Adhyaya 41

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने चत्वारिंशो ऽध्यायः अगस्त्य उवाच कीदृशं यन्त्रमेतस्या मन्त्रोवा कीदृशो वरः / उपदेष्टा च कीदृक्स्याच्छिष्यो वा कीदृशः स्मृतः

ഇങ്ങനെ ശ്രീബ്രഹ്മാണ്ഡ മഹാപുരാണത്തിന്റെ ഉത്തരഭാഗത്തിൽ ഹയഗ്രീവ-അഗസ്ത്യസംവാദത്തിലെ ലലിതോപാഖ്യാനത്തിൽ നാല്പതാം അധ്യായം. അഗസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു—ഈ ദേവിയുടെ യന്ത്രം എങ്ങനെയതാണ്? മന്ത്രരൂപമായ വരം എങ്ങനെയതാണ്? ഉപദേശകൻ എങ്ങനെയിരിക്കണം, ശിഷ്യൻ എങ്ങനെയെന്ന് സ്മൃതിയിൽ പറയപ്പെടുന്നു?

Verse 2

सर्वज्ञस्त्वं हयग्रीव साक्षात्परमपूरुषः / स्वामिन्मयि कृपादृष्ट्या सर्वमेतन्निवेदय

ഹേ ഹയഗ്രീവ, നീ സർവ്വജ്ഞൻ, സാക്ഷാൽ പരമപുരുഷൻ. സ്വാമീ, എന്നിൽ കരുണാദൃഷ്ടി ചെലുത്തി ഇതെല്ലാം എനിക്ക് നിവേദിക്കുക.

Verse 3

हयग्रीव उवाच मन्त्रं श्रीचक्रगेवास्याः सेयं हि त्रिपुरांबिका / सैषैव हि महालक्ष्मीः स्फुरच्चैवात्मनः पुरा

ഹയഗ്രീവൻ പറഞ്ഞു—ഇത് ശ്രീചക്രദേവിയുടെ മന്ത്രമാണ്; അവളേ ത്രിപുരാംബിക. അവളേ മഹാലക്ഷ്മി; പുരാതനകാലത്ത് സ്വാത്മസ്വരൂപമായി സ്ഫുരിച്ച് പ്രകാശിച്ചു.

Verse 4

पस्यति स्म तदा चक्रं ज्योतिर्मयविजृंभितम् / अस्य चक्रस्य माहात्म्यमपरिज्ञेयमेव हि

അപ്പോൾ അവൻ ജ്യോതിർമയമായി വികാസിച്ച് പ്രകാശിച്ച ആ ചക്രം കണ്ടു. ഈ ചക്രത്തിന്റെ മഹാത്മ്യം സത്യത്തിൽ അപരിജ്ഞേയമാണ്.

Verse 5

साक्षात्सैव महालक्ष्मीः श्रीचक्रमिति तत्त्वतः / यदभ्यर्च्य महाविष्णुः सर्वलोकविमोहनम् / कामसंमोहिनीरूपं भेजे राजीवलोचनः

തത്ത്വത്തിൽ ശ്രീചക്രം സാക്ഷാൽ മഹാലക്ഷ്മിയേയാണ്. അതിനെ ആരാധിച്ച് താമരക്കണ്ണനായ മഹാവിഷ്ണു സർവ്വലോകവിമോഹനമായ കാമസംമോഹിനീ രൂപം സ്വീകരിച്ചു.

Verse 6

अर्चयित्वा तदीशानः सर्वविद्येश्वरो ऽभवत् / तदाराध्य विशेषेण ब्रह्मा ब्रह्माण्डसूरभूत् / मुनीनां मोहनश्चासीत्स्मरो यद्वरिवस्यया

അതിനെ അർച്ചിച്ചതാൽ ഈശാനൻ സർവ്വവിദ്യകളുടെ ഈശ്വരനായി. അതിനെ പ്രത്യേകമായി ആരാധിച്ചതാൽ ബ്രഹ്മാവ് ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിന്റെ അധിപതിയായി. അതേ വരിവസ്യയാൽ സ്മരൻ (കാമദേവൻ) മുനിമാരെയും മോഹിപ്പിക്കുന്നവനായി.

Verse 7

श्रीदेव्याः पुरतश्चक्रं हेमरौप्यादिनिर्मितम् / निधाय गन्धैरभ्यर्च्य षोडशाक्षरविद्यया

ശ്രീദേവിയുടെ മുമ്പിൽ സ്വർണം-വെള്ളി മുതലായവകൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച ചക്രം സ്ഥാപിച്ച്, സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങളാൽ അർച്ചന നടത്തി, ഷോഡശാക്ഷരി വിദ്യയാൽ ഉപാസിക്കണം.

Verse 8

प्रत्यहं तुलसीपत्रैः पवित्रैर्मङ्गलाकृतिः / सहस्रैर्मूलमन्त्रेण श्रीदेवीध्यानसंयुतः

പ്രതിദിനം പവിത്രമായ തുളസിയിലകളാൽ മംഗളസ്വരൂപനായി, മൂലമന്ത്രം സഹസ്രവാരം ജപിച്ച് ശ്രീദേവിയുടെ ധ്യാനസഹിതം (പൂജ ചെയ്യണം)।

Verse 9

अर्चयित्वा च मध्वाज्यशर्करापायसैः शुभैः / अनवद्यैश्च नैवेद्यैर्माषापूपैर्मनोहरैः

തേൻ, നെയ്യ്, പഞ്ചസാര, പായസം തുടങ്ങിയ ശുഭദ്രവ്യങ്ങളാലും, കുറ്റമറ്റ നൈവേദ്യങ്ങളായ മനോഹര മാഷാപൂപങ്ങളാലും അർച്ചിച്ച്।

Verse 10

यः प्रीणति महालक्ष्मीं मतिमान्मण्डलत्रये / महसा तस्य सांनिध्यमाधत्ते परमेश्वरी

മൂന്നു മണ്ഡലങ്ങളിലും മഹാലക്ഷ്മിയെ പ്രീണിപ്പിക്കുന്ന ബുദ്ധിമാൻക്ക് പരമേശ്വരി തന്റെ മഹിമയാൽ സാന്നിധ്യം നൽകുന്നു।

Verse 11

मनसा वाञ्छितं यच्च प्रसन्ना तत्प्रपूरयेत् / धवलै कुसुमैश्चक्रमुक्तरीत्या तु योर्ऽचयेत्

അവൾ പ്രസന്നയായി മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിച്ചതെല്ലാം പൂരിപ്പിക്കുന്നു; വെളുത്ത പുഷ്പങ്ങളാൽ ചക്ര-മുക്തി രീതിപ്രകാരം അർച്ചിക്കുന്നവൻ।

Verse 12

तस्यैव रसनाभागे नित्यं नृत्यति भारती / पाटलैः कुसुमैश्चक्रं योर्ऽचयेदुक्तमार्गतः / सार्वभौमं च राजानं दासवद्वशयेदसौ

അവന്റെ നാവിന്റെ പ്രദേശത്ത് ഭാരതി (സരസ്വതി) നിത്യം നൃത്തം ചെയ്യുന്നു; പറഞ്ഞ മാർഗപ്രകാരം പാടലപുഷ്പങ്ങളാൽ ചക്രത്തെ അർച്ചിക്കുന്നവൻ, സർവ്വഭൗമ രാജാവിനെയും ദാസനെപ്പോലെ വശപ്പെടുത്തും।

Verse 13

पीतवर्णैः शुभैः पुष्पैः पूर्ववत्पूजयेच्च यः / तस्य वक्षस्थले नित्यं साक्षाच्छ्रीर्वसति ध्रुवम्

മഞ്ഞവർണ്ണമുള്ള ശുഭപുഷ്പങ്ങളാൽ മുൻപുപോലെ പൂജ ചെയ്യുന്നവന്റെ വക്ഷസ്ഥലത്തിൽ സാക്ഷാൽ ശ്രീ (ലക്ഷ്മി) നിത്യവും ഉറപ്പായി വസിക്കുന്നു।

Verse 14

दुर्गन्धैर्गन्धहीनैश्च सुवर्णैरपि नार्चयेत् / सुगन्धैरेव कुसुमैः पुष्पैश्चाभ्यर्चर्योच्छवाम्

ദുർഗന്ധമുള്ളതാലും ഗന്ധമില്ലാത്തതാലും സ്വർണ്ണത്താലും പോലും അർച്ചന ചെയ്യരുത്; സുഗന്ധമുള്ള കുസുമങ്ങളും പുഷ്പങ്ങളും കൊണ്ടു മാത്രം ഉത്സവഭാവത്തോടെ അഭ്യർച്ചന ചെയ്യണം।

Verse 15

कामाक्ष्यैव महालक्ष्मीश्चक्रं श्रीचक्रमेव हि / श्रीविद्यैषा परा विद्या नायिका गुरुनायिका

കാമാക്ഷിയേ മഹാലക്ഷ്മി; ചക്രം എന്നു പറയുന്നത് നിശ്ചയമായും ശ്രീചക്രമേ. ഈ ശ്രീവിദ്യ പരാവിദ്യ—നായികയും ഗുരുനായികയും ആകുന്നു।

Verse 16

एतस्या मन्त्रराजस्तु श्रीविद्यैव तपोधन / कामराजान्तमन्त्रान्ते श्रीबीजेन समन्वितः

ഹേ തപോധന! ഈ ശ്രീവിദ്യയുടെ മന്ത്രരാജം, മന്ത്രാന്തത്തിൽ കാമരാജത്തോടുകൂടി, ശ്രീബീജത്താൽ സമന്വിതമാണ്।

Verse 17

षोडशाक्षरविद्येयं श्रीविद्येति प्रकीर्तिता / इत्थं रहस्यमाख्यातं गोपनीयं प्रयत्नतः

ഈ ഷോഡശാക്ഷര വിദ്യ ‘ശ്രീവിദ്യ’ എന്നു പ്രസിദ്ധമാണ്. ഇങ്ങനെ രഹസ്യം പ്രസ്താവിച്ചു; അതിനെ പരിശ്രമത്തോടെ ഗോപ്യമായി കാത്തുസൂക്ഷിക്കണം।

Verse 18

तिसृणामपि मूर्तीनां शक्तिर्विद्येयमीरिता / सर्वेषा मपि मन्त्राणां विद्यैषा प्राणरूपिणी

മൂന്നു മൂർത്തികളുടെ ശക്തിയായി ഈ വിദ്യയെ പ്രസ്താവിക്കുന്നു. ഈ വിദ്യ സർവ്വ മന്ത്രങ്ങളുടെയും പ്രാണസ്വരൂപിണിയാണ്.

Verse 19

पारंपर्येण विज्ञाता विद्येयं बन्धमोचिनी / संस्मृता पापहरणी जरामृत्युविनाशिनी

പരമ്പരയായി അറിഞ്ഞ ഈ വിദ്യ ബന്ധമോചിനിയാണ്. സ്മരിച്ചാൽ പാപഹരിണി, ജരാ–മൃത്യുവിനാശിനി.

Verse 20

पूजिता दुःखदौर्भाग्यव्याधिदारिद्रयनाशिनी / स्तुता विघ्नौघशमिनी ध्याता सर्वार्थसिद्धिदा

പൂജിക്കപ്പെടുമ്പോൾ ഈ വിദ്യ ദുഃഖം, ദൗർഭാഗ്യം, രോഗം, ദാരിദ്ര്യം എന്നിവ നശിപ്പിക്കുന്നു. സ്തുതിച്ചാൽ വിഘ്നസമൂഹം ശമിപ്പിക്കുന്നു; ധ്യാനിച്ചാൽ സർവ്വാർത്ഥസിദ്ധി നൽകുന്നു.

Verse 21

मुद्राविशेषतत्त्वज्ञो दीक्षाक्षपितकल्मषः / भजेद्यः परमेशानीमभीष्टफलमाप्नुयात्

മുദ്രാവിശേഷത്തിന്റെ തത്ത്വം അറിയുകയും ദീക്ഷയാൽ കല്മഷം ക്ഷയിക്കുകയും ചെയ്തവൻ പരമേശാനിയെ ഭജിക്കട്ടെ; അവൻ അഭീഷ്ടഫലം പ്രാപിക്കും.

Verse 22

धवलांबरसंवीतां धवलावासमध्यगाम् / पूजयेद्धवलैः पुष्पैर्ब्रह्मचर्ययुतो नरः

ധവളാംബരം ധരിച്ച് ധവളാവാസത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ വസിക്കുന്ന ദേവിയെ, ബ്രഹ്മചര്യയുക്തനായ പുരുഷൻ വെളുത്ത പുഷ്പങ്ങളാൽ പൂജിക്കണം.

Verse 23

धवलैश्चैव नैवेद्यैर्दधिक्षीरौदनादिभिः / संकल्पधवलैर्वापि पूजयेत्परमेश्वरीम्

ധവളമായ (ശുദ്ധ) നൈവേദ്യങ്ങൾ—ദധി, ക്ഷീരം, ഓദനം മുതലായവ—അർപ്പിച്ച്, അല്ലെങ്കിൽ ശുദ്ധസങ്കൽപധവളതയോടെ പരമേശ്വരിയെ പൂജിക്കണം।

Verse 24

श्रीर्वालन्त्र्यक्षीबीजैः क्रमात्खण्डेषु योजिताम् / षोडशाक्षरविद्यां तामर्चयेच्छुद्धमानसः

ശ്രീ, വാലന, ത്ര്യക്ഷീ മുതലായ ബീജങ്ങളെ ക്രമമായി ഖണ്ഡങ്ങളിൽ ചേർത്ത് രൂപപ്പെട്ട ആ ഷോഡശാക്ഷരവിദ്യയെ ശുദ്ധമനസ്സോടെ അർച്ചിക്കണം।

Verse 25

अनुलोमविलोमेन प्रजपन्मात्रिकाक्षरैः

മാത്രികാക്ഷരങ്ങളെ അനുലോമ-വിലോമക്രമത്തിൽ ജപിച്ചുകൊണ്ട് (ആ വിദ്യയെ) ജപിക്കണം।

Verse 26

भावयन्नेव देवाग्रे श्रीदेवीं दीपरूपिणीम् / मनसोपांशुना वापि निगदेनापि तापस

ഹേ താപസാ! ദേവസന്നിധിയിൽ ദീപരൂപിണിയായ ശ്രീദേവിയെ ധ്യാനിച്ചുകൊണ്ട്, മനസ്സിലോ, ഉപാംശുജപത്തിലോ, വ്യക്തമായ ഉച്ചാരണത്തിലോ (ജപം/സ്തുതി) ചെയ്യണം।

Verse 27

श्रीदेवीन्याससहितः श्रीदेवीकृतविग्रहः / एकलक्षजपेनैव महापापैः प्रमुच्यते

ശ്രീദേവീ-ന്യാസസഹിതനായി ശ്രീദേവീസ്വരൂപം ധരിച്ചവൻ, ഒരു ലക്ഷം ജപം മാത്രത്താൽ തന്നെ മഹാപാപങ്ങളിൽ നിന്ന് വിമുക്തനാകുന്നു।

Verse 28

लक्षद्वयेन देवर्षे सप्तजन्मकृतान्यपि / पापानि नाशयत्येव साधकस्य परा कला

ഹേ ദേവർഷേ! രണ്ട് ലക്ഷം ജപം കൊണ്ടു സാധകന്റെ പരാകല ഏഴ് ജന്മങ്ങളിൽ ചെയ്ത പാപങ്ങളെയും നിശ്ചയമായി നശിപ്പിക്കുന്നു।

Verse 29

लक्षत्रितयजापेन सहस्रजनिपातकैः / मुच्यते नात्र संदेहो निर्मलो नितरां मुने / क्रमात्षोडशलक्षेण देवीसांनिध्यमाप्नुयात्

ഹേ മുനേ! മൂന്ന് ലക്ഷം ജപം കൊണ്ടു ആയിരം ജന്മങ്ങളുടെ പാതകങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കുന്നു—ഇതിൽ സംശയമില്ല; ക്രമമായി പതിനാറ് ലക്ഷം ജപം ചെയ്താൽ അത്യന്തം നിർമ്മലനായി ദേവിയുടെ സാന്നിധ്യം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 30

पूजा त्रैकालिकी नित्यं जपस्तर्पणमेव च / होमो ब्राह्मणभुक्तिश्च पुरश्चरणमुच्यते

നിത്യമായി ത്രികാലപൂജ, ജപവും തർപ്പണവും, കൂടാതെ ഹോമവും ബ്രാഹ്മണഭോജനവും—ഇതിനെ തന്നെയാണ് പുരശ്ചരണം എന്നു പറയുന്നത്।

Verse 31

होमतर्पणयोः स्वाहा न्यासपूजनयोर्नमः / मन्त्रान्ते पूजयेद्देवीं जपकाले यथोचितम्

ഹോമത്തിലും തർപ്പണത്തിലും ‘സ്വാഹാ’, ന്യാസത്തിലും പൂജയിലും ‘നമഃ’; ജപകാലത്ത് മന്ത്രാന്തത്തിൽ യഥോചിതമായി ദേവിയെ പൂജിക്കണം।

Verse 32

जपाद्दशांशो होमः स्यात्तद्दशांशं तु तर्पणम् / तद्दशांशं ब्राह्मणानां भोजनं विन्ध्यमर्दन

ഹേ വിന്ധ്യമർദന! ജപത്തിന്റെ പത്തിലൊന്ന് ഹോമമാകണം; അതിന്റെ പത്തിലൊന്ന് തർപ്പണം; അതിന്റെ പത്തിലൊന്ന് ബ്രാഹ്മണർക്കു ഭോജനദാനം ചെയ്യണം।

Verse 33

देशकालोपघाते तु यद्यदङ्गं विहीयते / तत्संख्याद्विगुणं जप्त्वा पुरश्चर्यां समापयेत्

ദേശകാലവിഘ്നം മൂലം പുരശ്ചര്യയിലെ ഏതെങ്കിലും അംശം വിട്ടുപോയാൽ, അതിന്റെ എണ്ണത്തിന്റെ ഇരട്ടിയായി ജപിച്ച് പുരശ്ചര്യ സമാപിപ്പിക്കണം.

Verse 34

ततः काम्यप्रयोगार्थं पुनर्लक्षत्रयं जपेत् / व्रतस्थो निर्विकारश्च त्रिकालं पूजनेरतः / पश्चाद्वश्यादिकर्माणि कुर्वन्सिद्धिमवाप्स्यति

അതിനുശേഷം കാമ്യപ്രയോഗത്തിനായി വീണ്ടും മൂന്ന് ലക്ഷം ജപം ചെയ്യണം; വ്രതസ്ഥനായി, നിർവികാരനായി, ത്രികാലവും പൂജനത്തിൽ നിരതനായി ഇരിക്കണം. പിന്നെ വശ്യാദി കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുമ്പോൾ സിദ്ധി ലഭിക്കും.

Verse 35

अभ्यर्च्य चक्रमध्यस्थो मन्त्री चिन्तयते यदा / सर्वमात्मानमरुणं साध्यमप्यरुणीकृतम्

മന്ത്രജ്ഞൻ ചക്രത്തിന്റെ മധ്യത്തിൽ ഇരുന്ന് വിധിപൂർവ്വം അർച്ചന ചെയ്ത് ധ്യാനിക്കുമ്പോൾ, അവൻ ആത്മസ്വരൂപത്തെ അരുൺ (തേജോമയ) ആയി, സാധ്യത്തെയും അരുൺീകരിതമായി ചിന്തിക്കുന്നു.

Verse 36

ततो भवति विन्ध्यारे सर्वसौभाग्यसुन्दरः / वल्लभः सर्वलोकानां वशयेन्नात्रसंशयः

അപ്പോൾ അവൻ വിന്ധ്യാരണ്യത്തിൽ സർവ്വസൗഭാഗ്യസുന്ദരനായി, സർവ്വലോകങ്ങൾക്കും വല്ലഭനാകുന്നു; ഇതിൽ സംശയമില്ല—അവൻ എല്ലാവരെയും വശീകരിക്കും.

Verse 37

रोचनाकुङ्कुमाभ्यां तु समभागं तु चन्दनम् / शतमष्टोत्तरं जप्त्वा तिलकं कारयेद् बुधः

രോചനയും കുങ്കുമവും സമഭാഗമായി എടുത്ത് ചന്ദനത്തോടു ചേർത്ത്, ബുദ്ധിമാൻ 108 ജപം ചെയ്ത് തിലകം ധരിക്കണം.

Verse 38

ततो यमीक्षते वक्ति स्पृशते चिन्तयेच्च यम् / अर्धेन च शरीरेण स वशं याति दासवत्

അപ്പോൾ അവൾ ആരെയാണോ നോക്കുന്നത്, ആരോടാണോ സംസാരിക്കുന്നത്, ആരെയാണോ സ്പർശിക്കുന്നത്, ആരെയാണോ ധ്യാനിക്കുന്നത്—ആ പുരുഷൻ അർദ്ധശരീരത്തോടുകൂടിയും ദാസനെപ്പോലെ അവളുടെ വശത്തിലാകുന്നു।

Verse 39

तथा पुष्पं फलं गन्धं पानं वस्त्रं तपोधन / शतमष्टोत्तरं जप्त्वा यस्यै संप्रोष्यते स्त्रियै / सद्य आकृष्यते सा तु विमूढहृदया सती

ഹേ തപോധന! അതുപോലെ പുഷ്പം, ഫലം, സുഗന്ധം, പാനം, വസ്ത്രം എന്നിവയോടെ നൂറ്റെട്ട് പ്രാവശ്യം ജപിച്ച് ഏത് സ്ത്രീക്ക് സമർപ്പിക്കപ്പെടുന്നുവോ, ആ സതിയും ഹൃദയം മോഹിതമായി ഉടൻ ആകർഷിതയാകുന്നു।

Verse 40

लिखेद्रोचन यैकान्ते प्रतिमामवनीतले / सुरूपां च सशृङ्गारवेषाभरणमण्डिताम्

പിന്നീട് രോചനകൊണ്ട് ഏകാന്തത്തിൽ ഭൂമിതലത്തിൽ ഒരു പ്രതിമ വരയ്ക്കണം—സുരൂപയും ശൃംഗാരവേഷാഭരണങ്ങളാൽ മണ്ടിതയുമായതായി।

Verse 41

तद्भालगलहृन्नाभिजानुमण्डलयोजितम् / जन्मनाममहाविद्यामङ्कुशान्तर्विदर्भितम्

ആ പ്രതിമയുടെ ഭാലം, കഴുത്ത്, ഹൃദയം, നാഭി, മുട്ടുമണ്ഡലം എന്നിവിടങ്ങളിൽ ‘ജന്മ-നാമ-മഹാവിദ്യ’യെ അങ്കുശത്തിനകത്ത് നിക്ഷിപ്തമാക്കി സ്ഥാപിക്കണം।

Verse 42

सर्वाङ्गसंधिसंलीनामालिख्य मदनाक्षरैः / तदाशाभिमुखो भूत्वा त्रिपुरीकृतविग्रहः

പിന്നീട് മദനാക്ഷരങ്ങളാൽ അത് ശരീരത്തിലെ എല്ലാ സന്ധികളിലും ലീനമായിരിക്കുമാറെ എഴുതി; അവളുടെ ദിശയിലേക്കു മുഖം തിരിച്ച് ത്രിപുരീഭാവത്തോടെ ദേഹത്തെ ഏകാഗ്രമാക്കണം।

Verse 43

बद्ध्वा तु क्षोभिणीं मुद्रां विद्यामष्टशतं जपेत् / संयोज्य दहनागारे चन्द्रसूर्यप्रभाकुले

ക്ഷോഭിണീ മുദ്ര ബന്ധിച്ച് വിദ്യാമന്ത്രം എട്ടുനൂറ് പ്രാവശ്യം ജപിക്കണം. പിന്നെ ചന്ദ്രസൂര്യപ്രഭ നിറഞ്ഞ ദഹനാഗാരത്തിൽ അതിനെ സംയോജിപ്പിക്കണം.

Verse 44

ततो विह्वलितापाङ्गीमनङ्गशरपीडिताम् / प्रज्वलन्मदनोन्मेषप्रस्फुरज्जघनस्थलाम्

അപ്പോൾ അവൾ അപാംഗചലനത്തിൽ വിഹ്വലമായി, അനംഗന്റെ ശരബാധയിൽ പീഡിതയായി, ജ്വലിക്കുന്ന മദനോന്മേഷം കൊണ്ട് ജഘനസ്ഥലം സ്പന്ദിക്കുന്നവളായി തോന്നുന്നു.

Verse 45

शक्तिचक्रे लसद्रश्मिवलनाकवलीकृताम् / दूरीकृतसुचारित्रां विशालनयनाम्बुजाम्

ശക്തിചക്രത്തിലെ മിനുങ്ങുന്ന രശ്മികളുടെ ചുറ്റലാൽ അവൾ ഗ്രസിക്കപ്പെട്ടതുപോലെ ആകുന്നു; സുചാരിത്രം അകന്നു, വിശാലനയനങ്ങൾ താമരപോലെ വിരിയുന്നു.

Verse 46

आकृष्टनयनां नष्टधैर्यसंलीनव्रीडनाम् / मन्त्रयन्त्रौषधमहामुद्रानिगडबन्धनाम् / दूरीकृतसुचारित्रां विशालनयनाम्बुजाम्

അവളുടെ നയനം ആകർഷിക്കപ്പെട്ടു, ധൈര്യം നശിച്ചു, ലജ്ജ അന്തർലീനമായി; മന്ത്ര-യന്ത്ര-ഔഷധ-മഹാമുദ്രകളുടെ നിഗഡബന്ധനത്തിൽ ബന്ധിതയായി; സുചാരിത്രം അകന്നു, വിശാലനയനങ്ങൾ താമരപോലെ ഉള്ളവൾ.

Verse 47

मनो ऽधिकमहामन्त्रजपमानां हृतांशुकाम् / विमूढामिव विक्षुब्धामिव प्लुष्टामिवाद्भुताम्

മനസ്സിനെ അധീനമാക്കുന്ന മഹാമന്ത്രം ജപിക്കുമ്പോൾ, അവളുടെ അംശുകം ഹരിക്കപ്പെട്ടതുപോലെ; അവൾ മൂഢയായതുപോലെയും, ക്ഷുബ്ധയായതുപോലെയും, ദഗ്ധയായതുപോലെയും—അദ്ഭുതമായി തോന്നുന്നു.

Verse 48

लिखितामिव निःसंज्ञामिव प्रमथितामिव / निलीनामिव निश्चेष्टामिवान्यत्वं गतामिव

എഴുതപ്പെട്ടതുപോലെ, ബോധമറ്റതുപോലെ, കലക്കിക്കൊണ്ടുപോയതുപോലെ; ഒളിഞ്ഞതുപോലെ, നിശ്ചേഷ്ടമായതുപോലെ, സ്വഭാവത്തിൽനിന്ന് വേറായതുപോലെ തോന്നി।

Verse 49

भ्रमन्मन्त्रानिलोद्धूतवेणुपत्राकृतिं च खे / भ्रमन्तीं भावयेन्नारीं योजनानां शतादपि

മന്ത്രപ്രേരിതമായ കാറ്റിൽ പറന്നുയരുന്ന വേണുപത്രംപോലെ ആകാശത്തിൽ ചുറ്റുന്ന സ്ത്രീയെ—നൂറു യോജന ദൂരത്തുനിന്നും ധ്യാനത്തിൽ വരുത്തണം।

Verse 50

चक्रमध्यगतां पृथ्वीं सशैलवनकाननाम् / चतुःसमुद्रपर्यन्तं ज्वलन्तीं चिन्तयेत्ततः

അതിനുശേഷം ചക്രമദ്ധ്യത്തിലുള്ള, പർവ്വത-വനം-കാനനങ്ങളോടുകൂടിയ, നാലു സമുദ്രപര്യന്തം വ്യാപിച്ച, ജ്വലിക്കുന്ന ഭൂമിയെ ധ്യാനിക്കണം।

Verse 51

षण्मासाभ्यासयोगेन जायते मदनोपमः / दृष्ट्वा कर्षयते लोकं दृष्ट्वैव कुरुते वशम्

ആറ് മാസത്തെ അഭ്യാസയോഗംകൊണ്ട് അവൻ മദനസദൃശനാകുന്നു; നോക്കിയാൽ മാത്രം ലോകത്തെ ആകർഷിക്കുന്നു, നോക്കിയതുമാത്രത്തിൽ വശപ്പെടുത്തുന്നു।

Verse 52

दृष्ट्वा संक्षोभयेन्नारीं दृष्ट्वैव हरते विषम् / दृष्ट्वा करीति वागीशं दृष्ट्वा सर्वं विमोहयेत् / दृष्ट्वा चातुर्थिकादींश्च ज्वरान्नाशयते क्षणात्

കണ്ടമാത്രത്തിൽ സ്ത്രീയെ ക്ഷോഭിപ്പിക്കുന്നു, കണ്ടതുമാത്രത്തിൽ വിഷം അകറ്റുന്നു; കണ്ടമാത്രത്തിൽ വാഗീശനെ ‘കരീതി’ ആക്കുന്നു, കണ്ടമാത്രത്തിൽ എല്ലാം മോഹിപ്പിക്കുന്നു; കൂടാതെ കണ്ടമാത്രത്തിൽ ചാതുർത്ഥികാദി ജ്വരങ്ങളെ ക്ഷണത്തിൽ നശിപ്പിക്കുന്നു।

Verse 53

पीतद्रव्येण लिखितं चक्रं गूढं तु धारयेत् / वाक्स्तंभं वादिनां क्षिप्रं कुरुते नात्र संशयः

മഞ്ഞ ദ്രവ്യത്തിൽ എഴുതിയ ചക്രം രഹസ്യമായി ധരിക്കണം. അത് വാദിക്കുന്നവരുടെ വാക്കിനെ വേഗത്തിൽ സ്തംഭിപ്പിക്കുന്നു—ഇതിൽ സംശയമില്ല.

Verse 54

महानीलीरसेनापि शत्रुनामयुतं लिखेत् / दक्षिणाभिमुखो वह्नौ दग्ध्वा मारयते रिपून्

മഹാനീലിയുടെ രസത്തിൽ ശത്രുക്കളുടെ പേരുകൾ എഴുതുക. പിന്നെ ദക്ഷിണാഭിമുഖനായി അഗ്നിയിൽ ദഹിപ്പിച്ചാൽ ശത്രുക്കൾ നശിക്കുന്നു.

Verse 55

महिषाश्वपुरीषाभ्यां गोमूत्रैर्नाम टङ्कितम् / आरनालस्थितं चक्रं विद्वेषं कुरुते द्विषाम्

മഹിഷത്തിന്റെയും അശ്വത്തിന്റെയും ചാണകവും ഗോമൂത്രവും ഉപയോഗിച്ച് പേര് അങ്കിതമാക്കുക. ആരനാലത്തിൽ സ്ഥാപിച്ച ആ ചക്രം വൈരികളിൽ പരസ്പര വിദ്വേഷം ഉളവാക്കുന്നു.

Verse 56

युक्त्वा रोचनया नाम काकपक्षेण मध्यगम् / लंबमानस्तदाकारो उच्चाटनकरं परम्

രോചന ഉപയോഗിച്ച് പേര് എഴുതിച്ച് കാകപക്ഷത്തിന്റെ മദ്ധ്യഭാഗത്ത് സ്ഥാപിക്കണം. അത് അതേ രൂപത്തിൽ തൂങ്ങി നിന്നുകൊണ്ട് പരമ ഉച്ചാടനം നടത്തുന്നു.

Verse 57

दुग्धलाक्षारोचनाभिर्महानीलीरसेन च / लिखित्वा धारयंश्चक्रं चातुर्वर्ण्यं वशं नयेत्

പാൽ, ലാക്ഷ, രോചന, മഹാനീലിയുടെ രസം എന്നിവകൊണ്ട് എഴുതി ചക്രം ധരിക്കണം. ആ ചക്രം ചാതുർവർണ്യത്തെ വശീകരിക്കുന്നു.

Verse 58

अनेनैव विधानेन जलमध्ये यदि क्षिपेत् / सौभाग्यमतुलं तस्य स्नानपानान्न संशयः

ഈവിധം തന്നെ ജലമദ്ധ്യേ അതിനെ നിക്ഷേപിച്ചാൽ, അവന് സ്നാന‑പാനാദികളിൽ അതുല്യ സൗഭാഗ്യം ലഭിക്കും—സംശയമില്ല।

Verse 59

चक्रमध्यगतं देशं नगरीं वा वराङ्गनाम् / ज्वलन्तीं चिन्तयेन्नित्यं सप्ताहात्क्षोभयेन्मुने

ചക്രമദ്ധ്യത്തിലുള്ള ദേശം, നഗരി അല്ലെങ്കിൽ സുന്ദരാംഗനയെ ജ്വലിക്കുന്ന രൂപമായി നിത്യം ധ്യാനിക്കണം; മുനേ, ഏഴ് ദിവസത്തിൽ ക്ഷോഭം ഉളവാക്കും।

Verse 60

लिखित्वा पीतवर्णं तु चक्रमेतद्यदाचरेत् / पूर्वाशाभिमुखो भूत्वा स्तंभयेत्सर्ववादिनः

പീതവർണ്ണമായ ഈ ചക്രം എഴുതി ആചരിക്കുമ്പോൾ, കിഴക്കോട്ടു മുഖം തിരിച്ച് എല്ലാ വാദികളെയും സ്തംഭിപ്പിക്കും।

Verse 61

सिंदूरवर्णलिखितं पूजयेदुत्तरामुखः / यदा तदा स्ववशगो लोको भवति नान्यथा

സിന്ദൂരവർണ്ണത്തിൽ എഴുതിയതിനെ വടക്കോട്ടു മുഖം തിരിച്ച് പൂജിക്കണം; അപ്പോൾ ജനങ്ങൾ നിർഭാഗ്യമില്ലാതെ അവന്റെ വശമാകും—മറ്റെങ്ങനെ ഇല്ല।

Verse 62

चक्रं गौरिकयालिख्यपूजयेत्पश्चिमामुखः / यः ससर्वाङ्गनाकर्षवश्यक्षोभकरो भवेत्

ഗൗരികകൊണ്ട് ചക്രം എഴുതി പടിഞ്ഞാറോട്ടു മുഖം തിരിച്ച് പൂജിച്ചാൽ, അവൻ എല്ലാ സ്ത്രീകളെയും ആകർഷിക്കുകയും വശീകരിക്കുകയും ക്ഷോഭം വരുത്തുകയും ചെയ്യുന്നവനാകും।

Verse 63

पूजयेद्विन्ध्यदर्पारे रहस्येकचरो गिरौ / अजरामरतां मन्त्री लभते नात्र संशयः

വിംധ്യ ദർപാര തീരത്ത്, ആ ഗിരിയിലെ ഗൂഢസ്ഥാനത്ത് ഏകാന്തമായി പൂജ ചെയ്യുന്ന മന്ത്രിസാധകൻ അജരാ-അമരത്വം പ്രാപിക്കുന്നു—ഇതിൽ സംശയമില്ല.

Verse 64

रहस्यमेतत्कथितं गोपितव्यं महामुने / गोपनात्सर्वसिद्धिः स्याद्भ्रंश एव प्रकाशनात्

മഹാമുനേ! ഈ രഹസ്യം പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; അതിനെ ഗോപ്യമായി സൂക്ഷിക്കണം. ഗോപനത്തിൽ സർവസിദ്ധി ലഭിക്കും; വെളിപ്പെടുത്തലിൽ ഭ്രംശം മാത്രമേ ഉണ്ടാകൂ.

Verse 65

अविधाय पुरश्चर्यां यः कर्म कुरुते मुने / देवताशापमाप्नोति न च सिद्धिं स विन्दति

മുനേ! പുരശ്ചര്യ ചെയ്യാതെ ആരെങ്കിലും കർമ്മം ചെയ്യുകയാണെങ്കിൽ, അവൻ ദേവതാശാപം പ്രാപിക്കും; സിദ്ധി ലഭിക്കുകയില്ല.

Verse 66

प्रयोगदोषशान्त्यर्थं पुनर्लक्षं जपेद्बुधः / कुर्याच्च विधिवत्पूजां पुनर्योग्यो भवेन्नरः

പ്രയോഗദോഷം ശമിപ്പാൻ ബുദ്ധിമാൻ വീണ്ടും ഒരു ലക്ഷം ജപം ചെയ്യണം. വിധിപൂർവ്വം പൂജയും നടത്തണം; അപ്പോൾ മനുഷ്യൻ വീണ്ടും യോഗ്യനാകും.

Verse 67

निष्कामो देवतां नित्यं योर्ऽचयेद्भक्तिनिर्भरः

നിഷ്കാമനായി, ഭക്തിയിൽ നിറഞ്ഞവനായി, നിത്യം ദേവതയെ അർച്ചിക്കുന്നവൻ—പുണ്യഫലഭാഗിയാകും; പ്രസാദവും പ്രാപിക്കും.

Verse 68

तामेव चिन्तयन्नास्ते यथाशक्ति मनुं जपन्

അവളെയേ ധ്യാനിച്ച്, യഥാശക്തി മന്ത്രജപം ചെയ്തുകൊണ്ട് അവൻ സ്ഥിരമായി ഇരിക്കുന്നു।

Verse 69

सैव तस्यैहिकं भारं वहेन्मुक्तिं च साधयेत् / सदा संनिहिता तस्य सर्वं च कथयेत सा

അവളേ തന്നെയാണ് അവന്റെ ഇഹലോകഭാരം വഹിക്കുകയും മോക്ഷവും സാധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത്; അവൾ എപ്പോഴും സമീപത്ത് നിന്ന് എല്ലാം അറിയിക്കുന്നു।

Verse 70

वात्सल्यसहिता धेनु यथा वत्समनुव्रजेत् / तथानुगच्छेत्सा देवी स्वभक्तं शरणागतम्

വാത്സല്യമുള്ള പശു കിടാവിനെ പിന്തുടരുന്നതുപോലെ, ആ ദേവിയും ശരണാഗതനായ തന്റെ ഭക്തനെ പിന്തുടർന്ന് കാക്കുന്നു।

Verse 71

अगस्त्य उवाच शरणागतशब्दस्य कोर्ऽथो वद हया नन / वत्सं गौरिव यं गौरी धावन्तमनुधावति

അഗസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു— ഹയാനനേ! ‘ശരണാഗത’ എന്ന പദത്തിന്റെ അർത്ഥം പറയുക; ഓടുന്ന കിടാവിനെ പശു പിന്തുടർന്ന് ഓടുന്നതുപോലെ ഗൗരിയും പിന്തുടരുന്നു।

Verse 72

हयग्रीव उवाच यः पुमानखिलं भारमैहिकामुष्मिकात्मकम् / श्रीदेवतायां निक्षिप्य सदा तद्गतमानसः

ഹയഗ്രീവൻ പറഞ്ഞു— ഇഹലോകവും പരലോകവും സംബന്ധിച്ച സമസ്ത ഭാരവും ശ്രീദേവിയിൽ ഏല്പിച്ച്, എപ്പോഴും അവളിലേക്കു തന്നെ മനസ്സു നിർത്തുന്ന പുരുഷൻ.

Verse 73

सर्वानुकूलः सर्वत्र प्रतिकूलविवर्जितः / अनन्यशरणो गौरीं दृढं सम्प्रार्थ्य रक्षणे

എവൻ എല്ലായിടത്തും എല്ലാവർക്കും അനുകൂലനായി, പ്രതികൂലതയെ ഒഴിവാക്കുന്നുവോ, അവൻ അനന്യശരണനായി ഗൗരിയെ ദൃഢമായി പ്രാർത്ഥിച്ച് രക്ഷ തേടുന്നു।

Verse 74

रक्षिष्यतीति विश्वासस्तत्सेवैकप्रयोजनः / वरिवस्यातत्परः स्यात्सा एव शरणागतिः

‘അവൾ രക്ഷിക്കും’ എന്ന ദൃഢവിശ്വാസം, അവളുടെ സേവയേ ഏക ലക്ഷ്യമാക്കുക, അവളുടെ ആരാധനയിൽ തത്പരനാകുക—ഇതുതന്നെ ശരണാഗതിയാണ്।

Verse 75

यदा कदाचित्स्तुतिनिन्दनादौ निन्दन्तु लोकाः स्तुवतां जनो वा / इति स्वरूपं सुधिया समीक्ष्य विषादखेदौ न भजेत्प्रपन्नः

എപ്പോഴെങ്കിലും സ്തുതി-നിന്ദയുടെ വേളയിൽ ലോകം നിന്ദിക്കട്ടെ, അല്ലെങ്കിൽ സ്തുതിക്കുന്നവർ സ്തുതിക്കട്ടെ—ഇത് ലോകസ്വഭാവം; അത് വിവേകത്തോടെ കണ്ടു ശരണാഗതൻ വിഷാദവും ഖേദവും സ്വീകരിക്കരുത്।

Verse 76

अनुकूलस्य संकल्पः प्रतिकूलस्य वर्जनम् / रक्षिष्यतीति विश्वासो गोप्तृत्ववरणं तथा

അനുകൂലമായതിനെ സ്വീകരിക്കാനുള്ള സംकल्पം, പ്രതികൂലമായതിനെ ഒഴിവാക്കൽ, ‘അവൾ രക്ഷിക്കും’ എന്ന വിശ്വാസം, കൂടാതെ അവളെ രക്ഷകയായി വരിക്കൽ।

Verse 77

आत्मनिक्षेपकार्पण्ये षड्विधा शरणागतिः / अङ्गीकृत्यात्मनिक्षेपं पञ्चाङ्गानि समर्पयेत् / न ह्यस्य सदृशं किञ्चिद्भुक्तिमुक्त्योस्तु साधनम्

ആത്മനിക്ഷേപവും കാർപ്പണ്യവും ഉൾപ്പെടുന്ന ശരണാഗതി ആറുവിധം. ആത്മനിക്ഷേപം അംഗീകരിച്ച് ശേഷമുള്ള അഞ്ചംഗങ്ങൾ സമർപ്പിക്കണം. ഭോഗവും മോക്ഷവും നേടാനുള്ള ഉപായങ്ങളിൽ ഇതിന് തുല്യം ഒന്നുമില്ല।

Verse 78

अमानित्वमदंभित्वमहिंसा क्षान्तिरार्जवम् / आचार्योपासनं शौचं स्थैर्यमात्मविनिग्रहः

അമാനിത്വം, അദംഭിത്വം, അഹിംസ, ക്ഷമ, ആർജവം; ആചാര്യോപാസനം, ശൗചം, സ്ഥിരത, ആത്മനിയന്ത്രണം—ഇവ ധർമ്മലക്ഷണങ്ങൾ.

Verse 79

इन्द्रियार्थेषु वैराग्यमनहङ्कार एव च / जन्ममृत्युजराव्याधिदुःखदोषानुदर्शनम् / असक्तिरनभिष्वङ्गः पुत्रदारगृहादिषु

ഇന്ദ്രിയവിഷയങ്ങളിൽ വൈരാഗ്യവും അഹങ്കാരരാഹിത്യവും; ജനനം–മരണം–ജര–വ്യാധി എന്നിവയുടെ ദുഃഖദോഷങ്ങളെ നിരന്തരം കാണുക; പുത്രൻ, ഭാര്യ, ഗൃഹം മുതലായവയിൽ ആസക്തിയും മമതയും ഇല്ലായ്മ.

Verse 80

नित्यं च समचित्तत्वमिष्टानिष्टोपपत्तिषु / मयि चानन्यभावेन भक्तिख्यभिचारिणी

ഇഷ്ട–അനിഷ്ട ഫലങ്ങൾ ലഭിക്കുമ്പോഴും നിത്യവും സമചിത്തത പാലിക്കുക; കൂടാതെ എന്നിൽ അനന്യഭാവത്തോടെ ചലനമില്ലാത്ത, അവ്യഭിചാരിണീ ഭക്തി നിലനിർത്തുക.

Verse 81

विविक्तदेशसेवित्वमरतिर्जनसंसदि / अध्यात्मज्ञाननित्यत्वं तत्त्वज्ञानार्थदर्शनम् / एतानि सर्वदा ज्ञानसाधनानि समभ्यसेत्

വിവിക്തദേശസേവനം, ജനസമൂഹത്തിൽ വിരക്തി; അധ്യാത്മജ്ഞാനത്തിൽ നിത്യനിഷ്ഠയും തത്ത്വജ്ഞാനത്തിന്റെ അർത്ഥദർശനവും—ഇവ ജ്ഞാനസാധനങ്ങൾ; ഇവയെ സദാ അഭ്യസിക്കണം.

Verse 82

तत्कर्मकृत्तत्परमस्तद्भक्तः संगवर्जितः / निर्वैरः सर्वभूतेषु यः स याति परां श्रियम्

അവനോടു ബന്ധപ്പെട്ട കര്‍മ്മം ചെയ്യുന്നവൻ, അവനെയേ പരമമെന്നു കരുതുന്നവൻ, അവന്റെ ഭക്തൻ, സംഗവിരക്തൻ, സർവ്വഭൂതങ്ങളോടും വൈരമില്ലാത്തവൻ—അവൻ പരമശ്രീയെ പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 83

गुरुस्तु मादृशो धीमान्ख्यातो वातापितापन / शिष्यो ऽपि त्वादृशः प्रोक्तो रहस्याम्नायदेशिकः

എന്നെപ്പോലെയുള്ള ധീമാൻ ഗുരു ‘വാതാപി-താപന’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധൻ; നിന്നെപ്പോലെയുള്ള ശിഷ്യൻ ‘രഹസ്യ-ആമ്നായ ദേശികൻ’ എന്നു പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു।