Adhyaya 37
Shukla YajurvedaAdhyaya 3721 Mantras

Adhyaya 37

Pravargya supplementary mantras.

← Adhyaya 36Adhyaya 38

Mantras

Mantra 1

दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वेऽश्विनो॑र्बा॒हुभ्यां॑ पू॒ष्णो हस्ता॑भ्याम् । आ द॑दे॒ नारि॑रसि

ദേവനായ സവിതൃയുടെ പ്രസവത്തിൽ, അശ്വിന്മാരുടെ ബാഹുക്കളാൽ, പൂഷണന്റെ കൈകളാൽ ഞാൻ നിന്നെ ഗ്രഹിക്കുന്നു. നീ ശത്രുവല്ല.

Mantra 2

यु॒ञ्जते॒ मन॑ उ॒त यु॑ञ्जते॒ धियो॒ विप्रा॒ विप्र॑स्य बृह॒तो वि॑प॒श्चित॑ः । वि होत्रा॑ दधे वयुना॒विदेक॒ इन्म॒ही दे॒वस्य॑ सवि॒तुः परि॑ष्टुति॒ः स्वाहा॑

വിപ്രന്മാർ മനസ്സിനെ യുക്തമാക്കുന്നു; ധിയെയും യുക്തമാക്കുന്നു—വിപ്രന്റെ വിപ്രൻ, മഹാൻ, സർവ്വവിശദജ്ഞൻ (വിപശ്ചിത്). വയുനാവിത് (വിധിജ്ഞൻ) ആയ ഏകൻ ഹോത്രങ്ങളെ (യാജക-കർമ്മങ്ങളെ) ക്രമപ്പെടുത്തി സ്ഥാപിച്ചു; ദേവൻ സവിതൃയുടെ മഹത്തായ, സർവ്വവ്യാപകമായ പരിഷ്ടുതി (പരിവ്യാപക സ്തുതി) ഉണ്ട്. സ്വാഹാ।

Mantra 3

देवी॑ द्यावापृथिवी म॒खस्य॑ वाम॒द्य शिरो॑ राध्यासं देव॒यज॑ने पृथि॒व्याः । म॒खाय॑ त्वा म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे

ഹേ ദേവിമാരേ ദ്യാവാ-പൃഥിവീ, മഖത്തിന്റെ (യജ്ഞത്തിന്റെ) ശിരസ്സിനായി ഇന്ന് ഞാൻ നിങ്ങള്ക്കായി വിജയകരമായി സാധിപ്പിക്കട്ടെ—പൃഥിവിയിലെ ദേവയജനത്തിൽ (ദേവരുടെ യജനസ്ഥലത്തിൽ). മഖത്തിനായി നിന്നെ ഗ്രഹിക്കുന്നു; മഖത്തിന്റെ ശിരസ്സിനായി നിന്നെ ഗ്രഹിക്കുന്നു।

Mantra 4

देव्यो॑ वम्र्यो भू॒तस्य॑ प्रथम॒जा म॒खस्य॑ वो॒ऽद्य शिरो॑ राध्यासं देव॒यज॑ने पृथि॒व्याः । म॒खाय॑ त्वा म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे

ഹേ ദിവ്യ വമ്ര്യഃ (ചീറ്റപ്പുറ്റിലെ മണ്ണുകട്ടകൾ), ഭൂതസ്യ പ്രഥമജ, മഖസ്യ—ഇന്ന് ഞാൻ നിങ്ങളെ ദേവയജനത്തിൽ, പൃഥിവ്യാം, മഖത്തിന്റെ ശിരസ്സായി വിജയകരമായി സ്ഥാപിക്കട്ടെ. മഖായ ത്വാ; മഖസ്യ ത്വാ ശീർഷ്ണേ!

Mantra 5

इय॒त्यग्र॑ आसीन्म॒खस्य॑ ते॒ऽद्य शिरो॑ राध्यासं देव॒यज॑ने पृथि॒व्याः । म॒खाय॑ त्वा म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे

ആദിയിൽ മഖം ഇത്ര അളവുള്ളതായിരുന്നു; ഇന്ന് ഞാൻ ദേവയജനത്തിൽ, പൃഥിവ്യാം, നിനക്കായി അവന്റെ ശിരസ് വിജയകരമായി സ്ഥാപിക്കട്ടെ. മഖായ ത്വാ; മഖസ്യ ത്വാ ശീർഷ്ണേ!

Mantra 6

इन्द्र॒स्यौज॑ स्थ म॒खस्य॑ वो॒ऽद्य शिरो॑ राध्यासं देव॒यज॑ने पृथि॒व्याः । म॒खाय॑ त्वा म॒खस्य॑ शी॒र्ष्णे । म॒खाय॑ त्वा म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे । म॒खाय॑ त्वा म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे

നിങ്ങൾ ഇന്ദ്രസ്യ ഓജസ് ആകുന്നു; ഇന്ന് ഞാൻ നിങ്ങളെ ദേവയജനത്തിൽ, പൃഥിവ്യാം, മഖത്തിന്റെ ശിരസ്സായി വിജയകരമായി സ്ഥാപിക്കട്ടെ. മഖായ ത്വാ; മഖസ്യ ത്വാ ശീർഷ്ണേ! മഖായ ത്വാ; മഖസ്യ ത്വാ ശീർഷ്ണേ! മഖായ ത്വാ; മഖസ്യ ത്വാ ശീർഷ്ണേ!

Mantra 7

प्रैतु॒ ब्रह्म॑ण॒स्पति॒: प्र दे॒व्ये॒तु सू॒नृता॑ । अच्छा॑ वी॒रं नर्यं॑ प॒ङ्क्तिरा॑धसं दे॒वा य॒ज्ञं न॑यन्तु नः । म॒खाय॑ त्वा म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे । म॒खाय॑ त्वा म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे । म॒खाय॑ त्वा म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे

ബ്രഹ്മണസ്പതി മുന്നോട്ട് പ്രസ്ഥാനം ചെയ്യട്ടെ; ദിവ്യ സൂനൃതയും മുന്നോട്ട് പ്രസ്ഥാനം ചെയ്യട്ടെ. പഞ്ചപങ്ക്തിയിൽ സമൃദ്ധനായ വീരനും നര്യനുമായ പുരുഷനിലേക്കു—ദേവന്മാർ നമ്മുടെ യജ്ഞത്തെ നയിക്കട്ടെ. മഖത്തിനായി നിന്നെ; മഖത്തിന്റെ ശിരസ്സിനായി നിന്നെ! (മൂന്നു പ്രാവശ്യം)

Mantra 8

म॒खस्य॒ शिरो॑ऽसि । म॒खाय॑ त्वा म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे । म॒खस्य॒ शिरो॑ऽसि । म॒खाय॑ त्वा म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे । म॒खस्य॒ शिरो॑ऽसि । म॒खाय॑ त्वा म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे । म॒खाय॑ त्वा म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे म॒खाय॑ त्वा म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे म॒खाय॑ त्वा म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे

നീ മഖത്തിന്റെ ശിരസ്സാണ്. മഖത്തിനായി നിന്നെ; മഖത്തിന്റെ ശിരസ്സിനായി നിന്നെ. (വിവിധ സ്ഥാപനക്രമങ്ങൾ അനുസരിച്ച് ആവർത്തനം.)

Mantra 9

अश्व॑स्य त्वा॒ वृष्ण॑ः श॒क्ना धू॑पयामि देव॒यज॑ने पृथि॒व्याः । म॒खाय॑ त्वा म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे ।

അശ്വത്തിന്റെ വൃഷ്ണ (വീര്യവാനായ അശ്വം) സംബന്ധിയായ നിന്നെ, ഫലപ്രദമായ ശക്തിയാൽ, പൃഥിവിയിലെ ദേവയജന—ദേവങ്ങളുടെ യജ്ഞഭൂമിയിൽ—ഞാൻ ധൂപിപ്പിക്കുന്നു. മഖായ (യജ്ഞത്തിനായി) നിന്നെ; മഖസ്യ (മഖത്തിന്റെ) നിന്നെ; ശീർഷ്ണേ (ശിരസ്സിനായി) നിന്നെ.

Mantra 10

ऋ॒जवे॑ त्वा सा॒धवे॑ त्वा सुक्षि॒त्यै त्वा॑ । म॒खाय॑ त्वा म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे ।

ഋജുതയ്ക്കായി നിന്നെ; സാധുതയ്ക്കായി (സുചാരുതയ്ക്കായി) നിന്നെ; സുക്ഷിതിക്കായി (സുസ്ഥിരവാസത്തിനായി) നിന്നെ। മഖത്തിനായി നിന്നെ; മഖത്തിന്റെതിനായി നിന്നെ; ശിരസ്സിനായി (മസ്തകത്തിനായി) നിന്നെ। മഖത്തിനായി നിന്നെ; മഖത്തിന്റെതിനായി നിന്നെ; ശിരസ്സിനായി നിന്നെ। മഖത്തിനായി നിന്നെ; മഖത്തിന്റെതിനായി നിന്നെ; ശിരസ്സിനായി നിന്നെ।

Mantra 11

य॒माय॑ त्वा म॒खाय॑ त्वा॒ सूर्य॑स्य त्वा॒ तप॑से । दे॒वस्त्वा॑ सवि॒ता मध्वा॑नक्तु पृथि॒व्याः स॒ᳪस्पृश॑स्पाहि । अ॒र्चिर॑सि शो॒चिर॑सि॒ तपो॑ऽसि

യമത്തിനായി നിന്നെ; മഖത്തിനായി നിന്നെ; സൂര്യനായി നിന്നെ—തപസ്സിനായി (ഉഷ്ണതയ്ക്കായി)। ദേവനായ സവിതാവ് നിന്നെ മധുരതയാൽ അഭിഷേകം ചെയ്യട്ടെ; ഭൂമിയോടുള്ള സമ്സ്പർശം നീ കാത്തുരക്ഷിക്ക। നീ അർച്ചി (ജ്യോതി) ആകുന്നു; നീ ശോചി (തേജസ്) ആകുന്നു; നീ തപസ് (തപസ്സിന്റെ ഉഷ്ണശക്തി) ആകുന്നു।

Mantra 12

अना॑धृष्टा पु॒रस्ता॑द॒ग्नेराधि॑पत्य॒ आयु॑र्मे दाः पु॒त्रव॑ती दक्षिण॒त इन्द्र॒स्याधि॑पत्ये प्र॒जां मे॑ दाः । सु॒षदा॑ प॒श्चाद्दे॒वस्य॑ सवि॒तुराधि॑पत्ये॒ चक्षु॑र्मे दा आस्रु॑तिरुत्तर॒तो धा॒तुराधि॑पत्ये रा॒यस्पोषं॑ मे दाः । विधृ॑तिरु॒परि॑ष्टा॒द्बृह॒स्पते॒राधि॑पत्ये॒ ओजो॑ मे दा विश्वा॑भ्यो मा ना॒ष्ट्राभ्य॑स्पाहि मनो॒रश्वा॑सि

പുരസ്താത് അനാധൃഷ്ടാ (അപരാജിത) ആയി, അഗ്നിയുടെ ആധിപത്യത്തിൽ, എനിക്ക് ആയുസ്സ് ദയചെയ്യുക। ദക്ഷിണതഃ പുത്രവതീ ആയി, ഇന്ദ്രന്റെ ആധിപത്യത്തിൽ, എനിക്ക് പ്രജ (സന്താനം) ദയചെയ്യുക। പശ്ചാത് സുഷദാ (സുസ്ഥിത) ആയി, ദേവനായ സവിതാവിന്റെ ആധിപത്യത്തിൽ, എനിക്ക് ചക്ഷു (ദൃഷ്ടി) ദയചെയ്യുക। ഉത്തരതഃ ആസ്രുതി (അചല) ആയി, ധാതൃയുടെ ആധിപത്യത്തിൽ, എനിക്ക് റായസ്-പോഷം (വർദ്ധനയോടുകൂടിയ ധനം) ദയചെയ്യുക। ഉപരിഷ്ടാത് വിധൃതി (ധാരക) ആയി, ബൃഹസ്പതിയുടെ ആധിപത്യത്തിൽ, എനിക്ക് ഓജസ് (ബലം) ദയചെയ്യുക। എല്ലാ നാഷ്ട്രങ്ങളിൽ നിന്നുമെനിക്ക് രക്ഷ നൽകുക; നീ മനോരശ്വാ ആകുന്നു।

Mantra 13

स्वाहा॑ म॒रुद्भि॒ः परि॑ श्रीयस्व दि॒वः स॒ᳪस्पृश॑स्पाहि । मधु॒ मधु॒ मधु॑

സ്വാഹാ! മരുദ്ഭിഃ സഹിതം നീ തേജോമയമായ ശ്രീയാൽ സ്വയം ചുറ്റിപ്പൊതിയുക; ദിവഃ (സ്വർഗ്ഗത്തിന്റെ) സ്പർശം സംരക്ഷിക്ക. മധു, മധു, മധു.

Mantra 14

गर्भो॑ दे॒वानां॑ पि॒ता म॑ती॒नां पति॑ः प्र॒जाना॑म् । सं दे॒वो दे॒वेन॑ सवि॒त्रा ग॑त॒ सᳪसूर्ये॑ण रोचते

ഗർഭൻ—ദേവന്മാരുടെ പിതാവ്, മതികളുടെ പതി, പ്രജകളുടെ അധിപതി—ആ ദേവൻ ദേവനായ സവിതൃവിനോടുള്ള സംയോഗത്തിൽ ഗമിച്ചിരിക്കുന്നു; സൂര്യനോടുള്ള സംയോഗത്തിൽ അവൻ പ്രകാശിക്കുന്നു.

Mantra 15

सम॒ग्निर॒ग्निना॑ गत॒ सं दैवे॑न सवि॒त्रा सᳪ सूर्ये॑णारोचिष्ट । स्वाहा॒ सम॒ग्निस्तप॑सा गत॒ सं दैव्ये॑न सवि॒त्रा सᳪसूर्ये॑णारूरुचत

അഗ്നി അഗ്നിയോടുള്ള സംയോഗത്തിൽ ഗമിച്ചിരിക്കുന്നു; ദൈവമായ സവിതൃവിനോടും സൂര്യനോടും സംയോഗത്തിൽ നീ പ്രകാശിച്ചിരിക്കുന്നു. സ്വാഹാ! അഗ്നി തപസ്സാൽ ഗമിച്ചിരിക്കുന്നു; ദൈവമായ സവിതൃവിനോടും സൂര്യനോടും സംയോഗത്തിൽ അവൻ അത്യധിക തേജസ്സോടെ പ്രകാശിച്ചിരിക്കുന്നു.

Mantra 16

ध॒र्ता दि॒वो वि भा॑ति॒ तप॑सस्पृथि॒व्यां ध॒र्ता दे॒वो दे॒वाना॒मम॑र्त्यस्तपो॒जाः । वाच॑म॒स्मे नि य॑च्छ देवा॒युव॑म्

ദിവത്തിന്റെ ധാരകൻ പ്രകാശിക്കുന്നു; തപസ്സിന്റെ ബലത്താൽ ഭൂമിയിലും ധാരകൻ—ദേവന്മാരിലെ ദേവൻ, അമരൻ, തപോജഃ (തപസ്സിൽ നിന്നു ജനിച്ചവൻ). ഹേ ദേവാ, ഞങ്ങളിലേയ്ക്ക് വാക്കിനെ ഉറപ്പിച്ചു നിർത്തുക; ആയുസ്സും പ്രാണശക്തിയും ദൃഢമാക്കുക.

Mantra 17

अप॑श्यं गो॒पामनि॑पद्यमान॒मा च॒ परा॑ च प॒थिभि॒श्चर॑न्तम् । स स॒ध्रीची॒ः स विषू॑ची॒र्वसा॑न॒ आ व॑रीवर्त्ति॒ भुव॑नेष्व॒न्तः

ഞാൻ ഗോപനെ കണ്ടു—ഒരിക്കലും ഇടറാത്തവനെ, തന്റെ പാതകളിലൂടെ ഇങ്ങോട്ടും അങ്ങോട്ടും സഞ്ചരിക്കുന്നവനെ. സംഗമിക്കുന്ന പാതകളും വേർപെടുന്ന പാതകളും ധരിച്ച്, ലോകങ്ങളുടെ ഉള്ളിൽ അവൻ നിരന്തരം തിരിഞ്ഞു സഞ്ചരിക്കുന്നു.

Mantra 18

विश्वा॑सां भुवां पते॒ विश्व॑स्य मनसस्पते॒ विश्व॑स्य वचसस्पते॒ सर्व॑स्य वचसस्पते । दे॒व॒श्रुत्त्वं दे॑व घर्म दे॒वो दे॒वान् पा॒ह्यत्र॒ प्रावी॒रनु॑ वां दे॒ववी॑तये । मधु॒ माध्वी॑भ्यां॒ मधु॒ माधू॑चीभ्याम्

സകല ഭുവനങ്ങളുടെയും പതേ, സകലത്തിന്റെയും മനസ്സിന്റെ പതേ, സകലത്തിന്റെയും വാക്കിന്റെ പതേ, എല്ലാ വചനങ്ങളുടെയും പതേ! ഹേ ദേവാ, ഹേ ഘർമ, നീ ദേവശ്രുത (ദേവന്മാർ കേൾക്കുന്ന/ദേവങ്ങൾക്ക് പ്രിയ)നായിരിക്ക. ഇവിടെ ദേവരൂപത്തിൽ ദേവന്മാരെ രക്ഷിക്ക. നിങ്ങൾ ഇരുവരെയും അനുഗമിച്ച് ദേവവീതി (ദേവന്മാരുടെ ആസ്വാദനം/സ്വീകാരം)ക്കായി നീ സംരക്ഷിച്ചു. മധു—മാധ്വീഭ്യാം, മധു—മാധൂചീഭ്യാം (മധുരം, മധുവുപോലെ ഒഴുകുന്നത്).

Mantra 19

हृ॒दे त्वा॒ मन॑से त्वा दि॒वे त्वा॒ सूर्या॑य त्वा । ऊ॒र्ध्वो अ॑ध्व॒रं दि॒वि दे॒वेषु॑ धेहि

ഹൃദയത്തിന്നു നിന്നെ അർപ്പിക്കുന്നു; മനസ്സിന്നു നിന്നെ അർപ്പിക്കുന്നു; ദിവ്യലോകത്തിന്നു നിന്നെ അർപ്പിക്കുന്നു; സൂര്യനിന്നു നിന്നെ അർപ്പിക്കുന്നു. യജ്ഞത്തെ ഊർദ്ധ്വമായി, സുസ്ഥിരമായി സ്ഥാപിക്ക; ദിവിയിൽ, ദേവന്മാരുടെ ഇടയിൽ, അതിനെ സ്ഥാപിക്ക.

Mantra 20

पि॒ता नो॑ऽसि पि॒ता नो॑ बोधि॒ नम॑स्ते अतु॒ मा मा॑ हिᳪसीः । त्वष्टृ॑मन्तस्त्वा सपेम पु॒त्रान्प॒शून्मयि॑ धेहि प्र॒जाम॒स्मासु॑ धे॒ह्यरि॑ष्टा॒ऽहᳪ स॒ह प॑त्या भूयासम्

നീ ഞങ്ങളുടെ പിതാവാണ്; പിതാവായി ഞങ്ങളെ ശ്രദ്ധിക്ക. നിനക്കു നമസ്കാരം: എന്നെ ഹാനിക്കരുതേ. ത്വഷ്ടൃ-സഹിതനായി, സേവനത്തിലൂടെ ഞങ്ങൾ നിന്നെ പ്രാപിക്കട്ടെ; എന്നിൽ പുത്രന്മാരെയും പശുക്കളെയും സ്ഥാപിക്ക; ഞങ്ങളിലായി പ്രജയെ സ്ഥാപിക്ക. അഹിംസിതയായി, ഭർത്താവിനോടൊപ്പം, ഞാൻ നിലനിൽക്കട്ടെ.

Mantra 21

अह॑: के॒तुना॑ जुषताᳪ सु॒ज्योति॒र्ज्योति॑षा॒ स्वाहा॑ । रात्रि॑: के॒तुना॑ जुषताᳪ सु॒ज्योति॒र्ज्योति॑षा॒ स्वाहा॑

പകൽ, തന്റെ കേതുവോടുകൂടെ, ഹവിയെ സ്വീകരിക്കട്ടെ—സുജ്യോതിയെ ജ്യോതിയാൽ—സ്വാഹാ! രാത്രി, തന്റെ കേതുവോടുകൂടെ, ഹവിയെ സ്വീകരിക്കട്ടെ—സുജ്യോതിയെ ജ്യോതിയാൽ—സ്വാഹാ!

Frequently Asked Questions

It ritualizes the sacrifice as a living person (Makha/Yajña) and installs a stable “head” as the rite’s embodied center, so the Śrāddha-linked offering proceeds with firm foundation, vigour, and right order.

Through a comprehensive all-directions formula that stations the sacrificer and rite securely in every quarter and above, plus sealing invocations (e.g., Maruts) and witness-orientation toward Sūrya and heaven.

They integrate the rite with the full cycle of time, asking each (Day and Night) to accept the offering by its own ketu (mark), thereby harmonizing memorial intent with cosmic rhythm and continuity.