Sukta 31

Mantra 1

त्वमग्ने प्रथमो अङ्गिरा ऋषिर्देवो देवानामभवः शिवः सखा । तव व्रते कवयो विद्मनापसोऽजायन्त मरुतो भ्राजदृष्टयः ॥

ഹേ അഗ്നേ, നീ ആദ്യത്തെ അങ്ഗിരസ്—ഋഷിയും, ദേവന്മാരിൽ ദേവനും, ശിവമായ (മംഗളകരമായ) സഖാവുമായി ഉണ്ടായിരിക്കുന്നു. നിന്റെ വ്രതത്തിൽ (പ്രവർത്തന-നിയമത്തിൽ) കവികൾ—കർമ്മജ്ഞാനത്തിൽ നിപുണർ, ജ്ഞാനപൂർവം പ്രവർത്തിക്കുന്നവർ—ജനിക്കുന്നു; മരു‍ത്തുകൾ ദീപ്തമായ ദൃഷ്ടികളോടെ (ചമകുന്ന ആയുധ/ഭാലങ്ങളോടെ) ഉദിക്കുന്നു—ഊർജത്തിന്റെ കൊടുങ്കാറ്റുപോലുള്ള ശക്തികൾ, ഋത (സത്യം)ക്കായി വഴിയെ ശുദ്ധമാക്കുന്നവർ.

Mantra 2

त्वमग्ने प्रथमो अङ्गिरस्तमः कविर्देवानां परि भूषसि व्रतम् । विभुर्विश्वस्मै भुवनाय मेधिरो द्विमाता शयुः कतिधा चिदायवे ॥

ഹേ അഗ്നേ, നീ അങ്കിരസ്സുകളിൽ ആദിമൻ, കവി; ദേവന്മാരുടെ വ്രതം—ഋതത്തിന്റെ നിയമം—നീ ചുറ്റുമെല്ലാം അലങ്കരിച്ചു പൂർണ്ണമാക്കുന്നു. സർവ്വഭുവനത്തിനും വ്യാപകനായി, നീ മേധാവിയായ ബുദ്ധിയാണ്; ദ്വിമാതാ, ശയു—അനേകരൂപങ്ങളിൽ വിശ്രമിക്കുന്നവൻ—ആയു (ജീവാത്മ/ജീവശക്തി)ക്കായി പലവിധമായി നിലകൊള്ളുന്നു.

Mantra 3

त्वमग्ने प्रथमो मातरिश्वन आविर्भव सुक्रतूया विवस्वते । अरेजेतां रोदसी होतृवूर्येऽसघ्नोर्भारमयजो महो वसो ॥

ഹേ അഗ്നേ, നീ ആദ്യം മാതരിശ്വനോടും വിവസ്വതിനോടും, സുക്രതു—ശുദ്ധകൗശലത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ, പ്രത്യക്ഷനാകുക. നിന്റെ ഹോതൃ-വീര്യത്തിൽ ദ്യാവാ-പൃഥിവി വിറച്ചു; ക്ഷീണമില്ലാതെ നീ ഭാരമേറ്റു മഹായജ്ഞം നിർവഹിച്ചു, ഹേ വസു—സമ്പത്ത് നല്കുന്നവനേ.

Mantra 4

त्वमग्ने मनवे द्यामवाशयः पुरूरवसे सुकृते सुकृत्तरः । श्वात्रेण यत्पित्रोर्मुच्यसे पर्या त्वा पूर्वमनयन्नापरं पुनः ॥

ഹേ അഗ്നേ, മനുവിന്നായി നീ ദ്യൗവിനെ വാസസ്ഥാനമാക്കി; പുരൂരവസ്—സുകൃതൻ, സത്കർമ്മി—അവനുവേണ്ടി നീ അതിലും മഹത്തായ കർത്താവായി. നീ സ്വശ്വാത്ര—സ്വബലത്താൽ പിതൃ-മാതാക്കളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുമ്പോൾ, അവർ നിന്നെ ആദ്യം ചുറ്റിച്ചുകൊണ്ടു നയിച്ചു, പിന്നെ വീണ്ടും മുന്നോട്ടു കൊണ്ടുപോകുന്നു—നീ പിന്നീടുള്ള കര്‍മ്മത്തിലേക്ക് വളരുവാൻ.

Mantra 5

त्वमग्ने वृषभः पुष्टिवर्धन उद्यतस्रुचे भवसि श्रवाय्यः । य आहुतिं परि वेदा वषट्कृतिमेकायुरग्रे विश आविवाससि ॥

ഹേ അഗ്നേ, നീ വൃഷഭൻ—പുഷ്ടി വർധിപ്പിക്കുന്നവൻ; സ്രുചി (ഹവിഷ്‌കരണ്ടി) ഉയർത്തപ്പെടുമ്പോൾ നീ ശ്രവണാർഹനും യശസ്സിനർഹനും ആകുന്നു. നീ ഹുതിയെ എല്ലാതിക്കിലും അറിയുന്നവൻ; അതിനെ മുദ്രയിടുന്ന ‘വഷട്’കാരവും അറിയുന്നവൻ; മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന ഏകജീവനായി നീ ജനങ്ങളെ ആരാധനയിലേക്കു നയിക്കുന്നു.

Mantra 6

त्वमग्ने वृजिनवर्तनिं नरं सक्मन्पिपर्षि विदथे विचर्षणे । यः शूरसाता परितक्म्ये धने दभ्रेभिश्चित्समृता हंसि भूयसः ॥

ഹേ അഗ്നേ, വിചർഷണേ (മനുഷ്യരെ വിവേചിക്കുന്നവനേ), നീ വിദഥ (സഭ/യജ്ഞസഭ)യിൽ അപകടകരമായ പാതയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന മനുഷ്യനെ സുരക്ഷിതമായി കടത്തുന്നു. ശൂരസാതാ (വീരലാഭം)ക്കായി ധനത്തിന്റെ പരിതക്മ്യേ (ചുറ്റിപ്പറ്റുന്ന യുദ്ധസംഘർഷം)യിൽ, അല്പസാധനങ്ങളുണ്ടായാലും ഋത (സത്യക്രമം) പ്രകാരം പരിശ്രമിക്കുന്നവന്റെ വേണ്ടി നീ വലിയ വിരോധശക്തികളെ പ്രഹരിച്ച് അടക്കുന്നു.

Mantra 7

त्वं तमग्ने अमृतत्व उत्तमे मर्तं दधासि श्रवसे दिवेदिवे । यस्तातृषाण उभयाय जन्मने मयः कृणोषि प्रय आ च सूरये ॥

ഹേ അഗ്നേ, ആ മർത്ത്യനെ നീ അമൃതത്വത്തിന്റെ ഉത്തമ ശിഖരത്തിൽ സ്ഥാപിക്കുന്നു—ദിവസംതോറും ശ്രവസ് (കീർത്തി)ക്കായി. ഉഭയ ജന്മ (രണ്ടു ജന്മം/രണ്ടു ലോകം)കള്ക്കായി താതൃഷാണ (ഉത്സുക പരിശ്രമശീലൻ) ആയിരിക്കുന്നവനു നീ മയഃ (ആനന്ദം) സൃഷ്ടിക്കുന്നു; സൂരയേ (പ്രകാശിത പ്രവർത്തകൻ)ക്കായി പ്രയഃ (പോഷകാഹാരം/പോഷണം)യും പുരോഗതിയും മുന്നോട്ടു കൊണ്ടുവരുന്നു.

Mantra 8

त्वं नो अग्ने सनये धनानां यशसं कारुं कृणुहि स्तवानः । ऋध्याम कर्मापसा नवेन देवैर्द्यावापृथिवी प्रावतं नः ॥

ഹേ അഗ്നേ, ഞങ്ങളുടെ സ്തുതിയാൽ പ്രസന്നനായി, ധനങ്ങളുടെ സമ്പാദനത്തിനായി ഞങ്ങളെ യശസ്സുള്ള കര്‍മ്മകനാക്കുക. പുതിയ കര്‍മ്മശക്തിയാൽ ഞങ്ങൾ പ്രവൃത്തിയിൽ സമൃദ്ധി പ്രാപിക്കട്ടെ; ദേവന്മാരോടൊപ്പം ദ്യാവാ-പൃഥിവീ ഞങ്ങളെ വിപുലപ്പെടുത്തി സംരക്ഷിക്കട്ടെ.

Mantra 9

त्वं नो अग्ने पित्रोरुपस्थ आ देवो देवेष्वनवद्य जागृविः । तनूकृद्बोधि प्रमतिश्च कारवे त्वं कल्याण वसु विश्वमोपिषे ॥

ഹേ അഗ്നേ, ഞങ്ങള്ക്കായി പിതൃ-മാതൃകളായ (ദ്യാവാ-പൃഥിവീ) വിശാല മടിയിലേക്കു വരിക—ദേവന്മാരിൽ ജാഗരൂകനും നിർദോഷനും ആയ ദേവനേ. ഞങ്ങളുടെ തനൂകൃത് (ദേഹഘടകൻ) ആകുക, കരു (കര്‍മ്മകന്) പ്രജ്ഞാപൂർണ്ണമായ മാർഗ്ഗദർശനവും ആകുക; ഹേ കല്യാണമയനേ, സർവ്വ വസു (സമ്പത്ത്) ഞങ്ങളോടു സമീപിപ്പിക്ക.

Mantra 10

त्वमग्ने प्रमतिस्त्वं पितासि नस्त्वं वयस्कृत्तव जामयो वयम् । सं त्वा रायः शतिनः सं सहस्रिणः सुवीरं यन्ति व्रतपामदाभ्य ॥

ഹേ അഗ്നേ, നീയാണ് ഞങ്ങളുടെ പ്രമതി (മാർഗ്ഗദർശക ചിന്ത); നീയാണ് ഞങ്ങളുടെ പിതാവ്; നീയാണ് ഞങ്ങളുടെ വയസ്കൃത് (വളർച്ചാകർത്താവ്)—ഞങ്ങൾ നിന്റെ ജാമയഃ (ബന്ധുക്കൾ). ശതങ്ങളായും സഹസ്രങ്ങളായും റായഃ (സമ്പത്തുകൾ) നിന്റെ അടുക്കൽ വരുന്നു, സുവീര (വീരബലം) കൊണ്ടുവന്ന്; ഹേ വ്രതപാ (വ്രത-രക്ഷകൻ), അദാഭ്യ (അജേയ), അവയെല്ലാം നിനക്കേയ്ക്ക് തന്നെ എത്തുന്നു.

Mantra 11

त्वामग्ने प्रथममायुमायवे देवा अकृण्वन्नहुषस्य विश्पतिम् । इळामकृण्वन्मनुषस्य शासनीं पितुर्यत्पुत्रो ममकस्य जायते ॥

ഹേ അഗ്നേ, ആയുസ്സിന്റെ പൂർണ്ണത തേടുന്നവനുവേണ്ടി ദേവന്മാർ നിന്നെ ആദ്യം ആയു-ശക്തിയായി സ്ഥാപിച്ചു; നഹുഷനുവേണ്ടി നിന്നെ വിശ്പതി—കുലാധിപൻ—ആക്കി. മനുഷ്യനുവേണ്ടി നിന്നെ ഇളാ—പ്രേരിത വാക്ക്/പ്രകാശധാര—ആയി, ധർമ്മശാസനത്തിന്റെ ശക്തിയായി നിർമിച്ചു; കാരണം നീ പിതാവിന്റെ പുത്രനായി, മമകന്റെ (മമക) പുത്രനായി ജനിക്കുന്നു.

Mantra 12

त्वं नो अग्ने तव देव पायुभिर्मघोनो रक्ष तन्वश्च वन्द्य । त्राता तोकस्य तनये गवामस्यनिमेषं रक्षमाणस्तव व्रते ॥

ഹേ അഗ്നേ, ഹേ ദേവാ, നിന്റെ ദിവ്യ പായുക്കൾ—രക്ഷകൾ—കൊണ്ട് ഞങ്ങളെ, യജ്ഞദാനം ചെയ്യുന്ന മഘവന്മാരെ, കാക്കേണമേ; ഹേ വന്ദ്യനേ, ഞങ്ങളുടെ തന്വ്—ദേഹധാരിത സത്ത—നെയും കാക്കേണമേ. നീ ഞങ്ങളുടെ തോക്ക—വംശം—, തനയ—വളരുന്ന സന്തതി—, ഗവാം—ഗോവുകൾ/പ്രകാശകിരണങ്ങൾ—ഇവയുടെ ത്രാതാവാണ്; നിമേഷമില്ലാതെ ജാഗരൂകനായി, നിന്റെ വ്രത—ഋതത്തിന്റെ നിയമം—അകത്ത് ഞങ്ങളെ സംരക്ഷിക്ക.

Mantra 13

त्वमग्ने यज्यवे पायुरन्तरोऽनिषङ्गाय चतुरक्ष इध्यसे । यो रातहव्योऽवृकाय धायसे कीरेश्चिन्मन्त्रं मनसा वनोषि तम् ॥

ഹേ അഗ്നേ, യജ്ഞം ചെയ്യുന്നവനുവേണ്ടി നീ അന്തർ പായു—അന്തരംഗ രക്ഷകൻ—ആകുന്നു; അനിഷംഗ—ആക്രമകൻ—എതിരായി ചതുരക്ഷ—നാലുകണ്ണുള്ള ജാഗ്രത കാവൽ—രൂപത്തിൽ നീ ജ്വലിക്കുന്നു. നീ രാതഹവ്യ—അർപ്പിത ഹവിസ്സുള്ള—വനും അവൃക—അഹിംസകൻ/നിർദോഷൻ—ആയവനുവേണ്ടി അധിഷ്ഠിതനാകുന്നു; അതെ, നീ കീരെ—ഗായകൻ—ന്റെ മന്ത്രത്തെയും മനസാ—മനസ്സാൽ—വശീകരിക്കുന്നു, ആ ചിന്താശക്തിയെ.

Mantra 14

त्वमग्न उरुशंसाय वाघते स्पार्हं यद्रेक्णः परमं वनोषि तत् । आध्रस्य चित्प्रमतिरुच्यसे पिता प्र पाकं शास्सि प्र दिशो विदुष्टरः ॥

ഹേ അഗ്നേ, വിശാലമായി സ്തുതിക്കുന്ന വാഘത (യജമാനൻ/സ്തോതാവ്)നുവേണ്ടി നീ റേക്ണഃ (സമൃദ്ധി)യുടെ പരമവും അത്യന്തം ആഗ്രഹനീയവുമായ ശിഖരം നേടിക്കൊടുക്കുന്നു—അതുതന്നെ നിന്റെ ദാനം. ദരിദ്രനോടും നീ ‘പ്രമതി’—മുന്നോട്ട് നയിക്കുന്ന ബുദ്ധി—എന്ന പിതാവായി വിളിക്കപ്പെടുന്നു; പാകമാകുന്നവനെ നീ ശാസിച്ചു/പഠിപ്പിച്ചു വളർത്തുന്നു; അറിയുന്നവരെക്കാൾ പോലും കൂടുതൽ പൂർണ്ണമായി ദിക്കുകളെ നീ അറിയുന്നു.

Mantra 15

त्वमग्ने प्रयतदक्षिणं नरं वर्मेव स्यूतं परि पासि विश्वतः । स्वादुक्षद्मा यो वसतौ स्योनकृज्जीवयाजं यजते सोपमा दिवः ॥

ഹേ അഗ്നേ, നന്നായി ഒരുക്കിയ ദക്ഷിണാ (ദാനം) സഹിതം യജ്ഞം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യനെ നീ എല്ലാദിക്കിലും തുന്നിച്ചേർത്ത കവചംപോലെ കാത്തുരക്ഷിക്കുന്നു. വാസസ്ഥാനത്തിൽ സുഖകരമായ ആശ്രയം ഒരുക്കുന്നവൻ, ജീവനെ പോഷിപ്പിക്കുന്ന യജ്ഞം അർപ്പിക്കുന്നവൻ—അവൻ ദിവ്യമായ പ്രകാശസ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് മേലോട്ടുയരുന്നു.

Mantra 16

इमामग्ने शरणिं मीमृषो न इममध्वानं यमगाम दूरात् । आपिः पिता प्रमतिः सोम्यानां भृमिरस्यृषिकृन्मर्त्यानाम् ॥

ഹേ അഗ്നേ, ഞങ്ങളെ ഈ ശരണത്തിലേക്ക് സുരക്ഷിതമായി നയിക്കേണമേ; ദൂരത്തിൽ നിന്ന് ഞങ്ങൾ വന്ന ഈ പാതയെ കാത്തുരക്ഷിക്കേണമേ. നീ ‘ആപി’—സമീപസഹായം—യും പിതാവും ആകുന്നു; സോമ്യജന (സോമം തേടുന്നവർ)ക്കു നീ പ്രമതി—മാർഗ്ഗദർശക ബുദ്ധി—; മർത്ത്യരിൽ ഋഷി-കർത്താക്കളെ ഉണ്ടാക്കുന്ന നിന്റെ ചലനശക്തിയും നീ തന്നേ.

Mantra 17

मनुष्वदग्ने अङ्गिरस्वदङ्गिरो ययातिवत्सदने पूर्ववच्छुचे । अच्छ याह्या वहा दैव्यं जनमा सादय बर्हिषि यक्षि च प्रियम् ॥

ഹേ അഗ്നേ, മനുവിനെപ്പോലെ വരിക; അങ്ഗിരസ്സുകളെപ്പോലെ വരിക; ഹേ ദീപ്തനേ, യയാതിയെപ്പോലെ ഗൃഹ-സദനത്തിൽ, പുരാതനവിധിപോലെ വരിക. അടുത്തുവരിക; ദൈവ്യജനത്തെ ഇവിടെ വഹിച്ചു വരുത്തുക; അവരെ ബർഹിഷി (യജ്ഞ-പുല്ല്) മേൽ ഇരുത്തുക; പ്രിയമായ ഹവിസിനെ യജിക്കുക.

Mantra 18

एतेनाग्ने ब्रह्मणा वावृधस्व शक्ती वा यत्ते चकृमा विदा वा । उत प्र णेष्यभि वस्यो अस्मान्त्सं नः सृज सुमत्या वाजवत्या ॥

ഈ മന്ത്ര-ബ്രഹ്മംകൊണ്ട്, ഹേ അഗ്നേ, നീ നിന്റെ ബലത്തിൽ വർദ്ധിക്ക; ഞങ്ങൾ നിനക്കായി നിർമ്മിച്ച ശക്തിയാലോ, അല്ലെങ്കിൽ വിദ്യയാലോ. ഞങ്ങളെ ശ്രേഷ്ഠത്തിലേക്ക് മുന്നോട്ട് നയിക്ക; വാജവതിയായ സുമതിയാൽ ഞങ്ങളെ ഒന്നാക്കി ചേർക്കുക, ഞങ്ങളിലേക്കു ശുഭ-മനോഭാവം ഒഴുക്കുക.