Shloka 55
Śrīcakra–Mantra–Pūjāvidhi: Agastya–Hayagrīva Saṃvāda
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
महिषाश्वपुरीषाभ्यां गोमूत्रैर्नाम टङ्कितम् / आरनालस्थितं चक्रं विद्वेषं कुरुते द्विषाम्
Transliteration
mahiṣāśvapurīṣābhyāṃ gomūtrairnāma ṭaṅkitam / āranālasthitaṃ cakraṃ vidveṣaṃ kurute dviṣām
Translation
മഹിഷത്തിന്റെയും അശ്വത്തിന്റെയും ചാണകവും ഗോമൂത്രവും ഉപയോഗിച്ച് പേര് അങ്കിതമാക്കുക. ആരനാലത്തിൽ സ്ഥാപിച്ച ആ ചക്രം വൈരികളിൽ പരസ്പര വിദ്വേഷം ഉളവാക്കുന്നു.
Word by Word
महिष-अश्व-पुरीषाभ्याम्with buffalo- and horse-dung
महिष-अश्व-पुरीषाभ्याम्:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमहिष (प्रातिपदिक) + अश्व (प्रातिपदिक) + पुरीष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, द्विवचन; इतरेतर-द्वन्द्व (buffalo-dung and horse-dung) as instruments
गो-मूत्रैःwith cow-urine
गो-मूत्रैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक) + मूत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (गवां मूत्रम्) ‘with cow-urine’
नामnamely
नाम:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण/उपपद ‘namely/as for the name’ (particle)
टङ्कितम्engraved/marked
टङ्कितम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootटङ्क्/टङ्कय् (धातु)
Formकृदन्त (क्त/PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘incised/engraved/marked’
आरनाल-स्थितम्placed in āranāla (a vessel/tube)
आरनाल-स्थितम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootआरनाल (प्रातिपदिक) + स्थित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सप्तमी-तत्पुरुष (आरनाले स्थितम्) ‘placed in āranāla’ (qualifier of चक्रम्)
चक्रम्cakra-diagram
चक्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootचक्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
विद्वेषम्enmity/hatred
विद्वेषम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootविद्वेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
कुरुतेproduces/causes
कुरुते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
द्विषाम्of enemies
द्विषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootद्विष् (प्रातिपदिक: द्विष्/द्विषन् ‘enemy’)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; सम्बन्धः ‘of enemies’