Adhyaya 40

Verse 1

वेन उवाच । नित्यदानफलं देव त्वत्तः पूर्वं मया श्रुतम् । नैमित्तिकस्य दानस्य दत्तस्यापि हि यत्फलम्

വേനൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ദേവാ! നിത്യദാനത്തിന്റെ ഫലം ഞാൻ മുമ്പേ അങ്ങയിൽ നിന്ന് കേട്ടിട്ടുണ്ട്. ഇപ്പോൾ പ്രത്യേക അവസരത്തിൽ നൽകുന്ന നൈമിത്തിക ദാനത്തിന്റെ ഫലം എന്താണ്?

Verse 2

तत्फलं मे समाचक्ष्व त्वत्प्रसादात्प्रयत्नतः । महातृप्तिं न गच्छामि श्रोतुं श्रद्धा प्रवर्तते

അതിന്റെ ഫലം എനിക്ക് പൂർണ്ണമായി പറഞ്ഞുതരിക—അങ്ങയുടെ പ്രസാദത്താൽ, പരിശ്രമത്തോടെ. കേൾക്കാനുള്ള എന്റെ ശ്രദ്ധ വർധിക്കുന്നു; എനിക്കിപ്പോഴും തൃപ്തിയില്ല.

Verse 3

विष्णुरुवाच । नैमित्तिकं प्रवक्ष्यामि दानमेव नृपोत्तम । महापर्वणि संप्राप्ते येन दानानि श्रद्धया

വിഷ്ണു അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ നൃപോത്തമാ! ഞാൻ നൈമിത്തിക ദാനം വിശദീകരിക്കുന്നു—മഹാപർവ്വം വന്നപ്പോൾ ശ്രദ്ധയോടെ ദാനങ്ങൾ അർപ്പിക്കുന്നതുതന്നെ അത്.

Verse 4

सत्पात्रेभ्यः प्रदत्तानि तस्य पुण्यफलं शृणु । गजं रथं प्रदत्ते यो ह्यश्वं चापि नृपोत्तम

സത്പാത്രർക്കു നൽകിയ ദാനങ്ങളുടെ പുണ്യഫലം കേൾക്കുക. ഹേ നൃപോത്തമാ! ആനയും രഥവും കുതിരയും ദാനം ചെയ്യുന്നവന് മഹാപുണ്യം ലഭിക്കുന്നു.

Verse 5

स च भृत्यैस्तु संयुक्तः पुण्यदेशे नृपोत्तमः । जायते हि महाराज मत्प्रसादान्न संशयः

ആ നൃപോത്തമൻ ഭൃത്യന്മാരോടുകൂടെ പുണ്യദേശത്തിൽ ജന്മം പ്രാപിക്കുന്നു. ഹേ മഹാരാജാ! ഇത് എന്റെ പ്രസാദം കൊണ്ടുതന്നെ—സംശയമില്ല.

Verse 6

राजा भवति धर्मात्मा ज्ञानवान्बलवान्सुधीः । अजेयः सर्वभूतानां महातेजाः प्रजायते

അവൻ ധർമ്മാത്മാവായും ജ്ഞാനവാനായും ബലവാനായും സുദീഹനായും രാജാവാകുന്നു. സർവ്വഭൂതങ്ങൾക്കും അജേയനായി മഹാതേജസ്സോടെ ജന്മം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 7

महापर्वणि संप्राप्ते भूमिदानं ददाति यः । गोदानं वा महाराज सर्वभोगपतिर्भवेत्

ഹേ മഹാരാജാ! മഹാപർവ്വം വന്നപ്പോൾ ഭൂമിദാനം ചെയ്യുന്നവൻ, അല്ലെങ്കിൽ ഗോദാനം ചെയ്താലും, സർവ്വഭോഗങ്ങളുടെ അധിപതിയായി മഹാസമൃദ്ധി പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 8

ब्राह्मणाय सुपुण्याय दानं दद्यात्प्रयत्नतः । महादानानि यो दद्यात्तीर्थे पर्वणि पात्रवित्

അത്യന്തം പുണ്യശീലനായ ബ്രാഹ്മണനു പരിശ്രമത്തോടെ ദാനം നൽകണം. പാത്രയോഗ്യത അറിഞ്ഞ് തീർത്ഥത്തിലും പർവ്വദിനങ്ങളിലും മഹാദാനങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവൻ മഹാപുണ്യം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 9

तेषां चिह्नं प्रवक्ष्यामि भूपतित्वं प्रजायते । तीर्थे पर्वणि संप्राप्ते गुप्तदानं ददाति यः

അവരുടെ ലക്ഷണം ഞാൻ പ്രസ്താവിക്കുന്നു; അതിനാൽ രാജത്വം ജനിക്കുന്നു. തീർത്ഥത്തിൽ പർവ്വകാലത്ത് എത്തിയപ്പോൾ യാർ രഹസ്യദാനം ചെയ്യുന്നു, അവൻ (രാജ്യം) പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 10

निधीनामाशुसंप्राप्तिरक्षरा परिजायते । महापर्वणि संप्राप्ते तीर्थेषु ब्राह्मणाय च

നിധികളുടെ ശീഘ്രപ്രാപ്തി നിർഭാഗ്യരഹിതമായി സംഭവിക്കുന്നു—പ്രത്യേകിച്ച് മഹാപർവ്വകാലത്ത്—തീർത്ഥങ്ങളിൽ ചെയ്ത പുണ്യകർമ്മത്താലും, ബ്രാഹ്മണനു ദാനം/സത്കാരം ചെയ്താലും.

Verse 11

सुचैलं च महादानं कांचनेन समन्वितम् । पुण्यं फलं प्रवक्ष्यामि तस्य दानस्य भूपते

ഉത്തമ വസ്ത്രങ്ങളും സ്വർണ്ണവും ചേർന്ന മഹാദാനം—ഹേ ഭൂപതേ—ആ ദാനത്തിന്റെ പുണ്യഫലം ഞാൻ പ്രസ്താവിക്കുന്നു.

Verse 12

जायंते बहवः पुत्राः सुगुणा वेदपारगाः । आयुष्मंतः प्रजावंतो यशः पुण्यसमन्विताः

അനേകം പുത്രന്മാർ ജനിക്കുന്നു—സദ്ഗുണസമ്പന്നർ, വേദപാരംഗതർ. അവർ ദീർഘായുസ്സുള്ളവർ, സന്താനസമ്പന്നർ, യശസ്സും പുണ്യവും യുക്തർ.

Verse 13

विपुलाश्चैव जायंते स्फीता लक्ष्मीर्महामते । सौख्यं च लभते पुण्यं धर्मवान्परिजायते

കൂടാതെ നിർഭാഗ്യരഹിതമായി വിപുല ഫലങ്ങൾ ജനിക്കുന്നു; ഹേ മഹാമതേ, ലക്ഷ്മീ-സമൃദ്ധി പുഷ്ടിയാകുന്നു. സുഖവും പുണ്യവും ലഭിക്കുന്നു; ധർമ്മവാൻ (സന്തതി) ജനിക്കുന്നു.

Verse 14

महापर्वणि संप्राप्ते तीर्थे गत्वा प्रयत्नतः । कपिलां कांचनीं दद्याद्ब्राह्मणाय महात्मने

മഹാപർവ്വം വന്നെത്തുമ്പോൾ പരിശ്രമത്തോടെ തീർത്ഥത്തിൽ ചെന്നു മഹാത്മനായ ബ്രാഹ്മണന് സ്വർണാലങ്കൃത കപിലാ ഗാവിനെ ദാനം ചെയ്യണം।

Verse 15

तस्य पुण्यं प्रवक्ष्यामि दानस्य च महामते । कपिलादो महाराज सर्वसौख्यान्प्रभुंजति

ഹേ മഹാമതേ! ആ ദാനത്തിന്റെ പുണ്യം ഞാൻ പ്രസ്താവിക്കുന്നു. ഹേ രാജാവേ, കപിലാ ഗാവിനെ ദാനം ചെയ്താൽ സർവ്വസുഖങ്ങളും അനുഭവിക്കും।

Verse 16

यावद्ब्रह्मा प्रजीवेत्स तावत्तिष्ठति तत्र सः । महापर्वणि संप्राप्ते अलंकृत्य च गां तदा

ബ്രഹ്മാവ് ജീവിക്കുന്നത്രകാലം അവൻ അവിടെ തന്നെ നിലകൊള്ളുന്നു. മഹാപർവ്വം വന്നാൽ അപ്പോൾ ഗാവിനെ അലങ്കരിക്കുന്നു।

Verse 17

कांचनेनापि संयुक्तां वस्त्रालंकारभूषणैः । तस्य दानस्य राजेंद्र फलभोगं वदाम्यहम्

സ്വർണം, വസ്ത്രം, അലങ്കാരങ്ങൾ, ആഭരണങ്ങൾ എന്നിവയോടുകൂടിയ ആ ദാനത്തിന്റെ ഫലാനുഭവം, ഹേ രാജേന്ദ്രാ, ഞാൻ ഇപ്പോൾ പറയുന്നു।

Verse 18

विपुला जायते लक्ष्मीर्दानभोगसमाकुला । सर्वविद्यापतिर्भूत्वा विष्णुभक्तो भवेत्किल

ദാനവും സദ്ഭോഗവും ചേർന്ന വിപുലമായ ലക്ഷ്മി ഉദിക്കുന്നു; സർവ്വവിദ്യകളുടെ അധിപതിയായി തീർന്ന് നിശ്ചയമായും വിഷ്ണുഭക്തനാകും।

Verse 19

विष्णुलोके वसेन्मर्त्यो यावत्तिष्ठति मेदिनी । तीर्थं गत्वा तु यो दद्याद्ब्राह्मणाय विभूषणम्

യാർ തീർത്ഥത്തിൽ ചെന്നു ബ്രാഹ്മണനു ആഭരണം ദാനം ചെയ്യുമോ, ഭൂമി നിലനിൽക്കുന്ന കാലം മുഴുവൻ അവൻ വിഷ്ണുലോകത്തിൽ വസിക്കും।

Verse 20

भुक्त्वा तु विपुलान्भोगानिन्द्रेण क्रीडते सह । महापर्वणि संप्राप्ते वस्त्रं च द्विजपुंगवे

വിപുലമായ ഭോഗങ്ങൾ അനുഭവിച്ച ശേഷം അവൻ ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം ക്രീഡിക്കുന്നു. മഹാപർവ്വം വന്നപ്പോൾ ശ്രേഷ്ഠ ബ്രാഹ്മണനു വസ്ത്രം ദാനം ചെയ്യുന്നു।

Verse 21

दत्त्वान्नं भूमिसंयुक्तं पात्रे श्रद्धासमन्वितः । मोदते स तु वैकुंठे विष्णुतुल्यपराक्रमः

ശ്രദ്ധയോടെ യോഗ്യപാത്രനു ഭൂമിയോടുകൂടിയ അന്നം ദാനം ചെയ്താൽ, വിഷ്ണുസമാന പരാക്രമത്തോടെ അവൻ വൈകുണ്ഠത്തിൽ ആനന്ദിക്കുന്നു।

Verse 22

सवस्त्रं कांचनं दत्त्वा द्विजाय परिशांतये । स्वेच्छया अग्निसदृशो वैकुंठे स वसेत्सुखी

ബ്രാഹ്മണന്റെ പൂർണ്ണ ശാന്തിക്കായി വസ്ത്രങ്ങളോടുകൂടി സ്വർണം ദാനം ചെയ്താൽ, അവൻ ഇഷ്ടപ്രകാരം അഗ്നിസദൃശ ദീപ്തിയോടെ വൈകുണ്ഠത്തിൽ സുഖമായി വസിക്കും।

Verse 23

सुवर्णस्य सुकुंभं च घृतेन परिपूरयेत् । पिधानं रौप्यं कर्तव्यं वस्त्रहारैरलंकृतम्

നല്ല സ്വർണ്ണകുംഭം നെയ്യാൽ നിറയ്ക്കണം. അതിന്റെ മൂടി വെള്ളിയിൽ നിർമ്മിച്ച് വസ്ത്രങ്ങളും ഹാരങ്ങളും കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കണം।

Verse 24

पुष्पमालान्वितं कुर्याद्ब्रह्मसूत्रेण शोभितम् । प्रतिष्ठितं वेदमंत्रैस्तं संपूज्य महामते

പുഷ്പമാലയാൽ അലങ്കരിച്ച്, പവിത്ര ബ്രഹ്മസൂത്രംകൊണ്ട് ശോഭിപ്പിച്ച്, വേദമന്ത്രങ്ങളാൽ പ്രതിഷ്ഠ നടത്തി, ഹേ മഹാമതേ, അതിനെ സമ്യകായി സമ്പൂർണ്ണമായി പൂജിക്കണം।

Verse 25

उपचारैः पवित्रैश्च षोडशैः परिपूजयेत् । स्वलंकृत्य ततो दद्याद्ब्राह्मणाय महात्मने

പവിത്രമായ ഷോഡശ ഉപചാരങ്ങളാൽ വിധിപൂർവ്വം സമ്പൂർണ്ണ പൂജ നടത്തണം; തുടർന്ന് അതിനെ അലങ്കരിച്ച് മഹാത്മനായ ബ്രാഹ്മണനു ദാനം ചെയ്യണം।

Verse 26

षोडशैव ततो गावः सवस्त्राः कांस्यदोहनाः । कुंभयुक्ताश्च चत्वारो दक्षिणां च सकांचनाम्

തുടർന്ന് പതിനാറ് പശുക്കൾ—വസ്ത്രങ്ങളോടും കാംസ്യ ദോഹനപാത്രങ്ങളോടും കൂടി—നാലു കുംഭങ്ങളും, സ്വർണ്ണസഹിത ദക്ഷിണയും നൽകണം।

Verse 27

तथा द्वादशका गावो वस्त्रालंकारभूषणाः । पृथग्भूताय विप्राय दातव्या नात्र संशयः

അതുപോലെ പന്ത്രണ്ട് പശുക്കൾ—വസ്ത്രം, അലങ്കാരം, ആഭരണം എന്നിവയോടെ—നിശ്ചിത (പൃഥക്) വിപ്രനു നൽകണം; ഇതിൽ സംശയമില്ല।

Verse 28

एवमादीनि दानानि अन्यानि नृपनंदन । तीर्थकालं सुसंप्राप्य विप्रावसथमेव च

ഹേ നൃപനന്ദന, ഇത്തരത്തിലുള്ള മറ്റു ദാനങ്ങളും—തീർത്ഥകാലം യഥാവിധി പ്രാപിച്ച്—ബ്രാഹ്മണന്റെ ആവാസസ്ഥാനത്തിലും നൽകേണ്ടതാണ്।

Verse 29

श्रद्धाभावेन दातव्यं बहुपुण्यकरं भवेत् । विष्णुरुवाच । विष्णुमुद्दिश्य यद्दानं कामनापरिकल्पितम्

ശ്രദ്ധാഭാവത്തോടെ ദാനം നൽകണം; അത് മഹാപുണ്യകരമാകുന്നു. വിഷ്ണു അരുളിച്ചെയ്തു—വിഷ്ണുവിനെ ഉദ്ദേശിച്ച്, ഫലകാമനയോടെ പോലും നിർണ്ണയിച്ച ദാനം…

Verse 30

तस्य दानस्य भावेन भावनापरिभावितः । तादृक्फलं समश्नाति मानुषो नात्र संशयः

ആ ദാനത്തിന്റെ ഭാവത്താലും അതേ ധ്യാനചിന്തയാലും പരിപുഷ്ടനായ മനുഷ്യൻ അതിനൊത്ത ഫലം നിശ്ചയമായി അനുഭവിക്കുന്നു; ഇതിൽ സംശയമില്ല.

Verse 31

अभ्युदयं प्रवक्ष्यामि यज्ञादिषु प्रवर्तते । तेन दानेन तस्यापि श्रद्धया च द्विजोत्तम

യജ്ഞാദി പുണ്യകർമ്മങ്ങളോടു ബന്ധപ്പെട്ട് നടപ്പിലാകുന്ന ‘അഭ്യുദയ’ എന്ന വിധി ഞാൻ വിശദീകരിക്കുന്നു. ആ ദാനത്താലും ശ്രദ്ധയാലും, ഹേ ദ്വിജോത്തമാ, (ഫലം സിദ്ധമാകുന്നു).

Verse 32

प्रज्ञावृद्धिं समाप्नोति न च दुःखं प्रविंदति । भोगान्भुनक्ति धर्मात्मा जीवमानस्तु सांप्रतम्

അവൻ പ്രജ്ഞാവൃദ്ധി പ്രാപിക്കുന്നു; ദുഃഖം അനുഭവിക്കുകയില്ല. ധർമ്മാത്മാവ് ഇപ്പൊഴത്തെ ജീവിതത്തിലേ തന്നെ യോഗ്യമായ ഭോഗങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നു.

Verse 33

ऐंद्रांस्तु भुंक्ते भोगान्स दाता दिव्यां गतिं गतः । स्वकुलं नयते स्वर्गं कल्पानां च सहस्रकम्

ആ ദാതാവ് ഇന്ദ്രസമമായ ഭോഗങ്ങൾ അനുഭവിച്ച് ദിവ്യഗതി പ്രാപിക്കുന്നു; തന്റെ കുലത്തെയും സഹസ്ര കൽപ്പങ്ങൾ വരെ സ്വർഗത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു.

Verse 34

एवमाभ्युदयं प्रोक्तं प्राप्तं तेषु वदाम्यहम् । कायस्य च क्षयं ज्ञात्वा जरया परिपीडितः

ഇങ്ങനെ അവർക്കു ലഭിച്ച സമൃദ്ധിയുടെ ഉദയം ഞാൻ വിവരിച്ചു. ഇനി അതിനുശേഷം സംഭവിച്ചതെന്തെന്നു പറയുന്നു—ദേഹക്ഷയം അറിഞ്ഞ്, ജരാബാധയാൽ പീഡിതനായി അവൻ വ്യാകുലനായി.

Verse 35

दानं तेन प्रदातव्यमाशां कस्य न कारयेत् । मृते च मयि मे पुत्रा अन्ये स्वजनबांधवाः

അതുകൊണ്ട് അവൻ ദാനം നൽകണം—ആർക്കാണ് മറ്റുള്ളവരിൽ പ്രത്യാശ ഉണർത്താതിരിക്കുക? ഞാൻ മരിച്ചാലും എന്റെ പുത്രന്മാരും മറ്റു സ്വജനബന്ധുക്കളും ഉണ്ടല്ലോ.

Verse 36

कथमेते भविष्यंति मां विना सुहृदो मम । तेषां मोहात्प्रमुग्धो वै न ददाति स किंचन

“എന്നെ കൂടാതെ എന്റെ പ്രിയ സുഹൃത്തുകൾ എങ്ങനെ കഴിയുമോ?” എന്നു അവരുടെ മേലുള്ള മോഹത്തിൽ മയങ്ങി അവൻ ഒന്നും ദാനം ചെയ്യുന്നില്ല.

Verse 37

मृत्युं प्रयाति मोहात्मा रुदंति मित्रबांधवाः । दुःखेन पीडिताः सर्वे मायामोहेन पीडिताः

മോഹത്തിൽ മുങ്ങിയ ആത്മാവ് മരണത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു; സുഹൃത്തുകളും ബന്ധുക്കളും കരയുന്നു. എല്ലാവരും ദുഃഖത്തിൽ പീഡിതർ—മായാജന്യമായ മോഹത്തിൽ വേദനിതർ.

Verse 38

संकल्पयंति दानानि मोक्षं वै चिंतयंति च । तस्मिन्मृते महाराज मायामोहे गते सति

അവർ ദാനങ്ങൾ ചെയ്യാൻ തീരുമാനിക്കുകയും മോക്ഷത്തെക്കുറിച്ചും ചിന്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. എന്നാൽ, മഹാരാജാ, അവൻ മരിച്ചപ്പോൾ മായാമോഹം വന്നു പിടിക്കുമ്പോൾ,

Verse 39

विस्मरंति च दानानि लोभात्मानो ददंति न । योऽसौ मृतो महाराज यमपंथं सुदुःखितः

ലോഭത്തിൽ മുങ്ങിയവർ ദാനധർമ്മം മറന്ന് ദാനം ചെയ്യുകയില്ല. അത്തരം മനുഷ്യൻ, മഹാരാജാവേ, മരിച്ച ശേഷം യമപഥത്തിലൂടെ മഹാദുഃഖത്തോടെ പോകുന്നു.

Verse 40

इति श्रीपद्मपुराणे पंचपंचाशत्सहस्रसंहितायां भूमिखंडे । वेनोपाख्याने चत्वारिंशोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീ പദ്മപുരാണത്തിലെ പഞ്ചപഞ്ചാശത്-സഹസ്രസംഹിതയുടെ ഭൂമിഖണ്ഡത്തിൽ, വേനോപാഖ്യാനത്തിലെ നാല്പതാം അധ്യായം സമാപിച്ചു.

Verse 41

कस्य पुत्राश्च पौत्राश्च कस्य भार्या नृपोत्तम । संसारे नास्ति कः कस्य तस्माद्दानं प्रदीयते

ഹേ നൃപോത്തമാ, ആരുടെ പുത്രന്മാരും പൗത്രന്മാരും, ആരുടെ ഭാര്യ? ഈ സംസാരത്തിൽ സത്യത്തിൽ ആരും ആരുടേതുമല്ല; അതിനാൽ ദാനം നൽകണം.

Verse 42

ज्ञानवता प्रदातव्यं स्वयमेव न संशयः । अन्नं पानं च तांबूलमुदकं कांचनं तथा

വിവേകജ്ഞാനമുള്ളവൻ സംശയമില്ലാതെ സ്വയം ദാനം നൽകണം—അന്നം, പാനം, താംബൂലം, ജലം, അതുപോലെ സ്വർണ്ണവും.

Verse 43

युग्मं वस्त्रं च छत्रं च स्वयमेव न संशयः । जलपात्राण्यनेकानि सोदकानि नृपोत्तम

വസ്ത്രങ്ങളുടെ ഒരു ജോടിയും കുടയും—സംശയമില്ലാതെ സ്വന്തം കൈകൊണ്ട്—കൂടാതെ വെള്ളം നിറഞ്ഞ അനവധി ജലപാത്രങ്ങളും, ഹേ നൃപോത്തമാ!

Verse 44

वाहनानि विचित्राणि यानान्येव महामते । नानागंधान्सकर्पूरं यमपंथ सुखप्रदे

ഹേ മഹാമതേ! അവിടെ വിചിത്രമായ വാഹനങ്ങൾ—അത്യന്തം ശോഭനമായ യാനങ്ങൾ—നാനാവിധ സുഗന്ധങ്ങളും കർപ്പൂരവും നിറഞ്ഞവയായി, യമപഥത്തെ സുഖപ്രദവും ആശ്വാസകരവും ആക്കുന്നു.

Verse 45

उपानहौ प्रदातव्ये यदीच्छेद्विपुलं सुखम् । एतैर्दानैर्महाराज यमपंथं सुखेन वै

വിപുലമായ സുഖം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ പാദുക/ചെരിപ്പ് ദാനം ചെയ്യണം. ഹേ മഹാരാജാ! ഇത്തരത്തിലുള്ള ദാനങ്ങളാൽ യമപഥം സത്യമായും സുഖത്തോടെ കടക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 46

प्रयाति मानवो राजन्यमदूतैरलंकृतम्

ഹേ രാജൻ! മനുഷ്യൻ യമദൂതന്മാരാൽ അലങ്കൃതനായി—അഥവാ അവരുടെ കൂട്ടായ്മയിലും ചുറ്റുപാടിലും—പ്രസ്ഥാനം ചെയ്യുന്നു.