Adhyaya 60

Verse 1

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे सूर्यरश्मिस्वरूपकथनं नामैकोनषष्टितमो ऽध्यायः सूत उवाच शेषाः पञ्च ग्रहा ज्ञेया ईश्वराः कामचारिणः पठ्यते चाग्निरादित्य उदकं चन्द्रमाः स्मृतः

ഇങ്ങനെ ശ്രീലിംഗമഹാപുരാണത്തിന്റെ പൂർവഭാഗത്തിൽ ‘സൂര്യരശ്മിസ്വരൂപകഥനം’ എന്ന ഏകോനഷഷ്ടിതമ അധ്യായം. സൂതൻ പറഞ്ഞു—ശേഷമുള്ള അഞ്ചു ഗ്രഹങ്ങൾ ഈശ്വരസ്വരൂപങ്ങൾ, സ്വേച്ഛാനുസാരമായി സഞ്ചരിക്കുന്നവർ. ആദിത്യൻ അഗ്നിരൂപനായി പാരായണം ചെയ്യപ്പെടുന്നു; ചന്ദ്രൻ ജലസ്വരൂപനായി സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 2

शेषाणां प्रकृतिं सम्यग् वक्ष्यमाणां निबोधत सुरसेनापतिः स्कन्दः पठ्यते ऽङ्गारको ग्रहः

ഇനി വിവരിക്കപ്പെടാനിരിക്കുന്ന ശേഷമുള്ള ശക്തികളുടെ സ്വഭാവം നന്നായി ഗ്രഹിക്കുവിൻ. ദേവസേനയുടെ സേനാപതി സ്കന്ദൻ അങ്കാരക (മംഗളം) ഗ്രഹമായി പാരായണം ചെയ്യപ്പെടുന്നു।

Verse 3

नारायणं बुधं प्राहुर् देवं ज्ञानविदो जनाः सर्वलोकप्रभुः साक्षाद् यमो लोकप्रभुः स्वयम्

ജ്ഞാനതത്ത്വം അറിയുന്നവർ നാരായണനെ ‘ബുധ’ ദേവനെന്ന് പറയുന്നു. യമൻ സാക്ഷാൽ സർവ്വലോകങ്ങളുടെ പ്രഭു—ധർമ്മക്രമം നിലനിർത്തുന്ന സ്വയം അധിപതി.

Verse 4

महाग्रहो द्विजश्रेष्ठा मन्दगामी शनैश्चरः देवासुरगुरू द्वौ तु भानुमन्तौ महाग्रहौ

ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ! മന്ദഗതിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന ശനൈശ്ചരൻ (ശനി) മഹാഗ്രഹമാണ്. ദേവഗുരുവും അസുരഗുരുവും ആയ ആ രണ്ടുപേരും തേജോമയ മഹാഗ്രഹങ്ങളാണ്.

Verse 5

प्रजापतिसुतावुक्तौ ततः शुक्रबृहस्पती आदित्यमूलमखिलं त्रैलोक्यं नात्र संशयः

അനന്തരം പ്രജാപതിയുടെ പുത്രന്മാരായ ശുക്രനും ബൃഹസ്പതിയും പറഞ്ഞു: ‘സമസ്ത ത്രൈലോക്യത്തിന്റെയും മൂലം ആദിത്യത്തത്ത്വമാണ്; ഇതിൽ സംശയമില്ല.’

Verse 6

भवत्यस्माज्जगत्कृत्स्नं सदेवासुरमानुषम् रुद्रेन्द्रोपेन्द्रचन्द्राणां विप्रेन्द्राग्निदिवौकसाम्

അവനിൽ നിന്നുതന്നെ സമസ്ത ജഗത്ത് ഉദ്ഭവിക്കുന്നു—ദേവന്മാർ, അസുരന്മാർ, മനുഷ്യർ ഉൾപ്പെടെ; രുദ്രൻ, ഇന്ദ്രൻ, ഉപേന്ദ്രൻ (വിഷ്ണു), ചന്ദ്രൻ; കൂടാതെ ശ്രേഷ്ഠ ഋഷികൾ, അഗ്നിദേവൻ, സ്വർഗവാസികളും।

Verse 7

द्युतिर्द्युतिमतां कृत्स्नं यत्तेजः सर्वलौकिकम् सर्वात्मा सर्वलोकेशो महादेवः प्रजापतिः

അവൻ പ്രകാശമുള്ളവരുടെയെല്ലാം പൂർണ്ണ ദ്യുതി; ലോകീയ വൈഭവങ്ങളുടെ പിന്നിലെ തേജസ്സും അവൻ തന്നെ. അവൻ സർവ്വാത്മാവ്, സർവ്വലോകേശ്വരൻ—മഹാദേവൻ, പരമ പ്രജാപതി।

Verse 8

सूर्य एव त्रिलोकेशो मूलं परमदैवतम् ततः संजायते सर्वं तत्रैव प्रविलीयते

സൂര്യൻ തന്നെയാണ് ത്രിലോകങ്ങളുടെ അധിപൻ, മൂലവും പരമ ദൈവവും. അവനിൽ നിന്നാണ് എല്ലാം ജനിക്കുന്നത്; അവസാനം അവനിൽ തന്നെയായി ലയിക്കുന്നു।

Verse 9

भावाभावौ हि लोकानाम् आदित्यान्निःसृतौ पुरा अविज्ञेयो ग्रहो विप्रा दीप्तिमान्सुप्रभो रविः

ഹേ വിപ്രന്മാരേ, പുരാതനകാലത്ത് ലോകങ്ങളുടെ ഭാവവും അഭാവവും ആദിത്യനിൽ നിന്നുതന്നെ നിസ്സൃതമായി. ആ ദീപ്തിമാനായ രവി—അവിജ്ഞേയ ഗ്രഹം—അത്യുജ്ജ്വല പ്രഭയോടെ പ്രകാശിക്കുന്നു।

Verse 10

अत्र गच्छन्ति निधनं जायन्ते च पुनः पुनः क्षणा मुहूर्ता दिवसा निशाः पक्षाश् च कृत्स्नशः

ഇവിടെ ക്ഷണങ്ങളും മുഹൂർത്തങ്ങളും, പകലുകളും രാത്രികളും, സമ്പൂർണ്ണ പക്ഷങ്ങളും വീണ്ടും വീണ്ടും നശിച്ച് വീണ്ടും വീണ്ടും ജനിക്കുന്നു।

Verse 11

मासाः संवत्सरश्चैव ऋतवो ऽथ युगानि च तदादित्यादृते ह्येषा कालसंख्या न विद्यते

മാസങ്ങൾ, സംവത്സരം, ഋതുക്കൾ, യുഗങ്ങൾ പോലും—ആ ആദിത്യൻ (സൂര്യൻ) ഇല്ലാതെ കാലഗണന നിലനിൽക്കുകയില്ല.

Verse 12

कालादृते न नियमो न दीक्षा नाह्निकक्रमः ऋतूनां च विभागश् च पुष्पं मूलं फलं कुतः

കാലമില്ലാതെ നിയമവും ഇല്ല, ദീക്ഷയും ഇല്ല, ദിനാചാരക്രമവും ഇല്ല. ഋതുവിഭാഗവും ഇല്ലെങ്കിൽ—പുഷ്പം, മൂലം, ഫലം എവിടെ നിന്നു വരും?

Verse 13

कुतः सस्यविनिष्पत्तिस् तृणौषधिगणो ऽपि च अभावो व्यवहाराणां जन्तूनां दिवि चेह च

വിളകളുടെ പാകം എവിടെ നിന്ന്? പുല്ലും ഔഷധസസ്യങ്ങളും എങ്ങനെ വളരും? ജീവികളുടെ ഇടപാട്-ക്രമം തന്നെ ഇല്ലാതായാൽ—സ്വർഗ്ഗത്തിലും ഇവിടെയും ഭൂമിയിലും.

Verse 14

जगत्प्रतापनमृते भास्करं रुद्ररूपिणम् स एष कालश्चाग्निश् च द्वादशात्मा प्रजापतिः

ലോകങ്ങളെ തപിപ്പിച്ചു പ്രകാശിപ്പിക്കുന്ന രുദ്രരൂപ ഭാസ്കരനെക്കാൾ വേറെയില്ല—അവൻ തന്നെയാണ് കാലവും അഗ്നിയും; പ്രജാപതിയായി ദ്വാദശാത്മ സ്വഭാവത്തിൽ വസിക്കുന്നു.

Verse 15

तपत्येष द्विजश्रेष्ठास् त्रैलोक्यं सचराचरम् स एष तेजसां राशिः समस्तः सार्वलौकिकः

ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠരേ, ഈ തേജസ് ചരാചരസഹിതം ത്രിലോകത്തെയും തപിപ്പിക്കുന്നു. ഇതുതന്നെ തേജസ്സുകളുടെ സമസ്തരാശി—പൂർണ്ണം, ലൗകിക അളവുകൾക്കതീതം.

Verse 16

उत्तमं मार्गमास्थाय रात्र्यहोभिर् इदं जगत् पार्श्वत ऊर्ध्वम् अधश् चैव तापयत्येष सर्वशः

ഉത്തമ മാർഗ്ഗം ആശ്രയിച്ച്, രാത്രി-പകലുകളുടെ ക്രമത്തിൽ ഈ തേജസ് സമസ്ത ലോകത്തെയും—പാർശ്വങ്ങളിൽ, മുകളിൽ, താഴെ—സർവ്വദിക്കിലും തപിപ്പിക്കുന്നു।

Verse 17

यथा प्रभाकरो दीपो गृहमध्ये ऽवलम्बितः पार्श्वत ऊर्ध्वम् अधश्चैव तमो नाशयते समम्

വീട്ടിന്റെ നടുവിൽ തൂക്കിയിരിക്കുന്ന പ്രകാശമുള്ള ദീപം പാർശ്വങ്ങളിൽ, മുകളിൽ, താഴെ—സമമായി—ഇരുട്ട് നീക്കുന്നതുപോലെ, അന്തഃസ്ഥിത ശിവജ്ഞാനം സർവ്വദിക്കിലും അജ്ഞാനബന്ധം അകറ്റുന്നു।

Verse 18

तद्वत्सहस्रकिरणो ग्रहराजो जगत्प्रभुः सूर्यो गोभिर् जगत् सर्वम् आदीपयति सर्वतः

അതുപോലെ സഹസ്രകിരണൻ, ഗ്രഹരാജൻ, ജഗത്പ്രഭുവായ സൂര്യൻ തന്റെ കിരണങ്ങളാൽ സമസ്ത വിശ്വത്തെയും സർവ്വദിക്കിലും പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു।

Verse 19

७ स्पेचिअल् सुन्रय्स् रवे रश्मिसहस्रं यत् प्राङ्मया समुदाहृतम् तेषां श्रेष्ठाः पुनः सप्त रश्मयो ग्रहयोनयः

രവിയുടെ സഹസ്ര രശ്മികളെ ഞാൻ മുമ്പ് പറഞ്ഞതിൽ, അവയിൽ വീണ്ടും ഏഴു ശ്രേഷ്ഠ രശ്മികൾ ഉണ്ട്; ആ ഏഴു രശ്മികളാണ് ഗ്രഹങ്ങളുടെ യോനി—ഉത്ഭവസ്രോതസ്സ്।

Verse 20

सुषुम्नो हरिकेशश् च विश्वकर्मा तथैव च विश्वव्यचाः पुनश्चाद्यः संनद्धश् च ततः परः

അവൻ സുഷുമ്നൻ, ഹരികേശൻ, അതുപോലെ വിശ്വകർമ്മ; കൂടാതെ വിശ്വവ്യചാ. വീണ്ടും അവൻ ആദ്യൻ; അതിനപ്പുറം അവൻ സംനദ്ധൻ—സുസജ്ജനായ പ്രഭു।

Verse 21

सर्वावसुः पुनश्चान्यः स्वराडन्यः प्रकीर्तितः सुषुम्नः सूर्यरश्मिस्तु दक्षिणां राशिम् ऐधयत्

സൂര്യന്റെ മറ്റൊരു കിരണം ‘സർവാവസു’ എന്നും മറ്റൊന്ന് ‘സ്വരാട്’ എന്നും പ്രസിദ്ധമാണ്. ‘സുഷുമ്നാ’ എന്ന സൂര്യരശ്മി ദക്ഷിണ രാശിമാർഗ്ഗത്തെ ബലപ്പെടുത്തി അതിന്റെ നിയമിത ഗതി സ്ഥാപിച്ചു।

Verse 22

न्यगूर्ध्वाधः प्रचारो ऽस्य सुषुम्नः परिकीर्तितः हरिकेशः पुरस्ताद् यो ऋक्षयोनिः प्रकीर्त्यते

ഇതിന്റെയ ഗതി താഴേക്കും മേലേക്കും വ്യാപിക്കുന്നു എന്നു പറയുന്നു; അതുതന്നെ ‘സുഷുമ്നാ’ (മധ്യനാടി) എന്നു പ്രഖ്യാപിതം. കിഴക്കുദിക്കിൽ ‘ഹരികേശ’ൻ ഉണ്ടു; അവൻ ‘ഋക്ഷയോനി’ എന്ന പേരിലും പ്രസിദ്ധൻ।

Verse 23

दक्षिणे विश्वकर्मा च रश्मिर्वर्धयते बुधम् विश्वव्यचास्तु यः पश्चाच् छुक्रयोनिः स्मृतो बुधैः

ദക്ഷിണത്തിൽ ‘വിശ്വകർമ്മാ’ ഉണ്ട്; അവന്റെ രശ്മി ബുധനെ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. പടിഞ്ഞാറിൽ സ്ഥിതനായ ‘വിശ്വവ്യചാസ്’നെ പണ്ഡിതർ ‘ശുക്ര’ന്റെ യോനി, അഥവാ ജനനസ്രോതസ്സ്, എന്നു സ്മരിക്കുന്നു।

Verse 24

संनद्धश् च तु यो रश्मिः स योनिर् लोहितस्य तु षष्ठः सर्वावसू रश्मिः स योनिस्तु बृहस्पतेः

‘സംനദ്ധ’ എന്ന രശ്മി ലോഹിത (ചൊവ്വ)ന്റെ യോനി ആകുന്നു. ആറാമത്തെ രശ്മിയായ ‘സർവാവസു’ ബൃഹസ്പതി (ഗുരു)യുടെ യോനി എന്നു പറയപ്പെടുന്നു।

Verse 25

शनैश्चरं पुनश् चापि रश्मिर् आप्यायते स्वराट् एवं सूर्यप्रभावेन नक्षत्रग्रहतारकाः

വീണ്ടും ‘സ്വരാട്’ എന്ന രശ്മി ശനൈശ്ചരൻ (ശനി)നെയും പോഷിപ്പിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ സൂര്യപ്രഭാവത്താൽ നക്ഷത്രങ്ങളും ഗ്രഹങ്ങളും താരകളും നിലനിൽക്കുന്നു; ശൈവസിദ്ധാന്തത്തിൽ ഈ ധാരണശക്തി അന്തിമമായി പതി—ശിവന്റേതു തന്നെ, ലിംഗതത്ത്വരൂപത്തിൽ ലോകനിയമം ധരിക്കുന്നവൻ।

Verse 26

दृश्यन्ते दिवि ताः सर्वाः विश्वं चेदं पुनर्जगत् न क्षीयन्ते यतस्तानि तस्मान्नक्षत्रता स्मृता

ആകാശത്തിൽ ആ എല്ലാ ജ്യോതികളും ദൃശ്യമാകുന്നു; ഈ സമസ്ത വിശ്വവും വീണ്ടും ചലിക്കുന്ന ജഗത്തായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. അവ ക്ഷയിക്കാത്തതിനാൽ അവ ‘നക്ഷത്രം’—അക്ഷയ നക്ഷത്രങ്ങൾ—എന്ന് സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.