पार्वतीजन्मवर्णनम् / Description of Pārvatī’s Birth

Verse 1

ब्रह्मोवाच । अथ संस्मरतुर्भक्त्या दम्पती तौ भवाम्बिकाम् । प्रसूतिहेतवे तत्र देवकार्यार्थमादरात्

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—അപ്പോൾ ആ ദമ്പതികൾ ഭക്തിയോടും ആദരവോടും കൂടി അവിടെ ഭവാംബികയെ സ്മരിച്ചു; ഗർഭധാരണം സംഭവിക്കാനും ദേവകാര്യസിദ്ധിക്കുമായി।

Verse 2

ततस्सा चण्डिका योगात्त्यक्तदेहा पुरा पितुः । ईहया भतितुं भूयस्समैच्छद्रिरिदारतः

അതിനുശേഷം ആ ചണ്ഡിക—മുമ്പ് പിതൃഗൃഹത്തിൽ യോഗശക്തിയാൽ ദേഹം ഉപേക്ഷിച്ചവൾ—ഇപ്പോൾ ഈ പർവ്വതത്തെ ആശ്രയിച്ച്, സ്വേച്ഛയാൽ വീണ്ടും ദേഹം ധരിച്ചു അതിനെ ധാരണം-പോഷണം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിച്ചു।

Verse 3

सत्यं विधातुं स्ववचः प्रसन्नाखिलकामदा । पूर्णांशाच्छैलचित्ते सा विवेशाथ महेश्वरी

സ്വവചനം സത്യപ്പെടുത്താൻ, പ്രസന്നയായി സർവകാമദായിനിയായ ദേവി തന്റെ പൂർണ്ണാംശത്തോടെ ശൈലരാജൻ (ഹിമാലയം)ന്റെ ചിത്തത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു; അവിടെ മഹേശ്വരിയായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.

Verse 4

विरराज ततस्सोतिप्रमदोपूर्वसुद्युतिः । हुताशन इवाधृष्यस्तेजोराशिर्महामनाः

അപ്പോൾ അദ്ദേഹം മുൻ ദീപ്തിയെയും അതിക്രമിച്ച് പ്രകാശിച്ചു—ഹുതാശനനെപ്പോലെ അജേയൻ, ദിവ്യ തേജസ്സിന്റെ കൂമ്പാരം, മഹാത്മാവ്।

Verse 5

ततो गिरिस्स्वप्रियायां परिपूर्णं शिवांशकम् । समाधिमत्वात्समये समधत्त सुशंकरे

പിന്നീട് സമാധിയിൽ നിലകൊണ്ട സുശങ്കരൻ യുക്തസമയത്ത് തന്റെ പ്രിയ ഗിരിജയിൽ തന്റെ ശിവതത്ത്വത്തിന്റെ പരിപൂർണ്ണ അംശം സ്ഥാപിച്ചു।

Verse 6

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीये पार्वतीखण्डे पार्वतीजन्मवर्णनं नाम षष्टोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീശിവമഹാപുരാണത്തിലെ ദ്വിതീയ റുദ്രസംഹിതയുടെ തൃതീയ പാർവതീഖണ്ഡത്തിൽ ‘പാർവതീജന്മവർണ്ണനം’ എന്ന ആറാം അധ്യായം സമാപ്തമായി।

Verse 7

गिरिप्रिया सर्वजगन्निवासासंश्रयाधिकम् । विरेजे सुतरां मेना तेजोमण्डलगा सदा

സകലജഗത്തിന്റെയും നിവാസവും എല്ലാവർക്കും ആശ്രയവും ആയ ഗിരിപ്രിയ (പാർവതി) യുടെ മാതാവായതിനാൽ, മേന എപ്പോഴും തേജോമണ്ഡലത്തിൽ നിലകൊണ്ട് അത്യന്തം ദീപ്തയായി ശോഭിച്ചു।

Verse 8

सुखोदयं स्वभर्तुश्च मेना दौहृदलक्षणम् । दधौ निदानन्देवानामानन्दस्येप्सितं शुभम्

മേന തന്റെ ഭർത്താവിൽ സുഖോദയം കണ്ടു; താനുമെന്താൽ ഗർഭധാരണത്തിന്റെ ശുഭലക്ഷണങ്ങൾ ധരിച്ചു—അത് ദേവന്മാരുടെ ആനന്ദത്തിന് ഉത്തമവും ഇഷ്ടവുമായ കാരണമായി, ഹർഷത്തിന്റെ ഉറവയായി।

Verse 9

देह सादादसंपूर्णभूषणा लोध्रसंमुखा । स्वल्पभेन्दुक्षये कालं विचेष्यर्क्षा विभावरी

അവളുടെ ദേഹം ശിഥിലമായിരുന്നു; ആഭരണങ്ങളും പൂർണ്ണമായി ശരിയായി അണിഞ്ഞിരുന്നില്ല. ലോദ്ധ്രവൃക്ഷത്തോട്ടു മുഖം തിരിച്ച് അവൾ നിന്നപ്പോൾ, ചന്ദ്രകല ക്ഷീണിക്കവെ നക്ഷത്രചിഹ്നിതമായ രാത്രി കുറച്ചുനേരം താമസിച്ചതുപോലെ തോന്നി.

Verse 10

तदाननं मृत्सुरभिनायं तृप्तिं गिरीश्वरः । मुने रहस्युपाघ्राय प्रेमाधिक्यं बभूव तत्

ഹേ മുനേ, അപ്പോൾ ഗിരീശ്വരനായ ശിവൻ രഹസ്യമായി സമീപിച്ചു അവളുടെ മുഖത്തിലെ മണ്ണിന്റെ സുഗന്ധം ആഘ്രാണിച്ച് പരമ തൃപ്തി നേടി; അതിനാൽ അവളോടുള്ള അവന്റെ പ്രേമം കൂടുതൽ വർധിച്ചു.

Verse 11

मेना स्पृहावती केषु न मे शंसति वस्तुषु । किंचिदिष्टं ह्रियापृच्छदनुवेलं सखी गिरिः

മേന ആഗ്രഹം നിറഞ്ഞവളായിരുന്നിട്ടും, അവൾക്ക് എന്തെല്ലാം വേണമെന്നത് എന്നോട് വെളിപ്പെടുത്തിയില്ല. എന്നാൽ എന്റെ സഖിയായ ഗിരി ലജ്ജയോടെ വീണ്ടും വീണ്ടും—എനിക്ക് എന്താണ് ഇഷ്ടം, എന്താണ് വേണമെന്ന്—എന്നോട് ചോദിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.

Verse 12

उपेत्य दौहदं शल्यं यद्वव्रेऽपश्यदाशु तत् । आनीतं नेष्टमस्याद्धा नासाध्यं त्रिदिवैऽपि हि

അവളുടെ അടുക്കൽ ചെന്നപ്പോൾ, അവൾ ഹൃദയത്തിൽ തിരഞ്ഞെടുത്ത ദൗഹദത്തിന്റെ വേദന—ആകാംക്ഷയുടെ മുള്ള്—അവൻ ഉടൻ തിരിച്ചറിഞ്ഞു. അവൾക്ക് പ്രിയമായത് ക്ഷണത്തിൽ കൊണ്ടുവന്നു; ദൈവോദ്ദേശത്തിന് സേവിക്കുന്നവർക്ക് ത്രിദിവത്തിലെ ദേവന്മാർക്കും അസാധ്യം ഒന്നുമില്ല।

Verse 13

प्रचीयमानावयवा निस्तीर्य दोहदव्यथाम् । रेजे मेना बाललता नद्धपत्राधिका यथा

ദൗഹദവേദന കടന്ന്, അവയവങ്ങൾ വീണ്ടും പുഷ്ടി പ്രാപിച്ചപ്പോൾ മേനാ ദീപ്തയായി—പുതിയ ഇലകളാൽ അലങ്കരിച്ച কোমല ബാലലതപോലെ।

Verse 14

गिरिस्सगर्भां महिषीममंस्त धरणीमिव । निधानगर्भामभ्यन्तर्लीनवह्निं शमीमिव

അവർ ആ മഹിഷിയെ ഗർഭത്തിൽ പർവതങ്ങളെ ധരിക്കുന്ന ധരണിപോലെ കരുതി; കൂടാതെ ഉള്ളിൽ നിധി മറഞ്ഞും അഗ്നി ലീനമായും ഉള്ള ശമീ വൃക്ഷംപോലെയും കരുതി।

Verse 15

प्रियाप्रीतेश्च मनसः स्वार्जितद्रविणस्य च । समुन्नतैः श्रुतेः प्राज्ञः क्रियाश्चक्रे यथोचिताः

പ്രിയമായതിൽ സന്തുഷ്ടമായ മനസ്സോടെയും, സ്വന്തം പരിശ്രമത്തിൽ സമ്പാദിച്ച ധനത്തോടെയും, ആ പ്രാജ്ഞൻ ശ്രുതിയുടെ ഉന്നത വിധാനങ്ങൾ അനുസരിച്ച് യഥോചിതമായ കർമക്രിയകൾ നടത്തി।

Verse 16

ददर्श काले मेनां स प्रतीतः प्रसवोन्मुखीम् । अभ्रितां च दिवं गर्भगृहे भिषगधिष्ठिते

സമയമായപ്പോൾ പ്രസവത്തിനൊരുങ്ങിയ ദീപ്തിമതിയായ മേനയെ അവൻ കണ്ടു. വൈദ്യന്മാർ അധിഷ്ഠിതമായ പ്രസവഗൃഹത്തിൽ അവൾ അത്യന്തം സൂക്ഷ്മമായി പരിചരിക്കപ്പെട്ടു; അവിടെ തന്നെയെന്നപോലെ സ്വർഗം താങ്ങിനിൽക്കുന്നു എന്നു തോന്നി.

Verse 17

दृष्ट्वा प्रियां शुभाङ्गी वै मुमोदातिगिरीश्वरः । गर्भस्थजगदम्बां हि महातेजोवतीन्तदा

പ്രിയയായ ശുഭാംഗിയായ പാർവതിയെ കണ്ട ഗിരീശ്വരൻ (ശിവൻ) അത്യന്തം ആനന്ദിച്ചു; കാരണം ആ സമയത്ത് ഗർഭസ്ഥയായ ജഗദംബ മഹാതേജസ്സോടെ ദീപ്തിമാനയായിരുന്നു.

Verse 18

तस्मिन्नवसरे देवा मुने विष्ण्वादयस्तथा । मुनयश्च समागम्य गर्भस्थां तुष्टुवुश्शिवाम्

ഹേ മുനേ, അന്നേ സമയത്ത് വിഷ്ണു മുതലായ ദേവന്മാരും മുനിമാരും ഒന്നിച്ചു കൂടി ഗർഭസ്ഥയായ ശിവാ (ദേവി)യെ സ്തുതിച്ചു.

Verse 19

देवा ऊचुः । दुर्गे जय जय प्राज्ञे जगदम्ब महेश्वरि । सत्यव्रते सत्यपरे त्रिसत्ये सत्यरूपिणी

ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു— ജയ ജയ, ഹേ ദുർഗേ! ഹേ പ്രാജ്ഞേ, ഹേ ജഗദംബേ, ഹേ മഹേശ്വരീ! ഹേ സത്യവ്രതേ, സത്യപരേ, ത്രിസത്യേ, സത്യരൂപിണീ!

Verse 20

सत्यस्थे सत्यसुप्रीते सत्ययोने च सत्यतः । सत्यसत्ये सत्यनेत्रे प्रपन्नाः शरणं च ते

ഹേ ദേവീ, നീ സത്യത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവൾ, സത്യത്തിൽ അത്യന്തം പ്രസന്നയായവൾ, സത്യമാണ് നിന്റെ ഉദ്ഭവം, നീ യഥാർത്ഥത്തിൽ സത്യസ്വരൂപിണി. ഹേ സത്യസത്യേ, സത്യനേത്രേ, ഞങ്ങൾ ശരണാഗതർ—നീ തന്നെയാണ് ഞങ്ങളുടെ ശരണം.

Verse 21

शिवप्रिये महेशानि देवदुःखक्षयंकरि । त्रैलोक्यमाता शर्वाणी व्यापिनी भक्तवत्सला

ഹേ ശിവപ്രിയേ, ഹേ മഹേശാനീ, ദേവന്മാരുടെ ദുഃഖം ക്ഷയിപ്പിക്കുന്നവളേ! ത്രൈലോക്യമാതാവ് ശർവാണീ, സർവ്വവ്യാപിനീ, ഭക്തവത്സലാ।

Verse 22

आविर्भूय त्रिलोकेशि देवकार्यं कुरुष्व ह । सनाथाः कृपया ते हि वयं सर्वे महेश्वरि

ഹേ ത്രിലോകേശ്വരീ! ദയചെയ്ത് പ്രത്യക്ഷയായി ദേവകാര്യങ്ങൾ നിർവഹിക്കണമേ. ഹേ മഹേശ്വരീ, നിന്റെ കരുണയാൽ ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും സനാഥരായി സംരക്ഷിതരാകുന്നു.

Verse 23

त्वत्तः सर्वे च सुखिनो लभन्ते सुखमुत्तमम् । त्वाम्विना न हि किंचिद्वै शोभते त्रिभवेष्वपि

നിന്നിൽ നിന്നുതന്നെ എല്ലാ ജീവികളും സുഖികളാകുന്നു; പരമാനന്ദം പ്രാപിക്കുന്നു. നിന്നെ കൂടാതെ ത്രിഭുവനങ്ങളിലും ഒന്നും ശോഭിക്കുന്നില്ല.

Verse 24

ब्रह्मोवाच । इत्थं कृत्वा महेशान्या गर्भस्थाया बहुस्तुतिम् । प्रसन्नमनसो देवास्स्वं स्वं धाम ययुस्तदा

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ ഗർഭസ്ഥയായ മഹേശാനിയെ ധാരാളമായി സ്തുതിച്ച ശേഷം, ദേവന്മാർ പ്രസന്നമനസ്സോടെ അപ്പോൾ ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ തങ്ങളുടെ ധാമങ്ങളിലേക്കു പോയി.

Verse 25

व्यतीते नवमे मासे दशमे मासि पूर्णतः । गर्भस्थाया गतिन्द्रध्रे कालिका जगदम्बिका

ഒൻപതാം മാസം കഴിഞ്ഞു പത്താം മാസം പൂർണ്ണമായപ്പോൾ, ജഗദംബികയായ കാലിക കാലനിയമപ്രകാരം ഗർഭസ്ഥാവസ്ഥയിൽ നിന്ന് അടുത്ത ഗതിയിലേക്കു നീങ്ങി.

Verse 26

तदा सुसमयश्चासीच्छान्तभग्रहतारकः । नभः प्रसन्नतां यातं प्रकाशस्सर्वदिक्षु हि

അപ്പോൾ ശുഭകാലം വന്നു; ഗ്രഹ-താരകളുടെ പ്രകാശം ശാന്തമായി. ആകാശം പ്രസന്നവും നിർമ്മലവുമായി, പ്രകാശം സത്യമായി എല്ലാ ദിക്കുകളിലും വ്യാപിച്ചു.

Verse 27

मही मंगलभूयिष्ठा सवनग्रामसागरा । सरस्स्रवन्तीवापीषु पुफुल्लुः पंकजानि वै

ഭൂമി അത്യന്തം മംഗളമയമായി—വനങ്ങളും ഗ്രാമങ്ങളും സമുദ്രങ്ങളും കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടു. തടാകങ്ങളിലും ഒഴുകുന്ന നദികളിലും കുളങ്ങളിലും താമരകൾ തീർച്ചയായും വിരിഞ്ഞു.

Verse 28

ववुश्च विविधा वातास्सुखस्पर्शा मुनीश्वर । मुमुदुस्साधवस्सर्वेऽसतान्दुःखमभूद्द्रुतम्

ഹേ മുനീശ്വരാ, സ്പർശത്തിൽ സുഖകരമായ പലവിധ കാറ്റുകൾ വീശിത്തുടങ്ങി. സകല സദ്ജനങ്ങളും ആനന്ദിച്ചു; എന്നാൽ അസതന്മാരുടെ ദുഃഖം വേഗത്തിൽ ഉയർന്നു.

Verse 29

दुन्दुभीन्वादयामासुर्नभस्यागत्य निर्जराः । पुष्पवृष्टिरभूत्तत्र जगुर्गन्धर्वसत्तमाः

ആകാശത്തിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങി അമരദേവന്മാർ ദുന്ദുഭികൾ മുഴക്കി. അവിടെ പുഷ്പവൃഷ്ടി പെയ്തു; ശ്രേഷ്ഠ ഗന്ധർവ്വർ ആനന്ദത്തോടെ പാടി.

Verse 30

विद्याधरस्त्रियो व्योम्नि ननृतुश्चाप्सरास्तथा । तदोत्सवो महानासीद्देवादीनां नभःस्थले

ആകാശത്തിൽ വിദ്യാധരസ്ത്രീകൾ നൃത്തം ചെയ്തു; അപ്സരസ്സുകളും അതുപോലെ. ആ ദിവ്യാകാശത്തിൽ ദേവാദികൾക്കുള്ള ആ ഉത്സവം മഹോത്സവമായി മാറി.

Verse 31

तस्मिन्नवसरे देवी पूर्वशक्तिश्शिवा सती । आविर्बभूव पुरतो मेनाया निजरूपतः

അന്നേ നിമിഷം ദേവി—ശിവന്റെ പൂർവ്വശക്തിയായ സതി—മേനയുടെ മുമ്പിൽ തന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വരൂപത്തിൽ സാക്ഷാത് പ്രത്യക്ഷയായി.

Verse 32

वसंतर्तौ मधौ मासे नवम्यां मृगधिष्ण्यके । अर्द्धरात्रे समुत्पन्ना गंगेव शशिमण्डलात्

വസന്തകാലത്ത്, മധുമാസത്തിലെ നവമിതിഥിയിൽ, ചന്ദ്രൻ മൃഗ നക്ഷത്രത്തിൽ നിലകൊണ്ടപ്പോൾ, അർദ്ധരാത്രിയിൽ അവൾ പ്രത്യക്ഷയായി—ചന്ദ്രമണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് ഗംഗ ഉദ്ഭവിച്ചതുപോലെ.

Verse 33

समये तत्स्वरूपेण मेनका जठराच्छिवा । समुद्भूय समुत्पन्ना सा लक्ष्मीरिव सागरात्

നിശ്ചിത സമയത്ത്, അതേ സ്വരൂപത്തിൽ ശിവാ മേനകയുടെ ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് ഉദ്ഭവിച്ചു; സമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് ലക്ഷ്മി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടതുപോലെ അവൾ പ്രാകട്യപ്പെട്ടു ജനിച്ചു.

Verse 34

ततस्तस्यां तु जातायां प्रसन्नोऽभूत्तदा भवः । अनुकूलो ववौ वायुर्गम्भीरो गंधयुक्शुभः

അവൾ ജനിച്ചപ്പോൾ തന്നെ ഭവൻ (ഭഗവാൻ ശിവൻ) പ്രസന്നനായി. അനുകൂലമായ കാറ്റ് വീശി—ഗംഭീരവും സ്ഥിരവും സുഗന്ധയുക്തവും ശുഭകരവും ആയി.

Verse 35

बभूव पुष्पवृष्टिश्च तोयवृष्टि पुरस्सरम् । जज्वलुश्चाग्नयः शान्ता जगर्जुश्च तदा घनाः

അപ്പോൾ ജലവൃഷ്ടിക്ക് മുമ്പായി പുഷ്പവൃഷ്ടി ഉണ്ടായി. ശാന്തമായിരുന്നിട്ടും അഗ്നികൾ ജ്വലിച്ചു, അതേ സമയം മേഘങ്ങൾ ഗർജിച്ചു.

Verse 36

तस्यां तु जायमानायां सर्वस्वं समपद्यत । हिमवन्नगरे तत्र सर्व दुःखं क्षयं गतम्

അവൾ ജന്മം കൊണ്ടതുമാത്രത്തിൽ എല്ലാം മംഗളകരവും പരിപൂർണ്ണവുമായി. ഹിമവാന്റെ നഗരത്തിൽ അവിടെ സകല ദുഃഖവും ക്ഷയിച്ചു.

Verse 37

तस्मिन्नवसरे तत्र विष्ण्वाद्यास्सकलास्सुराः । आजग्मुः सुखिनः प्रीत्या ददृशुर्जगदम्बिकाम्

അന്നേ സമയത്ത് അവിടെ വിഷ്ണു മുതലായ എല്ലാ ദേവന്മാരും പ്രീതിയോടെ ആനന്ദിതരായി എത്തി ജഗദംബികാ—വിശ്വമാതാവിനെ ദർശിച്ചു।

Verse 38

तुष्टुवुस्तां शिवामम्बां कालिकां शिवकामिनीम् । दिव्यारूपां महामायां शिवलोकनिवासिनीम्

അവർ ആ ദിവ്യമാതാവിനെ സ്തുതിച്ചു—ശിവാ, അംബാ, കാലികാ, ശിവപ്രിയ—ദിവ്യപ്രഭാമയ രൂപിണി, മഹാമായാശക്തി, ശിവലോകനിവാസിനി।

Verse 39

देवा ऊचुः । जगदम्ब महादेवि सर्वसिद्धिविधायिनि । देवकार्यकरी त्वं हि सदातस्त्वां नमामहे

ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു—ഹേ ജഗദംബേ, ഹേ മഹാദേവീ, സർവ്വസിദ്ധി നൽകുന്നവളേ! നീയേ സദാ ദേവകാര്യങ്ങൾ സാധിപ്പിക്കുന്നവൾ; അതുകൊണ്ട് ഞങ്ങൾ നിരന്തരം നിന്നെ നമസ്കരിക്കുന്നു।

Verse 40

सर्वथा कुरु कल्याणं देवानां भक्तवत्सले । मेनामनोरथः पूर्णः कृतः कुरु हरस्य च

ഹേ ദേവഭക്തവത്സലേ! എല്ലാതരത്തിലും കല്യാണം വരുത്തണമേ. മേനയുടെ മനോരഥം പൂർണ്ണമാക്കി, ഹരൻ (ശിവൻ) എന്നവന്റെ കാര്യവും സിദ്ധമാക്കണമേ।

Verse 41

ब्रह्मोवाच । इत्थं स्तुत्वा शिवां देवीं विष्ण्वाद्या सुप्रणम्य ताम् । स्वंस्वं धाम ययुः प्रीताश्शंसन्तस्तद्गतिं पराम्

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ ദേവി ശിവയെ സ്തുതിച്ച്, അവൾക്കു ഗാഢമായി നമസ്കരിച്ച്, വിഷ്ണു മുതലായ ദേവന്മാർ ആനന്ദത്തോടെ തങ്ങളുടെ തങ്ങളുടെ ധാമങ്ങളിലേക്കു പോയി, അവളുടെ പരമഗതിയെ പുകഴ്ത്തി പ്രസ്താവിച്ചു।

Verse 42

तान्तु दृष्ट्वा तथा जातां नीलोत्पलदलप्रभाम । श्यामा सा मेनका देवी मुदमापाति नारद

അവൾ ഇങ്ങനെ ജനിച്ചതും നീലോത്പലദളങ്ങളുപോലെ പ്രകാശമുള്ളതും കണ്ടപ്പോൾ ശ്യാമവർണ്ണയായ ദേവി മേനക ആനന്ദത്തിൽ നിറഞ്ഞു, ഹേ നാരദാ।

Verse 43

दिव्यरूपं विलोक्यानु ज्ञानमाप गिरिप्रिया । विज्ञाय परमेशानीं तुष्टावातिप्रहर्षिता

ആ ദിവ്യരൂപം ദർശിച്ച് ഗിരിപ്രിയ (പാർവതി) വ്യക്തമായ ജ്ഞാനം നേടി. പരമേശാനിയെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് അവൾ അത്യന്തം ആനന്ദത്തോടെ തൃപ്തഹൃദയമായി സ്തുതിച്ചു।

Verse 44

मेनोवाच । जगदम्ब महेशानि कृतातिकरुणा त्वया । आविर्भूता मम पुरो विलसन्ती यदम्बिके

മേന പറഞ്ഞു— ഹേ ജഗദംബേ, ഹേ മഹേശാനീ! നീ അത്യന്തം കരുണ കാണിച്ചു; ഹേ അംബികേ, എന്റെ മുമ്പിൽ പ്രത്യക്ഷമായി ദിവ്യ തേജസ്സോടെ പ്രകാശിക്കുന്നു।

Verse 45

त्वमाद्या सर्वशक्तीनां त्रिलोकजननी शिवे । शिवप्रिया सदा देवी सर्वदेवस्तुता परा

ഹേ ശിവേ! നീ സർവ്വശക്തികളുടെ ആദ്യം, ത്രിലോകജനനി. നീ സദാ ശിവപ്രിയയായ നിത്യദേവി, പരമയും സർവ്വദേവസ്തുത്യയും ആകുന്നു।

Verse 46

कृपां कुरु महेशानि मम ध्यानस्थिता भव । एतद्रूपेण प्रत्यक्षं रूपं धेहि सुतासमम्

ഹേ മഹേശാനീ, കരുണ ചെയ്യണമേ; എന്റെ ധ്യാനത്തിൽ അധിഷ്ഠിതയായി ഇരിക്കണമേ. ഇതേ രൂപത്തിൽ തന്നെ പ്രത്യക്ഷദർശനം നൽകി, എനിക്ക് മകളെപ്പോലെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടണമേ।

Verse 47

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्या मेनाया भूधरस्त्रियाः । प्रत्युवाच शिवा देवी सुप्रसवामअरिप्रियाम्

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—പർവ്വതരാജന്റെ ഭാര്യ മേനയുടെ വചനങ്ങൾ കേട്ടു, ദേവപ്രിയയും ശുഭപ്രസവയുമായ ശിവാദേവി അവൾക്കു മറുപടി പറഞ്ഞു।

Verse 48

देव्युवाच । हे मेने त्वं पुरा मां च सुसेवितवती रता । त्वद्भक्त्या सुप्रसन्नाहं वरन्दातुं गतान्तिकम्

ദേവി പറഞ്ഞു—ഹേ മേനേ, പണ്ടെ നീ പ്രേമത്തോടെ എന്നെ ശ്രദ്ധയോടെ സേവിച്ചു ആരാധിച്ചിരുന്നു. നിന്റെ ഭക്തിയിൽ ഞാൻ അത്യന്തം പ്രസന്നയാണ്; അതുകൊണ്ട് വരം നൽകാൻ ഇപ്പോൾ നിന്റെ സമീപത്തേക്ക് വന്നിരിക്കുന്നു।

Verse 49

वरं ब्रूहीति मद्वाणीं श्रुत्वा ते तद्वरो वृतः । सुता भव महादेवी सा मे देवहितं कुरु

എന്റെ വാക്ക് “വരം പറയുക” എന്നു കേട്ട് നീ അതേ വരം തിരഞ്ഞെടുത്തു—“ഹേ മഹാദേവി, എന്റെ പുത്രിയായി വരിക; അതിലൂടെ ദേവഹിതം സാധിപ്പിക്ക” എന്നു।

Verse 50

तथा दत्त्वा वरं तेऽहं गता स्वम्पदमादरात् । समयं प्राप्य तनया भवन्ते गिरिकामिनि

ഇങ്ങനെ നിനക്ക് വരം നൽകി ഞാൻ ആദരത്തോടെ എന്റെ ധാമത്തിലേക്ക് മടങ്ങി. നിശ്ചിത സമയം വന്നാൽ, ഹേ ഗിരികാമിനി, നീ തീർച്ചയായും പുത്രന്മാരുടെ മാതാവാകും।

Verse 51

दिव्यरूपं धृतं मेद्य यत्ते मत्स्मरणं भवेत् । अन्यथा मर्त्यभावेन तवाज्ञानं भवेन्मयि

നിനക്കുള്ളിൽ എന്റെ സ്മരണം ഉണരേണ്ടതിനാൽ ഞാൻ ഈ ശുദ്ധ ദിവ്യരൂപം ധരിച്ചിരിക്കുന്നു; അല്ലെങ്കിൽ മർത്ത്യഭാവദൃഷ്ടിയാൽ എന്നെക്കുറിച്ച് നിനക്ക് അജ്ഞാനം ഉണ്ടാകുമായിരുന്നു।

Verse 52

युवां मां पुत्रिभावेन दिव्यभावेन वा सकृत् । चिन्तयन्तौ कृतस्नेहौ यातास्स्थो मद्गतिम्पराम्

നിങ്ങൾ ഇരുവരും എന്നെ ഒരിക്കൽപോലും—മകളോടുള്ള മാതാപിതൃസ്നേഹഭാവത്താലോ അല്ലെങ്കിൽ ദിവ്യഭക്തിഭാവത്താലോ—സ്മരിച്ചു. സ്നേഹത്തിൽ നിറഞ്ഞ് നിങ്ങൾ എന്റെ പരമഗതിയെ (പരമാശ്രയത്തെ) പ്രാപിച്ചു.

Verse 53

देवकार्यं करिष्यामि लीलां कृत्वा द्भुतां क्षितौ । शम्भुपत्नी भविष्यामि तारयिष्यामि सज्जनान्

ഞാൻ ദേവകാര്യത്തെ സഫലമാക്കും; ഭൂമിയിൽ അത്ഭുതമായ ലീല നടത്തും. ഞാൻ ശംഭുവിന്റെ പത്നിയാകും; സജ്ജനരെ (സംസാരസമുദ്രത്തിൽ നിന്ന്) കടത്തിവിടും.

Verse 54

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वासीच्छिवा तूष्णीमम्बिका स्वात्त्ममायया । पश्यन्त्यां मातरि प्रीत्या सद्योऽऽभूत्तनया तनुः

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ട് അംബിക (ശിവാ) മൗനമായി; തന്റെ സ്വാത്മമായാശക്തിയാൽ. അമ്മ സ്നേഹത്തോടെ നോക്കി നിൽക്കുമ്പോഴേക്കും, ഉടൻ തന്നെ പുത്രിയുടെ ദേഹം പ്രത്യക്ഷമായി.