Adhyaya 41
Solar Rays, Planetary Nourishment, Dhruva-Bondage of the Grahas, and the Lunar Cycle
മുന് അധ്യായത്തില് മഹാദേവനെ കാലത്തിന്റെയും ജഗത്ക്രമത്തിന്റെയും നിയന്താവായി സ്ഥാപിച്ചതിന് ശേഷം, ഈ അധ്യായം ആദിത്യനെ (സൂര്യനെ) ദിവ്യവ്യവസ്ഥയുടെ പ്രവര്ത്തക അക്ഷമായി കണ്ട് സാങ്കേതിക ബ്രഹ്മാണ്ഡ-ജ്യോതിശ്ശാസ്ത്ര വിവരണം അവതരിപ്പിക്കുന്നു. സൂര്യന്റെ പ്രധാന രശ്മികളെ എണ്ണി, അവ ബുധന്, ശുക്രന്, കുജന്, ഗുരു, ശനി തുടങ്ങിയ ഗ്രഹങ്ങളെ പോഷിപ്പിക്കുകയും ഉഷ്ണം, മഴ, ശീതം എന്നീ ഋതുഫലങ്ങള് സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു എന്ന് പറയുന്നു; അതിലൂടെ ഖഗോളജ്ഞാനം ജീവധാരണത്തോടും യജ്ഞക്രമത്തോടും ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. മാസാനുസാരം സൂര്യാധിഷ്ഠാതൃ ദേവതകള്—വരുണന്, പൂഷന്, അംശന്, ധാതൃ, ഇന്ദ്രന്, സവിതൃ, വിവസ്വാന്, ഭഗന്, പര്ജന്യന്, ത്വഷ്ടൃ, മിത്രന്, വിഷ്ണു—രശ്മിസംഖ്യയും ഋതുവര്ണങ്ങളും ചേര്ത്ത് നിരൂപിക്കുന്നു. തുടര്ന്ന് സൂര്യാധീനമായ എട്ട് ഗ്രഹങ്ങള് ‘പ്രവഹ-വായു’ എന്ന കാറ്റുകോര്ഡുകളാല് ധ്രുവനോട് ബന്ധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതും, ദേവന്മാര് സോമനെ ‘പാനം’ ചെയ്യുന്നതിനാല് ചന്ദ്രന് ക്ഷയിച്ച് സൂര്യരശ്മിയാല് വീണ്ടും പൂരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നതിനാല് ശുക്ല-കൃഷ്ണപക്ഷങ്ങള് ഉണ്ടാകുന്നതും വിശദീകരിക്കുന്നു. അവസാനം ഗ്രഹരഥങ്ങളുടെ വിവരണം നല്കി ധ്രുവനെ സ്ഥിരകേന്ദ്രമായി വീണ്ടും ഉറപ്പാക്കി, തുടര്ന്നുള്ള ബ്രഹ്മാണ്ഡമോ ധര്മമോ സംബന്ധമായ പ്രസംഗങ്ങള്ക്ക് അടിത്തറ ഒരുക്കുന്നു.
Shlokas
Verse 1
इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे चत्वारिशो ऽध्यायः सूत उवाच एवमेष महादेवो देवदेवः पितामहः / करोति नियतं कालं कालात्मा ह्यैश्वरी तनुः
ഇങ്ങനെ ശ്രീകൂർമപുരാണത്തിലെ ഷട്സാഹസ്ത്രീ സംഹിതയുടെ പൂർവവിഭാഗത്തിൽ നാല്പതാം അധ്യായം സമാപ്തം. സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഇപ്രകാരം ആ മഹാദേവൻ, ദേവദേവൻ, പിതാമഹൻ, നിശ്ചിത ക്രമത്തിൽ കാലത്തെ നിയോഗിക്കുന്നു; കാരണം കാലം തന്നെയാണ് അവന്റെ ആത്മാവ്, അവന്റെ ഐശ്വര്യ-തനു.
Verse 2
तस्य ये रश्मयो विप्राः सर्वलोकप्रदीपकाः / तेषां श्रेष्ठाः पुनः सप्त रश्मयो ग्रहयोनयः
ഹേ വിപ്രന്മാരേ, അവന്റെ (സൂര്യന്റെ) കിരണങ്ങൾ സർവ്വലോകങ്ങളെയും പ്രകാശിപ്പിക്കുന്ന ദീപങ്ങളാണ്; അവയിൽ വീണ്ടും ശ്രേഷ്ഠമായ ഏഴ് കിരണങ്ങൾ ഗ്രഹങ്ങളുടെ യോനി, അഥവാ ഉദ്ഭവകാരണം എന്നു പറയപ്പെടുന്നു.
Verse 3
सुषुम्नो हरिकेशश्च विश्वकर्मा तथैव च / विश्वव्यचाः पुनश्चान्यः संयद्वसुरतः परः
(ഈ രശ്മികളുടെ നാമങ്ങൾ)—സുഷുമ്ന, ഹരികേശ, അതുപോലെ വിശ്വകർമ്മ; പിന്നെയും മറ്റൊന്ന് ‘വിശ്വവ്യചാ’ എന്നു പ്രസിദ്ധം; ഇവയ്ക്കപ്പുറം ‘സംയദ്വസുരത’ എന്ന രശ്മിയുണ്ട്.
Verse 4
अर्वावसुरिति ख्यातः स्वराडन्यः प्रकीर्तितः / सुपुम्नः सूर्यरश्मिस्तु पुष्णाति शिशिरद्युतिम्
ഒരു സൂര്യരശ്മി ‘അർവാവസു’ എന്നു ഖ്യാതം; മറ്റൊന്ന് ‘സ്വരാട്’ എന്നു കീർത്തിതം. ‘സുപുമ്ന’ എന്ന സൂര്യകിരണം ശിശിരകാലത്തിന്റെ ശീതള ദ്യുതിയെ പോഷിക്കുന്നു.
Verse 5
तिर्यगूर्ध्वप्रचारो ऽसौ सुषुम्नः परिपठ्यते / हरिकेशस्तु यः प्रोक्तो रश्मिर्नक्षत्रपोषकः
തിരശ്ചീനമായും ഊർദ്ധ്വമായും സഞ്ചരിക്കുന്ന ആ പ്രവാഹം ‘സുഷുമ്ന’ എന്നു പാരായണം ചെയ്യപ്പെടുന്നു. ‘ഹരികേശ’ എന്നു പ്രസ്താവിച്ച രശ്മി നക്ഷത്രങ്ങളെ പോഷിപ്പിക്കുന്നതാണ്.
Verse 6
विश्वकर्मा तथा रश्मिर्बुधं पुष्णाति सर्वदा / विश्वव्यचास्तु यो रश्मिः शुक्रं पुष्णाति नित्यदा
‘വിശ്വകർമ്മാ’ എന്ന രശ്മി എപ്പോഴും ബുധനെ പോഷിക്കുന്നു. ‘വിശ്വവ്യചാ’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്ന രശ്മി നിത്യം ശുക്രനെ പുഷ്ടിപ്പെടുത്തുന്നു.
Verse 7
संयद्वसुरिति ख्यातः स पुष्णाति च लोहितम् / वृहस्पतिं प्रपुष्णाति रश्मिरर्वावसुः प्रभोः / शनैश्चरं प्रपुष्णाति सप्तमस्तु सुराट् तथा
‘സംയദ്വസു’ എന്നു ഖ്യാതമായ ആ (പ്രഭുവിന്റെ) രശ്മി ലോഹിതനെ (ചൊവ്വ) പോഷിക്കുന്നു. പ്രഭുവിന്റെ ‘അർവാവസു’ രശ്മി പ്രത്യേകമായി ബൃഹസ്പതിയെ പുഷ്ടിപ്പെടുത്തുന്നു. അതുപോലെ ഏഴാമത്തെ ‘സുരാട്’ രശ്മി ശനൈശ്ചരനെ (ശനി)യും പോഷിക്കുന്നു.
Verse 8
एवं सूर्यप्रभावेन सर्वा नक्षत्रतारकाः / वर्धन्ते वर्धिता नित्यं नित्यमाप्याययन्ति च
ഇങ്ങനെ സൂര്യന്റെ പ്രഭാവത്താൽ എല്ലാ നക്ഷത്രങ്ങളും താരകളും വർധിക്കുന്നു; നിത്യവും ബലവത്തായി, അവ നിരന്തരം വീണ്ടും വീണ്ടും പോഷിതമാകുന്നു।
Verse 9
दिव्यानां पार्थिवानां च नैशानां चैव सर्वशः / आदानान्नित्यमादित्यस्तेजसां तमसां प्रभुः
ദിവ്യവും പാർത്ഥിവവും രാത്രികാലീനവും ആയ എല്ലാ ശക്തികളെയും എല്ലാതരത്തിലും നിരന്തരം ആകർഷിക്കുന്നതിനാൽ ആദിത്യൻ തേജസ്സിന്റെയും തമസ്സിന്റെയും നിത്യാധിപനായി നിലകൊള്ളുന്നു।
Verse 10
आदत्ते स तु नाडीनां सहस्त्रेण समन्ततः / नादेयांश्चैव सामुद्रान् कूप्यांश्चैव सहस्त्रदृक् / स्थावराञ्जङ्गमांश्चैव यच्च कुल्यादिकं पयः
സഹസ്രദൃഷ്ടിയായ സൂര്യൻ എല്ലാദിക്കുകളിലും സഹസ്ര നാഡികൾ (ധാരകൾ) വഴി ജലം ആകർഷിക്കുന്നു—നദികളിലെതും സമുദ്രത്തിലെതും കിണറുകളുടെയും ജലാശയങ്ങളുടെയുംതും; കൂടാതെ സ്ഥാവര-ജംഗമ ജീവികൾക്കായി കുല്യാദികളിലൂടെ ഒഴുകുന്ന വെള്ളവും അവൻ എടുത്തുകൊള്ളുന്നു।
Verse 11
तस्य रश्मिसहस्त्रं तच्छीतवर्षोष्णनिस्त्रवम् / तासां चतुः शतं नाड्यो वर्षन्ते चित्रमूर्तयः
അവനിൽ നിന്ന് (സൂര്യനിൽ നിന്ന്) സഹസ്ര രശ്മികൾ പുറപ്പെടുന്നു; അവ ശീതമായും മഴയായും ഉഷ്ണമായും ഒഴുകുന്നു. അവയിൽ നാലുനൂറ് നാഡികൾ വിചിത്ര രൂപങ്ങൾ ധരിച്ചു മഴ പെയ്യിക്കുന്നു।
Verse 12
वन्दनाश्चैव याज्याश्च केतना भूतनास्तथा / अमृता नाम ताः सर्वा रश्मयो वृष्टिसर्जनाः
മഴ സൃഷ്ടിക്കുന്ന ആ രശ്മികൾ ‘വന്ദനാ’, ‘യാജ്യാ’, ‘കേതനാ’, ‘ഭൂതനാ’ എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്നു. അവയെല്ലാം ചേർന്ന് ‘അമൃതാ’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധം—വൃഷ്ടി സൃഷ്ടിക്കുന്ന തേജോമയ രശ്മികൾ।
Verse 13
हिमोद्वाहाश्च ता नाड्यो रश्मयस्त्रिशतं पुनः / रश्म्यो मेष्यश्च पौष्यश्च ह्लादिन्यो हिमसर्जनाः / चन्द्रास्ता नामतः सर्वाः पीताभाः स्युर्गभस्तयः
ശീതം വഹിക്കുന്ന ആ നാഡികൾ വീണ്ടും ചന്ദ്രന്റെ മൂന്നു നൂറ് രശ്മികളായി പറയപ്പെടുന്നു. അവയിൽ മേഷ്യാ, പൗഷ്യാ എന്ന രശ്മികൾ ശീതളസ്വഭാവമുള്ളവയും ഹിമം/പാലം സൃഷ്ടിക്കുന്നവയും ആകുന്നു. അവയെല്ലാം ‘ചന്ദ്രാഃ’ എന്ന നാമത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്നു; അവയുടെ പ്രകാശം മങ്ങിയ മഞ്ഞനിറമുള്ളതായിരിക്കും.
Verse 14
शुक्राश्च ककुभश्चैव गावो विश्वभृतस्तथा / शुक्रास्ता नामतः सर्वास्त्रिविधा घर्मसर्जनाः
ശുക്രാ, കകുഭാ, കൂടാതെ ‘വിശ്വഭൃത്’ എന്ന ഗാവുകൾ—നാമത്തിൽ ഇവയെല്ലാം ‘ശുക്രാഃ’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു. ഇവ ത്രിവിധവും ഘർമം അഥവാ ഉഷ്ണത പുറപ്പെടുവിക്കുന്നവയും ആകുന്നു.
Verse 15
समं बिभर्ति ताभिः स मनुष्यपितृदेवताः / मनुष्यानौषधेनेह स्वधया च पितॄनपि / अमृतेन सुरान् सर्वांस्त्रिभिस्त्ररिंस्तर्पयत्यसौ
ഈ മൂന്നിനാൽ അവൻ മനുഷ്യർ, പിതൃകൾ, ദേവതകൾ—മൂവരെയും സമമായി ധരിച്ചു പോഷിപ്പിക്കുന്നു. ഇവിടെ മനുഷ്യരെ അന്നവും ഔഷധികളുംകൊണ്ട്, പിതൃകളെ സ്വധാ അർപ്പണത്തോടെ, സർവ്വ ദേവന്മാരെ അമൃതംകൊണ്ട് തൃപ്തിപ്പെടുത്തുന്നു; ഇങ്ങനെ ത്രിവിധമായി ത്രയം തൃപ്തരാകുന്നു.
Verse 16
वसन्ते ग्रैष्मिके चैव शतैः स तपति त्रिभिः / शरद्यपि च वर्षासु चतुर्भैः संप्रवर्षति / हेमन्ते शिशिरे चैव हिममुत्सृजति त्रिभिः
വസന്തത്തിലും ഗ്രീഷ്മത്തിലും അവൻ (സൂര്യൻ) മൂന്നു നൂറ് രശ്മികളാൽ തപിക്കുന്നു. ശരത്തിലും വർഷാകാലത്തിലും നാലു നൂറ് രശ്മികളാൽ മഴ പെയ്യിക്കുന്നു. ഹേമന്തത്തിലും ശിശിരത്തിലും മൂന്നു നൂറ് രശ്മികളാൽ ഹിമം പുറത്തുവിടുന്നു.
Verse 17
वरुणो माघमासे तु सूर्यः पूषा तु फल्गुने / चैत्रे मासि भवेदंशो धाता वैशाखतापनः
മാഘ മാസത്തിൽ വരുണൻ അധിഷ്ഠാതാവാകുന്നു; ഫാൽഗുണത്തിൽ സൂര്യൻ തന്നെ പൂഷാ രൂപത്തിൽ അധിഷ്ഠാനം ചെയ്യുന്നു. ചൈത്രത്തിൽ അംശൻ അധിഷ്ഠാതാവാകുന്നു; വൈശാഖത്തിൽ ധാതാ ‘താപന’—ഉഷ്ണത നൽകുന്നവൻ—അധിഷ്ഠാതാവാകുന്നു.
Verse 18
ज्येष्ठामूले भवेदिन्द्रः आषाढे सविता रविः / विवस्वान् श्रावणे मासि प्रौष्ठपद्यां भगः स्मृतः
ജ്യേഷ്ഠ മാസത്തിന്റെ ആരംഭത്തിൽ ഇന്ദ്രൻ അധിഷ്ഠാതാവാകുന്നു; ആഷാഢത്തിൽ സവിതാ—രവി—അധിഷ്ഠാനം ചെയ്യുന്നു. ശ്രാവണത്തിൽ വിവസ്വാൻ; പ്രോഷ്ഠപദയിൽ ഭഗനെ അധിദേവതയായി സ്മരിക്കുന്നു.
Verse 19
पर्जन्यो ऽश्वयुजि त्वष्टाकार्तिके मासि भास्करः / मार्गशीर्ष भवेन्मित्रः पौषे विष्णुः सनातनः
ആശ്വയുജത്തിൽ അദ്ദേഹം പർജന്യൻ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു; കാർത്തികയിൽ ത്വഷ്ടാ, അതേ മാസത്തിൽ ഭാസ്കരനുമാകുന്നു. മാർഗശീർഷത്തിൽ മിത്രനാകുന്നു; പൗഷത്തിൽ സനാതന വിഷ്ണുവാകുന്നു.
Verse 20
पञ्चरश्मिसहस्त्राणि वरुणस्यार्ककर्मणि / षड्भिः सहस्त्रैः पूषा तु देवोंशः सप्तभिस्तथा
സൂര്യന്റെ പ്രവർത്തനക്രമത്തിൽ വരുണനു അഞ്ചായിരം രശ്മികൾ നിയോഗിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. പൂഷൻ ആറായിരംകൊണ്ട് പ്രവർത്തിക്കുന്നു; ദേവാംശവും അതുപോലെ ഏഴായിരംകൊണ്ട്.
Verse 21
धाताष्टभिः सहस्त्रैस्तु नवभिस्तु शतक्रतुः / विवस्वान् दशभिः पाति पात्येकादशभिर्भगः
ധാതാ എട്ടായിരം (രശ്മികളാൽ) സംരക്ഷിക്കുന്നു; ശതക്രതു (ഇന്ദ്രൻ) ഒമ്പതായിരംകൊണ്ട്. വിവസ്വാൻ പത്തായിരംകൊണ്ട് സംരക്ഷിക്കുന്നു; ഭഗൻ പതിനൊന്നായിരംകൊണ്ട് സംരക്ഷിക്കുന്നു.
Verse 22
सप्तभिस्तपते मित्रस्त्वष्टा चैवाष्टभिस्तपेत् / अर्यमा दशभैः पाति पर्जन्यो नवभिस्तपेत् / षड्भी रश्मिसहस्त्रैस्तु विष्णुस्तपति विश्वसृक्
മിത്രൻ ഏഴ് (രശ്മി-സമൂഹങ്ങളാൽ) തപിച്ച് ദീപ്തനാകുന്നു; ത്വഷ്ടാ എട്ടാൽ തപിക്കുന്നു. അര്യമാ പത്താൽ സംരക്ഷിക്കുന്നു; പർജന്യൻ ഒമ്പതാൽ തപിക്കുന്നു. എന്നാൽ ലോകസൃഷ്ടികർത്താവായ വിഷ്ണു ആറായിരം രശ്മികളാൽ തപിച്ച് പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു.
Verse 23
वसन्ते कपिलः सूर्यो ग्रीष्मे काञ्चनसप्रभः / श्वेतो वर्षासु वर्णेन पाण्डुरः शरदि प्रभुः / हेमन्ते ताम्रवर्णः स्याच्छिशिरे लोहितो रविः
വസന്തത്തിൽ സൂര്യൻ കപിലവർണ്ണനാകുന്നു; ഗ്രീഷ്മത്തിൽ കാഞ്ചനപ്രഭയോടെ ദീപ്തിമാൻ. വർഷാകാലത്ത് ശ്വേതവർണ്ണമായി, ശരത്തിൽ പ്രഭു പാണ്ഡുരപ്രഭയായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. ഹേമന്തത്തിൽ താമ്രവർണ്ണവും, ശിശിരത്തിൽ രവി ലോഹിതവർണ്ണവും ആകുന്നു.
Verse 24
ओषधीषु बलं धत्ते स्वधामपि पितृष्वथ / सूर्यो ऽमरत्वममृते त्रयं त्रिषु नियच्छति
അവൻ ഔഷധികളിൽ ബലം നിക്ഷേപിക്കുന്നു; പിതൃകളിൽ ‘സ്വധാ’ എന്ന ഹവിയും സ്ഥാപിക്കുന്നു. സൂര്യൻ അമൃതം മുഖേന അമരത്വം നിലനിർത്തി, ത്രിലോകങ്ങളിലുടനീളം ആ ത്രയത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്നു.
Verse 25
अन्ये चाष्टौ ग्रहा ज्ञेयाः सूर्येणाधिष्ठिता द्विजाः / चन्द्रमाः सोमपुत्रश्च शुक्रश्चैव बृहस्पतिः / भौमो मन्दस्तथा राहुः केतुमानपि चाष्टमः
ഹേ ദ്വിജന്മാരേ, സൂര്യന്റെ അധിഷ്ഠാനത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന മറ്റു എട്ട് ഗ്രഹങ്ങളെയും അറിയുക—ചന്ദ്രൻ, സോമപുത്രൻ ബുധൻ, ശുക്രൻ, ബൃഹസ്പതി, ഭൗമൻ (മംഗളം), മന്ദൻ (ശനി), രാഹു, എട്ടാമൻ കേതു.
Verse 26
सर्वे ध्रुवे निबद्धा वै ग्रहास्ते वातरश्मिभिः / भ्राम्यमाणा यथायोगं भ्रमन्त्यनुदिवाकरम्
ആ ഗ്രഹങ്ങൾ എല്ലാം ധ്രുവതാരയിൽ കാറ്റുപോലെയുള്ള രശ്മികളുടെ കയറുകളാൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. തത്തത്ത ക്രമപ്രകാരം ചലിപ്പിക്കപ്പെട്ട്, അവ ദിനംപ്രതി ദിവാകരന്റെ പഥം അനുഗമിച്ച് പരിക്രമണം ചെയ്യുന്നു.
Verse 27
अलातचक्रवद् यान्ति वातचक्रेरिता द्विजाः / यस्माद् वहति तान् वायुः प्रवहस्तेन स स्मृतः
ഹേ ദ്വിജന്മാരേ, കാറ്റിന്റെ ചക്രം പ്രേരിപ്പിച്ചതിനാൽ അവർ അഗ്നിശലാകയുടെ ചക്രംപോലെ ചുറ്റി സഞ്ചരിക്കുന്നു. വായു അവരെ വഹിച്ച് മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകുന്നതിനാൽ, അവൻ ‘പ്രവഹ’ എന്ന നാമത്തിൽ സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.
Verse 28
रथस्त्रिचक्रः सोमस्य कुन्दाभास्तस्य वाजिनः / वामदक्षिणतो युक्ता दश तेन निशाकरः
സോമന്റെ രഥം ത്രിചക്രമുള്ളത്; അവന്റെ അശ്വങ്ങൾ കുന്ദപുഷ്പംപോലെ ശ്വേതവർണ്ണം. ഇടത്തും വലത്തും പത്ത് അശ്വങ്ങൾ യോജിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു; അവരാൽ നിശാകരൻ ചന്ദ്രൻ തന്റെ പഥത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു.
Verse 29
वीथ्याश्रयाणि चरति नक्षत्राणि रविर्यथा / ह्रासवृद्धी च विप्रेन्द्रा ध्रुवाधाराणि सर्वदा
രവി തന്റെ ദിവ്യവീഥിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നതുപോലെ നക്ഷത്രങ്ങളും തത്തത്തായ പഥങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു. ഹേ വിപ്രേന്ദ്രന്മാരേ, അവയുടെ ഹ്രാസ-വൃദ്ധികൾ സദാ ധ്രുവതാരയെ ആധാരമാക്കി നിലകൊള്ളുന്നു.
Verse 30
स सोमः शुक्लपक्षे तु भास्करे परतः स्थिते / आपूर्यते परस्यान्तः सततं दिवसक्रमात्
ആ സോമൻ ശുക്ലപക്ഷത്തിൽ, ഭാസ്കരൻ (സൂര്യൻ) അവന്റെ അപ്പുറത്ത് നിലകൊള്ളുമ്പോൾ, ദിവസക്രമപ്രകാരം അവന്റെ പരഭാഗത്തിൽ നിരന്തരം പൂരിതനാകുന്നു.
Verse 31
क्षीणायितं सुरैः सोममाप्यायति नित्यदा / एकेन रश्मिना विप्राः सुषुम्नाख्येन भास्करः
ഹേ വിപ്രന്മാരേ, ദേവന്മാർ ‘പാനം’ ചെയ്തതിനാൽ സോമൻ ക്ഷീണിക്കുമ്പോൾ, ഭാസ്കരൻ ‘സുഷുമ്നാ’ എന്ന ഒരേയൊരു കിരണത്താൽ അവനെ നിത്യവും പൂരിപ്പിച്ച് പോഷിക്കുന്നു.
Verse 32
एषा सूर्यस्य वीर्येण सोमस्याप्यायिता तनुः / पौर्णमास्यां स दृश्येत संपूर्णे दिवसक्रमात्
സൂര്യന്റെ വീര്യത്താൽ പോഷിതമായ ഈ സോമന്റെ തനു (ചന്ദ്രമണ്ഡലം), ദിവസക്രമം പൂർത്തിയായപ്പോൾ പൗർണമാസിയുടെ രാത്രിയിൽ സമ്പൂർണ്ണമായി ദൃശ്യമാകുന്നു.
Verse 33
संपूर्णमर्धमासेन तं सोमममृतात्मकम् / पिबन्ति देवता विप्रा यतस्ते ऽमृतभोजनाः
അർധമാസത്തിനുള്ളിൽ ദേവന്മാരും ബ്രഹ്മർഷിമാരും അമൃതസ്വരൂപനായ ആ സോമത്തെ പൂർണ്ണമായി പാനം ചെയ്യുന്നു; അതുകൊണ്ട് അവർ ‘അമൃതഭോജി’കളെന്നു പ്രസിദ്ധർ.
Verse 34
ततः पञ्चदशे भागे किञ्चिच्छिष्टे कलात्मके / अपराह्णे पितृगणा जघन्यं पर्युपासते
പിന്നീട് കലാമയമായ ദിവസത്തിന്റെ പതിനഞ്ചാം ഭാഗം അല്പം ശേഷിക്കുമ്പോൾ, അപരാഹ്നത്തിൽ പിതൃഗണങ്ങൾ അവസാനഭാഗത്തെ സേവിച്ചു അർപ്പണങ്ങളെ കാത്തിരിക്കുന്നു.
Verse 35
पिबन्ति द्विकलं कालं शिष्टा तस्य कला तुया / सुधामृतमयीं पुण्यां तामन्दोरमृतात्मिकाम्
രണ്ട് കലാ-കാലം വരെ ധർമനിഷ്ഠർ, നിനക്കാൽ ദത്തമായ അവന്റെ പുണ്യമായ സുധാ-അമൃതമയ കല—ചന്ദ്രന്റെ അമൃതാത്മക സ്വഭാവം—പാനം ചെയ്യുന്നു.
Verse 36
निः सृतं तदमावास्यां गभस्तिभ्यः स्वधामृतम् / मासतृप्तिमपाप्यग्र्यां पितरः सन्ति निर्वृताः
അമാവാസ്യാദിനം സൂര്യകിരണങ്ങളിൽ നിന്ന് ‘സ്വധാ’ എന്ന അമൃതം ഒഴുകിവരുന്നു; അതിലൂടെ ഉത്തമമായ മാസതൃപ്തി ലഭിച്ച് പിതൃകൾ സംതൃപ്തിയും ശാന്തിയും പ്രാപിക്കുന്നു.
Verse 37
न सोमस्य विनाशः स्यात् सुधा देवैस्तु पीयते / एवं सूर्यनिमित्तस्य क्षयो वृद्धिश्च सत्तमाः
സോമനു നാശമില്ല; ദേവന്മാർ അവന്റെ സുധയെ മാത്രമേ പാനം ചെയ്യൂ. ഹേ സത്തമാ, സൂര്യനിമിത്തത്താൽ തന്നെയാണ് ഇങ്ങനെ ക്ഷയവും വർദ്ധിയും (കലാഹ്രാസ-വർദ്ധി) സംഭവിക്കുന്നത്.
Verse 38
सोमपुत्रस्य चाष्टाभिर्वाजिभिर्वायुवेगिभिः / वारिजैः स्यन्दनो युक्तस्तेनासौ याति सर्वतः
സോമപുത്രന്റെ രഥം ജലജന്യമായ, വായുവേഗത്തിൽ പായുന്ന എട്ട് അശ്വങ്ങളാൽ യുക്തമാണ്; ആ രഥത്തിലൂടെ അവൻ സർവ്വത്ര സഞ്ചരിക്കുന്നു।
Verse 39
शुक्रस्य भूमिजैरश्वैः स्यन्दनो दशभिर्वृतः / अष्टबिश्चाथ भौमस्य रथो हैमः सुशोभनः
ശുക്രന്റെ രഥം ഭൂമിജമായ പത്ത് അശ്വങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; ഭൗമൻ (മംഗളം) എട്ട് കുതിരകളാൽ യുക്തമായ, സ്വർണ്ണനിർമ്മിതവും അതിശോഭനവുമായ രഥം ധരിക്കുന്നു।
Verse 40
बृहस्पतेरथाष्टाश्वः स्यन्दनो हेमनिर्मितः / रथस्तमोमयो ऽष्टाश्वो मन्दस्यायसनिर्मितः / स्वर्भानोर्भास्करारेश्च तथा षड्भिर्हयैर्वृतः
ബൃഹസ്പതിയുടെ രഥം സ്വർണ്ണനിർമ്മിതവും എട്ട് അശ്വങ്ങളാൽ യുക്തവുമാണ്. മന്ദൻ (ശനി) ഇരുമ്പുകൊണ്ടുള്ള, തമോമയമായ എട്ട് കുതിരകളുള്ള രഥം ധരിക്കുന്നു. ഭാസ്കരന്റെ ശത്രുവായ സ്വർഭാനു (രാഹു) ആറ് അശ്വങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു।
Verse 41
एते महाग्रहाणां वै समाख्याता रथा नव / सर्वे ध्रुवे महाभागा निबद्धा वातरश्मिभिः
ഇങ്ങനെ മഹാഗ്രഹങ്ങളുടെ ഒൻപത് രഥങ്ങൾ വിവരിക്കപ്പെട്ടു. ഹേ മഹാഭാഗാ! അവയെല്ലാം വായുരശ്മിരൂപമായ ബന്ധങ്ങളാൽ ധ്രുവനോട് ബന്ധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു।
Verse 42
ग्रहर्क्षताराधिष्ण्यानि ध्रुवे बद्धान्येशेषतः / भ्रमन्ति भ्रामयन्त्येनं सर्वाण्यनिलरश्मिभिः
ഗ്രഹങ്ങൾ, നക്ഷത്രമണ്ഡലങ്ങൾ, താരങ്ങൾ, അവയുടെ അധിഷ്ഠാനങ്ങൾ—ഇവയെല്ലാം ഒഴിവില്ലാതെ ധ്രുവനോട് ബന്ധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അവ തങ്ങളുടെ ഗതിയിൽ ഭ്രമിച്ച്, അനിലരശ്മികളാൽ പ്രേരിതമായി (ജഗച്ചക്രം)തന്നെയും ഭ്രമിപ്പിക്കുന്നു।
Frequently Asked Questions
It presents the Sun’s rays as ‘wombs/sources’ that nourish and empower planetary forces; specific named rays sustain Budha, Śukra, Lohita (Maṅgala), Bṛhaspati, and Śanaiścara, making solar potency the underlying driver of planetary efficacy.
Dhruva functions as the fixed axis: planets, nakṣatras, and stars are said to be bound to it by cords of wind-like rays, and their revolutions proceed as the cosmic wheel is carried by pravaha-vāyu.
The chapter ties ancestral satisfaction to lunar timing: on amāvāsyā, svadhā is said to flow from the Sun’s rays, and the pitṛs attain monthly contentment, integrating ritual observance with solar-lunar mechanics.