Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 17

Devanagari script

सोमतीर्थे नरः स्नात्वा पूजयेद्देवमीश्वरम् । स भ्राजते नरो लोके सोमवत्प्रियदर्शनः

Transliteration

somatīrthe naraḥ snātvā pūjayeddevamīśvaram | sa bhrājate naro loke somavatpriyadarśanaḥ

Translation

സോമതീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് മനുഷ്യൻ ഈശ്വരദേവനെ പൂജിക്കണം; അപ്പോൾ അവൻ ലോകത്തിൽ ചന്ദ്രനെപ്പോലെ പ്രിയദർശനനായി ദീപ്തനാകുന്നു।

Word by Word

• सोमतीर्थे: at Soma-tīrtha
• सोमतीर्थे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समासः (सोमस्य तीर्थम्); नपुंसकलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम् (Locative singular)

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्तः (gerund/absolutive): 'having bathed'

• पूजयेत्: should worship
• पूजयेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः, एकवचनम् (injunctive sense: 'should worship')

• देवम्: the deity
• देवम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• ईश्वरम्: the Lord
• ईश्वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; देवम् इति विशेषण/अप्पोज़िशन

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• भ्राजते: shines
• भ्राजते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भ्राज् (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), आत्मनेपदम्; प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

• नरः: the man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सः इत्यस्य अप्पोज़िशन

• लोके: in the world
• लोके: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्

• सोमवत्: like Soma
• सोमवत्: Kriya-visheshana (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सोम (प्रातिपदिक) + वत् (तद्धित-प्रत्यय)
• Form: उपमानवाचक-अव्यय (adverbial: 'like Soma')

• प्रियदर्शनः: pleasant to behold
• प्रियदर्शनः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक) + दर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समासः (प्रियं दर्शनं यस्य/प्रियदर्शनः); पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; नरः इति विशेषणम्

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced for Āvantya Khaṇḍa narrative style)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Somatīrtha

Type: tirtha

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim bathing at Somatīrtha on a riverbank at dawn, then offering flowers and bilva to a Śiva shrine; a soft lunar glow metaphorically surrounds the devotee.

Characters & Entities

• Somatīrtha
• Īśvara (Śiva)
• Soma (Moon)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Tīrtha-bathing joined with īśvara-pūjā refines the devotee’s presence, granting inner and outer radiance.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Somatīrtha, a named pilgrimage ford praised for snāna and īśvara worship.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna at Somatīrtha followed by worship (pūjā) of Īśvara.