गणेश-षण्मुखयोः विवाहविचारः / Deliberation on the Marriages of Gaṇeśa and Ṣaṇmukha

Verse 1

नारद उवाच । गणेशस्य श्रुता तात सम्यग्जनिरनुत्तमा । चरित्रमपि दिव्यं वै सुपराक्रमभूषितम्

നാരദൻ പറഞ്ഞു—“താതാ, ഗണേശന്റെ അനുത്തമവും ഉത്തമവുമായ ജനനവൃത്താന്തം ഞാൻ സമ്യകമായി ശ്രവിച്ചു; അതുപോലെ അത്യദ്ഭുതപരാക്രമം അലങ്കരിച്ച ദിവ്യചരിതവും।”

Verse 2

ततः किमभवत्तात तत्त्वं वद सुरेश्वरः । शिवाशिवयशस्स्फीतं महानन्दप्रदायकम्

“അതിനുശേഷം എന്തു സംഭവിച്ചു, താതാ? ഹേ സുരേശ്വരാ, സത്യം പറയുക—ശിവന്റെ യശസ്സിനെ വിപുലമാക്കി മഹാനന്ദം നൽകുന്നതിനെ।”

Verse 3

ब्रह्मोवाच साधु पृष्टं मुनिश्रेष्ठ भवता करुणात्मना । श्रूयतां दत्तकर्णं हि वक्ष्येऽहं ऋषिसत्तम

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—ഹേ മുനിശ്രേഷ്ഠാ! കരുണാമയ ഹൃദയത്തോടെ നീ നല്ല ചോദ്യം ചോദിച്ചു. ഹേ ഋഷിവരാ, ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുക; ഇപ്പോൾ ഞാൻ ഇതു വിശദീകരിക്കുന്നു.

Verse 4

शिवा शिवश्च विप्रेन्द्र द्वयोश्च सुतयोः परम् । दर्शंदर्शं च तल्लीलां महत्प्रेम समावहत्

ഹേ വിപ്രേന്ദ്രാ! ശിവാ (പാർവതി)യും ശിവനും—ഇരുവരും തങ്ങളുടെ രണ്ടു പുത്രന്മാരോടും പരമസ്നേഹത്തോടെ നിറഞ്ഞിരുന്നു. ആ പുത്രന്മാരുടെ ദിവ്യലീല വീണ്ടും വീണ്ടും കണ്ടപ്പോൾ അവരുടെ ഹൃദയം മഹാപ്രീതിയിൽ നിറഞ്ഞൊഴുകി.

Verse 5

पित्रोर्लालयतोस्तत्र सुखं चाति व्यवर्द्धत । सदा प्रीत्या मुदा चातिखेलनं चक्रतुस्सुतौ

അവിടെ മാതാപിതാക്കളുടെ ലാളനയും സ്നേഹപരിപാലനവും കൊണ്ടു ആ രണ്ടു പുത്രന്മാരുടെ സുഖം അത്യന്തമായി വർദ്ധിച്ചു. അവർ സദാ പ്രീതിയും ആനന്ദവും നിറഞ്ഞ് നിരന്തരം കളിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.

Verse 6

तावेव तनयौ तत्र माता पित्रोर्मुनीश्वर । महाभक्त्या यदा युक्तौ परिचर्यां प्रचक्रतुः

ഹേ മുനീശ്വരാ! ആ രണ്ടു പുത്രന്മാർ അവിടെ തന്നെയിരുന്നു മഹാഭക്തിയോടെ യുക്തരായി തങ്ങളുടെ മാതാപിതാക്കൾക്ക് സേവാ-പരിചര്യ നടത്താൻ തുടങ്ങി.

Verse 7

षण्मुखे च गणेशे च पित्रोस्तदधिकं सदा । स्नेहो व्यवर्द्धत महाञ्च्छुक्लपक्षे यथा शशी

ഷണ്മുഖൻ (കാർത്തികേയൻ) ഗണേശൻ എന്നിവരോടു മാതാപിതാക്കളുടെ സ്നേഹം എപ്പോഴും കൂടുതൽ ആയിരുന്നു. ആ മഹാസ്നേഹം ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ ചന്ദ്രനെപ്പോലെ നിരന്തരം വർദ്ധിച്ചു.

Verse 8

कदाचित्तौ स्थितौ तत्र रहसि प्रेमसंयुतौ । शिवा शिवश्च देवर्षे सुविचारपरायणौ

ഹേ ദേവർഷേ! ഒരിക്കൽ അതേ സ്ഥലത്ത് ശിവാ (പാർവതി)യും ഭഗവാൻ ശിവനും പ്രേമസമ്യുക്തരായി രഹസ്യ ഏകാന്തത്തിൽ പാർത്തു. അവർ പരമതത്ത്വത്തെ വിവേചിച്ച് ആലോചിക്കുന്ന ഗാഢചിന്തയിൽ മുഴുകിയിരുന്നു.

Verse 9

शिवा शिवावूचतुः । विवाहयोग्यौ संजातौ सुताविति च तावुभौ । विवाहश्च कथं कार्यः पुत्रयोरुभयोः शुभम्

ശിവാ (പാർവതി)യും ശിവനും പറഞ്ഞു— “ഞങ്ങളുടെ രണ്ടു പുത്രന്മാരും ഇപ്പോൾ വിവാഹയോഗ്യരായി. എന്നാൽ ഇരുപുത്രന്മാർക്കും മംഗളകരമായ വിവാഹകർമ്മങ്ങൾ എങ്ങനെ നടത്തണം?”

Verse 10

षण्मुखश्च प्रियतमो गणेशश्च तथैव च । इति चिंतासमुद्विग्नौ लीलानन्दौ बभूवतुः

“ഷൺമുഖൻ അതിപ്രിയൻ; ഗണേശനും അതുപോലെ.” എന്ന് ചിന്തിച്ച് അവർ ഇരുവരും ആശങ്കയിൽ വിറച്ചു; എങ്കിലും ലീലാനന്ദത്തിൽ നിലകൊണ്ടു.

Verse 11

स्वपित्रोर्मतमाज्ञाय तौ सुतावपि संस्पृहौ । तदिच्छया विवाहार्थं बभूवतुरथो मुने

സ്വന്തം മാതാപിതാക്കളുടെ തീരുമാനം അറിഞ്ഞ് ആ രണ്ടു പുത്രന്മാരും ആകാംക്ഷയോടെ നിറഞ്ഞു; അവരുടെ ഇച്ഛപ്രകാരം, ഹേ മുനേ, വിവാഹാർത്ഥം പ്രവർത്തിച്ചു തുടങ്ങി.

Verse 12

अहं च परिणेष्यामि ह्यहं चैव पुनः पुनः । परस्परं च नित्यं वै विवादे तत्परावुभौ

“ഞാനും വിവാഹം കഴിക്കും; അതെ, ഞാനേ—വീണ്ടും വീണ്ടും—കഴിക്കും.” എന്ന് പറഞ്ഞ് അവർ ഇരുവരും എപ്പോഴും പരസ്പര തർക്കത്തിൽ മുങ്ങി നിന്നു.

Verse 13

श्रुत्वा तद्वचनं तौ च दंपती जगतां प्रभू । लौकिकाचारमाश्रित्य विस्मयं परमं गतौ

ആ വാക്കുകൾ കേട്ട് ലോകങ്ങളുടെ പ്രഭുക്കളായ ആ ദിവ്യ ദമ്പതികൾ, ലോകാചാരത്തെ ആശ്രയിച്ച്, പരമ വിസ്മയത്തിൽ ആകപ്പെട്ടു.

Verse 14

किं कर्तव्यं कथं कार्यो विवाहविधिरेतयोः । इति निश्चित्य ताभ्यां वै युक्तिश्च रचिताद्भुता

“എന്ത് ചെയ്യണം, ഇവർ ഇരുവരുടെയും വിവാഹവിധി എങ്ങനെ നടത്തണം?” എന്ന് നിശ്ചയിച്ച്, അവർ സത്യമായും ഒരു അത്ഭുതമായ ഉപായം ആവിഷ്കരിച്ചു.

Verse 15

कदाचित्समये स्थित्वा समाहूय स्वपुत्रकौ । कथयामासतुस्तत्र पुत्रयोः पितरौ तदा

ഒരു സമയത്ത് ആ രണ്ടു പിതാക്കന്മാർ ഇരുന്ന് തങ്ങളുടെ പുത്രന്മാരെ വിളിച്ചു വരുത്തി, അവിടെ അപ്പോൾ ആ പുത്രന്മാരോടു വചനങ്ങൾ പറഞ്ഞു।

Verse 16

शिवाशिवावूचतुः । अस्माकं नियमः पूर्वं कृतश्च सुखदो हि वाम् । श्रूयतां सुसुतौ प्रीत्या कथयावो यथार्थकम्

ശിവനും ശിവയും (പാർവതിയും) പറഞ്ഞു— മുമ്പ് ഞങ്ങൾ ഒരു നിയമം സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്; അത് നിങ്ങളിരുവർക്കും സുഖം നൽകുന്നതാണ്. ഹേ സുസുതന്മാരേ, സ്നേഹത്തോടെ കേൾക്കൂ; യഥാർത്ഥം ഞങ്ങൾ പറയുന്നു।

Verse 17

समौ द्वावपि सत्पुत्रौ विशेषो नात्र लभ्यते । तस्मात्पणः कृतश्शंदः पुत्रयोरुभयोरपि

ആ രണ്ടു സത്പുത്രന്മാരും സമാനരാണ്; ഇവിടെ യാതൊരു വ്യത്യാസവും കാണാനില്ല. അതിനാൽ ചെയ്ത പണവും നിശ്ചയിച്ച ഉടമ്പടിയും ഇരുപുത്രന്മാർക്കും ഒരുപോലെ ബാധകമാണ്।

Verse 18

यश्चैव पृथिवीं सर्वां क्रांत्वा पूर्वमुपाव्रजेत् । तस्यैव प्रथमं कार्यो विवाहश्शुभलक्षणः

ആരായാലും സമസ്ത ഭൂമിയും പരിക്രമിച്ച് ആദ്യം മടങ്ങിവരുന്നവനുടേതാണ് ആദ്യം ശുഭലക്ഷണങ്ങളോടെയുള്ള വിവാഹം നടത്തേണ്ടത്।

Verse 19

ब्रह्मोवाच । तयोरेवं वचः श्रुत्वा शरजन्मा महाबलः । जगाम मन्दिरात्तूर्णं पृथिवीक्रमणाय वै

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു— അവരുടെ വചനങ്ങൾ കേട്ടപ്പോൾ, ശരജന്മനായ മഹാബലൻ കുമാരൻ ഭൂമിപരിക്രമണത്തിനായി ഉടൻ തന്നെ മന്ദിരത്തിൽ നിന്ന് വേഗത്തിൽ പുറപ്പെട്ടു।

Verse 20

गणनाथश्च तत्रैव संस्थितो बुद्धिसत्तमः । सुबुद्ध्या संविचारर्येति चित्त एव पुनः पुनः

അവിടെയേ ഗണനാഥൻ, ബുദ്ധിയിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ, ഇരുന്നുനിന്നു; ഉത്തമബുദ്ധിയോടെ തന്റെ ചിത്തത്തിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും ആലോചിച്ചു.

Verse 21

किं कर्तव्यं क्व गंतव्यं लंघितुं नैव शक्यते । क्रोशमात्रं गतः स्याद्वै गम्यते न मया पुनः

ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണം, എവിടേക്ക് പോകണം? ഈ തടസ്സം ഒരുവിധത്തിലും കടക്കാൻ കഴിയില്ല. ഞാൻ ഒരു ക്രോശം മാത്രം പോയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, ഇനി മുന്നോട്ട് പോകാൻ എനിക്കാകുന്നില്ല.

Verse 22

किं पुनः पृविवीमेतां क्रांत्वा चोपार्जितं सुखम् । विचार्येति गणेशस्तु यच्चकार शृणुष्व तत्

“അപ്പോൾ ഈ ഭൂമിയെ ജയിച്ച് സമ്പാദിക്കുന്ന സുഖം തന്നെയെന്ത്?”—ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ച് ഗണേശൻ ചെയ്തത് എന്തെന്നു കേൾക്കുക.

Verse 23

स्नानं कृत्वा यथान्यायं समागत्य स्वयं गृहम् । उवाच पितरं तत्र मातरं पुनरेव सः

വിധിപ്രകാരം സ്നാനം ചെയ്ത് അവൻ സ്വയം വീട്ടിലെത്തി; അവിടെ വീണ്ടും പിതാവിനെയും മാതാവിനെയും അഭിസംബോധന ചെയ്ത് പറഞ്ഞു।

Verse 24

गणेश उवाच । आसने स्थापिते ह्यत्र पूजार्थं भवतोरिह । भवंतौ संस्थितौ तातौ पूर्य्यतां मे मनोरथः

ഗണേശൻ പറഞ്ഞു—ഇവിടെ പൂജാർത്ഥമായി ആസനം സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ, പൂജ്യരായ മാതാപിതാക്കളേ, നിങ്ങൾ ഇരുവരും ഇവിടെ ആസനത്തിൽ ഇരിക്കണം; എന്റെ മനോരഥം സഫലമാകട്ടെ.

Verse 25

ब्रह्मोवाच । इति श्रुत्वा वचस्तस्य पार्वतीपरमेश्वरौ । अस्थातामासने तत्र तत्पूजाग्रहणाय वै

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ പാർവതിയും പരമേശ്വരനും (ശിവനും) അവിടെ ആസനത്തിനരികെ എഴുന്നേറ്റ് നിന്നു; ആ പൂജ സ്വീകരിക്കാനായി തന്നേ.

Verse 26

तेनाथ पूजितौ तौ च प्रक्रान्तौ च पुनः पुनः । एवं च कृतवान् सप्त प्रणामास्तु तथैव सः

അനന്തരം അവൻ ആ ഇരുവരെയും വിധിപൂർവ്വം പൂജിച്ചു; അവർയും വീണ്ടും വീണ്ടും മുന്നോട്ട് നീങ്ങി. ഇങ്ങനെ അവനും ഏഴു പ്രാവശ്യം പ്രണാമം ചെയ്ത് പുനഃപുനഃ വന്ദനം അർപ്പിച്ചു.

Verse 27

बद्धांजलिरथोवाच गणेशो बुद्धिसागरः । स्तुत्वा बहु तिथस्तात पितरौ प्रेमविह्वलौ

അപ്പോൾ ബുദ്ധിസാഗരനായ ഗണേശൻ കൈകൂപ്പി പറഞ്ഞു. പലവിധത്തിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും മാതാപിതാക്കളെ സ്തുതിച്ച് അദ്ദേഹം പ്രേമത്തിൽ വിഹ്വലനായി.

Verse 28

गणेश उवाच । भो मातर्भो पितस्त्वं च शृणु मे परमं वचः । शीघ्रं चैवात्र कर्तव्यो विवाहश्शोभनो मम

ഗണേശൻ പറഞ്ഞു—ഹേ മാതാവേ, ഹേ പിതാവേ, നിങ്ങൾ ഇരുവരും എന്റെ പരമ വാക്ക് കേൾക്കുക. ഇവിടെ തന്നേ വൈകാതെ എന്റെ ശുഭവിവാഹം നടത്തപ്പെടണം.

Verse 29

ब्रह्मोवाच । इत्येवं वचनं श्रुत्वा गणेशस्य महात्मनः । महाबुद्धिनिधिं तं तौ पितरावूचतुस्तदा

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—മഹാത്മാവായ ഗണേശന്റെ ഇങ്ങനെ വചനങ്ങൾ കേട്ട്, മഹാബുദ്ധിയുടെ നിധിയായ അവനോട് അപ്പോൾ അവന്റെ ഇരുപേരും മാതാപിതാക്കൾ സംസാരിച്ചു.

Verse 30

शिवा शिवावूचतुः । प्रक्रामेत भवान्सम्यक्पृथिवीं च सकाननाम् । कुमारो गतवांस्तत्र त्वं गच्छ पुर आव्रज

ശിവാ (പാർവതി)യും ശിവനും പറഞ്ഞു—“വനങ്ങളോടുകൂടിയ സമസ്ത ഭൂമിയും യഥാവിധിയായി പരിക്രമിക്കൂ. കുമാരൻ അവിടെ പോയിരിക്കുന്നു; നീ പോയി നഗരത്തിലേക്ക് മടങ്ങിവരിക.”

Verse 31

ब्रह्मोवाच । इत्येवं वचनं श्रुत्वा पित्रोर्गणपति द्रुतम् । उवाच नियतस्तत्र वचनं क्रोधसंयुतः

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ മാതാപിതാക്കളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട ഗണപതി, നിയന്ത്രിതനായിരുന്നിട്ടും ഉടൻ അവിടെ ക്രോധസഹിതമായ വചനം ഉച്ചരിച്ചു।

Verse 32

गणेश उवाच । भो मातर्भो पितर्धर्मरूपौ प्राज्ञौ युवां मतौ । धर्मतः श्रूयतां सम्यक् वचनं मम सत्तमौ

ഗണേശൻ പറഞ്ഞു—ഹേ മാതാവേ, ഹേ പിതാവേ! നിങ്ങൾ ഇരുവരും ധർമ്മസ്വരൂപരും പ്രാജ്ഞരുമെന്നു കരുതപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ, ഹേ സത്തമരേ, ധർമ്മാനുസരിച്ച് എന്റെ വാക്കുകൾ ശരിയായി കേൾക്കുക।

Verse 33

मया तु पृथिवी क्रांता सप्तवारं पुनः पुनः । एवं कथं ब्रुवाते वै पुनश्च पितराविह

ഞാൻ ഭൂമിയെ വീണ്ടും വീണ്ടും ഏഴുതവണ പരിക്രമിച്ചിട്ടുണ്ട്; എന്നിട്ടും ഇവിടെ എന്റെ മാതാപിതാക്കളായ നിങ്ങൾ രണ്ടുപേരും അത് നടന്നില്ലെന്നപോലെ എങ്ങനെ പറയുന്നു?

Verse 34

ब्रह्मोवाच । तद्वचस्तु तदा श्रुत्वा लौकिकीं गतिमाश्रितौ । महालीलाकरौ तत्र पितरावूचतुश्च तम्

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: ആ വാക്കുകൾ അപ്പോൾ കേട്ട്, ലോകിക നില സ്വീകരിച്ചിരുന്ന ആ ഇരുവരും—മഹാലീലയുടെ കർത്താക്കളായ ആ മാതാപിതാക്കൾ—അവിടെ അവനോട് സംസാരിച്ചു.

Verse 35

पितरावूचतुः । कदा क्रांता त्वया पुत्र पृथिवी सुमहत्तरा । सप्तद्वीपा समुद्रांता महद्भिर्गहनैयुता

മാതാപിതാക്കൾ പറഞ്ഞു: മകനേ! ഏഴ് ദ്വീപുകളോടും, സമുദ്രപര്യന്തമായും, മഹത്തായ ദുർഗമ പ്രദേശങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞതുമായ ഈ അതിവിശാല ഭൂമിയെ നീ എപ്പോൾ കടന്നുപോയി?

Verse 36

ब्रह्मोवाच । तयोरेवं वचः श्रुत्वा शिवाशंकरयोर्मुने । महाबुद्धिनिधिः पुत्रो गणेशो वाक्यमब्रवीत्

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: ഹേ മുനേ! ശിവയും ശങ്കരനും പറഞ്ഞ ഇങ്ങനെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, മഹാബുദ്ധിയുടെ അക്ഷയ നിധിയായ അവരുടെ പുത്രൻ ഗണേശൻ അപ്പോൾ വാക്കു പറഞ്ഞു.

Verse 37

गणेश उवाच । भवतोः पूजनं कृत्वा शिवाशंकरयोरहम् । स्वबुद्ध्या हि समुद्रान्तपृध्वीकृतपरिक्रमः

ഗണേശൻ പറഞ്ഞു: ശിവയും ശങ്കരനും ആയ നിങ്ങളിരുവരെയും പൂജിച്ച്, എന്റെ സ്വബുദ്ധിയാൽ സമുദ്രപര്യന്തമായ സമസ്ത ഭൂമിയുടെ പരിക്രമ ഞാൻ സാധിച്ചു.

Verse 38

इत्येवं वचनं देवे शास्त्रे वा धर्मसञ्चये । वर्त्तते किं च तत्तथ्यं नहि किं तथ्यमेव वा

ഇത്തരമൊരു വചനം ദേവന്റെ വാണിയിലോ ധർമ്മസഞ്ചയ ശാസ്ത്രങ്ങളിലോ കാണപ്പെടുന്നു; എന്നാൽ അത് യഥാർത്ഥത്തിൽ സത്യമോ, അല്ലയോ—അഥവാ അതേ ഏകസത്യമോ?

Verse 39

पित्रोश्च पूजनं कृत्वा प्रक्रांतिं च करोति यः । तस्य वै पृथिवीजन्यफलं भवति निश्चितम्

പിതൃകളെ പൂജിച്ച ശേഷം വിധിപൂർവ്വം ‘പ്രക്രാന്തി’ (പ്രസ്ഥാനകർമ്മം) ചെയ്യുന്നവന് ഭൂമിജന്യഫലം—ലൗകിക സമൃദ്ധിയും ദൃശ്യഫലവും—നിശ്ചയമായും ലഭിക്കുന്നു.

Verse 40

अपहाय गृहे यो वै पितरौ तीर्थमाव्रजेत् । तस्य पापं तथा प्रोक्तं हनने च तयोर्यथा

ആൾ വീട്ടിൽ മാതാപിതാക്കളെ ഉപേക്ഷിച്ച് തീർത്ഥയാത്രയ്ക്ക് പോകുകയാണെങ്കിൽ, അവനു ലഭിക്കുന്ന പാപം മാതാപിതാക്കളെ വധിച്ചതിനോടു തുല്യമെന്നു പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നു।

Verse 41

पुत्रस्य च महत्तीर्थं पित्रोश्चरणपंकजम् । अन्यतीर्थं तु दूरे वै गत्वा सम्प्राप्यते पुनः

പുത്രനു മഹാതീർത്ഥം മാതാപിതാക്കളുടെ പാദപദ്മങ്ങളാണ്; മറ്റു തീർത്ഥങ്ങൾ ദൂരദൂരെയായി പോയി വീണ്ടും വീണ്ടും മാത്രമേ ലഭിക്കൂ।

Verse 42

इदं संनिहितं तीर्थं सुलभं धर्मसाधनम् । पुत्रस्य च स्त्रियाश्चैव तीर्थं गेहे सुशोभनम्

ഈ തീർത്ഥം അടുത്തുതന്നെ സന്നിഹിതം, എളുപ്പത്തിൽ ലഭ്യമാകുന്നതും ധർമ്മസാധനത്തിന് ഉത്തമ മാർഗ്ഗവുമാണ്; പുത്രനും ഭാര്യക്കും വീട്ടിൽ വസിക്കുന്ന ഈ തീർത്ഥം മംഗളകരവും ശോഭനവുമാകുന്നു।

Verse 43

इति शास्त्राणि वेदाश्च भाषन्ते यन्निरंतरम् । भवद्भ्यां तत्प्रकर्त्तव्यमसत्यं पुनरेव च

ശാസ്ത്രങ്ങളും വേദങ്ങളും നിരന്തരം ഇതേ പ്രസ്താവിക്കുന്നു; അതിനാൽ നിങ്ങൾ ഇരുവരും അതേ ചെയ്യുക—ഇനി ഒരിക്കലും അസത്യത്തെ ആശ്രയിക്കരുത്।

Verse 44

भवदीयं त्विदं रूपमसत्यं च भवेदिह । तदा वेदोप्यसत्यो वै भवेदिति न संशयः

ഇവിടെ നിങ്ങളുടെ ഈ രൂപം അസത്യമാകുന്നുവെങ്കിൽ, അപ്പോൾ വേദവും അസത്യമാകും—ഇതിൽ സംശയമില്ല.

Verse 45

शीघ्रं च भवितव्यो मे विवाहः क्रियतां शुभः । अथ वा वेदशास्त्रञ्च न्यलीकं कथ्यतामिति

എന്റെ വിവാഹം വൈകാതെ നിശ്ചയിക്കപ്പെടട്ടെ; ഈ ശുഭവിവാഹകർമ്മം നിർവഹിക്കപ്പെടട്ടെ. അല്ലെങ്കിൽ വേദശാസ്ത്രങ്ങൾ മിഥ്യയെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെടട്ടെ.

Verse 46

द्वयोः श्रेष्ठतमं मध्ये यत्स्यात्सम्यग्विचार्य तत् । कर्तव्यं च प्रयत्नेन पितरौ धर्मरूपिणौ

ഇരണ്ടിനിടയിൽ ഏതാണ് ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമാർഗം എന്ന് ശരിയായി ആലോചിച്ച്, അതിനെ പരിശ്രമത്തോടെ ചെയ്യണം—കാരണം മാതാപിതാക്കൾ ധർമ്മത്തിന്റെ ദേഹരൂപങ്ങളാണ്.

Verse 47

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा पार्वतीपुत्रस्स गणेशः प्रकृष्टधीः । विरराम महाज्ञानी तदा बुद्धिमतां वरः

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, പര്വതീപുത്രനായ ഗണേശൻ, അത്യുത്തമ ബുദ്ധിയുള്ളവൻ, അപ്പോൾ മൗനം പാലിച്ചു; മഹാജ്ഞാനി, ബുദ്ധിമാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ.

Verse 48

तौ दंपती च विश्वेशौ पार्वतीशंकरौ तदा । इति श्रुत्वा वचस्तस्य विस्मयं परमं गता

അപ്പോൾ വിശ്വേശ്വരന്മാരായ ആ ദമ്പതികൾ—പാർവതിയും ശങ്കരനും—അവന്റെ വചനങ്ങൾ കേട്ട് പരമ വിസ്മയത്തിലായി.

Verse 49

ततः शिवा शिवश्चैव पुत्रं बुद्धिविचक्षणम् । सुप्रशस्योचतुः प्रीत्या तौ यथार्थप्रभाषिणम्

അപ്പോൾ ശിവയും ശിവനും സന്തോഷത്തോടെ, യഥാർത്ഥവും സത്യവും പറഞ്ഞ ബുദ്ധിവിവേകമുള്ള പുത്രനെ ഏറെ പ്രശംസിച്ചു।

Verse 50

शिवाशिवावूचतुः । पुत्र ते विमला बुद्धिस्समुत्पन्ना महात्मनः । त्वयोक्तं यद्वचश्चैव ततश्चैव च नान्यथा

ശിവയും ശിവനും പറഞ്ഞു—മകനേ, മഹാത്മാവേ, നിനക്കുള്ളിൽ വിമലമായ ബുദ്ധി ഉദിച്ചിരിക്കുന്നു. നീ പറഞ്ഞ വാക്ക് യഥാർത്ഥം തന്നേ; മറ്റെങ്ങനെ അല്ല।

Verse 51

समुत्पन्ने च दुःखे च यस्य बुद्धिर्विशिष्यते । तस्य दुखं विनश्येत सूर्ये दृष्टे यथा तमः

ദുഃഖം ഉദിച്ചാൽ ആരുടെ ബുദ്ധി നിർമ്മലവും സ്ഥിരവുമായിത്തീരുന്നുവോ, അവന്റെ ദുഃഖം നശിക്കുന്നു—സൂര്യദർശനത്തിൽ അന്ധകാരം അകലുന്നതുപോലെ. ശൈവ സിദ്ധാന്തത്തിൽ ഈ ‘ഉന്നത ബുദ്ധി’ പതി ശിവനോടൊത്ത സമ്യക് ജ്ഞാനമാണ്; അത് പാശബന്ധം മുറിച്ച് ശോകം ലയിപ്പിക്കുന്നു.

Verse 52

बुद्धिर्यस्य बलं तस्य निर्बुद्धेस्तु कुतो बलम् । कूपे सिंहो मदोन्मत्तश्शशकेन निपातितः

ബുദ്ധിയുള്ളവന് അതേ ബുദ്ധിയാണ് യഥാർത്ഥ ബലം; ബുദ്ധിയില്ലാത്തവന് ബലം എവിടെ നിന്ന്? അഹങ്കാരമദത്തിൽ മത്തനായ സിംഹവും ഒരു ചെറു മുയലാൽ കിണറ്റിലേക്കു വീഴ്ത്തപ്പെട്ടു.

Verse 53

वेदशास्त्रपुराणेषु बालकस्य यथोदितम् । त्वया कृतं तु तत्सर्वं धर्मस्य परिपालनम्

വേദം, ശാസ്ത്രം, പുരാണം എന്നിവയിൽ ബാലനെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നതുപോലെ, അതെല്ലാം നീ ചെയ്തിരിക്കുന്നു—ഇതുതന്നെ ധർമ്മത്തിന്റെ പരിപാലനവും സംരക്ഷണവും ആകുന്നു.

Verse 54

सम्यक्कृतं त्वया यच्च तत्केनापि भवेदिह । आवाभ्यां मानितं तच्च नान्यथा क्रियतेऽधुना

ഇവിടെ നീ ശരിയായി ചെയ്ത കാര്യം മറ്റാരാലും സാധ്യമാകുമായിരുന്നില്ല. ഞങ്ങൾ ഇരുവരും അംഗീകരിച്ച് ആദരിച്ചതിനെ ഇനി മറ്റെങ്ങനെങ്കിലും മാറ്റുകയില്ല.

Verse 55

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा तौ समाश्वास्य गणेशं बुद्धिसागरम् । विवाहकरणे चास्य मतिं चक्रतुरुत्तमाम्

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു— ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ആ ഇരുവരും ബുദ്ധിസാഗരനായ ഗണേശനെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു; അവന്റെ വിവാഹകാര്യത്തിന് അത്യുത്തമമായ നിശ്ചയം അവനിൽ ഉണർത്തി.