Adhyaya 27

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे षड्विंशो ऽध्यायः ऋषय ऊचुः कृतं त्रेता द्वापरं च कलिश्चेति चतुर्युगम् / एषां स्वभावं सूताद्य कथयस्व समासतः

ഇങ്ങനെ ശ്രീകൂർമപുരാണത്തിലെ ഷട്സാഹസ്ത്രീ സംഹിതയുടെ പൂർവഭാഗത്തിൽ ഇരുപത്താറാം അധ്യായം. ഋഷികൾ പറഞ്ഞു—കൃതം, ത്രേതാ, ദ്വാപരം, കലിയും ചേർന്ന് ചതുര്യുഗം; ഹേ സൂതാ, ഇവയുടെ സ്വഭാവം സംക്ഷേപമായി പറയുക।

Verse 2

सूत उवाच गते नारायणे कृष्णे स्वमेव परमं पदम् / पार्थः परमधर्मात्मा पाण्डवः शत्रुतापनः

സൂതൻ പറഞ്ഞു—നാരായണസ്വരൂപനായ കൃഷ്ണൻ തന്റെ പരമപദത്തിലേക്ക് പോയപ്പോൾ, പരമധർമ്മാത്മാവായ പാണ്ഡവൻ പാർഥൻ, ശത്രുതാപകൻ, (അപ്പോൾ…).

Verse 3

कृत्वा चेवोत्तरविधिं शोकेन महतावृतः / अपश्यत् पथि गच्छन्तं कृष्णद्वैपायनं मुनिम्

ഉത്തരവിധി യഥാവിധി നിർവഹിച്ചു, മഹാശോകത്തിൽ മൂടപ്പെട്ടവനായി, വഴിയിൽ നടന്നുപോകുന്ന മുനി കൃഷ്ണദ്വൈപായനനെ (വ്യാസനെ) അവൻ കണ്ടു।

Verse 4

शिष्यैः प्रशिष्यैरभितः संवृतं ब्रह्मवादिनम् / पपात दण्डवद् भूमौ त्यक्त्वा शोकं तदार्ऽजुनः

ശിഷ്യപ്രശിഷ്യർ ചുറ്റും വലയുന്ന ആ ബ്രഹ്മവാദിയുടെ മുമ്പിൽ, അർജുനൻ ശോകം വിട്ട് ഭൂമിയിൽ ദണ്ഡവത് പ്രണാമമായി വീണു।

Verse 5

उवाच परमप्रीतः कस्माद् देशान्महामुने / इदानीं गच्छसि क्षिप्रं कं वा देशं प्रति प्रभो

അത്യന്തം പ്രീതിയോടെ അവൻ പറഞ്ഞു—ഹേ മഹാമുനേ, നിങ്ങൾ ഏത് ദേശത്തിൽ നിന്നാണ് വന്നത്? ഇപ്പോൾ ഇത്ര വേഗത്തിൽ എവിടേക്ക് പോകുന്നു—ഹേ പ്രഭോ, ഏത് ദേശത്തേക്ക്?

Verse 6

संदर्शनाद् वै भवतः शोको मे विपुलो गतः / इदानीं मम यत् कार्यं ब्रूहि पद्मदलेक्षण

നിങ്ങളുടെ ദർശനത്താൽ എന്റെ മഹാശോകം അകന്നു. ഇനി ഞാൻ ചെയ്യേണ്ട കാര്യം എന്തെന്ന് പറയുക, ഹേ പദ്മദലാക്ഷാ।

Verse 7

तमुवाच महायोगी कृष्णद्वैपायनः स्वयम् / उपविश्य नदीतिरे शिष्यैः परिवृतो मुनिः

അപ്പോൾ മഹായോഗി കൃഷ്ണദ്വൈപായനൻ (വ്യാസൻ) സ്വയം അവനോട് അരുളിച്ചെയ്തു—നദീതീരത്ത് ഉപവിഷ്ടനായി, ശിഷ്യന്മാർ ചുറ്റിനിന്ന മുനി।

Verse 8

इदं कलियुगं घोरं संप्राप्तं पाण्डुनन्दन / ततो गच्छामि देवस्य वाराणसीं महापुरीम्

ഹേ പാണ്ഡുനന്ദന, ഈ ഘോര കലിയുഗം വന്നെത്തിയിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ ഞാൻ ദേവന്റെ മഹാപുരിയായ വാരാണസിയിലേക്ക് പോകുന്നു।

Verse 9

अस्मिन् कलियुगे घोरे लोकाः पापानुवर्तिनः / भविष्यन्ति महापापा वर्णाश्रमविवर्जिताः

ഈ ഘോര കലിയുഗത്തിൽ ജനങ്ങൾ പാപപഥം പിന്തുടരും; അവർ മഹാപാപികളായി വർണാശ്രമധർമ്മം ഉപേക്ഷിക്കും।

Verse 10

नान्यत् पश्यामि जन्तूनांमुक्त्वा वाराणसीं पुरीम् / सर्वपापप्रशमनं प्रायश्चित्तं कलौ युगे

കലിയുഗത്തിൽ ജീവികൾക്കായി വാരാണസി പുരിയെ ഒഴികെ, സർവ്വപാപശമനം ചെയ്യുന്ന മറ്റൊരു പ്രായശ്ചിത്തം ഞാൻ കാണുന്നില്ല।

Verse 11

कृतं त्रेता द्वापरं च सर्वेष्वेतेषु वै नराः / भविष्यन्ति महात्मानो धार्मिकाः सत्यवादिनः

കൃത, ത്രേതാ, ദ്വാപര—ഈ എല്ലാ യുഗങ്ങളിലും നിശ്ചയമായി മഹാത്മാക്കൾ ഉണ്ടാകും; അവർ ധർമ്മനിഷ്ഠരും സത്യവാദികളും ആയിരിക്കും.

Verse 12

त्वं हि लोकेषु विख्यातो धृतिमाञ् जनवत्सलः / पालयाद्य परं धर्मं स्वकीयं मुच्यसे भयात्

നീ ലോകങ്ങളിൽ പ്രസിദ്ധൻ—ധൈര്യവാനും ജനവത്സലനും. അതുകൊണ്ട് ഇപ്പോൾ പരമധർമ്മമായ നിന്റെ സ്വധർമ്മം കാത്തുകൊൾക; അങ്ങനെ ചെയ്താൽ ഭയത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും.

Verse 13

एवमुक्तो भगवता पार्थः परपुरञ्जयः / पृष्टवान् प्रणिपत्यासौ युगधर्मान् द्विजोत्तमाः

ഭഗവാൻ ഇങ്ങനെ അരുളിയപ്പോൾ, ശത്രുപുരജയിയായ പാർഥൻ നമസ്കരിച്ചു, ഹേ ദ്വിജോത്തമന്മാരേ, യുഗധർമ്മങ്ങളെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചു.

Verse 14

तस्मै प्रोवाच सकलं मुनिः सत्यवतीसुतः / प्रणम्य देवमीशानं युगधर्मान् सनातनान्

അപ്പോൾ സത്യവതീസുതനായ മുനി (വ്യാസൻ) ഈശാന ദേവനെ നമസ്കരിച്ചു, യുഗങ്ങളിലെ സനാതന ധർമ്മങ്ങളെ മുഴുവനായി അവനോട് പ്രസ്താവിച്ചു.

Verse 15

वक्ष्यामि ते समासेन युगधर्मान् नरेश्वर / न शक्यते मया पार्थ विस्तरेणाभिभाषितुम्

ഹേ നരേശ്വരാ, യുഗധർമ്മങ്ങളെ ഞാൻ നിനക്കു സംക്ഷേപമായി പറയും. ഹേ പാർഥാ, അവയെ വിശദമായി പ്രസ്താവിക്കാൻ എനിക്കു കഴിയില്ല.

Verse 16

आद्यं कृतयुगं प्रोक्तं ततस्त्रेतायुगं बुधैः / तृतीयं द्वापरं पार्थ चतुर्थं कलिरुच्यते

ആദ്യ യುಗം കൃതയുഗമെന്നു പ്രസ്താവിക്കപ്പെടുന്നു; തുടർന്ന് ജ്ഞാനികൾ ത്രേതായുഗമെന്നു പറയുന്നു. മൂന്നാമത് ദ്വാപരം, ഹേ പാർഥ, നാലാമത് കലിയുഗമെന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 17

ध्यानं परं कृतयुगे त्रेतायां ज्ञानमुच्यते / द्वापरे यज्ञमेवाहुर्दानमेव कलौ युगे

കൃതയുഗത്തിൽ പരമസാധന ധ്യാനം; ത്രേതായുഗത്തിൽ ജ്ഞാനം എന്നു പറയുന്നു. ദ്വാപരത്തിൽ യജ്ഞം ശ്രേഷ്ഠമെന്നു പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു; കലിയുഗത്തിൽ ദാനം മാത്രമേ മുഖ്യധർമ്മസാധനമെന്നു ഉപദേശിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 18

ब्रह्मा कृतयुगे देवस्त्रेतायां भगवान् रविः / द्वापरे दैवतं विष्णुः कलौ रुद्रो महेश्वरः

കൃതയുഗത്തിൽ ബ്രഹ്മാ അധിഷ്ഠാതാ ദേവൻ; ത്രേതായുഗത്തിൽ ഭഗവാൻ രവി (സൂര്യൻ) പ്രഭു. ദ്വാപരത്തിൽ വിഷ്ണു ആരാധ്യ ദൈവം; കലിയുഗത്തിൽ രുദ്രൻ—മഹേശ്വരൻ—അധിഷ്ഠാതാ പ്രഭു.

Verse 19

ब्रह्मा विष्णुस्तथा सूर्यः सर्व एव कलिष्वपि / पूज्यते भगवान् रुद्रश्चतुर्ष्वपि पिनाकधृक्

ബ്രഹ്മാ, വിഷ്ണു, സൂര്യൻ—എല്ലാ ദേവന്മാരും—നാലു യുഗങ്ങളിലും പൂജിക്കപ്പെടുന്നു; അതുപോലെ നാലു യുഗങ്ങളിലും പിനാകധാരിയായ ഭഗവാൻ രുദ്രനും പൂജ്യനാണ്.

Verse 20

आद्ये कृतयुगे धर्मश्चतुष्पादः सनातनः / त्रेतायुगे त्रिपादः स्याद् द्विपादो द्वापरे स्थितः / त्रिपादहीनस्तिष्ये तु सत्तामात्रेण तिष्ठति

ആദ്യ കൃതയുഗത്തിൽ സനാതനധർമ്മം നാലു പാദങ്ങളിൽ നിലകൊള്ളുന്നു. ത്രേതായുഗത്തിൽ അത് മൂന്നു പാദങ്ങളാകുന്നു; ദ്വാപരത്തിൽ രണ്ടു പാദങ്ങളിൽ സ്ഥിരമാകുന്നു. എന്നാൽ തിഷ്യ (കലി) യുഗത്തിൽ മൂന്നു പാദങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെട്ട്, വെറും സത്താമാത്രത്താൽ മാത്രം നിലനിൽക്കുന്നു.

Verse 21

कृते तु मिथुनोत्पत्तिर्वृत्तिः साक्षाद् रसोल्लसा / प्रजास्तृप्ताः सदा सर्वाः सदानन्दाश्च भोगिनः

കൃതയുഗത്തിൽ പുരുഷ-സ്ത്രീ സംഗമം സ്വാഭാവികമായി സംഭവിച്ചു; ജീവിതവൃത്തി സാക്ഷാൽ രസോല്ലാസം നിറഞ്ഞതായിരുന്നു. എല്ലാ പ്രജകളും എപ്പോഴും തൃപ്തരായി, ഭോഗികൾ നിത്യാനന്ദത്തിൽ നിലകൊണ്ടു.

Verse 22

अधमोत्तमत्वं नास्त्यासां निर्विशेषाः पुरञ्जय / तुल्यमायुः सुखं रूपं तासां तस्मिन् कृते युगे

ഹേ പുരഞ്ജയ! അവരിൽ ‘അധമ’ ‘ഉത്തമ’ എന്ന ഭാവമില്ല; അവർ നിർവ്യത്യാസരാണ്. ആ കൃതയുഗത്തിൽ അവരുടെ ആയുസ്സും സുഖവും രൂപവും എല്ലാം ഒരുപോലെ ആയിരുന്നു.

Verse 23

विशोकाः सत्त्वबहुला एकान्तबहुलास्तथा / ध्याननिष्ठास्तपोनिष्ठा महादेवपरायणाः

അവർ ശോകരഹിതർ, സത്ത്വസമൃദ്ധർ, ഏകാന്തപ്രിയർ; ധ്യാനത്തിലും തപസ്സിലും നിഷ്ഠയുള്ളവർ—അങ്ങനെയുള്ളവർ മഹാദേവനിൽ പരായണരാണ്.

Verse 24

ता वै निष्कामचारिण्यो नित्यं मुदितमानसाः / पर्वतोदधिवासिन्यो ह्यनिकेतः परन्तप

ഹേ പരന്തപ! അവർ നിഷ്കാമമായി സഞ്ചരിക്കുന്നു; അവരുടെ മനസ്സ് നിത്യവും പ്രസന്നമാണ്. പർവതങ്ങളിലും സമുദ്രതീരങ്ങളിലും വസിച്ചാലും, സ്ഥിരമായ ഭവനബന്ധമില്ലാത്തവരാണ്.

Verse 25

रसोल्लासा कालयोगात् त्रेताख्ये नश्यते ततः / तस्यां सिद्धौ प्रणष्टायामन्या सिद्धिरवर्तत

കാലയോഗത്തിന്റെ സ്വാധീനത്തിൽ ത്രേതാ എന്ന യുഗത്തിൽ ‘രസോല്ലാസാ’ എന്ന സിദ്ധി അപ്പോൾ നശിക്കുന്നു. ആ സിദ്ധി നഷ്ടമായപ്പോൾ അതിന്റെ സ്ഥാനത്ത് മറ്റൊരു സിദ്ധി പ്രാബല്യത്തിൽ വരുന്നു.

Verse 26

अपां सौक्ष्म्ये प्रतिहते तदा मेघात्मना तु वै / मेघेभ्यः स्तनयित्नुभ्यः प्रवृत्तं वृष्टिसर्जनम्

ജലത്തിന്റെ സൂക്ഷ്മമായ വാഷ്പാവസ്ഥ തടയപ്പെടുമ്പോൾ, അത് മേഘരൂപം ധരിച്ചു; ഇടിമുഴക്കമുള്ള മേഘങ്ങളിൽ നിന്ന് മഴയുടെ സൃഷ്ടി ആരംഭിക്കുന്നു।

Verse 27

सकृदेव तया वृष्ट्या संयुक्ते पृथिवीतले / प्रादुरासंस्तदा तासां वृक्षा वै गृहसंज्ञिताः

ആ മഴ ഒരിക്കൽ ഭൂമിതലം സ്പർശിച്ചതുമാത്രം, അവരുടെ നിമിത്തം ‘ഗൃഹം’ എന്നു വിളിക്കപ്പെട്ട വൃക്ഷങ്ങൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു—സ്വാഭാവിക വാസസ്ഥലങ്ങളായി।

Verse 28

सर्वप्रत्युपयोगस्तु तासां तेभ्यः प्रजायते / वर्तयन्ति स्म तेभ्यस्तास्त्रेतायुगमुखे प्रजाः

അവയിൽ നിന്നുമും അവയുടെ വഴിയുമാണ് എല്ലാ പരസ്പര ഉപയോ​ഗങ്ങളും വ്യവഹാരങ്ങളും ഉദിച്ചത്; ത്രേതായുഗാരംഭത്തിൽ പ്രജകൾ അതനുസരിച്ച് ജീവിതക്രമം നടത്തി।

Verse 29

ततः कालेन महता तासामेव विपर्यतात् / रागलोभात्मको भावस्तदा ह्याकस्मिको ऽभवत्

പിന്നീട് ദീർഘകാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, അവരുടെ അവസ്ഥയുടെ വിപരീതത (പതനം) മൂലം, രാഗവും ലോഭവും നിറഞ്ഞ ഭാവം അപ്രതീക്ഷിതമായി അവരിൽ ഉദിച്ചു।

Verse 30

विपर्ययेण तासां तु तेन तत्कालभाविना / प्रणश्यन्ति ततः सर्वे वृक्षास्ते गृहसंज्ञिताः

എന്നാൽ അവരുടെ അവസ്ഥ വിപരീതമായപ്പോൾ—ആ കാലഘട്ടത്തിന്റേതായ മാറ്റം മൂലം—‘ഗൃഹം’ എന്നു വിളിക്കപ്പെട്ട ആ വൃക്ഷങ്ങൾ എല്ലാം അപ്പോൾ പൂർണ്ണമായി നശിച്ചു।

Verse 31

ततस्तेषु प्रनष्टेषु विभ्रान्ता मैथुनोद्भवाः / अभिध्यायन्ति तां सिद्धिं सत्याभिध्यायिनस्तदा

അപ്പോൾ ആ ആശ്രയങ്ങൾ ലയിച്ചപ്പോൾ, മൈഥുനജന്യ ജീവികൾ ഭ്രമിച്ച് ആ പരമസിദ്ധിയെ ധ്യാനിക്കാൻ തുടങ്ങി; അന്നേരം അവർ സത്യധ്യായികളായി।

Verse 32

प्रादुर्बभूवुस्तासां तु वृक्षास्ते गृहसंज्ञिताः / वस्त्राणि ते प्रसूयन्ते फलान्याभरणानि च

അപ്പോൾ അവരുടെ നിമിത്തം ‘ഗൃഹവൃക്ഷങ്ങൾ’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്ന വൃക്ഷങ്ങൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു; അവ വസ്ത്രങ്ങൾ പ്രസവിച്ചു, അവയുടെ ഫലങ്ങൾ ആഭരണങ്ങളായി മാറി।

Verse 33

तेष्वेव जायते तासां गन्धवर्णरसान्वितम् / अमाक्षिकं महावीर्यं पुटके पुटके मधु

അവയിൽ നിന്നുതന്നെ സുഗന്ധവും വർണ്ണവും രസവും ഉള്ള മധു ജനിച്ചു—തേനീച്ചയില്ലാത്ത, മഹാവീര്യമുള്ളത്—ഓരോ ചെറുകുഴിയിലും കുഴിയിലും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു।

Verse 34

तेन ता वर्तयन्ति स्म त्रेतायुगमुखे प्रिजाः / हृष्टपुष्टास्तया सिद्ध्या सर्वा वै विगतज्वराः

ആ ധർമ്മാചരണത്താൽ ത്രേതായുഗത്തിന്റെ പ്രഭാതത്തിൽ ജനങ്ങൾ ജീവിച്ചു; ആ സിദ്ധിയാൽ എല്ലാവരും ഹർഷിതരും പുഷ്ടരുമായി, തീർച്ചയായും ജ്വരക്ലേശരഹിതരായി।

Verse 35

ततः कालान्तरेणैव पुनर्लोभावृतास्तदा / वृक्षांस्तान् पर्यगृह्णन्त मधु चामाक्षिकं बलात्

പിന്നീട് കുറെ കാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ അവർ വീണ്ടും ലോഭത്തിൽ മൂടപ്പെട്ടു; ആ വൃക്ഷങ്ങളെ ചുറ്റിപ്പിടിച്ച് തേനീച്ചയില്ലാത്ത മധു ബലമായി കവർന്നു।

Verse 36

तासां तेनापचारेण पुनर्लोभकृतेन वै / प्रणष्टामधुना सार्धं कल्पवृक्षाः क्वचित् क्वचित्

അവരോടു ചെയ്ത ആ അപചാരത്താലും, പിന്നെയും ലോഭത്താലും, മധുവോടുകൂടിയ കല്പവൃക്ഷങ്ങൾ ഇടയ്ക്കിടയ്ക്ക് അപ്രത്യക്ഷമായി।

Verse 37

शीतवर्षातपैस्तीव्रै स्ततस्ता दुः खिता भृशम् / द्वन्द्वैः संपीड्यमानास्तु चक्रुरावरणानि च

കഠിനമായ തണുപ്പ്, മഴ, കത്തുന്ന ചൂട് എന്നിവ കൊണ്ട് അവർ അത്യന്തം പീഡിതരായി; ഈ ദ്വന്ദ്വങ്ങൾ എല്ലാടവും അമർത്തിയപ്പോൾ സംരക്ഷണത്തിനായി അവർ മറകളും ഉണ്ടാക്കി।

Verse 38

कृत्वा द्वन्द्वप्रतीघातान् वार्तोपायमचिन्तयन् / नष्टेषु मधुना सार्धं कल्पवृक्षेषु वै तदा

ദ്വന്ദ്വങ്ങളെ പ്രതിരോധിച്ച് അദ്ദേഹം വാർത്താ—ജീവികയും വ്യാപാരവും—എന്ന മാർഗ്ഗത്തെക്കുറിച്ച് ആലോചിച്ചു; അപ്പോൾ മധുവോടുകൂടിയ കല്പവൃക്ഷങ്ങൾ നശിച്ചിരുന്നതുകൊണ്ട്।

Verse 39

ततः प्रादुर्बभौ तासां सिद्धिस्त्रेतायुगे पुनः / वार्तायाः साधिका ह्यन्या वृष्टिस्तासां निकामतः

അതിനുശേഷം ത്രേതായുഗത്തിൽ അവരുടെ സിദ്ധി വീണ്ടും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. ജീവികയ്ക്ക് മറ്റൊരു സഹായമായി വാർത്താ—കൃഷിയും വ്യാപാരവും—ഉണ്ടായി; അവരുടെ ഇഷ്ടപ്രകാരം മഴയും പെയ്തു.

Verse 40

तासां वृष्ट्यूदकानीह यानि निम्नैर्गतानि तु / अवहन् वृष्टिसंतत्या स्त्रोतः स्थानानि निम्नगाः

ഇവിടെ അവരുടെ മഴവെള്ളങ്ങൾ താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളിലേക്കു ഒഴുകി, തുടർച്ചയായ മഴപ്രവാഹം അവയെ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോയി; അതിനാൽ താഴ്വരകൾ നദിപ്പാതകളും ജലച്ചാനലുകളും ആയി രൂപപ്പെട്ടു.

Verse 41

ये पुनस्तदपां स्तोका आपन्नाः पृथिवीतले / अपां भूणेश्च संयोगादोषध्यस्तास्तदाभवन्

എന്നാൽ ആ ജലത്തിന്റെ തുള്ളികൾ ഭൂമിതലത്തിൽ പതിച്ചപ്പോൾ, ജലവും ഭൂമിയുടെ സാരഭൂതമായ ഉർവരഭാഗവും ചേർന്ന സംയോഗത്താൽ അവ അന്നേ ഔഷധിവനസ്പതികളായി മാറി।

Verse 42

अफालकृष्टाश्चानुप्ता ग्राम्यारण्याश्चतुर्दश / ऋतुपुष्पफलैश्चैव वृक्षगुल्माश्च जज्ञिरे

ഉഴുതുമില്ല, വിതച്ചുമില്ല—ഗ്രാമ്യവും അരണ്യജന്യവും ആയ പതിനാലു തരത്തിലുള്ള സസ്യങ്ങൾ ഉദ്ഭവിച്ചു; കൂടാതെ ഋതുക്കൾക്കനുസരിച്ച് പുഷ്പഫലങ്ങൾ ധരിക്കുന്ന വൃക്ഷങ്ങളും ഗുല്മങ്ങളും ജനിച്ചു।

Verse 43

ततः प्रादुरभूत् तासां रागो लोभश्च सर्वशः / अवश्यं भाविनार्ऽथे न त्रेतायुगवशेन वै

അപ്പോൾ എല്ലായിടത്തും അവരിൽ രാഗവും ലോഭവും ഉദിച്ചു; ഭാവിയിൽ സംഭവിക്കേണ്ടത് മറ്റെങ്ങനെ ആകും? തീർച്ചയായും ത്രേതായുഗത്തിന്റെ സ്വാധീനത്താൽ തന്നെയായിരുന്നു അത്।

Verse 44

ततस्ताः पर्यगृह्णन्त नदीक्षेत्राणि पर्वतान् / वृक्षगुल्मौषधीश्चैव प्रसह्य तु यथाबलम्

പിന്നീട് അവർ തങ്ങളുടെ തങ്ങളുടെ ശക്തിയനുസരിച്ച് ബലപ്രയോഗത്തോടെ നദികളും കൃഷിയിടങ്ങളും പർവതങ്ങളും, കൂടാതെ വൃക്ഷങ്ങളും ഗുല്മങ്ങളും ഔഷധികളും വരെ പിടിച്ചെടുക്കാൻ തുടങ്ങി।

Verse 45

विपर्ययेण तासां ता ओषध्यो विविशुर्महीम् / पितामहनियोगेन दुदोह पृथिवीं पृथुः

പിന്നീട് വിപരീതക്രമത്തിൽ ആ ഔഷധികൾ വീണ്ടും ഭൂമിയിൽ പ്രവേശിച്ചു; പിതാമഹൻ ബ്രഹ്മാവിന്റെ നിയോഗപ്രകാരം രാജാവ് പൃഥു ഭൂമിയെ ദോഹനം ചെയ്ത് അവളുടെ വിളവ് പുറത്തെടുത്തു।

Verse 46

ततस्ता जगृहुः सर्वा अन्योन्यं क्रोधमूर्छिताः / वसुदारधनाद्यांस्तु बलात् कालबलेन तु

അപ്പോൾ അവർ എല്ലാവരും ക്രോധമൂഢരായി പരസ്പരം മേൽ പാഞ്ഞു; കാലത്തിന്റെ അജേയബലപ്രേരണയാൽ ബലമായി ഭൂമി, ഭാര്യമാർ, ധനം മുതലായവ കവർന്നു.

Verse 47

मर्यादायाः प्रतिष्ठार्थं ज्ञात्वैतद् भगवानजः / ससर्ज क्षत्रियान् ब्रह्मा ब्राह्मणानां हिताय च

ഇതു അറിഞ്ഞ സ്വയംഭൂ ഭഗവാൻ അജൻ (ബ്രഹ്മാവ്) ധർമ്മമര്യാദ സ്ഥാപിക്കാനും ബ്രാഹ്മണരുടെ ഹിതവും രക്ഷയും ഉറപ്പാക്കാനും ക്ഷത്രിയരെ സൃഷ്ടിച്ചു।

Verse 48

वर्णाश्रमव्यवस्थां च त्रेतायां कृतवान् प्रभुः / यज्ञप्रवर्तनं चैव पशुहिंसाविवर्जितम्

ത്രേതായുഗത്തിൽ പ്രഭു വർണാശ്രമ വ്യവസ്ഥ സ്ഥാപിച്ചു; കൂടാതെ മൃഗഹിംസ ഒഴിവാക്കിയ യജ്ഞപ്രവർത്തനവും പ്രചരിപ്പിച്ചു।

Verse 49

द्वापरेष्वथ विद्यन्ते मतिभेदाः सदा नृणाम् / रागो लोभस्तथा युद्धं तत्त्वानामविनिश्चयः

എന്നാൽ ദ്വാപരയുഗത്തിൽ മനുഷ്യർക്കിടയിൽ എപ്പോഴും അഭിപ്രായഭേദങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്നു; രാഗവും ലോഭവും യുദ്ധവും ഉയരും, തത്ത്വങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഉറച്ച നിർണ്ണയം ഉണ്ടാകില്ല।

Verse 50

एको वेदश्चतुष्पादस्त्रेतास्विह विधीयते / वेदव्यासैश्चतुर्धा तु व्यस्यते द्वापरादिषु

ഈ ലോകത്തിൽ ത്രേതായുഗത്തിൽ വേദം ഒന്നു തന്നെയായിരുന്നുവെങ്കിലും ചതുഷ്പാദരൂപത്തിൽ സ്ഥാപിതമായിരുന്നു; എന്നാൽ ദ്വാപരാദി യുഗങ്ങളിൽ വേദവ്യാസന്മാർ അതിനെ നാലായി വിഭജിക്കുന്നു।

Verse 51

ऋषिपुत्रैः पुनर्भेदाद् भिद्यन्ते दृष्टिविभ्रमैः / मन्त्रब्राह्मणविन्यासैः स्वरवर्णविपर्ययैः

വീണ്ടും ഋഷിപുത്രന്മാർ വരുത്തിയ അധിക വിഭജനങ്ങളാൽ പരമ്പരകൾ ചിതറുന്നു—ദൃഷ്ടിഭ്രമം മൂലം, മന്ത്ര-ബ്രാഹ്മണഭാഗങ്ങളുടെ വിന്യാസം മാറുന്നതാൽ, കൂടാതെ സ്വരവും വർണ്ണവും മറിഞ്ഞുപോകുന്നതാൽ।

Verse 52

संहिता ऋग्यजुः साम्नां संहन्यन्ते श्रुतर्षिभिः / सामान्याद् वैकृताच्चैवदृष्टिभेदैः क्वचित् क्वचित्

ഋഗ്, യജുഃ, സാമൻ എന്നീ വേദങ്ങളുടെ സംഹിതകൾ ശ്രുതി-ഋഷിമാർ സമാഹരിക്കുന്നു; എന്നാൽ ചിലിടങ്ങളിൽ സാധാരണവും വൈകൃതവുമായ ദൃഷ്ടിഭേദങ്ങൾ മൂലം അവ വ്യത്യസ്ത രൂപങ്ങളായി വൈവിധ്യമാകുന്നു।

Verse 53

ब्राह्मणं कल्पसूत्राणि मन्त्रप्रवचनानि च / इतिहासपुराणानि धर्मशास्त्राणि सुव्रत

ഹേ സുവ്രതാ! ബ്രാഹ്മണഗ്രന്ഥങ്ങൾ, കല്പസൂത്രങ്ങൾ, മന്ത്രപ്രവചനങ്ങൾ, ഇതിഹാസ-പുരാണങ്ങൾ, ധർമശാസ്ത്രങ്ങൾ—ഇവയൊക്കെയും ധർമത്തെ താങ്ങുന്ന പ്രമാണശാസ്ത്രങ്ങളാണ്।

Verse 54

अवृष्टिर्मरणं चैव तथैव वायाध्युपद्रवाः / वाङ्मनः कायजैर्दुः सैर्निर्वेदो जायते नृणाम्

മഴക്കുറവ്, മരണം, അതുപോലെ പ്രചണ്ഡ കാറ്റുമൂലമുള്ള ഉപദ്രവങ്ങൾ, കൂടാതെ വാക്ക്-മനം-ശരീരംജന്യ ദുഃഖങ്ങൾ—ഇവയാൽ മനുഷ്യരിൽ നിർവേദം (വൈരസ്യം) ജനിക്കുന്നു।

Verse 55

निर्वेदाज्जायते तेषां दुः खमोक्षविचारणा / विचारणाच्च वैराग्यं वैराग्याद् दोषदर्शनम्

നിർവേദത്തിൽ നിന്ന് അവരിൽ ദുഃഖവും മോക്ഷവും സംബന്ധിച്ച വിചാരം ജനിക്കുന്നു; ആ വിചാരത്തിൽ നിന്ന് വൈരാഗ്യം, വൈരാഗ്യത്തിൽ നിന്ന് ലോകജീവിതത്തിലെ ദോഷങ്ങളുടെ വ്യക്തമായ ദർശനം ഉണ്ടാകുന്നു।

Verse 56

दोषाणां दर्शनाच्चैव द्वापरे ज्ञानसंभवः / एषा रजस्तमोयुक्ता वृत्तिर्वै द्वापरे स्मृता

ദോഷങ്ങളെ കാണുന്നതുകൊണ്ടുതന്നെ ദ്വാപരയുഗത്തിൽ വിവേകജ്ഞാനം ഉദ്ഭവിക്കുന്നു. രജസും തമസും കലർന്ന ഈ വൃത്തിയാണ് ദ്വാപരത്തിന്റെ സ്വഭാവമെന്ന് സ്മൃതിയിൽ പറയുന്നു.

Verse 57

आद्ये कृते तु धर्मो ऽस्ति स त्रेतायां प्रवर्तते / द्वापरे व्याकुलीभूत्वा प्रणश्यति कलौ युगे

ആദി കൃതയുഗത്തിൽ ധർമ്മം ഉറച്ചുനിൽക്കും; ത്രേതായുഗത്തിലും അത് പ്രവർത്തിക്കും. ദ്വാപരത്തിൽ അത് വ്യാകുലമായി അസ്ഥിരമാകും; കലിയുഗത്തിൽ പ്രായംശഃ നശിക്കും.