Shloka 13
Śrāddha-kalpa: Dāna-phala, Medhya/Amedhya Dravya, and Uparāga
Eclipse) Observances (श्राद्धकल्पः—दानफल-मेध्यामेध्य-उपरागविधिः
Devanagari script
राजमाषास्तथान्ये वै वर्जनीयाः प्रयत्नतः / मसूराश्चैव पुण्याश्च कुसुंभं श्रीनिकेतनम्
Transliteration
rājamāṣāstathānye vai varjanīyāḥ prayatnataḥ / masūrāścaiva puṇyāśca kusuṃbhaṃ śrīniketanam
Translation
രാജമാഷവും മറ്റു ചില ധാന്യങ്ങളും പരിശ്രമത്തോടെ ഒഴിവാക്കേണ്ടവയാണ്; എന്നാൽ മസൂർ പുണ്യകരമാണ്, കുസുംബം ശ്രീയുടെ നികേതനമെന്നു പറയുന്നു.
Word by Word
राजमाषाःrājamāṣa beans (a kind)
राजमाषाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक) + माष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुषः (राज्ञः माषाः/राजमाष-नामक धान्य)
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
अन्येothers
अन्ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (particle; emphasis/indeed)
वर्जनीयाःto be avoided
वर्जनीयाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवृज्/वर्ज् (धातु) + अनीयर् (कृदन्त)
Formकृत्य-प्रत्ययान्त (gerundive/अनीयर्), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘वर्जनीय’ = to be avoided
प्रयत्नतःwith effort/carefully
प्रयत्नतः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootप्रयत्न (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (adverbial ablative: ‘-तः’)
मसूराःlentils
मसूराः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमसूर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
एवalso/indeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक निपात (emphasis)
पुण्याःmeritorious/auspicious
पुण्याः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
कुसुम्भम्safflower (kusuṃbha)
कुसुम्भम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकुसुम्भ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (धान्य/वर्णक-वनस्पति)
श्रीनिकेतनम्abode of prosperity (epithet)
श्रीनिकेतनम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootश्री (प्रातिपदिक) + निकेतन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (श्रियाः निकेतनम्) विशेषणम्