्रतानि नियमांस्तथा । चचार द्वादशाब्दानि ततो मुक्तः स किल्बिषैः

അവൻ പന്ത്രണ്ടു വർഷം ഉപവാസം, ദാനങ്ങൾ, വ്രതങ്ങൾ, നിയമങ്ങൾ എന്നിവ അനുഷ്ഠിച്ചു; തുടർന്ന് പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് വിമുക്തനായി।

Verse 14

स्नापयित्वा महादेवं सर्वपातकनाशनम् । जगाम प्रभया पूर्णः स च लोकमनुत्तमम्

സർവ്വപാതകനാശകനായ മഹാദേവനെ സ്നാപനം ചെയ്‌ത ശേഷം, പ്രഭയിൽ നിറഞ്ഞവനായി അവൻ അനുത്തമ ലോകത്തിലേക്ക് പോയി।

Verse 15

येनैव स्थापितो देवः पूज्यते वर्षसंख्यया । तावद्वर्षसहस्राणि रुद्रलोके स पूज्यते

ആരാൽ ദേവൻ പ്രതിഷ്ഠിക്കപ്പെട്ടുവോ, പ്രതിഷ്ഠാനന്തരമായി എത്ര വർഷങ്ങൾ അവനെ പൂജിക്കപ്പെടുന്നുവോ, അത്രയേറെ വർഷസഹസ്രങ്ങൾ അവൻ രുദ്രലോകത്തിൽ പൂജിതനാകുന്നു।

Verse 16

तेन देवान्विधानोक्तान्स्थापयन्ति नरा भुवि । अक्षयं चाव्ययं यस्मात्कालं भुञ्जन्ति मानवाः

അതുകൊണ്ട് ഭൂമിയിൽ മനുഷ്യർ ശാസ്ത്രവിധിപ്രകാരം ദേവന്മാരെ പ്രതിഷ്ഠിക്കുന്നു; കാരണം അതിലൂടെ അവർ അക്ഷയവും അവ്യയവും ആയ പുണ്യഫലം അനുഭവിക്കുന്നു।

Verse 17

सोमतीर्थे नरः स्नात्वा पूजयेद्देवमीश्वरम् । स भ्राजते नरो लोके सोमवत्प्रियदर्शनः

സോമതീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് മനുഷ്യൻ ഈശ്വരദേവനെ പൂജിക്കണം; അപ്പോൾ അവൻ ലോകത്തിൽ ചന്ദ്രനെപ്പോലെ പ്രിയദർശനനായി ദീപ്തനാകുന്നു।

Verse 18

चन्द्रहासे तु यो गत्वा ग्रहणे चन्द्रसूर्ययोः । स्नानं समाचरेद्भक्त्या मुच्यते सर्वकिल्बिषैः

ആരെങ്കിലും ചന്ദ്രഹാസത്തിലേക്ക് ചെന്നു ചന്ദ്രഗ്രഹണമോ സൂര്യഗ്രഹണമോ സമയത്ത് ഭക്തിയോടെ സ്നാനം ആചരിച്ചാൽ, അവൻ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്നു മോചിതനാകുന്നു।

Verse 19

तत्र स्नानं च दानं च चन्द्रहासे शुभाशुभम् । कृतं नृपवरश्रेष्ठ सर्वं भवति चाक्षयम्

ഹേ നൃപവരശ്രേഷ്ഠാ! അവിടെ ചന്ദ്രഹാസത്തിൽ ചെയ്ത സ്നാനവും ദാനവും—ശുഭകാരണമാകട്ടെ അശുഭകാരണമാകട്ടെ—എല്ലാം അക്ഷയഫലപ്രദമാകുന്നു।

Verse 20

ते धन्यास्ते महात्मानस्तेषां जन्म सुजीवितम् । चन्द्रहासे तु ये स्नात्वा पश्यन्ति ग्रहणं नराः

അവർ ധന്യർ, അവർ മഹാത്മാക്കൾ; അവരുടെ ജന്മം സത്യമായി സഫലമാണ്—ചന്ദ്രഹാസത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് ഗ്രഹണദർശനം ചെയ്യുന്നവർ।

Verse 21

वाचिकं मानसं पापं कर्मजं यत्पुराकृतम् । स्नानमात्रेण राजेन्द्र तत्र तीर्थे प्रणश्यति

വാക്കാൽ, മനസ്സാൽ, കർമത്താൽ മുമ്പ് ചെയ്ത പാപമെന്തായാലും, ഹേ രാജേന്ദ്രാ, ആ തീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനമാത്രം കൊണ്ടുതന്നെ നശിക്കുന്നു।

Verse 22

बहवस्तं न जानन्ति महामोहसमन्विताः । देहस्थमिव सर्वेषां परमानन्दरूपिणम्

മഹാമോഹത്തിൽ മൂടപ്പെട്ട പലരും അവനെ തിരിച്ചറിയുന്നില്ല—അവൻ പരമാനന്ദസ്വരൂപൻ—എന്നാലും അവൻ എല്ലാവരുടെയും ദേഹത്തിനുള്ളിൽ വസിക്കുന്നതുപോലെ ഇരിക്കുന്നു।

Verse 23

पश्चिमे सागरे गत्वा सोमतीर्थे तु यत्फलम् । तत्समग्रमवाप्नोति चन्द्रहासे न संशयः

പശ്ചിമ സമുദ്രത്തിൽ ചെന്നു സോമതീർത്ഥത്തിൽ ലഭിക്കുന്ന ഫലം, അതേ സമഗ്രഫലം ചന്ദ്രഹാസത്തിൽ തന്നെ ലഭിക്കുന്നു—സംശയമില്ല।

Verse 24

संक्रान्तौ च व्यतीपाते अयने विषुवे तथा । चन्द्रहासे नरः स्नात्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते

സംക്രാന്തി, വ്യതീപാതം, അയനങ്ങൾ, വിഷുവകാലം എന്നിവയിൽ—ചന്ദ്രഹാസത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ മനുഷ്യൻ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്ന് വിമുക്തനാകും।

Verse 25

ते मूढास्ते दुराचारास्तेषां जन्म निरर्थकम् । चन्द्रहासं न जानन्ति ये रेवायां व्यवस्थितम्

രേവാ നദീതീരത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ചന്ദ്രഹാസ തീർത്ഥത്തെ അറിയാത്തവർ മൂഢന്മാരും ദുരാചാരികളുമാണ്; അവരുടെ ജന്മം നിരർത്ഥകമാണ്.

Verse 26

चन्द्रहासे तु यः कश्चित्संन्यासं कुरुते द्विजः । अनिवर्तिका गतिस्तस्य सोमलोकान्न संशयः

ചന്ദ്രഹാസ തീർത്ഥത്തിൽ സന്യാസം സ്വീകരിക്കുന്ന ദ്വിജന് സോമലോകത്തേക്ക് മടങ്ങിവരവില്ലാത്ത ഗതി ലഭിക്കുന്നു; ഇതിൽ സംശയമില്ല.

Verse 121

। अध्याय

॥ ഈ അധ്യായം ഇവിടെ അവസാനിക്കുന്നു ॥