Adhyaya 14

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादे श्राद्धकल्पे पुण्यदेशानुकीर्त्तनं नाम त्रयोदशो ऽध्यायः // १३// बृहस्पतिरुवाच अतः परं प्रवक्ष्यामि सर्वदानफलानि च / श्राद्धकर्मणि मेध्यानि वर्जनीयानि यानि च

ഇങ്ങനെ ശ്രീബ്രഹ്മാണ്ഡ മഹാപുരാണത്തിൽ, വായുപ്രോക്ത മധ്യഭാഗത്തിലെ തൃതീയ ഉപോദ്ധാതപാദത്തിൽ, ശ്രാദ്ധകൽപ്പത്തിൽ ‘പുണ്യദേശാനുകീർത്തനം’ എന്ന പേരിലുള്ള പതിമൂന്നാം അധ്യായം. ബൃഹസ്പതി അരുളിച്ചെയ്തു—ഇനി ഞാൻ എല്ലാ ദാനഫലങ്ങളും, ശ്രാദ്ധകർമ്മത്തിൽ ശുദ്ധമായതും വർജ്ജിക്കേണ്ടതുമായതും വിവരിക്കും।

Verse 2

हिमप्रपतने कुर्यादा हरेद्वा हिमं ततः / अग्निहोत्रमुपायुष्यं पवित्रं परमं हितम्

ഹിമപാത സമയത്ത് (ശക്തിയനുസരിച്ച്) ചെയ്യുകയോ, അല്ലെങ്കിൽ പിന്നീട് ആ ഹിമം നീക്കുകയോ ചെയ്യുക. അഗ്നിഹോത്രം ആയുസ്സ് വർധിപ്പിക്കുന്നതും പരമപവിത്രവും അത്യന്തം ഹിതകരവും ആകുന്നു.

Verse 3

नक्तं तु वर्जयेच्छ्राद्धं राहोरन्यत्र दर्शनात् / सर्वस्वेनापि कर्त्तव्यङ्क्षिप्रं वै राहुदर्शने

രാഹുവിന്റെ ദർശനം ഒഴികെ രാത്രിയിൽ ശ്രാദ്ധം ഒഴിവാക്കണം. എന്നാൽ രാഹുദർശനം സംഭവിച്ചാൽ സർവ്വസ്വംകൊണ്ടും വേഗത്തിൽ ശ്രാദ്ധം ചെയ്യേണ്ടതാണ്.

Verse 4

उपरागे न कुर्याद्यः पङ्के गौरिव सीदति / कुर्वाणस्तत्तरेत्पापं सती नौरिव सागरे

ഗ്രഹണസമയത്ത് (ശ്രാദ്ധം) ചെയ്യാത്തവൻ ചെളിയിൽ കുടുങ്ങിയ പശുവുപോലെ താഴ്ന്നുപോകുന്നു. ചെയ്യുന്നവൻ ആ പാപം സാഗരത്തിൽ സദ്നൗകപോലെ കടന്നുതീരുന്നു.

Verse 5

वैश्वदेवं च सौम्यं च खड्गमांसं परं हविः / विषाणवर्जं खड्गस्य मात्सर्यान्नाशयामहे

വൈശ്വദേവവും സൗമ്യവും എന്ന കര്‍മ്മങ്ങളില്‍ ഖഡ്ഗമാംസം പരമ ഹവിയാണ്; ഖഡ്ഗത്തിന്റെ ശൃംഗവജ്രിത ഭാഗംകൊണ്ട് ഞങ്ങള്‍ മാത്സര്യം നശിപ്പിക്കുന്നു.

Verse 6

त्वाष्ट्रा वै यजमानेन देवेशेन महात्मना / पिबञ्छचीपतिः सोमं पृथिव्यां मध्यगः पुरा

മഹാത്മാവായ ദേവേശ യജമാനൻ ത്വാഷ്ട്രയാഗത്തിൽ, ശചീപതി ഇന്ദ്രൻ പുരാകാലത്ത് ഭൂമിയുടെ മദ്ധ്യത്തിൽ നിലകൊണ്ട് സോമം പാനം ചെയ്തു.

Verse 7

श्यामाकास्तत्र उत्पन्नाः पित्रर्थमपरजिताः / विप्रुषस्तस्य नासाभ्यामासक्ताभ्यां तथेक्षवः

അവിടെ പിതൃകളുടെ നിമിത്തം അപരാജിതമായ ശ്യാമാകങ്ങൾ ഉദ്ഭവിച്ചു; അവന്റെ ഇരുനാസികകളിൽ ഒട്ടിയിരുന്ന തുള്ളികളിൽ നിന്നു അതുപോലെ ഇക്ഷുവും (കരിമ്പും) പിറന്നു.

Verse 8

श्रेष्मलाः शीतलाः स्निग्धा मधुराश्च तथेक्षवः / श्यामाकैरिक्षुभिश्चैव पितॄणां सर्वकामिकम्

ഇക്ഷു കഫവർധകവും ശീതളവും സ്നിഗ്ധവും മധുരവുമാണ്; ശ്യാമാകവും ഇക്ഷുവും കൊണ്ടു പിതൃകൾക്കായി സർവകാമപ്രദമായ ശ്രാദ്ധകർമ്മം സിദ്ധിക്കുന്നു.

Verse 9

कुर्यादाग्रयणं यस्तु स शीघ्रं सिद्धिमाप्नुयात् / श्यामाकास्तु द्विनामानो विहिता यजनेस्मृते

ആഗ്രയണകർമ്മം ചെയ്യുന്നവൻ शीഘ്രം സിദ്ധി പ്രാപിക്കും; യജ്ഞസ്മൃതിയിൽ ശ്യാമാകങ്ങൾ ‘ദ്വിനാമ’ എന്നു വിധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

Verse 10

यस्मात्तेदेवसृष्टास्तु तस्मात्ते चाक्षयाः स्मृताः / प्रसातिकाः प्रियङ्गुश्च मुद्गाश्च हरितास्तथा

ഇവ ദേവസൃഷ്ടമെന്നു പറയപ്പെടുന്നതിനാൽ, അതുകൊണ്ട് ഇവ ‘അക്ഷയ’ങ്ങളായി സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു—പ്രസാതിക, പ്രിയംഗു, മുദ്ഗ (പയർ) കൂടാതെ ഹരിത ധാന്യങ്ങളും.

Verse 11

एतान्यपि समानानि श्यामाकानां गुणैस्तु तैः / कृष्णमाषास्तिलाश्चैव श्रेष्ठास्तु यवशालयः

ഇവയും ശ്യാമാകത്തിന്റെ അതേ ഗുണങ്ങളോടു സമാനമാണ്; കൃഷ്ണമാഷവും എള്ളും അങ്ങനെ തന്നെ—എന്നാൽ യവം (ബാർലി) ശ്രേഷ്ഠമെന്നു പറയുന്നു.

Verse 12

महायवाश्च निष्पावास्तथैव च मधूलिकाः / कृष्णाश्चैवान्नलोहाश्च गर्ह्याः स्युः श्राद्धकर्मणि

മഹായവം, നിഷ്പാവം, മധൂലിക; കൂടാതെ കൃഷ്ണാ, അന്നലോഹ—ഇവ ശ്രാദ്ധകർമ്മത്തിൽ നിന്ദ്യങ്ങളായി പറയപ്പെടുന്നു.

Verse 13

राजमाषास्तथान्ये वै वर्जनीयाः प्रयत्नतः / मसूराश्चैव पुण्याश्च कुसुंभं श्रीनिकेतनम्

രാജമാഷവും മറ്റു ചില ധാന്യങ്ങളും പരിശ്രമത്തോടെ ഒഴിവാക്കേണ്ടവയാണ്; എന്നാൽ മസൂർ പുണ്യകരമാണ്, കുസുംബം ശ്രീയുടെ നികേതനമെന്നു പറയുന്നു.

Verse 14

वर्षास्वतियवा नित्यं तथा वृषकवासकौ / बिल्वामलकमृद्वीकापनसाम्रातदाडिमाः

മഴക്കാലത്ത് അതിയവം നിത്യമായി (ഉപയോഗ്യം); അതുപോലെ വൃഷകവും വാസകവും; കൂടാതെ ബില്വം, ആമലകം, മൃദ്വീക (ഉണക്ക മുന്തിരി), പനസ, ആമ്രം, ആത് (സീതാഫലം) 그리고 ദാഡിമം (മാതളം) എന്നിവയും.

Verse 15

तवशोलंयताक्षौद्रखर्जूराम्रलानि च / खशेरुकोविदार्यश्च तालकन्दं तथा विसम्

തവശോലംയതാ, അക്ഷൗദ്രം, ഖർജൂരവും മാവും; കൂടാതെ ഖശേരു, കോവിദാരി, താലകന്ദം, വിഷം—ഇവയെല്ലാം പാവന ദ്രവ്യങ്ങളായി പറയപ്പെടുന്നു।

Verse 16

तमालं शतकन्दं च मद्वसूचान्तकान्दिकी / कालेयं कालशाकं च भूरिपूर्णा सुवर्चला

തമാലം, ശതകന്ദം; മദ്വസൂചാ-അന്തകാന്ദികീ; കാലേയം, കാലശാകം; കൂടാതെ ഭൂരിപൂർണാ, സുവർച്ചലാ—ഇവയെല്ലാം പുണ്യദ്രവ്യങ്ങളായി സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 17

मांसाक्षं दुविशाकं च बुबुचेता कुरस्तथा / कफालकं कणा द्राक्षा लकुचं चोचमेव च

മാംസാക്ഷം, ദുവിശാകം, ബുബുചേതാ, കുറ; കൂടാതെ കഫാലകം, കണാ, ദ്രാക്ഷ, ലകുചം, ചോച—ഇവയെല്ലാം ഇവിടെ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു।

Verse 18

अलाबुं ग्रीवकं वीरं कर्कन्धूमधुसाह्वयम् / वैकङ्कतं नालिकेरशृङ्गज पकरूषकम्

അലാബു, ഗ്രീവകം, വീരം, കർക്കന്ധൂ (മധുസാഹ്വയം); കൂടാതെ വൈകങ്കതം, നാളികേരം, ശൃംഗജം, പകരൂഷകം—ഇവയും നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു।

Verse 19

पिप्पली मरिचं चैव पठोलं बृहतीफलम् / सुगन्धमांसपीवन्ति कषायाः सर्व एव च

പിപ്പലി, മരിചം, പഠോലം, ബൃഹതീഫലം; സുഗന്ധമാംസപീവന്തി—എന്നിവയും എല്ലാ കഷായങ്ങളും—ഇവയെല്ലാം കഷായരസമുള്ളവയെന്നു പറയുന്നു।

Verse 20

एवमादीनि चान्यानि वराणि मधुराणि च / नागरं चात्र वै देयं दीर्घमूलकमव च

ഇതുപോലെ മറ്റു ശ്രേഷ്ഠവും മധുരവുമായ ദ്രവ്യങ്ങളും നൽകണം; ഇവിടെ ശുണ്ഠി (നാഗരം)യും ദീർഘമൂലകം (നീളമുള്ള മുള്ളങ്കി)യും നിർബന്ധമായി അർപ്പിക്കണം।

Verse 21

वंशः करीरः सुरसः सर्जकं भूस्तृणानि च / वर्जनीयानि वक्ष्यामि श्राद्धकर्मणि नित्यशः

വംശം (മുള), കരീര, സുരസ, സർജകം, ഭൂതൃണങ്ങൾ—ഇവ ശ്രാദ്ധകർമ്മത്തിൽ നിത്യമായി വർജ്ജ്യമാണ്; വർജ്ജിക്കേണ്ടവയെ ഞാൻ പറയുന്നു।

Verse 22

लशुनं गृञ्जनं चैव तथा वै पल्वलोदकम् / करंभाद्यानि चान्यानि हीनानि रसगन्धतः

വെളുത്തുള്ളി, ഗൃഞ്ജനം (ഉള്ളി മുതലായവ) കൂടാതെ കുളത്തിലെ വെള്ളം; കരമ്പാദി മറ്റു ദ്രവ്യങ്ങളും—രസഗന്ധങ്ങളിൽ ഹീനമായതിനാൽ (ശ്രാദ്ധത്തിൽ) അനുചിതം।

Verse 23

श्राद्धकर्मणि वर्ज्यानि कारणं चात्र वक्ष्यते / पुरा देवासुरे युद्धे निर्जितस्य बलेः सुरैः

ശ്രാദ്ധകർമ്മത്തിൽ ഇവ വർജ്ജ്യമാണ്—അതിന്റെ കാരണം ഇവിടെ പറയപ്പെടുന്നു: പുരാതനകാലത്ത് ദേവാസുരയുദ്ധത്തിൽ, ദേവന്മാർ ബലിയെ ജയിച്ചപ്പോൾ।

Verse 24

शरैस्तु विक्षतादङ्गात्पतिता रक्तबिन्दवः / तत एतानि जातानि लशुनादीनि सर्वशः

അമ്പുകളാൽ ക്ഷതപ്പെട്ട അവന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് രക്തബിന്ദുക്കൾ വീണു; അതിൽ നിന്നുതന്നെ എല്ലായിടത്തും വെളുത്തുള്ളി മുതലായവ ജനിച്ചു।

Verse 25

तथैव रक्तनिर्यासा लवणान्यौषरणि च / श्रद्धकर्मणि वर्ज्यानि याश्च नार्यो रजस्वलाः

അതുപോലെ രക്തനിര്യാസം, ലവണങ്ങൾ, ക്ഷാരപദാർത്ഥങ്ങൾ, കൂടാതെ രജസ്വലയായ സ്ത്രീകൾ—ശ്രാദ്ധകർമ്മത്തിൽ വർജ്യമാണ്.

Verse 26

दुर्गन्धं फेनिलं चैव तथा वै पल्वलोदकम् / लभेद्यत्र न गौस्तृप्तिं नक्तं यच्चैव गुह्यते

ദുർഗന്ധമുള്ളതും നുരയുള്ളതും, കൂടാതെ കുളം/ചതുപ്പിലെ വെള്ളവും; എവിടെ പശുവിന് തൃപ്തി ലഭിക്കാത്തതോ; രാത്രിയിൽ ഒളിപ്പിച്ചുവെക്കുന്നതോ—ഇവ സ്വീകരിക്കരുത്.

Verse 27

आविकं मार्गमौष्ट्रं च सर्वमेकशफं च यत् / माहिषं चामरं चैव पयो वर्ज्यं विजानता

ആട്, മാൻ, ഒട്ടകം, ഏകഖുരമുള്ള എല്ലാ ജീവികളുടെയും; കൂടാതെ മഹിഷവും ചാമരവും (യാക്) എന്നിവയുടെ പാൽ—ജ്ഞാനിക്ക് വർജ്യമാണ്.

Verse 28

अतः परं प्रवक्ष्यामि वर्ज्यान्देशान्प्रयत्नतः / न द्रष्टव्यं च यैः श्राद्धं शौचाशौचं च कृत्स्नशः

ഇനി ഞാൻ പരിശ്രമത്തോടെ വർജ്യദേശങ്ങളെ പ്രസ്താവിക്കുന്നു; അവിടെയോ ശ്രാദ്ധവും ശൗച-അശൗചങ്ങളുടെ സമ്പൂർണ്ണ ആചാരവും കാണപ്പെടുന്നില്ല.

Verse 29

वन्यमूलफलैर्भक्ष्यैः श्राद्धं कुर्यात्तु श्रद्धया / राजनिष्ठामवाप्नोति स्वर्गमक्षयमेव च

വനത്തിലെ മൂലഫലാദി ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കൾകൊണ്ട് ശ്രദ്ധയോടെ ശ്രാദ്ധം ചെയ്താൽ, അവൻ രാജാനുഗ്രഹം/രാജഗൗരവം പ്രാപിക്കുകയും അക്ഷയസ്വർഗ്ഗവും നേടുകയും ചെയ്യും.

Verse 30

अनिष्टशब्दां संकीर्णां जन्तुप्याप्तामथाविलाम् / पूतिगन्धां तथा भूमिं वर्जयेच्छ्राद्धकर्मणि

ശ്രാദ്ധകർമ്മത്തിൽ അശുഭശബ്ദങ്ങൾ നിറഞ്ഞതും ജന്തുക്കൾ വ്യാപിച്ചതും മലിനവും ദുർഗന്ധമുള്ളതുമായ ഭൂമി ഒഴിവാക്കണം।

Verse 31

नद्यः सागरपर्यन्ता द्वारं दक्षिणपूर्वतः / त्रिशङ्कोर्वर्जयेद्देशं सर्वं द्वादश योजनम्

നദികൾ സമുദ്രാന്തം വരെ എത്തുകയും വാതിൽ തെക്കുകിഴക്കോട്ടായിരിക്കയും ചെയ്യുന്നിടത്ത്, ത്രിശങ്കുവിന്റെ ദേശം പന്ത്രണ്ട് യോജന വരെ വर्ज്യമാണ്।

Verse 32

उत्तरेण महानद्या दक्षिणेन च वैकटम् / देशास्त्रिशङ्कवो नाम वर्ज्या वै श्राद्धकर्मणि

മഹാനദിയുടെ വടക്കിലും വൈകട്ടിന്റെ തെക്കിലും ഉള്ള ‘ത്രിശങ്കവ’ എന്ന ദേശങ്ങൾ ശ്രാദ്ധകർമ്മത്തിൽ തീർച്ചയായും വर्ज്യമാണ്।

Verse 33

कारस्कराः कलिङ्गश्च सिधोरुत्तरमेव च / प्रनष्टाश्रमधर्माश्च वर्ज्या देशाः प्रयत्नतः

കാരസ്കര, കലിംഗ, സിന്ധുവിന്റെ വടക്കൻ ദേശങ്ങൾ, കൂടാതെ ആശ്രമധർമ്മം നശിച്ചിടങ്ങൾ—ഇവയെ പരിശ്രമത്തോടെ വर्जിക്കണം।

Verse 34

नग्नादयो न पश्येयुः श्राद्धकर्म व्यवस्थितम् / गच्छन्त्येतैस्तु दृष्टानि न पितॄंश्च पितामहांन

നഗ്നന്മാർ മുതലായ അശോഭനർ ക്രമമായി നടക്കുന്ന ശ്രാദ്ധകർമ്മം കാണരുത്; അവരുടെ ദൃഷ്ടിയിൽപ്പെട്ടാൽ അത് പിതൃകൾക്കും പിതാമഹന്മാർക്കും എത്തുകയില്ല।

Verse 35

शंयुरुवाच नग्नादीन्भगवन्सम्यगाचक्ष्व परिपृच्छतः / बृहस्पतिरुवाच सर्वेषामेव भूतानां त्रयीसंवरणं स्मृतम्

ശംയു പറഞ്ഞു—ഭഗവൻ, നഗ്നാദികളെക്കുറിച്ച് ശരിയായി പറയുക; ഞാൻ ചോദിക്കുന്നു. ബൃഹസ്പതി പറഞ്ഞു—സകല ജീവികൾക്കും വേദത്രയമാണ് ആവരണം (രക്ഷ) എന്നു സ്മൃതിയിൽ പറയുന്നു.

Verse 36

तां ये त्यजन्ति संमोहात्ते वै नग्नादयो जनाः / प्रलीयते वृषो यस्मिन्निरालंबश्च यो बृषे

മോഹവശാൽ ആ (വേദത്രയം) ഉപേക്ഷിക്കുന്നവരാണ് നഗ്നാദികൾ. ഏതു സ്ഥലത്ത് ധർമ്മം (വൃഷ) ലയിക്കുന്നു, ധർമ്മത്തിന് ആശ്രയമില്ലാത്തവനായി യാർ ആകുന്നു.

Verse 37

वृषं यस्तु परित्यज्य मोक्षमन्यत्र मार्गति / वृषो वेदाश्रमस्तस्मिन्यो वै सम्यङ्न पश्यति

ധർമ്മം (വൃഷ) ഉപേക്ഷിച്ച് മറ്റിടത്ത് മോക്ഷം തേടുന്നവൻ—ധർമ്മം തന്നെയാണ് വേദവും ആശ്രമധർമ്മവും; അതിൽ ശരിയായി കാണാത്തവൻ വഴിതെറ്റുന്നു.

Verse 38

ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्यो वृषलः स न संशयः / पुरा देवासुरे युद्धे निर्जितैरसुरैस्तथा

അവൻ ബ്രാഹ്മണനായാലും, ക്ഷത്രിയനായാലും, വൈശ്യനായാലും—അവൻ വൃഷലൻ തന്നേ; സംശയമില്ല. പണ്ടുകാലത്ത് ദേവാസുരയുദ്ധത്തിൽ തോറ്റ അസുരന്മാരാലും അങ്ങനെ തന്നെയുണ്ടായി.

Verse 39

पाशण्डा वै कृतास्तात तेषां सृष्टिः प्रजायते / वृद्धश्रावकिनिर्ग्रन्थाः शाक्या जीवककार्पटाः

ഹേ താതാ, പാഷണ്ഡങ്ങൾ (വേദവിരോധി മതങ്ങൾ) സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു; അവയിൽ നിന്നാണ് അവരുടെ സൃഷ്ടി-പരമ്പര ജനിച്ചത്—വൃദ്ധശ്രാവകർ, നിർഗ്രന്ഥർ, ശാക്യർ, ജീവകർ, കാർപടർ മുതലായവർ.

Verse 40

ये धर्मं नानुवर्त्तन्ते ते वै नग्नादयो जनाः / वृथा जटी वृथा मुण्डी वृथा नग्नश्च यो द्विजः

ധർമ്മം അനുഷ്ഠിക്കാത്തവർ നഗ്നർ (ധർമ്മഭ്രഷ്ടർ) എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു. ധർമ്മമില്ലാത്ത ദ്വിജൻ ജട ധരിക്കുന്നതും തല മുണ്ഡനം ചെയ്യുന്നതും നഗ്നനായിരിക്കുന്നതും വ്യർത്ഥമാണ്.

Verse 41

वृथा व्रती वृथा जापी ते वै नग्नादयो जनाः / कुलधर्मातिगाः शश्वद्वृथा वृत्तिकलत्रकाः

വ്രതങ്ങളും ജപങ്ങളും വ്യർത്ഥമാക്കുന്നവരാണ് ആ നഗ്നരായ ജനങ്ങൾ. കുലധർമ്മം ലംഘിക്കുന്നവരുടെ ഉപജീവനവും ഭാര്യയും (കുടുംബജീവിതം) ശാശ്വതമായി വ്യർത്ഥമാണ്.

Verse 42

कृतकर्मदिशस्त्वेते कुपथाः परिकीर्त्तिताः / एतैर्हि दत्तं दृष्टं वै श्राद्धं गच्छति दानवान्

സ്വന്തം കർമ്മങ്ങളെ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്ന ഇവർ ദുർമാർഗ്ഗികൾ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു. ഇവർ നൽകുന്നതോ ഇവർ ദൃഷ്ടിയിൽ പെടുന്നതോ ആയ ശ്രാദ്ധം ദാനവന്മാർക്കാണ് (അസുരന്മാർക്ക്) ലഭിക്കുന്നത്.

Verse 43

ब्रह्मघ्नश्च कृतघ्नश्च नास्तिको गुरुतल्पगः / दस्युश्चैव नृशंसश्च दर्णने तान्विसर्जयेत्

ബ്രഹ്മഹത്യ ചെയ്തവൻ, നന്ദികെട്ടവൻ, നിരീശ്വരവാദി, ഗുരുപത്നിയെ പ്രാപിച്ചവൻ, കൊള്ളക്കാരൻ, ക്രൂരൻ എന്നിവരെ ദർശിക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കണം.

Verse 44

पतिताः क्रूरकर्माणः सर्वांस्तान्परिवर्जयेत् / देवतानामृषीणां च विवादे प्रवदन्ति ये

പതിതരും ക്രൂരകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവരുമായ എല്ലാവരെയും വർജ്ജിക്കണം. ദേവന്മാരെയും ഋഷികളെയും കുറിച്ച് തർക്കിച്ചു സംസാരിക്കുന്നവരെയും ഒഴിവാക്കണം.

Verse 45

देवांश्च ब्राह्मणांश्चैव आम्नायं यस्तु निन्दति / असुरान्यातुधानांश्च दृष्टमेभिर्व्रजत्युत

ദേവന്മാരെയും ബ്രാഹ്മണരെയും വേദാമ്നായത്തെയും നിന്ദിക്കുന്നവൻ അസുരന്മാരുടെയും യാതുധാനന്മാരുടെയും ലോകത്തിലേക്കു തന്നെ പോകുന്നു।

Verse 46

ब्राह्मं कृतयुगं प्रोक्तं त्रेता तु क्षत्र्रियं युगम् / वैश्यं द्वापरमित्याहुः शूद्रं कलियुगं स्मृतम्

കൃതയുഗം ബ്രാഹ്മണയുഗമെന്നു പറയപ്പെടുന്നു; ത്രേതാ ക്ഷത്രിയയുഗം. ദ്വാപരം വൈശ്യയുഗമെന്നു പറയുന്നു; കലിയുഗം ശൂദ്രയുഗമെന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 47

कृते ऽपूज्यन्त पितरस्त्रेतायां तु सुरास्तथा / युद्धानि द्वापरे नित्यं पाखण्डाश्च कलौ युगे

കൃതയുഗത്തിൽ പിതൃകൾ പൂജിക്കപ്പെടുന്നു; ത്രേതായുഗത്തിൽ ദേവന്മാരും അതുപോലെ. ദ്വാപരത്തിൽ നിത്യയുദ്ധങ്ങൾ; കലിയുഗത്തിൽ പാഖണ്ഡങ്ങൾ പടരുന്നു।

Verse 48

अपमानापविद्धश्च कुक्कुटो ग्रामसूकरः / श्वा चैव हन्ति श्राद्धानि दर्शनादेव सर्वशः

അപമാനിച്ച് പുറത്താക്കിയ കോഴി, ഗ്രാമപന്നി, നായ—ഇവയെ കാണുന്നതുമാത്രം തന്നെ എല്ലായിടത്തും ശ്രാദ്ധകർമ്മങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്നു।

Verse 49

श्वसूकरोप संसृष्टं दीर्घरोगिभिरेव च / पतितैर्मलिनैश्चैव न द्रष्टव्यं कथञ्चन

നായയും പന്നിയും ചേർന്ന് ഇടപഴകുന്നവർ, ദീർഘരോഗികൾ, പതിതർ, മലിനർ—ഇവരെ ഒരിക്കലും കാണരുത്।

Verse 50

अन्नं पश्येयुरेते यत्तन्नार्हं हव्यकव्ययोः / उत्स्रष्टव्याः प्रधा नार्थैः संस्कारस्त्वापदो भवेत्

ഇവർ കണ്ട അന്നം ഹവ്യ‑കവ്യ (ദേവ‑പിതൃ) കർമ്മങ്ങൾക്ക് യോഗ്യമല്ല. അത്തരം വസ്തുക്കൾ ഉപേക്ഷിക്കണം; ആപത്തിൽ മാത്രം ശുദ്ധി‑സംസ്കാരം ചെയ്യാം.

Verse 51

हविषां संहतानां च पूर्वमेव विवर्जयेत् / सृष्टं युक्ताभिरद्भिश्च प्रोक्षणं च विधीयते

ഒരുമിച്ച് കൂട്ടിച്ചേർന്ന ഹവിഷ്യവസ്തുക്കൾ മുൻകൂട്ടി തന്നെ ഒഴിവാക്കണം. യോജ്യമായ ജലത്തോടെ തയ്യാറാക്കിയതിൽ വിധിപ്രകാരം പ്രോക്ഷണം (ജലഛടനം) ചെയ്യുന്നു.

Verse 52

सिद्धार्थकैः कृष्णतिलैः कार्यं वाप्यपवारणम् / गुरुसूर्याग्निवास्राणां दर्शनं वापि यत्नतः

സിദ്ധാർത്ഥ (കടുക്)യും കൃഷ്ണതിലവും കൊണ്ട് അപവാരണ (ദോഷനിവാരണം) ചെയ്യണം; അല്ലെങ്കിൽ പരിശ്രമത്തോടെ ഗുരു, സൂര്യൻ, അഗ്നി, പവിത്ര വസ്ത്രങ്ങൾ എന്നിവ ദർശിക്കണം.

Verse 53

आसनारूढमन्नाद्यं पादोपहतमेव च / अमेध्यैर्जङ्गमैर्दृष्टं शुष्कं पर्युषितं च यत्

ആസനത്തിന്മേൽ കയറിയ അന്നാദി, അല്ലെങ്കിൽ കാലാൽ തട്ടപ്പെട്ടത്; അശുദ്ധമായി സഞ്ചരിക്കുന്ന ജീവികൾ കണ്ടതോ സ്പർശിച്ചതോ; ഉണങ്ങിയതോ പഴകിയതോ—ഇവ ഉപേക്ഷ്യമാണ്.

Verse 54

अस्विन्नं परिदग्धं च तथैवाग्नावलेहितम् / शर्कराकीटपाषाणैः केशैर्यच्चाप्यु पाहृतम्

വേവാത്തത്, കത്തിപ്പോയത്, അല്ലെങ്കിൽ അഗ്നി നക്കിയതുപോലെ കരിഞ്ഞത്; കൂടാതെ കല്ലുതുള്ളി, കീടം, കല്ല്, മുടി എന്നിവ കലർന്നത്—ഇതും ഉപേക്ഷ്യമാണ്.

Verse 55

पिण्याकं मथितं चैव तथा तिलयवादिषु / सिद्धीकृताश्च ये भक्ष्याः प्रत्यक्षलवणीकृताः

പിണ്യാകം, മഥിത പദാർത്ഥം, തില‑യവാദികളിൽ നിന്നുള്ള വിഭവങ്ങൾ, കൂടാതെ കണ്ണിനു മുന്നിൽ ഉപ്പ് ചേർത്ത് പാകം ചെയ്ത ഭക്ഷ്യങ്ങൾ—ശ്രാദ്ധകർമ്മത്തിൽ വർജ്യം.

Verse 56

दृष्ट्वा चैव तथा दोषोपात्तश्वोपहतं तथा / वाससा चावधूतानि वर्ज्यानि श्राद्धकर्मणि

ദോഷമുള്ളതോ നായ സ്പർശിച്ച്/നശിപ്പിച്ചതോ കണ്ടാൽ, കൂടാതെ വസ്ത്രംകൊണ്ട് തട്ടി വീണവ—ശ്രാദ്ധകർമ്മത്തിൽ വർജ്യം.

Verse 57

संति वेदविरोधेन केचिद्विज्ञाभिमानिनः / अयज्ञय तयो नाम ते ध्वंसंति यथा रजः

വേദവിരോധത്തോടെ ചിലർ തങ്ങളെ മഹാജ്ഞാനികൾ എന്നു അഭിമാനിക്കുന്നു; അവർ ‘അയജ്ഞയ’ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു—ധൂളിപോലെ അവർ ചിതറിനശിക്കും.

Verse 58

दधिशाकं तथा भक्ष्यं तथा चौषधिवर्जितम् / वार्त्ताकं वर्जयेच्छ्राद्धे सर्वानभिषवानपि / सैन्धवं लवणं चैव तथा मानससंभवम्

ദധി‑ശാകവും ഭക്ഷ്യങ്ങളും, ഔഷധിയില്ലാത്ത പദാർത്ഥങ്ങളും; ശ്രാദ്ധത്തിൽ വാർത്താകം (വഴുതന)യും എല്ലാ അഭിഷവങ്ങളും (മദ്യ/കിണ്വിത) വർജ്യം. സൈന്ധവ ലവണവും മാനസസംഭവ ലവണവും (വർജ്യം).

Verse 59

पवित्रे परमे ह्येते प्रत्यक्षमपि वर्तिते / अग्नौ प्रक्षिप्य गृङ्णीयाद्धस्तौ प्रक्षिप्य यत्नतः

ഇവ രണ്ടും പരമപവിത്രം; പ്രത്യക്ഷമായും ശുദ്ധമെന്നു അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടവ. അഗ്നിയിൽ ഇട്ട ശേഷം സ്വീകരിക്കണം; പരിശ്രമത്തോടെ കൈകളിൽ എടുത്ത് (ഉപയോഗിക്കണം).

Verse 60

गमयेन्मस्तकं चैव ब्रह्मतीर्थं हि तत्स्मृतम् / द्रव्याणां प्रोक्षणं कार्यं तथैवावपनं पुनः

ശിരസ്സിനെ അവിടെ സ്പർശിപ്പിക്കണം—അതേ ‘ബ്രഹ്മതീർത്ഥം’ എന്നു സ്മൃതം. ദ്രവ്യങ്ങളിൽ ജലപ്രോക്ഷണം ചെയ്യണം; അതുപോലെ വീണ്ടും അവപനം/ലേപനം ചെയ്യണം.

Verse 61

निधाय चाद्भिः सिंचेत्त त्तथा चासु निवेशनम् / अश्ममूलफलेक्षूणां रज्जूनां चर्मणामपि

വസ്തുക്കൾ വെച്ച് ജലത്തോടെ സിഞ്ചനം ചെയ്യണം; പിന്നെ യഥാസ്ഥാനത്ത് സ്ഥാപിക്കണം—കല്ല്, വേര്, ഫലം, ഇക്ഷു (കരിമ്പ്), കയറുകൾ, ചർമ്മവസ്തുക്കൾ എന്നിവക്കും.

Verse 62

वैदलानां च सर्वेषां पूर्ववच्छौचमिष्यते / तथा दन्तास्थि दारुणां शृङ्गाणां चावलेखनम्

എല്ലാ വൈദല (മുള/വേട്ട) വസ്തുക്കളുടെയും ശൗചം മുൻപുപോലെ തന്നെയെന്ന് പറയുന്നു. അതുപോലെ പല്ല്, അസ്ഥി, മരം, കൊമ്പ് എന്നിവയും ചുരണ്ടി/ഉരച്ച് ശുദ്ധീകരിക്കണം (അവലേഖനം).

Verse 63

सर्वेषां मृन्मयानां च पुनर्दाहो विधीयते / मणिमुक्ताप्रवालानां जलजानां च सर्वशः

മണ്ണിൽ നിന്നുണ്ടാക്കിയ എല്ലാറ്റിനും പുനർദാഹം (വീണ്ടും ചുട്ടെടുക്കൽ/തപിക്കൽ) വിധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അതുപോലെ മണി, മുത്ത്, പ്രവാളം എന്നിവക്കും ജലജന്യമായ എല്ലാറ്റിനും (ശുദ്ധിവിധി) ഉണ്ട്.

Verse 64

सिद्धार्थकानां कल्केन तिलकल्केन वा पुनः / स्याच्छौचं सर्वबालानामाविकानां च सर्वशः

സിദ്ധാർത്ഥ (കടുക്) കല്കം കൊണ്ടോ, അല്ലെങ്കിൽ എള്ള്-കല്കം കൊണ്ടോ ശൗചം ലഭിക്കുന്നു. ഇതിലൂടെ രോമ/മുടിയുള്ള വസ്തുക്കളും, ഉണ്ണി (ആവിക) വസ്തുക്കളും എല്ലാം സമ്പൂർണ്ണമായി ശുദ്ധമാകും.

Verse 65

द्विपदां चैव सर्वेषां मृद्भिरद्भिर्विधीयते / आद्यन्तयोस्तु शौचानामद्भिः प्रक्षालनं विधिः

എല്ലാ ദ്വിപദ ജീവികളുടെയും ശൗചം മണ്ണും ജലവും കൊണ്ടു നിർവ്വഹിക്കപ്പെടുന്നു; ശൗചത്തിന്റെ ആദിയിലും അന്ത്യത്തിലും ജലപ്രക്ഷാലനമാണ് വിധി.

Verse 66

तथा कार्पासिकानां च भस्मना समुदाहृतम् / फलपुष्पपलाशानां प्लावनं चाद्भिरिष्यते

അതുപോലെ പരുത്തിവസ്ത്രങ്ങളുടെ ശുദ്ധി ഭസ്മം കൊണ്ടാണെന്ന് പ്രസ്താവിക്കുന്നു; ഫലം, പുഷ്പം, ഇലകൾ എന്നിവയുടെ ശുദ്ധി ജലത്തിൽ കഴുകി ഒഴുക്കുന്നതാണ് അംഗീകാരം.

Verse 67

प्रोक्षणं ह्युपलेपश्च भूमेश्चैवावलेखनम् / निषेको गोक्रमो दाहः खननं शुद्धिरिष्यते

പ്രോക്ഷണം (തളിക്കൽ), ഉപലേപം, ഭൂമിയെ ചുരണ്ടി നീക്കൽ, നിഷേകം (ജലം ഒഴിക്കൽ), ഗോക്രമം (പശുവിന്റെ നടപ്പ്), ദാഹം, ഖനനം—ഇവയെല്ലാം ശുദ്ധിയായി അംഗീകരിക്കുന്നു.

Verse 68

निष्क्रमो ऽध्वगतो ग्रामाद्वायुपूता वसुंधरा / पुंसां चतुष्पदां चव मृद्भिः शौचं विधीयते

ഗ്രാമത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തേക്ക് പോയാൽ വഴിയിൽ വായുവാൽ ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട വസുന്ധര (മണ്ണ്) ലഭിക്കുന്നു; മനുഷ്യർക്കും ചതുഷ്പദങ്ങൾക്കും മണ്ണുകൊണ്ട് ശൗചം നിർവ്വഹിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 69

एवमेव समुद्दिष्टः शौचानां विधिरुत्तमः / अनिर्दिष्टमतो यद्यत्तन्मे निगदतः शृणु

ഇങ്ങനെ ശൗചത്തിന്റെ ഉത്തമവിധി പ്രസ്താവിച്ചു; ഇനി നിർദ്ദേശിക്കപ്പെടാത്തത് എന്തുണ്ടോ, അത് ഞാൻ പറയുന്നതു കേൾക്കുക.

Verse 70

प्रातर्गृहाद्दक्षिणपश्चिमेन गत्वा चेषुक्षेपमात्रं पदं वै / कुर्यात्पुरीषं हि शिरो ऽवगुण्ठ्य न वै स्पृशेज्जातु शिरः करेण

പ്രഭാതത്തിൽ ഗൃഹത്തിൽ നിന്ന് തെക്ക്‑പടിഞ്ഞാറ് ദിശയിൽ പോയി, അമ്പെറിയുന്നത്ര ദൂരം മുന്നോട്ട് നീങ്ങണം. ശിരസ് മൂടി മലവിസർജനം ചെയ്യുക; കൈകൊണ്ട് ശിരസ് ഒരിക്കലും സ്പർശിക്കരുത്.

Verse 71

शुक्लैस्तृणैर्वा कार्ष्ठैर्वा पर्णैर्वेणुदलैन च / सुसंवृत्ते प्रदेशे च णन्तर्धाय वसुंधराम्

വെളുത്ത പുല്ല്, മരക്കഷണം, ഇലകൾ അല്ലെങ്കിൽ മുളത്തുണ്ടുകൾ കൊണ്ട്, നന്നായി മൂടപ്പെട്ട സ്ഥലത്ത്, ഭൂമിയെ മൂടി (അത്) മറയ്ക്കണം.

Verse 72

उद्धृत्योदकमादाय मृत्तिकां चैव वाग्यतः / दिवा उदङ्मुखः कुर्याद्रात्रौ वै दक्षिणामुखः

ജലം എടുത്തുകൊണ്ടും മണ്ണും കൈക്കൊണ്ടും വാക്ക് നിയന്ത്രിച്ച് ഇരിക്കണം. പകൽ ഉത്തരമുഖമായി ചെയ്യുക; രാത്രി ദക്ഷിണമുഖമായി ചെയ്യുക.

Verse 73

दक्षिणेन तु हस्तेन गृहीत्वाथ कमण्डलुम् / शौचं वामेन हस्तेन गुदे तिस्रस्तु मृत्तिकाः

വലത് കൈകൊണ്ട് കമണ്ഡലു പിടിച്ച്, ഇടത് കൈകൊണ്ട് ശൗചം ചെയ്യണം; ഗുദഭാഗത്ത് മൂന്നു പ്രാവശ്യം മണ്ണ് പ്രയോഗിക്കണം.

Verse 74

दश चापि शनैर्दद्याद्वामहस्ते क्रमेण तु / उभाभ्यां वा पुनर्दद्याद्द्वाभ्यां सप्त तु मृत्तिकाः

ഇടത് കൈയിൽ ക്രമമായി പതുക്കെ പത്ത് പ്രാവശ്യം മണ്ണ് പ്രയോഗിക്കണം. അല്ലെങ്കിൽ ഇരുകൈകളാലും വീണ്ടും ചെയ്യാം—ഇരുകൈകളാൽ ഏഴ് പ്രാവശ്യം മണ്ണ് പ്രയോഗിക്കണം.

Verse 75

मृदा प्रक्षाल्य पादौ तु आचम्य च यथाविधि / आपस्त्वाद्यास्त्रयश्चैव सुर्याग्न्यनिलदेवताः

മണ്ണുകൊണ്ട് പാദങ്ങൾ കഴുകി, വിധിപ്രകാരം ആചമനം ചെയ്ത്, ‘ആപസ്ത്വാ’ മുതലായ മൂന്ന് മന്ത്രങ്ങൾ ജപിക്കണം—സൂര്യൻ, അഗ്നി, വായു ദേവതകളെ സ്മരിച്ച്.

Verse 76

कुर्यात्संनिहितो नित्यमच्छिद्रे द्वे कमण्डलू / ःंसवार्यवनैरेव यथावत्पादधावनम्

നിത്യവും സമീപത്ത് നിന്ന്, ചിദ്രമില്ലാത്ത രണ്ട് കമണ്ഡലുകൾ വെക്കണം; ‘ഹംസവാര്യവന’ മുതലായ ജലത്തോടെ യഥാവിധി പാദധാവനം ചെയ്യണം.

Verse 77

आचमनं द्वितीयं च देवकार्ये ततो ऽपरम् / उपवासस्त्रिरात्रं तु दुष्टमुक्ते ह्युदात्दृतः

ദേവകാര്യത്തിൽ രണ്ടാം ആചമനം, അതിനുശേഷവും മറ്റൊരു ആചമനം ചെയ്യണം; ദുഷ്ടവാക്ക് പറഞ്ഞാൽ മൂന്ന് രാത്രികളുടെ ഉപവാസം ഉത്തമ പ്രായശ്ചിത്തമെന്നു പറയുന്നു.

Verse 78

विप्रकृष्टेषु कृच्छ्रं च प्राय श्चित्तमुदाहृतम् / स्पृष्ट्वा श्वानं श्वपाकं च तप्तकृच्छ्रं समाचरेत्

ദൂരസ്ഥ (അശൗചാദി) സാഹചര്യങ്ങളിൽ ‘കൃച്ഛ്ര’ പ്രായശ്ചിത്തമെന്ന് പറയുന്നു; നായയെയും ശ്വപാകനെയും (ചണ്ഡാലനെയും) സ്പർശിച്ചാൽ ‘തപ്തകൃച്ഛ്ര’ ആചരിക്കണം.

Verse 79

मानुषास्थीनि संस्पृश्य उपोष्यं शुचिकारणात् / त्रिरात्रमुक्तं सस्नेहान्येकरात्रमतो ऽन्यथा

മനുഷ്യ അസ്ഥികളെ സ്പർശിച്ചാൽ ശുദ്ധിക്കായി ഉപവാസം വേണം; സ്നേഹം (എണ്ണ/കൊഴുപ്പ്) ഉണ്ടെങ്കിൽ മൂന്ന് രാത്രികൾ, ഇല്ലെങ്കിൽ ഒരു രാത്രി എന്നു പറയുന്നു.

Verse 80

कारस्कराः कलिङ्गाश्च तथान्ध्रशबरादयः / पीत्वा चापोभूतिलपा गत्वा चापि युगं धरम्

കാരസ്കരർ, കലിംഗർ, അതുപോലെ ആന്ധ്ര-ശബരാദികൾ ജലരൂപ ഔഷധം പാനം ചെയ്ത് യുഗധർമ്മം ധരിച്ചു മുന്നോട്ട് പോയി।

Verse 81

सिंधोरुत्तरपर्यन्तं तथोदीच्यन्तरं नरः / पापदेशाश्च ये केचित्पापैरध्युषिता जनैः

സിന്ധുവിന്റെ ഉത്തര അറ്റം വരെയും വടക്കൻ ദേശത്തിന്റെ ഉള്ളഭാഗത്തുമുള്ള, പാപികളാൽ അധിവസിക്കപ്പെടുന്ന പാപദേശങ്ങളെക്കുറിച്ചാണ് പറയുന്നത്।

Verse 82

शिष्टैस्तु वर्जिता ये वै ब्राह्मणैल्वेदपारगैः / गच्छतां रागसंमोहात्तेषां पापं न गच्छति

വേദപാരംഗത ബ്രാഹ്മണരും ശിഷ്ടരും ഒഴിവാക്കുന്ന ദേശങ്ങളിലേക്കു രാഗമോഹത്തോടെ പോകുന്നവരുടെ പാപം അവരെ വിട്ടുപോകുന്നില്ല; അവർ പാപബന്ധത്തിൽ വീഴുന്നു।

Verse 83

गत्वा देशानपुण्यांस्तु कृत्स्नं पापं समश्नुते / आरुह्य भृगुतुङ्गं तु गत्वा पुण्यां सरस्वतीम्

അപുണ്യദേശങ്ങളിൽ ചെന്നാൽ മനുഷ്യൻ മുഴുവൻ പാപവും അനുഭവിക്കുന്നു; എന്നാൽ ഭൃഗുതുങ്ഗം കയറി പുണ്യമയിയായ സരസ്വതിയിലേക്കു ചെന്നാൽ പാവനത ലഭിക്കുന്നു।

Verse 84

आपगां च नदीं रम्यां गङ्गां देवीं महानदीम् / हिमवत्प्रभवा नद्यो याश्चान्या ऋषिपूचिताः

ആ മനോഹരമായ നദി—ദേവി ഗംഗ, മഹാനദി—ഹിമവതിൽ നിന്നു ഉദ്ഭവിച്ച നദികളും, ഋഷിമാർ പൂജിച്ച മറ്റ് നദികളും।

Verse 85

सरस्तीर्थानि सर्वाणि नदीः प्रस्रवणानि च / गत्वैतान्मुच्यते पापैः स्वर्गे चात्यन्तमश्नुते

എല്ലാ സരോവർ-തീർത്ഥങ്ങളിലേക്കും നദികളിലേക്കും ഉറവുകളിലേക്കും ചെന്നു സ്നാനം ചെയ്ത് ദർശനം ചെയ്യുന്നവൻ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനായി സ്വർഗ്ഗത്തിൽ പരമസുഖം അനുഭവിക്കുന്നു।

Verse 86

दशरात्रमशौचं तु प्रोक्तं मृतकमूतके / ब्रह्मणस्य द्वादशाहं क्षत्रियस्य विधीयते

മരണം അല്ലെങ്കിൽ ജനനം മൂലമുള്ള (മൃതക-മൂതക) അശൗചം പത്ത് രാത്രികളെന്ന് പറയുന്നു; ബ്രാഹ്മണന് പന്ത്രണ്ട് ദിവസം, ക്ഷത്രിയനും വിധിപ്രകാരം അത്രയേറെ തന്നെയാണ്।

Verse 87

अर्द्धमासं तु वैश्यस्य मासं शूद्रस्य चैव ह / उदक्या सर्ववर्णानां चतूरात्रेण शुध्यति

വൈശ്യന് അർദ്ധമാസവും ശൂദ്രന് ഒരു മാസവും അശൗചം; രജസ്വല (ഉദക്യാ) കാരണമായി എല്ലാ വർണങ്ങളും നാല് രാത്രികളിൽ ശുദ്ധിയാകുന്നു।

Verse 88

उदक्यां सूतिकां चैव श्वानमन्तावसायिनम् / नग्नादीन्मृतहारांश्च स्पृष्ट्वा शौचं विधीयते

രജസ്വല, സൂതിക, നായ, ചാണ്ഡാലാദി, നഗ്നൻ, ശവം വഹിക്കുന്നവർ എന്നിവരെ സ്പർശിച്ചാൽ ശൗചം (ശുദ്ധി) ആചരിക്കണമെന്ന് വിധിയുണ്ട്।

Verse 89

स्नात्वा सचैलो मृद्भिस्तु शुद्धो द्वादशभिर्द्विजः / एतदेव भवेच्छौचं मैथुने वमने तथा

വസ്ത്രം ധരിച്ചുതന്നെ സ്നാനം ചെയ്ത് പന്ത്രണ്ട് പ്രാവശ്യം മണ്ണുകൊണ്ട് ശുദ്ധി വരുത്തിയാൽ ദ്വിജൻ ശുദ്ധനാകും; മൈഥുനത്തിനും വമനത്തിനും ശേഷവും ഇതേ ശൗചം തന്നെയെന്ന് പറയുന്നു।

Verse 90

मृदा प्रक्षाल्यहस्तौ तु कुर्याच्छौचं च मानवः / प्रक्षाल्य चाद्भिः स्नात्वा तु हस्तौ चैव पुनर्मृदा

മനുഷ്യൻ മണ്ണുകൊണ്ട് കൈകൾ കഴുകി ശൗചം ആചരിക്കണം. തുടർന്ന് വെള്ളത്തിൽ കുളിച്ച് കൈകൾ കഴുകി വീണ്ടും മണ്ണുകൊണ്ട് ശുദ്ധി വരുത്തണം.

Verse 91

त्रिः कृत्वा द्वादशान्तानि यथा लेपस्तथा भवेत् / एवं शौचविधिर्दृष्टः सर्वकृत्येषु नित्यदा

മൂന്നു പ്രാവശ്യം ചെയ്ത് പന്ത്രണ്ടു സ്ഥാനങ്ങൾ വരെ ലേപംപോലെ ആകുമാറ് ചെയ്യണം. ഇങ്ങനെ ശൗചവിധി എല്ലാ കൃത്യങ്ങളിലും നിത്യമായി കാണപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

Verse 92

परिदद्यान्मृदस्तिस्रस्तिस्रः पादावसेचने / अरण्ये शौचमेतत्तु ग्राम्यं वक्ष्याम्यतः परम्

കാലുകൾ കഴുകുന്നതിനായി മൂന്നു പ്രാവശ്യം വീതം മണ്ണ് ഉപയോഗിക്കണം. ഇത് വനത്തിലെ ശൗചവിധിയാണ്; ഇനി ഗ്രാമത്തിലെ വിധി പറയാം.

Verse 93

मृदः पञ्चदशामेध्या हस्तादीनां विशेषतः / अतिरिक्तमृदं दद्यान्मृदन्ते त्वद्भिरेव च

പ്രത്യേകിച്ച് കൈ മുതലായവയ്ക്ക് പതിനഞ്ച് പ്രാവശ്യം മണ്ണ് ശുദ്ധികരമാണ്. അധിക മണ്ണ് ഉപയോഗിക്കാം; അവസാനം വെള്ളം കൊണ്ടു മാത്രം കഴുകണം.

Verse 94

अद्भिरव्यक्तके शौचमेतच्चैतेषु कृत्स्नशः / कण्ठं शिरो वा आवृत्य रथ्यापणगतो ऽपि वा

ഇവയിലൊക്കെയും അശുദ്ധി വ്യക്തമായി കാണപ്പെടുന്നില്ലെങ്കിൽ വെള്ളം കൊണ്ടു മാത്രം പൂർണ്ണ ശൗചം സാധിക്കും. കഴുത്തോ തലോ മൂടി വഴിയിലോ ചന്തയിലോ പോയാലും അതുപോലെ.

Verse 95

अकृत्वा पादयोः शौचमाचान्तो ऽप्यशुचिर्भवेत् / पक्षाल्य पात्रं निक्षिप्य आचम्याभ्युक्षणं ततः

പാദശൗചം ചെയ്യാതെ ആചമനം ചെയ്താലും അവൻ അശുചിയാകും. പാത്രം കഴുകി വെച്ച്, പിന്നെ ആചമനം ചെയ്ത് അതിന്മേൽ ജലം തളിച്ച് ശുദ്ധി വരുത്തണം.

Verse 96

द्रव्यस्यान्यस्य तु तथा कुर्यादभ्युक्षणं ततः / पुष्पादीनां तृणानां च प्रोक्षणं हविषां तथा

മറ്റു ദ്രവ്യങ്ങളെയും അതുപോലെ അഭ്യുക്ഷണം ചെയ്യണം. പുഷ്പാദി, തൃണം, ഹവിസ് എന്നിവയും അതുപോലെ പ്രോക്ഷണം ചെയ്ത് ശുദ്ധീകരിക്കണം.

Verse 97

परात्दृतानां द्रव्याणां निधायाभ्युक्षणं तथा / नाप्रोक्षितं स्पृशेत्किञ्चिच्छ्रद्धे दैवे ऽथ वा पुनः

ദൂരത്ത് നിന്ന് കൊണ്ടുവന്ന ദ്രവ്യങ്ങൾ വെച്ച് അതുപോലെ അഭ്യുക്ഷണം ചെയ്യണം. ശ്രാദ്ധത്തിലോ ദൈവകർമ്മത്തിലോ പ്രോക്ഷണം ചെയ്യാത്ത ഒന്നും സ്പർശിക്കരുത്.

Verse 98

उत्तरोणाहरेद्द्रव्यं दक्षिणेन विसर्जयेत् / संवृते यजमानस्तु सर्वश्राद्धे समाहरेत्

ഇടത് (ഉത്തര) കൈകൊണ്ട് ദ്രവ്യം കൊണ്ടുവരണം; വലത് (ദക്ഷിണ) കൈകൊണ്ട് അത് അർപ്പിച്ച്/വിസർജ്ജിക്കണം. യജമാനൻ സംയമത്തോടെ, ആവൃതനായി, എല്ലാ ശ്രാദ്ധത്തിലും സാമഗ്രി സമാഹരിക്കണം.

Verse 99

उच्छिष्टे स्याद्विपर्यासोदैवे पित्र्येतथैव च / दक्षिणेन तु हस्तेन दक्षिणां वेदिमालभेत्

ഉച്ഛിഷ്ടാവസ്ഥയിൽ (കൈക്രമത്തിൽ) വിപര്യാസം ഉണ്ടാകും; ദൈവകർമ്മത്തിലും പിതൃകർമ്മത്തിലും അതുപോലെ തന്നെ. വലത് കൈകൊണ്ടുതന്നെ ദക്ഷിണയെ വേദിയിൽ സ്പർശിച്ച്/അർപ്പിക്കണം.

Verse 100

कराभ्यामेव देवानां पितॄणां विकरं तथा / क्षरणं स्वप्नयोश्चैव तथा मूत्रपुरीषयो

ദേവന്മാരെയും പിതൃകളെയും സംബന്ധിച്ച് കൈകളാൽ ഉണ്ടാകുന്ന വികാരം, സ്വപ്നത്തിലെ ക്ഷരണം, കൂടാതെ മൂത്രം–മലം സംബന്ധിച്ച ശുദ്ധിവിധി പ്രസ്താവിക്കുന്നു।

Verse 101

निष्ठीविते तथाभ्यङ्गे भुत्क्वा विपरिधाय च / उच्छिष्टानां च संस्पर्शे तथा पादावसेचने

തുപ്പൽ, എണ്ണയഭ്യംഗം, ഭക്ഷണം കഴിച്ച് വസ്ത്രം മാറ്റൽ, ഉച്ഛിഷ്ടസ്പർശം, കൂടാതെ പാദധോവനം—ഇവയ്ക്കും ശുദ്ധിവിധി ഉണ്ട്।

Verse 102

उच्छिष्टस्य च संभाषादशित्वा प्रयतस्य वा / संदेहेषु च सर्वेषु शिखां मुक्त्वा तथैव च

ഉച്ഛിഷ്ടാവസ്ഥയിലുള്ളവനോട് സംസാരിക്കൽ, അല്ലെങ്കിൽ നിയമശുദ്ധനായവൻ ഭക്ഷണം കഴിച്ച ശേഷം, കൂടാതെ എല്ലാ തരത്തിലുള്ള സംശയങ്ങളിലും—ശിഖ അഴിച്ചാലും—ശുദ്ധി ചെയ്യണം।

Verse 103

विना यज्ञोपवीतेन मोघं तत्समुपस्पृशेत् / उष्ट्रस्यावेश्च संस्पर्शे दर्शने ऽवाच्यवाचिनाम्

യജ്ഞോപവീതമില്ലാതെ ചെയ്യുന്ന ആചമനം ഫലഹീനമാണ്; ഒട്ടകത്തെയും ആടിനെയും സ്പർശിക്കുമ്പോഴും, അശുദ്ധവാക്കുകൾ പറയുന്നവരെ കാണുമ്പോഴും ശുദ്ധിവിധി ഉണ്ട്।

Verse 104

जिह्वया चैव संस्वृश्य देतासक्तं तथैव च / सशब्दमेगुलीभिर्वा पतितं वा विलोकयन्

നാവുകൊണ്ട് സ്പർശിക്കൽ, വീര്യത്തിൽ ആസക്തി, വിരലുകൾകൊണ്ട് ശബ്ദമുണ്ടാക്കി അശിഷ്ടമായി പെരുമാറ്റം, അല്ലെങ്കിൽ പതിതനെ നോക്കി നിൽക്കൽ—ഇവയ്ക്കും ശുദ്ധിവിധി ഉണ്ട്।

Verse 105

स्थितो यश्चाचमेन्मोहदाचान्तो ऽप्यशुचिर्भवेत् / उपविश्य शुचौ देशे प्रयतः प्रागुदङ्मुखः

നിന്നുകൊണ്ട് മോഹവശാൽ ആചമനം ചെയ്യുന്നവൻ, ആചമനം ചെയ്തിട്ടും അശുചിയാകും. ശുദ്ധസ്ഥാനത്ത് ഇരുന്ന്, നിയന്ത്രിതനായി കിഴക്ക് അല്ലെങ്കിൽ വടക്ക് മുഖം തിരിക്കണം.

Verse 106

पादौ प्रक्षाल्य हस्तौ च अन्तर्जानु त्वपः स्पृशेत् / प्रसन्नस्त्रिः पिबेद्वारि प्रयतः सुसमाहितः

പാദങ്ങളും കൈകളും കഴുകി, ഇരുകാൽമുട്ടുകൾക്കിടയിൽ ജലം സ്പർശിക്കണം. പ്രസന്നചിത്തനായി, നിയന്ത്രിതനായി, ഏകാഗ്രനായി മൂന്നു പ്രാവശ്യം ജലം പാനം ചെയ്യണം.

Verse 107

द्विरेव मार्जनं कुर्यात्सकृदभ्युक्षणं ततः / खानि मूर्द्धानमात्मानं हस्तौ पादौ तथैव च

രണ്ടുതവണ മാർജന (ശുദ്ധീകരണ-പരിമാർജന) ചെയ്യണം; തുടർന്ന് ഒരുതവണ അഭ്യുക്ഷണം ചെയ്യണം. ഇന്ദ്രിയദ്വാരങ്ങൾ, ശിരസ്, സ്വന്തം ദേഹം, കൈകളും പാദങ്ങളും കൂടി ശുദ്ധീകരിക്കണം.

Verse 108

अभ्युक्षयेत्ततस्तस्य यद्यन्मीमांसित भवेत् / एवमाचमतस्तस्य वेदा यज्ञास्तपांसि च

പിന്നീട് അവന്‍ ശാസ്ത്രപരിശോധനയ്ക്കുള്ളത് എന്തായാലും, അതിനെ അഭ്യുക്ഷണത്തിലൂടെ ശുദ്ധീകരിക്കണം. ഇങ്ങനെ ആചമനം ചെയ്യുന്നവന് വേദങ്ങളും യജ്ഞങ്ങളും തപസ്സുകളും ഫലപ്രദമാകും.

Verse 109

दानानि व्रतचर्याश्च भवन्ति सफलानि वै / क्रियां यः कुरुते मोहादनासम्येह नास्तिकः

ദാനങ്ങളും വ്രതചര്യകളും തീർച്ചയായും ഫലപ്രദമാകുന്നു. എന്നാൽ മോഹവശാൽ അസമയത്തിൽ ക്രിയ ചെയ്യുന്നവൻ ഇവിടെ ധർമ്മത്തിൽ നാസ്തികനോടു തുല്യൻ.

Verse 110

भवन्ति हि वृथा तस्य क्रिया ह्येता न संशयः / वाक्कायबुद्धिपूतानि अस्पृष्टं वाप्यनिन्दितम्

നിസ്സംശയം അവന്റെ ഈ കര്‍മ്മങ്ങള്‍ വ്യര്‍ഥമാകുന്നു. വാക്ക്, ശരീരം, ബുദ്ധി എന്നിവകൊണ്ട് ശുദ്ധമായത് അസ്പര്‍ശവും നിന്ദാരഹിതവും ആകുന്നു.

Verse 111

ज्ञेयान्येतानि मेध्यानि दुष्टमेध्यो विपर्यये / मनोवाक्कायमग्निश्च कालश्चैवोपलेखनम्

ഇവയെല്ലാം ‘മേധ്യ’ (ശുദ്ധികര) എന്നു അറിയേണ്ടതാണ്; വിപരീതമായി ‘ദുഷ്ടമേധ്യ’ ഉണ്ട്. മനസ്, വാക്ക്, ശരീരം, അഗ്നി, കാലം—ഇവയാണ് ശോധനോപായങ്ങൾ.

Verse 112

विख्यापनं च शौचानां नित्यमज्ञानमेव वा / अतो ऽन्यथा तु यः कुर्यान्मोहाच्छौचस्य संकरम्

ശൗചനിയമങ്ങളെ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നതും, അല്ലെങ്കിൽ നിത്യമായി അജ്ഞാനത്തിൽ കഴിയുന്നതും (ഫലമായി) സംഭവിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് മോഹവശാൽ ശൗചത്തിൽ കലക്കമുണ്ടാക്കുന്നവൻ വഴിതെറ്റുന്നു.

Verse 114

पिशाचान्यातुधानांश्च फलं गच्छत्यसंशयम् / शौचे चाश्रद्दधानो हि म्लेच्छजातिषु जायते १४।११३// अयज्वा चैव पापश्च तिर्यग्योनिगतो ऽपि च / शौचेन मोक्षं कुर्वाणः स्वर्गवासी भवेन्नरः

നിസ്സംശയം അതിന്റെ ഫലം പിശാചന്മാർക്കും യാതുധാനന്മാർക്കും ലഭിക്കുന്നു. ശൗചത്തിൽ അശ്രദ്ധയുള്ളവൻ മ്ലേച്ഛജാതികളിൽ ജനിക്കുന്നു. യജ്ഞം ചെയ്യാത്തവനായാലും, പാപിയായാലും, തിര്യഗ്യോണിയിൽ പതിച്ചവനായാലും—ശൗചംകൊണ്ട് മോക്ഷം സാധിച്ചാൽ സ്വർഗവാസിയാകും.

Verse 115

शुचिकामा हि देवा वै देवैश्चैतदुदाहृतम् / बीभत्सानशुचींश्चैव वर्जयन्ति सुराः सदा

ദേവന്മാർ തീർച്ചയായും ശുചിത്വം ആഗ്രഹിക്കുന്നവരാണ്—ദേവന്മാരാൽ തന്നെയാണ് ഇത് പ്രസ്താവിച്ചത്. ഭീകരവും അശുചിയുമായവരെ സുരന്മാർ എപ്പോഴും ഒഴിവാക്കുന്നു.

Verse 116

त्रीणि शौचानि कुर्वन्ति न्यायतः शुभकर्मिणः / ब्रह्मण्यायाति थेयाय शौचयुक्ताय धीमते

ന്യായമാർഗ്ഗത്തിൽ ശുഭകർമ്മികൾ മൂന്നു തരത്തിലുള്ള ശൗചം ആചരിക്കുന്നു; ശൗചയുക്തനും ധീമാനുമായവനിലേക്കു ബ്രാഹ്മണ്യ-തേജസ്സും ധർമ്മഭാവവും എത്തുന്നു.

Verse 117

पितृभक्ताय दान्ताय सानुक्रोशाय च द्विजाः / तस्मै देवाः प्रयच्छन्ति पितरः श्रीविवर्द्धनाः / मनसाकाङ्क्षितान्कामांस्त्रैलोक्यप्रवरानपि

ഹേ ദ്വിജന്മാരേ! പിതൃഭക്തനും സംയമനിഷ്ഠനും കരുണാശീലനും ആയവന് ദേവന്മാരും ശ്രീ വർധിപ്പിക്കുന്ന പിതൃഗണവും മനസ്സാൽ ആഗ്രഹിച്ച, ത്രിലോകത്തിലും ശ്രേഷ്ഠമായ ആഗ്രഹങ്ങളെയും നൽകുന്നു.