Adhyaya 25: Madālāsā’s Return, Royal Succession, and the First Teaching to Vikrānta

Verse 1

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे मदालसाप्राप्तिर्नाम चतुर्विंशोऽध्यायः पञ्चविंशोऽध्यायः । जड उवाच आगम्य स्वपुरं सोऽथ पित्रोः सर्वमशेषतः । कथयामास तन्वङ्गी यथा प्राप्ता पुनर्मृता ॥

ശ്രീ മാർകണ്ഡേയപുരാണത്തിൽ ‘മദാലസാപ്രാപ്തി’ എന്ന പേരിലുള്ള ഇരുപത്തിനാലാം അധ്യായം സമാപ്തം; ഇനി ഇരുപത്തിയഞ്ചാം അധ്യായം ആരംഭിക്കുന്നു. ജഡൻ പറഞ്ഞു—സ്വന്തം നഗരത്തിലെത്തി, ആ സുന്ദരസൂക്ഷ്മാംഗിയായ സ്ത്രീ മരിച്ചിട്ടും എങ്ങനെ വീണ്ടും ലഭിച്ചുവെന്നതടക്കം എല്ലാം മാതാപിതാക്കൾക്ക് പൂർണ്ണമായി അറിയിച്ചു।

Verse 2

ननাম सा च चरणौ श्वश्रूश्वशुरयोः शुभा । स्वजनञ्च यथापूर्वं वन्दनाश्लेषणादिभिः ॥

അവൾ ശുഭയായ സ്ത്രീ അമ്മായിയമ്മയുടെയും അമ്മായിയപ്പന്റെയും പാദങ്ങളിൽ നമസ്കരിച്ചു; പിന്നെ സ്വന്തം ബന്ധുക്കളെയും മുൻപുപോലെ നമസ്കാരം, ആലിംഗനം മുതലായവകൊണ്ട് അഭിവാദ്യം ചെയ്തു।

Verse 3

पूजयामास तन्वङ्गी यथान्यायं यथावयः । ततो महोत्सवो जज्ञे पौराणां तत्र वै पुरे ॥

ആ സുന്ദരസൂക്ഷ്മാംഗിയായ സ്ത്രീ ന്യായപ്രകാരം, പ്രായ-മാന്യതാനുസാരം എല്ലാവരെയും യഥോചിതമായി ആദരിച്ചു. തുടർന്ന് ആ നഗരത്തിൽ പൗരന്മാരിടയിൽ മഹോത്സവം ഉദിച്ചു।

Verse 4

ऋतध्वजश्च सुचिरं तया रेमे सुमध्यया । निर्झरेषु च शैलानां निम्नगापुलिनेṣu च ॥

അപ്പോൾ ഋതധ്വജൻ ആ സുന്ദരമായ സന്നനടുവുള്ള സ്ത്രീയോടൊപ്പം ദീർഘകാലം പർവ്വതജലപാതങ്ങളിലെയും നദീതീരങ്ങളിലെയും ഇടങ്ങളിൽ ക്രീഡിച്ചു।

Verse 5

काननेṣu च रम्येषु तथैवोपवनेṣu च । पुण्यक्षयं वाञ्छमाना सापि कामोपभोगतः ॥

അവളും മനോഹര വനങ്ങളിലും വിനോദോദ്യാനങ്ങളിലും കാമഭോഗാസക്തിയാൽ ‘പുണ്യക്ഷയം’ ആഗ്രഹിച്ചു।

Verse 6

सह तेनातिकान्तेन रेमे रम्यासु भूमिषु । ततः कालेन महता शत्रुजित् स नराधिपः ॥

അവൾ ആ അത്യന്തം സുന്ദരനായ പുരുഷനോടൊപ്പം മനോഹര പ്രദേശങ്ങളിൽ ആനന്ദിച്ചു. പിന്നെ ദീർഘകാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ആ ശത്രുജിത് രാജാവ്…

Verse 7

सम्यक् प्रशास्य वसुधां कालधर्ममुपेयिवान् । ततः पौराः महात्मानं पुत्रं तस्य ऋतध्वजम् ॥

അവൻ ഭൂമിയെ യഥാവിധി ഭരിച്ചു കാലധർമ്മം (മരണം) പ്രാപിച്ചു. തുടർന്ന് പൗരന്മാർ അവന്റെ മഹാത്മനായ പുത്രൻ ഋതധ്വജനെ സമീപിച്ചു…

Verse 8

अभ्यषिञ्चन्त राजानमुदाराचारचेष्टितम् । सम्यक् पालयतस्तस्य प्रजाः पुत्रानिवौरसान् ॥

ശീലവും ആചാരവും ഉന്നതമായ അവനെ അവർ രാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്തു. അവൻ അവരെ യഥാവിധി സംരക്ഷിച്ചു, പ്രജകളെ സ്വന്തം ജനിച്ച പുത്രന്മാരെപ്പോലെ പ്രിയമായി കരുതി।

Verse 9

मदालसायाः सञ्जज्ञे पुत्रः प्रथमजस्ततः । तस्य चक्रे पिता नाम विक्रान्त इति धीमतः ॥

അപ്പോൾ മദാലസ തന്റെ ആദ്യപുത്രനെ പ്രസവിച്ചു. ജ്ഞാനിയായ പിതാവ് അവന് ‘വിക്രാന്ത’ എന്ന നാമം നൽകി.

Verse 10

तुतुषुस्तेन वै भृत्या जहास च मदालसा । सा वै मदालसा पुत्रं बालमुत्तानशायिनम् । उल्लापनच्छलेनाह रुदमानमविस्वरम् ॥

അത് കേട്ട് സേവകർ സന്തോഷിച്ചു; മദാലസ പുഞ്ചിരിച്ചു. പിന്നെ ശിശുഭാഷയുടെ മറവിൽ, പുറംചായ്ന്നുകിടന്ന് മന്ദമായി കരയുന്ന തന്റെ ശിശുപുത്രനോട് അവൾ പറഞ്ഞു.

Verse 11

शुद्धोऽसि रे तात न तेऽस्ति नाम कृतं हि ते कल्पनयाधुनैव । पञ्चात्मकं देहमिदं तवैत्तन् नैवास्य त्वं रोदिषि कस्य हेतोः ॥

പ്രിയ ശിശുവേ, നീ ശുദ്ധനാണ്; നിനക്ക് (യഥാർത്ഥ) നാമമില്ല—ഈ നാമം ഇപ്പോൾ കല്പനകൊണ്ട് നിർമ്മിച്ചതാണ്. ഈ ശരീരം പഞ്ചഭൂതനിർമ്മിതം; നീ ശരീരമല്ല. പിന്നെ എന്തിന് നീ കരയുന്നു?

Verse 12

न वा भवान् रोदिति वै स्वजन्मा शब्दोऽयमासाद्य महीशशूनुम् । विकल्प्यमानाः विविधा गुणास्ते ऽगुणाश्च भौताḥ सकलेन्द्रियेṣu ॥

വാസ്തവത്തിൽ നീ കരയുന്നില്ല; ഈ ശബ്ദം ഈ രാജപുത്രനിൽ ഉദിച്ചിരിക്കുന്നു. ഭേദങ്ങൾ എങ്ങനെ കല്പിക്കപ്പെടുന്നുവോ, അതുപോലെ വിവിധ ഗുണങ്ങളും—ഭൂതജന്യമായ ‘അഗുണ’ങ്ങളും—എല്ലാ ഇന്ദ്രിയങ്ങളിലൂടെയും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

Verse 13

भूतानि भूतैः परिदुर्बलानि वृद्धिं समायान्ति यथेह पुंसः । अन्नाम्बुपानादिभिरेव कस्य न तेऽस्ति वृद्धिर्न च तेऽस्ति हानिः ॥

ഭൂതങ്ങൾ പരസ്പരഭൂതപ്രവർത്തനങ്ങളാൽ ക്ഷീണിച്ച്, ആഹാരം, ജലം, പാനീയങ്ങൾ മുതലായവകൊണ്ട്—ഇവിടെ മനുഷ്യനിൽപോലെ—വളർച്ച പ്രാപിക്കുന്നു. എന്നാൽ നിനക്കിത് ആരുടേത്? നിനക്ക് വർദ്ധനയും ഇല്ല, ക്ഷയവും ഇല്ല.

Verse 14

त्वं कञ्चुके शीर्यमाणे निजेऽस्मिंस्तस्मिंश्च देहे मूढतां मा व्रजेथाः । शुभाशुभैः कर्मभिर्देहमेतन्मदादिमूढैः सञ्चुकस्तेऽपिनद्धः ॥

ഈ ‘വസ്ത്രം’—നിന്റെ സ്വന്തം ശരീരം—ജീർണ്ണിച്ച് നശിക്കുമ്പോൾ അതിനെക്കുറിച്ച് മോഹിക്കരുത്. ശുഭാശുഭ കർമങ്ങളാൽ, അഹങ്കാരാദി ഭ്രമത്താൽ മോഹിതർ നിന്മേൽ തുന്നി കെട്ടിയ കഞ്ചുകംപോലെ ഈ ദേഹം നിലകൊള്ളുന്നു.

Verse 15

तातेति किञ्चित्तनयेति किञ्चिदम्बेति किञ्चिद्दयितेति किञ्चित् । ममेति किञ्चिन्न ममेति किञ्चित्त्वं भूतसङ्घं बहुमानयेथाः ॥

ചിലർ ‘പിതാവ്’, ചിലർ ‘പുത്രൻ’, ചിലർ ‘മാതാവ്’, ചിലർ ‘പ്രിയൻ/പ്രിയ’ എന്ന് വിളിക്കുന്നു; ചിലർ ‘എന്റെത്’, ചിലർ ‘എന്റെത് അല്ല’ എന്നും പറയുന്നു. ഇത്തരത്തിലുള്ള പേരുകളാൽ ജീവികളുടെ ഈ കൂട്ടത്തെ ആരാധ്യമായി കരുതി ഭ്രമിക്കരുത്.

Verse 16

दुःखानि दुःखोपगमाय भोगान्सुखाय जानाति विमूढचेताः । तान्येव दुःखानि पुनः सुखानि जानात्यविद्वान्सुविमूढयेताः ॥

മൂഢമായ മനസ് ദുഃഖം സമീപിപ്പിക്കുന്ന ഭോഗങ്ങളെ സുഖമെന്നു കരുതി സ്വീകരിക്കുന്നു. അജ്ഞൻ, അത്യന്തം ആശയക്കുഴപ്പത്തിൽ, ആ ദുഃഖങ്ങളെയേയും വീണ്ടും സുഖമെന്നു ധരിക്കുന്നു.

Verse 17

हासोऽस्थिसन्दर्शनमक्षियुग्ममत्युज्ज्वलं तर्जनमङ्गनायाः । कुचादिपीनं पिशितं घनं तत्स्थानं रतेः किं नरकं न योषित् ॥

സ്ത്രീയുടെ ചിരി അസ്ഥികളുടെ പ്രകടനം മാത്രമാണ്; അവളുടെ ദീപ്തമായ കണ്ണുകളുടെ ജോടി മൂർച്ചയുള്ള അങ്കുശംപോലെ. സ്തനാദികളാൽ നിറഞ്ഞ ആ ഘന മാംസപിണ്ഡം തന്നെ രാഗത്തിന്റെ ആസനം ആണെങ്കിൽ, സ്ത്രീ (അങ്ങനെ) നരകമല്ലേ?

Verse 18

यानं क्षितौ यानगतञ्च देहं देहेऽपि चान्यः पुरुषो निविष्टः । ममत्वबुद्धिर्न तथा यथा स्वे देहेऽतिमात्रं बत मूढतैषा ॥

രഥം നിലത്തുണ്ട്; ശരീരം രഥത്തിനുള്ളിലാണ്; ശരീരത്തിനുള്ളിലും മറ്റൊരു ‘പുരുഷൻ’ (ആത്മാവ്) ഇരിക്കുന്നു. എങ്കിലും രഥത്തോടുള്ളതിനെക്കാൾ ശക്തമായ മമത സ്വന്തം ദേഹത്തോടാണ്—അയ്യോ, ഇതെത്ര അതിമോഹം!