Adhyaya 28

Verse 1

इती श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे सप्तविंशो ऽध्यायः व्यास उवाच तिष्ये मायामसूयां च वधं चैव तपस्विनाम् / साधयन्ति नरा नित्यं तमसा व्याकुलीकृताः

ഇങ്ങനെ ശ്രീകൂർമപുരാണത്തിലെ ഷട്സാഹസ്ത്രീ സംഹിതയുടെ പൂർവ്വവിഭാഗത്തിലെ ഇരുപത്തേഴാം അധ്യായം സമാപ്തം. വ്യാസൻ പറഞ്ഞു—തിഷ്യ (കലി) യുഗത്തിൽ തമസ്സാൽ വ്യാകുലരായ മനുഷ്യർ നിത്യവും കപട-മായ, അസൂയ, കൂടാതെ തപസ്വികളുടെ വധം വരെ ചെയ്യുന്നു.

Verse 2

कलौ प्रमारको रोगः सततं क्षुद् भयं तथा / अनावृष्टिभयं घोरं देशानां च विपर्ययः

കലിയുഗത്തിൽ മാരകമായ രോഗങ്ങൾ വ്യാപിക്കും; നിരന്തരം ക്ഷുധാഭയം ഉണ്ടാകും, ഭീകരമായ അനാവൃഷ്ടിഭയവും ഉണ്ടാകും; രാജ്യങ്ങളിൽ വിപര്യയവും അസ്ഥിരതയും പടരും.

Verse 3

अधार्मिका अनाचारा महाकोपाल्पचेतसः / अनृतं वदन्ति ते लुब्धास्तिष्ये जाताः सुदुः प्रजाः

തിഷ്യ (കലി) യുഗത്തിൽ ജനങ്ങൾ അത്യന്തം ദുഃഖിതരായി ജനിക്കുന്നു—അധാർമ്മികർ, ആചാരഹീനർ, മഹാക്രോധികൾ, അല്പബുദ്ധികൾ; ലോഭം പ്രേരിപ്പിച്ച് അവർ അസത്യം പറയുന്നു.

Verse 4

दुरिष्टैर्दुरधीतैश्च दुराचारैर्दुरागमैः / विप्राणां कर्मदोषैश्च प्रजानां जायते भयम्

ദുഷ്ടയാഗങ്ങൾ, കുഅധ്യയനം, ദുരാചാരം, വിപരീത ആഗമങ്ങൾ എന്നിവകൊണ്ടും—വിശേഷിച്ച് വിപ്രരുടെ കർമ്മദോഷങ്ങളാലും—പ്രജകളിൽ ഭയം ജനിക്കുന്നു।

Verse 5

नाधीयते कलौ वेदान् न यजन्ति द्विजातयः / यजन्त्यन्यायतो वेदान् पठन्ते चाल्पबुद्धयः

കലിയുഗത്തിൽ വേദങ്ങൾ യഥാവിധി അധ്യയനം ചെയ്യപ്പെടുന്നില്ല; ദ്വിജർ യജ്ഞം ചെയ്യുന്നുമില്ല; അല്പബുദ്ധികൾ വേദം പാരായണം ചെയ്തിട്ടും വിധിവിരുദ്ധമായി അന്യായമായി കർമ്മങ്ങൾ നടത്തുന്നു।

Verse 6

शूद्राणां मन्त्रयौनैश्च संबन्धो ब्राह्मणैः सह / भविष्यति कलौ तस्मिञ् शयनासनभोजनैः

ആ കലിയുഗത്തിൽ ശൂദ്രർ ബ്രാഹ്മണരോടു മന്ത്രകർമ്മങ്ങളാലും ലൈംഗികബന്ധങ്ങളാലും ബന്ധപ്പെടും; ശയ്യ, ആസനം, ഭോജനം എന്നിവയും ഒരുമിച്ച് പങ്കിടും।

Verse 7

राजानः सूद्रभूयिष्ठा ब्राह्मणान् बाधयन्ति च / भ्रूणहत्या वीरहत्या प्रजायेते नरेश्वर

ഹേ നരേശ്വരാ! രാജാക്കന്മാർ ശൂദ്രസദൃശമായ ആചാരത്തിൽ അധീനരായി ബ്രാഹ്മണരെ പീഡിപ്പിക്കും; ആ അധർമ്മത്തിൽ നിന്ന് ഭ്രൂണഹത്യയും വീരഹത്യയും പോലുള്ള പാപങ്ങൾ ജനിക്കും।

Verse 8

स्नानं होमं जपं दानं देवतानां तथार्ऽचनम् / अन्यानि चैव कर्माणि न कुर्वन्ति द्विजातयः

സ്നാനം, ഹോമം, ജപം, ദാനം, ദേവതാര്ച്ചനം—ഇതുപോലെ മറ്റു വിധിനിയത കർമ്മങ്ങളും—ദ്വിജർ യഥാവിധി നിർവഹിക്കുന്നില്ല।

Verse 9

विनिन्दन्ति महादेवं ब्राह्मणान् पुरुषोत्तमम् / आम्नायधर्मशास्त्राणि पुराणानि कलौ युगे

കലിയുഗത്തിൽ ജനങ്ങൾ മഹാദേവനെയും ബ്രാഹ്മണരെയും പുരുഷോത്തമ പരമേശ്വരനെയും നിന്ദിക്കുന്നു; കൂടാതെ ആമ്നായപരമ്പര, ധർമ്മശാസ്ത്രങ്ങൾ, പുരാണങ്ങൾ എന്നിവയും അവമതിക്കുന്നു।

Verse 10

कुर्वन्त्यवेददृष्टानि कर्माणि विविधानि तु / स्वधर्मे ऽभिरुचिर्नैव ब्राह्मणानां प्रिजायते

അവർ വേദം അംഗീകരിക്കാത്ത പലവിധ കർമങ്ങൾ ചെയ്യുന്നു; അതിനാൽ ബ്രാഹ്മണർക്കു സ്വന്തം സ്വധർമ്മത്തോടുള്ള യഥാർത്ഥ അഭിരുചി ജനിക്കുകയില്ല।

Verse 11

कुशीलचर्याः पाषण्डैर्वृथारूपैः समावृताः / बहुयाचनको लोको भविष्यति परस्परम्

ജനങ്ങൾ അധമാചാരവും പാഷണ്ഡരുടെ പൊള്ളയായ വേഷങ്ങളും കൊണ്ട് മൂടപ്പെടും; സമൂഹം പരസ്പരം ഒരുവനോട് ഒരുവൻ നിരന്തരം അധികം യാചിക്കുന്നതായിത്തീരും।

Verse 12

अट्टशूला जनपदाः शिवशूलाश्चतुष्पथाः / प्रमदाः केशशूलिन्यो भविष्यन्ति कलौ युगे

കലിയുഗത്തിൽ ജനപദങ്ങൾ ‘അട്ടശൂല’ പോലെയുള്ള കടുത്ത വേദനകളാൽ പീഡിതമാകും; ചതുഷ്പഥങ്ങൾ ‘ശിവശൂല’ ചിഹ്നങ്ങളാൽ അടയാളപ്പെടും; സ്ത്രീകൾ കേശവേദനയാൽ ക്ളേശിക്കും।

Verse 13

शुक्लदन्ताजिनाख्याश्च मुण्डाः काषायवाससः / शूद्रा धर्मं चरिष्यन्ति युगान्ते समुपस्थिते

യുഗാന്തം അടുത്തുവരുമ്പോൾ ശൂദ്രർ ‘ധർമ്മം’ ആചരിക്കുന്നവരായി മാറും; വെളുത്ത പല്ലുകളോടെ, തങ്ങളെ ‘അജിനധാരി’ എന്നു വിളിച്ച്, മുണ്ഡിത ശിരസ്സും കാഷായ വസ്ത്രവും ധരിച്ചവരായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടും।

Verse 14

शस्यचौरा भविष्यन्ति तथा चैलाभिमर्षिणः / चौराश्चौरस्य हर्तारो हर्तुर्हर्ता तथापरः

നിൽക്കുന്ന വിള കവർന്നെടുക്കുന്ന കള്ളന്മാർ ഉണ്ടാകും; വസ്ത്രങ്ങൾ പിടിച്ചുപറിക്കുന്നവരും ഉണ്ടാകും. കള്ളൻ കള്ളനെ കൊള്ളയടിക്കും; ഒരു കൊള്ളക്കാരൻ മറ്റൊരു കൊള്ളക്കാരനാൽ കൊള്ളയടിക്കപ്പെടും—കൊള്ളയ്‌ക്കുമേൽ കൊള്ള നടക്കും.

Verse 15

दुः खप्रचुरताल्पायुर्देहोत्सादः सरोगता / अधर्माभिनिवेशित्वात् तमोवृत्तं कलौ स्मृतम्

കലിയുഗത്തിൽ ജീവികൾ അധർമ്മത്തിൽ അത്യന്തം ആസക്തരാകുന്നതിനാൽ, ഇത് തമോഗുണവൃത്തിയെന്നായി സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു—ദുഃഖത്തിന്റെ പ്രചുരത, അല്പായുസ്സ്, ദേഹക്ഷയം, എല്ലായിടത്തും രോഗബാധ.

Verse 16

काषायिणो ऽथ निर्ग्रन्थास्तथा कापालिकाश्च ये / वेदविक्रयिणश्चान्ये तीर्थविक्रयिणः परे

അപ്പോൾ വെറും കാഷായവസ്ത്രധാരികൾ, ‘നിർഗ്രന്ഥർ’ എന്നു പറയപ്പെടുന്നവർ, കൂടാതെ കപാലം ധരിക്കുന്ന കാപാലികരും ഉണ്ടാകും. ചിലർ വേദം വ്യാപാരം ചെയ്യും; ചിലർ തീർത്ഥം വിൽക്കും—പവിത്രധർമ്മത്തെയും കച്ചവടമാക്കും.

Verse 17

आसनस्थान् द्विजान् दृष्ट्वा न चलन्त्यल्पबुद्धयः / ताडयन्ति द्विजेन्द्रांश्च शूद्रा राजोपजीविनः

ആസനസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഇരിക്കുന്ന ദ്വിജരെ കണ്ടിട്ടും അല്പബുദ്ധികൾ ആദരത്തോടെ എഴുന്നേൽക്കുകയില്ല; രാജസേവയിൽ ജീവിക്കുന്ന ശൂദ്രർ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠരെ അടിക്കാനും ധൈര്യപ്പെടും.

Verse 18

उच्चासनस्थाः शूद्रास्तु द्विजमध्ये परन्तप / ज्ञात्वा न हिंसते राजा कलौ कालबलेन तु

ഹേ പരന്തപാ! കലിയുഗത്തിൽ ശൂദ്രരും ദ്വിജരുടെ മദ്ധ്യേ ഉയർന്ന ആസനങ്ങളിൽ ഇരിക്കും; എന്നാൽ ഇത് കാലബലത്തിന്റെ പ്രേരണയെന്ന് അറിഞ്ഞ രാജാവ് ഹിംസയെ ആശ്രയിക്കുകയില്ല.

Verse 19

पुष्पैश्च हसितैश्चैव तथान्यैर्मङ्गलैर्द्विजाः / शूद्रानभ्यर्चयन्त्यल्पश्रुतभग्यबलान्विताः

അल्पശ്രുതി, അല്പഭാഗ്യം, ദുർബല വിവേകം ഉള്ള ചില ദ്വിജർ പുഷ്പം, ഹാസ്യം മുതലായ (കഥിത) മംഗലചേഷ്ടകളാൽ ശൂദ്രരെയും അഭ്യർചിക്കുന്നു।

Verse 20

न प्रेक्षन्ते ऽर्चितांश्चापि शूद्रा द्विजवरान् नृप / सेवावसरमालोक्य द्वारि तिष्ठन्ति च द्विजाः

ഹേ രാജാവേ! ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജരെ വിധിപൂർവ്വം ആദരിച്ചിട്ടും ശൂദ്രർ അവരെ യഥോചിതമായി പരിഗണിക്കില്ല; ദ്വിജർ സേവാവസരം നോക്കി വാതിലിൽ നിൽക്കും।

Verse 21

वाहनस्थान् समावृत्य शूद्राञ् शूद्रोपजीविनः / सेवन्ते ब्राह्मणास्तत्र स्तुवन्ति स्तुतिभिः कलौ

കലിയുഗത്തിൽ ശൂദ്രരുടെ ആശ്രയത്തിൽ ജീവിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണർ വാഹനങ്ങൾ നിർത്തുന്ന സ്ഥലങ്ങളിൽ കൂട്ടംകൂടി ശൂദ്രരെ സേവിക്കുകയും ചാട്ടുസ്തുതികളാൽ പുകഴ്ത്തുകയും ചെയ്യും।

Verse 22

अध्यापयन्ति वै वेदाञ् शूद्राञ् शूद्रोपजीविनः / पठन्ति वैदिकान् मन्त्रान् नास्तिक्यं घोरमाश्रिताः

ശൂദ്രരെ സേവിച്ച് ജീവിക്കുന്നവർ ശൂദ്രർക്കു വേദവും പഠിപ്പിക്കും; ഭീകരമായ നാസ്തിക്യം ആശ്രയിച്ചിട്ടും വൈദിക മന്ത്രങ്ങൾ പാരായണം ചെയ്യും।

Verse 23

तपोयज्ञफलानां च विक्रेतारो द्विजोत्तमाः / यतयश्च भविष्यन्ति शतशो ऽथ सहस्त्रशः

ഹേ ദ്വിജോത്തമാ! തപസ്സിന്റെയും യജ്ഞത്തിന്റെയും ഫലങ്ങൾ വിൽക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണരും ഉണ്ടാകും; യതികളും സന്ന്യാസികളും നൂറുകളായി, ആയിരങ്ങളായി ഉയരും।

Verse 24

नाशयन्ति ह्यधीतानि नाधिगच्छन्ति चानघ / गायन्ति लौकिकैर्गानैर्दैवतानि नराधिप

ഹേ അനഘാ! അവർ പഠിച്ചതും നശിപ്പിക്കുകയും തത്ത്വം ഗ്രഹിക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഹേ നരാധിപാ! അവർ ലൗകികഗാനങ്ങളാൽ മാത്രം ദേവതകളെ പാടുന്നു.

Verse 25

वामपाशुपताचारास्तथा वै पाञ्चरात्रिकाः / भविष्यन्ति कलौ तस्मिन् ब्राह्मणाः क्षत्रियास्तथा

ആ കലിയുഗത്തിൽ വാമ-പാശുപതാചാരത്തിൽ ചരിക്കുന്നവരും പാഞ്ചരാത്രപരമ്പരയിൽ നിഷ്ഠരായവരുമായ ബ്രാഹ്മണരും ക്ഷത്രിയരും ഉദയം ചെയ്യും.

Verse 26

ज्ञानकर्मण्युपरते लोके निष्क्रियतां गते / कीटमूषकसर्पाश्च धर्षयिष्यन्ति मानवान्

ലോകം സത്യജ്ഞാനവും ധർമ്മകർമ്മവും രണ്ടും ഉപേക്ഷിച്ച് നിഷ്ക്രിയതയിൽ പതിക്കുമ്പോൾ, കീടങ്ങളും എലികളും പാമ്പുകളും വരെ മനുഷ്യരെ പീഡിപ്പിച്ച് കീഴടക്കും.

Verse 27

कुर्वान्ति चावताराणि ब्राह्मणानां कुलेषु वै / दधीचशापनिर्दग्धाः पुरा दक्षाध्वरे द्विजाः

അവർ ബ്രാഹ്മണകുലങ്ങളിലേയ്ക്കുതന്നെ അവതാരങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നു. പണ്ടുകാലത്ത് ദക്ഷയാഗത്തിൽ ആ ദ്വിജർ ദധീചിയുടെ ശാപത്താൽ ദഗ്ധരായി.

Verse 28

निन्दन्ति च महादेवं तमसाविष्टचेतसः / वृथा धर्मं चरिष्यन्ति कलौ तस्मिन् युगान्तिके

ആ കലിയുഗത്തിൽ, യുഗാന്തത്തിന് സമീപം, തമസ്സാൽ ആവൃതചിത്തരായവർ മഹാദേവനെ നിന്ദിക്കും; ധർമ്മാചരണവും വ്യർത്ഥമാകും—അന്തരസത്യം ഇല്ലാത്ത പുറംആചാരമാത്രം.

Verse 29

ये चान्ये शापनिर्दग्धा गौतमस्य महात्मनः / सर्वे ते च भविष्यन्ति ब्राह्मणाद्याः स्वजातिषु

മഹാത്മാവായ ഗൗതമന്റെ ശാപത്താൽ ദഗ്ധരായ മറ്റുള്ളവരും എല്ലാവരും ബ്രാഹ്മണാദിയായി തത്തത് ജാതികളിൽ തന്നെ പുനർജന്മം പ്രാപിക്കും।

Verse 30

विनिन्दन्ति हृषीकेशं ब्राह्मणान् ब्रह्मवादिनः / वेदबाह्यव्रताचारा दुराचारा वृथाश्रमाः

അവർ ഹൃഷീകേശനെയും ബ്രഹ്മവാദികളായ ബ്രാഹ്മണരെയും നിന്ദിക്കുന്നു; വേദബാഹ്യ വ്രതാചാരങ്ങൾ സ്വീകരിച്ച് ദുരാചാരികളായി, പേരിനേയ്ക്ക് ആശ്രമികൾ—വൃഥാശ്രമരാകുന്നു।

Verse 31

मोहयन्ति जनान् सर्वान् दर्शयित्वा फलानि च / तमसाविष्टमनसो वैडालवृत्तिकाधमाः

ഫലങ്ങൾ കാണിച്ചുകൊണ്ട് അവർ സർവ്വജനങ്ങളെയും മോഹിപ്പിക്കുന്നു; തമസ്സാൽ ആവൃതമായ മനസ്സുള്ള ആ അധമർ പൂച്ചപോലുള്ള കപട-ചൗര്യവൃത്തിയാൽ ജീവിക്കുന്നു।

Verse 32

कलौ रुद्रो महादेवो लोकानामीश्वरः परः / न देवता भवेन्नृणां देवतानां च दैवतम्

കലിയുഗത്തിൽ രുദ്രൻ—മഹാദേവൻ—ലോകങ്ങളുടെ പരമേശ്വരൻ; മനുഷ്യർക്കു മറ്റൊരു ദേവതയില്ല, ദേവന്മാർക്കും അവൻ തന്നെയാണ് പരമ ദൈവതം।

Verse 33

करिष्यत्यवताराणि शङ्करो नीललोहितः / श्रौतस्मार्तप्रतिष्ठार्थं भक्तानां हितकाम्यया

ശ്രൗത-സ്മാർത്ത പരമ്പരകളുടെ പ്രതിഷ്ഠയ്ക്കായി, ഭക്തരുടെ ഹിതം ആഗ്രഹിച്ച്, നീലലോഹിതനായ ശങ്കരൻ അവതാരങ്ങൾ സ്വീകരിക്കും।

Verse 34

उपदेक्ष्यति तज्ज्ञानं शिष्याणां ब्रह्मसंज्ञितम् / सर्ववेदान्तसारं हि धर्मान् वेदनिदर्शितान्

അവൻ ശിഷ്യന്മാർക്ക് ബ്രഹ്മസഞ്ജ്ഞിതമായ ആ ജ്ഞാനം ഉപദേശിക്കും—അത് സമസ്ത വേദാന്തസാരം; കൂടാതെ വേദങ്ങൾ സൂചിപ്പിച്ച് സ്ഥാപിച്ച ധർമ്മങ്ങളെയും ബോധിപ്പിക്കും।

Verse 35

ये तं विप्रा निषेवन्ते येन केनोपचारतः / विजित्यकलिजान् दोषान् यान्ति ते परमं पदम्

ഏതു സേവാ-ഉപചാരത്തിലൂടെയായാലും അവനെ സേവിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണർ കലിയുഗജന്യ ദോഷങ്ങളെ ജയിച്ച് പരമപദം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 36

अनायासेन सुमहत् पुण्यमाप्नोति मानवः / अनेकदोषदुष्टस्य कलेरेष महान् गुणः

അൽപശ്രമം കൊണ്ടുതന്നെ മനുഷ്യൻ അതിമഹത്തായ പുണ്യം പ്രാപിക്കുന്നു; അനേകം ദോഷങ്ങളാൽ ദൂഷിതമായ കലിയുഗത്തിന്റെ ഇതാണ് മഹാഗുണം।

Verse 37

तस्मात् सर्वप्रयत्नेन प्राप्य माहेश्वरं युगम् / विशेषाद् ब्राह्मणो रुद्रमीशानं शरणं व्रजेत्

അതുകൊണ്ട് എല്ലാ ശ്രമത്തോടെയും മാഹേശ്വര യുഗം പ്രാപിച്ച ശേഷം, പ്രത്യേകിച്ച് ബ്രാഹ്മണൻ, രുദ്രനായ ഈശാന പ്രഭുവിന്റെ ശരണം പ്രാപിക്കണം।

Verse 38

ये नमन्ति विरूपाक्षमीशानं कृत्तिवाससम् / प्रसन्नचेतसो रुद्रं ते यान्ति परमं पदम्

പ്രസന്നവും ശാന്തവുമായ മനസ്സോടെ രുദ്രൻ—വിരൂപാക്ഷൻ, ഈശാനൻ, കൃത്തിവാസൻ—എന്നവനെ നമസ്കരിക്കുന്നവർ പരമപദം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 39

यथा रुद्रनमस्कारः सर्वकर्मफलो ध्रुवम् / अन्यदेवनमस्कारान्न तत्फलमवाप्नुयात्

രുദ്രനോടുള്ള നമസ്കാരം നിശ്ചയമായി എല്ലാ ധർമ്മകർമ്മഫലവും നൽകുന്നതുപോലെ, മറ്റു ദേവന്മാർക്ക് മാത്രം വന്ദനം ചെയ്താൽ അതേ ഫലം ലഭിക്കുകയില്ല।

Verse 40

एवंविधे कलियुगे दोषाणामेकशोधनम् / महादेवनमस्कारो ध्यानं दानमिति श्रुतिः

ഇത്തരമൊരു കലിയുഗത്തിൽ ദോഷങ്ങളെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്ന ഏക മാർഗം—മഹാദേവനോടുള്ള നമസ്കാരം; കൂടെ ധ്യാനവും ദാനവും—എന്നാണ് ശ്രുതി പ്രസ്താവിക്കുന്നത്।

Verse 41

तस्मादनीश्वरानन्यान् त्यक्त्वा देवं महेश्वरम् / समाश्रयेद् विरूपाक्षं यदीच्छेत् परमं पदम्

അതുകൊണ്ട് യഥാർത്ഥ ഈശ്വരന്മാരല്ലാത്ത മറ്റെല്ലാവരെയും ഉപേക്ഷിച്ച്, പരമപദം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ വിരൂപാക്ഷനായ മഹേശ്വരദേവനിൽ പൂർണ്ണ ശരണം പ്രാപിക്കണം।

Verse 42

नार्चयन्तीह ये रुद्रं शिवं त्रिदशवन्दितम् / तेषां दानं तपो यज्ञो वृथा जीवितमेव च

ഇവിടെ ത്രിദശന്മാർ വന്ദിക്കുന്ന രുദ്ര-ശിവനെ ആരാധിക്കാത്തവരുടെ ദാനം, തപസ്സ്, യജ്ഞം എല്ലാം വ്യർത്ഥം; അവരുടെ ജീവിതം പോലും ഫലഹീനമാകുന്നു।

Verse 43

नमो रुद्राय महते देवदेवाय शूलिने / त्र्यम्बकाय त्रिनेत्राय योगिनां गुरवे नमः

മഹത്തായ രുദ്രനു നമസ്കാരം—ദേവദേവൻ, ശൂലധാരി; ത്ര്യംബകൻ, ത്രിനേത്രൻ; യോഗികളുടെ ഗുരുവിനു നമഃ।

Verse 44

नमो ऽस्तु वामदेवाय महादेवाय वेधसे / शंभवे स्थाणवे नित्यं शिवाय परमेष्ठिने / नमः शोमाय रुद्राय महाग्रासाय हेतवे

വാമദേവനായ മഹാദേവനോടും വിധാതാവായ വേധസിനോടും നമസ്കാരം. ശംഭു, സ്ഥാണു, ശിവൻ, പരമേഷ്ഠി ഇവർക്കു നിത്യ പ്രണാമം. സോമൻ, രുദ്രൻ, മഹാഗ്രാസൻ, ആദികാരണം ഹേതു ഇവർക്കു നമഃ.

Verse 45

प्रपद्ये ऽहं विरूपाक्षं शरण्यं ब्रह्मचारिणम् / महादेवं महायोगमीशानं चाम्बिकापतिम्

ഞാൻ വിരൂപാക്ഷനായ—ശരണദായക ബ്രഹ്മചാരിയായ—അവനിൽ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു; അവൻ തന്നേ മഹാദേവൻ, മഹായോഗി, ഈശാനൻ, അംബികാപതി.

Verse 46

योगिनां योगदातारं योगमायासमावृतम् / योगिनां कुरुमाचार्यं योगिगम्यं पिनाकिनम्

യോഗികൾക്ക് യോഗം ദാനിക്കുന്നവൻ, തന്റെ യോഗമായയിൽ ആവൃതനായവൻ, യോഗികളുടെ ആചാര്യൻ, യോഗത്തിലൂടെയേ ഗമ്യനായ പിനാകിയായ ശിവനെ ഞാൻ വന്ദിക്കുന്നു.

Verse 47

संसारतारणं रुद्रं ब्रह्माणं ब्रह्मणो ऽधिपम् / शाश्वतं सर्वगं ब्रह्मण्यं ब्राह्मणप्रियम्

സംസാരത്തിൽ നിന്ന് കടത്തിവിടുന്ന രുദ്രനെ ഞാൻ ആരാധിക്കുന്നു; അവൻ ബ്രഹ്മസ്വരൂപനും ബ്രഹ്മത്തിന്റെ അധിപതിയും; ശാശ്വതൻ, സർവ്വവ്യാപി, വേദധർമ്മപാലകൻ, ബ്രാഹ്മണപ്രിയൻ.

Verse 48

कपर्दिनं कालमूर्तिममूर्ति परमेश्वरम् / एकमूर्ति महामूर्ति वेदवेद्यं दिवस्पतिम्

ഞാൻ കപർദിയെ ആരാധിക്കുന്നു—കാലമൂർത്തിയായിട്ടും അമൂർത്തനായ പരമേശ്വരൻ; ഏകമൂർത്തിയായിട്ടും മഹാമൂർത്തി; വേദങ്ങളാൽ അറിയപ്പെടുന്നവൻ, ദിവ്യലോകങ്ങളുടെ അധിപതി.

Verse 49

नीलकण्ठं विश्वमूर्ति व्यापिनं विश्वरेतसम् / कालाग्निं कालदहनं कामदं कामनाशनम्

നീലകണ്ഠനായ, വിശ്വമൂർത്തിയായ, സർവ്വവ്യാപിയായ, വിശ്വബീജമായ പരമേശ്വരനു നമസ്കാരം. കാലാഗ്നി, കാലദഹനൻ, വരദൻ, കാമനാശകൻ—അവനു വന്ദനം.

Verse 50

नमस्ये गिरिशं देवं चन्द्रावयवभूषणम् / विलोहितं लेलिहानमाहित्यं परमेष्ठिनम् / उग्रं पशुपतिं भीमं भास्करं तमसः परम्

ചന്ദ്രം അവയവാഭരണമായ ഗിരീശദേവനു ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു. ചുവന്ന വർണ്ണത്തിൽ ജ്വലിച്ചു ലോകങ്ങളെ ലേലിഹാനമായി ഗ്രസിക്കുന്നതുപോലെ തോന്നുന്ന, സർവ്വവ്യാപിയായ പരമേഷ്ഠിയെ; കൂടാതെ ഉഗ്രഭീമനായ പശുപതിയെ, സൂര്യസമപ്രഭയായ, തമസ് (അജ്ഞാനം) അതീതനായ പ്രഭുവിനെ വന്ദിക്കുന്നു.

Verse 51

इत्येतल्लक्षणं प्रोक्तं युगानां वै समासतः / अतीतानागतानां वै यावन्मन्वन्तरक्षयः

ഇങ്ങനെ യുഗങ്ങളുടെ ലക്ഷണങ്ങൾ സംക്ഷിപ്തമായി പ്രസ്താവിച്ചു—കഴിഞ്ഞതും വരാനിരിക്കുന്നതും—മന്വന്തരത്തിന്റെ അവസാനം വരെ.

Verse 52

मन्वन्तरेण चैकेन सर्वाण्येवान्तराणि वै / व्याख्यातानि न संदेहः कल्पः कल्पेन चैव हि

ഒരു മന്വന്തരത്തെ മാത്രം വിവരിച്ചാൽ മറ്റു എല്ലാ ഇടക്കാല ചക്രങ്ങളും വിശദീകരിച്ചതുപോലെ തന്നെയാണ്—സംശയമില്ല. അതുപോലെ ഒരു കല്പം പറഞ്ഞാൽ മറ്റു കല്പങ്ങളും ബോധ്യമാണ്, കാരണം മാതൃക ഒരേയാണ്.

Verse 53

मन्वन्तरेषु सर्वेषु अतीतानागतेषु वै / तुल्याभिमानिनः सर्वे नामरूपैर्भवन्त्युत

എല്ലാ മന്വന്തരങ്ങളിലും—കഴിഞ്ഞതിലും വരാനിരിക്കുന്നതിലും—സകല ജീവികളും സ്വയംബോധത്തിൽ സമാനരാണ്; അവർ നാമരൂപങ്ങളിലൂടെ വീണ്ടും വീണ്ടും പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.

Verse 54

एवमुक्तो भगवता किरीटी श्वेतवाहनः / बभार परमां भक्तिमीशाने ऽव्यभिचारिणीम्

ഭഗവാൻ ഇങ്ങനെ അരുളിച്ചെയ്തപ്പോൾ, കിരീടധാരിയായ ശ്വേതവാഹനൻ ഈശാനനിൽ പരമവും അചഞ്ചലവുമായ ഭക്തി ധരിച്ചു।

Verse 55

नमश्चकार तमृषिं कृष्णद्वैपायनं प्रभुम् / सर्वज्ञं सर्वकर्तारं स्क्षाद् विष्णुं व्यवस्थितम्

അവൻ ആ ഋഷി കൃഷ്ണദ്വൈപായന പ്രഭുവായ വ്യാസനോട് നമസ്കരിച്ചു—സർവ്വജ്ഞനും സർവ്വകർത്താവും, സാക്ഷാൽ വിഷ്ണുസ്വരൂപനായി സ്ഥാപിതനുമായവൻ।

Verse 56

तमुवाच पुनर्व्यासः पाथं परपुरञ्जयम् / कराभ्यां सुशुभाभ्यां च संस्पृश्य प्रणतं मुनिः

അപ്പോൾ മുനി വ്യാസൻ പ്രണതനായ പരപുരഞ്ജയ പാഥനോട് പറഞ്ഞു; തന്റെ രണ്ടു മനോഹര കൈകളാൽ സ്പർശിച്ച് സ്നേഹത്തോടെ ഉപദേശിച്ചു।

Verse 57

धन्यो ऽस्यनुगृहीतो ऽसि त्वादृशो ऽन्यो न विद्यते / त्रैलोक्ये शङ्करे नूनं भक्तः परपुरञ्जय

നീ ധന്യൻ; നിനക്കു അനുഗ്രഹം ലഭിച്ചു; നിനക്കുപോലെ മറ്റൊരാളില്ല. ഹേ പരപുരഞ്ജയ, ത്രൈലോക്യത്തിൽ നീ തീർച്ചയായും ശങ്കരഭക്തൻ.

Verse 58

दृष्टवानसि तं देवं विश्वाक्षं विश्वतोमुखम् / प्रत्यक्षमेव सर्वेशं रुद्रं सर्वजगद्गुरुम्

നീ ആ ദേവനെ ദർശിച്ചിരിക്കുന്നു—വിശ്വം തന്നെയാണ് കണ്ണുകളായും, എല്ലാ ദിക്കുകളിലും മുഖങ്ങളായും ഉള്ളവനെ—പ്രത്യക്ഷ സർവേശനായ രുദ്രനെ, സർവ്വജഗദ്ഗുരുവിനെ।

Verse 59

ज्ञानं तदैश्वरं दिव्यं यथावद् विदितं त्वया / स्वयमेव हृषीकेशः प्रीत्योवाच सनातनः

ആ ദിവ്യമായ ഐശ്വര്യജ്ഞാനം നീ യഥാവിധി അറിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അപ്പോൾ സനാതനനായ ഹൃഷീകേശൻ സ്വയം പ്രീതിയും സ്നേഹവുംകൊണ്ട് അരുളിച്ചെയ്തു.

Verse 60

गच्छ गच्छ स्वकं स्थानं न शोकं कर्तुमर्हसि / व्रजस्व परया भक्त्या शरण्यं शरणं शिवम्

പോ—പോ, നിന്റെ സ്വന്തം സ്ഥാനത്തേക്ക് മടങ്ങുക; ദുഃഖിക്കേണ്ടതില്ല. പരമഭക്തിയോടെ ശിവന്റെ ശരണത്തിലേക്ക് പോകുക—ശരണാഗതരുടെ ശരണ്യൻ അവൻ തന്നേ.

Verse 61

एवमुक्त्वा स भगवाननुगृह्यार्जुनं प्रभुः / जगाम शङ्करपुरीं समाराधयितुं भवम्

ഇങ്ങനെ അരുളിച്ചെയ്ത് പ്രഭുവായ ഭഗവാൻ അർജുനനെ അനുഗ്രഹിച്ചു; ഭവനായ (ശിവനെ) സമ്യകായി ആരാധിക്കുവാൻ ശങ്കരപുരിയിലേക്കു പോയി.

Verse 62

पाण्डवेयो ऽपि तद् वाक्यात् संप्राप्य शरणं शिवम् / संत्यज्य सर्वकर्माणि तद्भक्तिपरमो ऽभवत्

പാണ്ഡവേയനും ആ വചനപ്രകാരം ശിവന്റെ ശരണം പ്രാപിച്ചു; എല്ലാ കര്‍മ്മങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ച് അവന്റെ ഭക്തിയിൽ പരമപരായണനായി.

Verse 63

नार्जुनेन समः शंभोर्भक्त्या भूतो भविष्यति / मुक्त्वा सत्यवतीसूनुं कृष्णं वा देवकीसुतम्

ശംഭുവിനോടുള്ള ഭക്തിയിൽ അർജുനനോട് സമനായവൻ ഉണ്ടായിട്ടില്ല, ഉണ്ടാകുകയും ഇല്ല—സത്യവതീസുതൻ (വ്യാസൻ) അല്ലെങ്കിൽ ദേവകീസുതൻ കൃഷ്ണൻ ഒഴികെ.

Verse 64

तस्मै भगवते नित्यं नमः सत्याय धीमते / पाराशर्याय मुनये व्यासायामिततेजसे

ആ സത്യസ്വരൂപനും പരമ ധീമാനുമായ പാരാശര്യ മുനി—അപരിമിത തേജസ്സുള്ള വേദവ്യാസ ഭഗവാനെ നാം നിത്യവും നമസ്കരിക്കുന്നു।

Verse 65

कृष्णद्वैपायनः साक्षाद् विष्णुरेव सनातनः / को ह्यन्यस्तत्त्वतो रुद्रं वेत्ति तं परमेश्वरम्

കൃഷ്ണദ്വൈപായനൻ (വ്യാസൻ) സാക്ഷാൽ സനാതന വിഷ്ണുവുതന്നെ. കാരണം ആ പരമേശ്വരനായ രുദ്രനെ തത്ത്വമായി മറ്റാരാണ് അറിയുക?

Verse 66

नमः कुरुध्वं तमृषिं कृष्णं सत्यवतीसुतम् / पाराशर्यं महात्मानं योगिनं विष्णुमव्ययम्

ആ ഋഷി കൃഷ്ണദ്വൈപായനനെ—സത്യവതീസുതൻ, പാരാശര്യൻ—മഹാത്മ യോഗി, അവ്യയ വിഷ്ണു (അവതാരം) എന്നവനെ നമസ്കരിക്കുവിൻ।

Verse 67

एवमुक्तास्तु मुनयः सर्व एव समीहिताः / प्रेणेमुस्तं महात्मानं व्यासं सत्यवतीसुतम्

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ലക്ഷ്യം സഫലമായ എല്ലാ മുനികളും ആ മഹാത്മാവായ സത്യവതീസുതൻ വ്യാസനെ പ്രണാമം ചെയ്തു।