Adhyaya 2

Verse 1

सूत उवाच । ततो द्विजौः परिवृतं नारदं देवपूजितम् । अभिगम्योपजग्राह सर्वानथ स पाण्डवः

ສູຕະກ່າວວ່າ: ແລ້ວນັ້ນ ປານດະວະໄດ້ເຂົ້າໄປຫາ ນາຣະດະ ຜູ້ທີ່ເທວະດາຍັງນັບຖື ແລະຖືກຫ້ອມລ້ອມໂດຍດວິຊະມຸນີ ແລ້ວກໍໄດ້ຄຳນົບທັກທາຍທຸກຜູ້ຕາມຄວນ।

Verse 2

ततस्तं नारदः प्राह जयारातिधनंजय । धर्मे भवति ते बुद्धिर्देवेषु ब्राह्मणेषु च

ແລ້ວນັ້ນ ນາຣະດະໄດ້ກ່າວກັບເຂົາວ່າ: «ໂອ ທະນັນຊະຍະ ຜູ້ປະຫານສັດຕູ, ປັນຍາຂອງເຈົ້າຕັ້ງຢູ່ໃນທຳມະ—ທັງຕໍ່ເທວະດາ ແລະຕໍ່ພຣາຫມະນະດ້ວຍ»।

Verse 3

कच्चिदेतां महायात्रां वीर द्वादशवारषिकीम् । आचरन्खिद्यसे नैवमथ वा कुप्यसे न च

ໂອ ວີຣະຜູ້ກ້າ, ເມື່ອເຈົ້າປະພຶດມະຫາຍາຕຣານີ້ຕະຫຼອດສິບສອງປີ, ເຈົ້າບໍ່ເມື່ອຍລ້າບໍ? ຫຼືບໍ່ໂກດເຄືອງດອກບໍ?

Verse 4

मुनीनामपि चेतांसि तीर्थयात्रासु पांडव । खिद्यंति परिकृप्यंति श्रेयसां विघ्नमूलतः

ໂອ ປານດະວະ, ແມ່ນແຕ່ໃຈຂອງມຸນີທັງຫຼາຍກໍຍັງເມື່ອຍລ້າ ແລະເສົ້າໝອງໃນການເດີນທາງໄປຕີຣຖະ, ເນື່ອງຈາກອຸປະສັກເກີດຂຶ້ນທີ່ຮາກແຫ່ງຄວາມເກືອກກູນທາງຈິດວິນຍານ.

Verse 5

कच्चिन्नैतेन दोषेण समाश्लिष्टोऽसि पांडव । अत्र चांगिरसा गीतां गाथामेतां हि शुश्रुम

ໂອ ປານດະວະ, ຂ້າພະເຈົ້າຖາມວ່າ ເຈົ້າບໍ່ຖືກຜູກມັດດ້ວຍຄວາມຜິດນີ້ດອກບໍ? ທີ່ນີ້ເຮົາໄດ້ຍິນຄາຖາສອນໃຈນີ້ ທີ່ອາງຄິຣະສະໄດ້ຂັບຮ້ອງ।

Verse 6

यस्य हस्तौ च पादौ च मनश्चैव सुसंयतम् । निर्विकाराः क्रियाः सर्वाः स तीर्थफलमश्नुते

ຜູ້ໃດທີ່ມື ແລະ ຕີນ ພ້ອມທັງໃຈ ຖືກສຳລວມດີ—ການກະທຳທຸກຢ່າງບໍ່ບິດເບືອນ ແລະ ປາສະຈາກກິເລດ—ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມໄດ້ຊົມຊື່ນຜົນແຫ່ງການໄປຕີຣຖະ.

Verse 7

तदिदं हृदि धार्यं ते किं वा त्वं तात मन्यसे । भ्राता युधिष्ठिरो यस्य सखा यस्य स केशवः

ດັ່ງນັ້ນ ຈົ່ງຈື່ຈຳຄຳສອນນີ້ໄວ້ໃນໃຈ. ລູກເອີຍ, ເຈົ້າຄິດຢ່າງໃດ—ເມື່ອອ້າຍຂອງເຈົ້າແມ່ນ ຢຸທິສຖິຣະ ແລະ ໝູ່ສະໜິດຂອງເຈົ້າແມ່ນ ເກສະວະ?

Verse 8

पुनरेतत्समुचितं यद्विप्रैः शिक्षणं नृणाम् । वयं हि धर्मगुरवः स्थापितास्तेन विष्णुना

ຍິ່ງໄປກວ່ານັ້ນ ພຣາຫມັນຄວນສອນສັ່ງປະຊາຊົນ; ເພາະເຮົາແມ່ນຄູອາຈານແຫ່ງທຳມະ ທີ່ພຣະວິສນຸໄດ້ສະຖາປະນາໄວ້ໃນພາລະນັ້ນເອງ.

Verse 9

विष्णुना चात्र श्रृणुमो गीतां गाथां द्विजान्प्रति

ແລະທີ່ນີ້ ເຮົາໄດ້ຍິນຄາຖາທີ່ພຣະວິສນຸຂັບຮ້ອງ ເພື່ອກ່າວແກ່ພວກດວິຊະ (ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ).

Verse 10

यस्यामलामृतयशःश्रवणावगाहः सद्यः पुनाति जगदा श्वपचाद्विकुंठः । सोहं भवद्भिरुपलब्ध सुतीर्थकीर्तिश्छद्यां स्वबाहुमपि यः प्रतिकूलवर्ती

ຜູ້ໃດທີ່ເມື່ອຈົມຢູ່ໃນການຟັງກຽດຕິຍົດອັນບໍລິສຸດ ແລະອະມະຕະ—ພຣະວິກຸນຖະ—ກໍຊໍາລະໂລກໃຫ້ບໍລິສຸດໃນທັນທີ ແມ່ນແຕ່ຜູ້ຕໍ່າຕໍ່ສຸດ; ຂ້າພະເຈົ້າແມ່ນຜູ້ນັ້ນເອງ ທີ່ພວກເຈົ້າຮູ້ຈັກດ້ວຍກຽດຕິຂອງຕີຣຖະອັນແທ້, ແລະຖ້າແຂນຂອງຂ້າພະເຈົ້າຂັດກັບທຳ ຂ້າພະເຈົ້າກໍຈະຕັດມັນທິ້ງ.

Verse 11

प्रियं च पार्थ ते ब्रूमो येषां कुशलकामुकः । सर्वे कुशलिनस्ते च यादवाः पांडवास्तथा

ແລະ ໂອ ປາຣຖະ, ພວກເຮົາຈະກ່າວຄໍາທີ່ເຈົ້າພໍໃຈ: ບັນດາຜູ້ທີ່ເຈົ້າປາດຖະນາໃຫ້ມີຄວາມດີງາມ ລ້ວນປອດໄພ ແລະເຈຣິນຮຸ່ງເຮືອງ—ທັງຍາດະວະ ແລະປານດະວະ ເທົ່າກັນ.

Verse 12

अधुना भीमसेनेन कुरूणामुपतापकः । शासनाद्धृतराष्ट्रस्य वीरवर्मा नृपो हतः

ໃນຂະນະນີ້ ພີມະເສນະ ໄດ້ສັງຫານພຣະຣາຊາ ວີຣະວັຣມາ ຜູ້ເຄີຍເປັນຜູ້ທໍາທຸກໃຫ້ຊາວກຸຣຸ ໂດຍຄໍາສັ່ງຂອງ ທຣິຕະຣາສະຕຣະ.

Verse 13

स हि राज्ञामजेयोऽभूद्यथापूर्वं बलिर्बली । कंटकं कंटकेनेव धृतराष्ट्रो जिगाय तम्

ເພາະວ່າພຣະອົງເຄີຍເປັນຜູ້ບໍ່ມີໃຜຊະນະໄດ້ໃນບັນດາກະສັດ ດັ່ງບາລີຜູ້ກ້າແຂງໃນການກ່ອນ; ແຕ່ທຣິຕະຣາສະຕຣະ ກໍຊະນະພຣະອົງ ເຫມືອນເອົາໜາມອອກດ້ວຍໜາມອື່ນ.

Verse 14

इत्यादिनारदप्रोक्तां वाचमाकर्ण्य फाल्गुनः । अतीव मुदितः प्राह तेषामकुशलं कुतः

ເມື່ອຟາລກຸນະ (ອາຣຊຸນ) ໄດ້ຟັງຖ້ອຍຄໍາທີ່ນາຣະດະເວົ້າໄວ້ແລ້ວ ກໍຍິນດີຢ່າງຍິ່ງ ແລະກ່າວວ່າ: “ຄວາມອັບມົງຄົນຈະເກີດແກ່ພວກເຂົາໄດ້ແນວໃດ?”

Verse 15

ये ब्राह्मणमते नित्यं ये च ब्राह्मणपूजकाः । अहं च शक्त्या नियतस्तीर्थानि विचरन्ननु

ຜູ້ໃດທີ່ຍຶດຖືຄໍາສອນຂອງພຣາຫມັນເປັນນິດ ແລະຜູ້ທີ່ບູຊານົບນ້ອມພຣາຫມັນ—ຂ້າພະເຈົ້າກໍຈະຕາມກໍາລັງ ເດີນທາງຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງໄປຕາມຕີຣຖະອັນສັກສິດ.

Verse 16

आगतस्तीर्थमेतद्धि प्रमोदोऽतीव मे हृदि । तीर्थानां दर्शनं धन्यमवगाहस्ततोऽधिकः

ແທ້ຈິງ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ມາຮອດຕີຣຖະອັນສັກສິດນີ້ ໃຈຂ້າພະເຈົ້າປິຕິຍິນດີຢ່າງຫຼາຍ. ການເຫັນຕີຣຖະກໍເປັນມົງຄຸນ ແຕ່ການລົງອາບຈົນຈົມນ້ໍາໃນນັ້ນ ຍິ່ງໃຫ້ຜົນຫຼາຍກວ່າ.

Verse 17

माहात्म्यश्रवणं तस्मादौर्वोपि मुनिरब्रवीत् । तदहं श्रोतुमिच्छामि तीर्थस्यास्य गुणान्मुने

ດັ່ງນັ້ນ ແມ່ນແຕ່ມຸນີອໍຣະວະກໍໄດ້ກ່າວເຖິງການຟັງມາຫາດມະຂອງຕີຣຖະ. ດັ່ງນັ້ນ ຂ້າພະເຈົ້າປາຖະໜາຈະຟັງ, ໂອ້ ມຸນີ, ຄຸນຄ່າຂອງສະຖານທີ່ສັກສິດນີ້.

Verse 18

एतेनैव श्राव्यमेतद्यत्त्वयांगीकृतं मुने । त्वं हि त्रिलोकीं विचरन्वेत्सि सर्वां हि सारताम्

ເລື່ອງນີ້ຄວນຖືກເລົ່າແທ້ໆ ເພາະທ່ານໄດ້ຮັບປາກແລ້ວ, ໂອ້ ມຸນີ. ເພາະທ່ານເດີນທາງຜ່ານສາມໂລກ ແລະຮູ້ອັນເປັນແກ່ນສານຂອງທຸກສິ່ງ.

Verse 19

तदेतत्सर्वतीर्थेभ्योऽधिकं मन्ये त्वदा हृतम्

ດັ່ງນັ້ນ ຂ້າພະເຈົ້າເຫັນວ່າ ຕີຣຖະນີ້ເຫນືອກວ່າຕີຣຖະທັງປວງ—ເປັນຄວາມຍິ່ງໃຫຍ່ທີ່ທ່ານໄດ້ນໍາອອກມາ.

Verse 20

नारद उवाच । उचितं तव पार्थैतद्यत्पृच्छसि गुणिन्गुणान् । गुणिनामेव युज्यन्ते श्रोतुं धर्मोद्भवा गुणाः । साधूनां धर्मश्रवणैः कीर्तनैर्याति चान्वहम्

ນາຣະດະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ປາຣຖະ, ການທີ່ເຈົ້າຖາມເຖິງຄຸນຄ່າຂອງຜູ້ມີຄຸນທຳນັ້ນ ເໝາະສົມຍິ່ງ. ຜູ້ມີຄຸນທຳເທົ່ານັ້ນຈຶ່ງຄວນຟັງຄຸນທີ່ເກີດຈາກທັມມະ; ແລະໂດຍການຟັງທັມມະທຸກມື້ ແລະການສວດຄີດຕະນາ ຊີວິດຂອງສາທຸຊົນຈະເຈີຣິນຂຶ້ນມື້ຕໍ່ມື້»។

Verse 21

पापानामसदालापैरायुर्याति यथान्वहम् । तदहं कीर्तयिष्यामि तीर्थस्यास्य गुणान्बहून्

«ເຊັ່ນດຽວກັນກັບຄົນບາບທີ່ໃຊ້ອາຍຸໄປທຸກມື້ດ້ວຍຄຳເວົ້າອັນໄຮ້ສາລະ, ຂ້າພະເຈົ້າຈະກ່າວຄຸນຄ່າອັນຫຼາຍຂອງຕີຣຖະອັນສັກສິດນີ້»។

Verse 22

यथा श्रुत्वा विजानासि युक्तमंगीकृतं मया । पुराहं विचरन्पार्थ त्रिलोकीं कपिलानुगः

«ເພື່ອໃຫ້ເຈົ້າຟັງແລ້ວເຂົ້າໃຈວ່າ ການຍອມຮັບຂອງຂ້າພະເຈົ້ານັ້ນຖືກຕ້ອງ: ໃນອະດີດ ໂອ ປາຣຖະ, ຂ້າພະເຈົ້າເຄີຍທ່ອງທ່ຽວໃນສາມໂລກ ຕາມຫຼັງກະປິລະ»។

Verse 23

गतवान्ब्रह्मणो लोकं तत्रापश्यं पितामहम् । स हि राजर्षिदेवर्षिमूर्तामूर्तैः सुसंवृतः

«ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ໄປຮອດໂລກຂອງພຣະພຣະຫມາ ແລະທີ່ນັ້ນໄດ້ເຫັນພິຕາມະຫະ. ພຣະອົງຖືກຫ້ອມລ້ອມດ້ວຍຣາຊະຣິສີ ແລະເທວະຣິສີ—ທັງຜູ້ມີຮູບ ແລະຜູ້ບໍ່ມີຮູບ—ຢ່າງສົມບູນ»។

Verse 24

विभाति विमलो ब्रह्मा नक्षत्रैरुडुराडिव । तमहं प्रणिपत्याथ चक्षुषा कृतस्वागतः

«ພຣະພຣະຫມາຜູ້ບໍລິສຸດສ່ອງສະຫວ່າງ ເຫມືອນດວງຈັນທ່າມກາງດາວທັງຫຼາຍ. ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ກົ້ມກາບນົບນ້ອມພຣະອົງ ແລ້ວພຣະອົງກໍໄດ້ຕ້ອນຮັບຂ້າພະເຈົ້າດ້ວຍສາຍຕາອັນເມດຕາ ແລະຍອມຮັບ»។

Verse 25

उविष्टः प्रमुदितः कपिलेन सहैव च । एतस्मिन्नंतरे तत्र वार्तिकाः समुपागताः

ພຣະອົງນັ່ງດ້ວຍຄວາມປິຕິ ພ້ອມກັບກະປິລະ; ໃນຂະນະນັ້ນເອງ ທູດນຳຂ່າວກໍມາຮອດທີ່ນັ້ນ।

Verse 26

प्रहीयंते हि ते नित्यं जगद्द्रष्टुं हि ब्रह्मणा । कृतप्रणामानथ तान्समासीनान्पितामहः

ເພາະພວກເຂົາຖືກພຣະພຣະຫມາສົ່ງໄປເບິ່ງໂລກທັງຫຼາຍເປັນນິດ. ແລ້ວພຣະປິຕາມະຫາ (ພຣະພຣະຫມາ) ເຫັນພວກເຂົານັ່ງຫຼັງຈາກການນົບນ້ອມ ກໍກ່າວຕັດຖາມ।

Verse 27

चक्षुषामृतकल्पेन प्लावयन्निव चाब्रवीत् । कुत्र कुत्र विचीर्णं वो दृष्टं श्रुतमथापि वा

ພຣະອົງເຫມືອນຈະຊຳລະພວກເຂົາດ້ວຍສາຍຕາດັ່ງນ້ຳອະມຣິຕ ແລ້ວກ່າວວ່າ: “ພວກເຈົ້າໄດ້ທ່ອງໄປທີ່ໃດໆ? ໄດ້ເຫັນ ຫຼືໄດ້ຍິນອັນໃດບ້າງຕາມທາງ?”

Verse 28

किंचिदेवाद्भुतं ब्रूत श्रवणाद्येन पुण्यता । एवमुक्ते भगवता तेषां यः प्रवरो मतः

“ຈົ່ງເວົ້າອັນໃດອັນໜຶ່ງທີ່ນ່າອັດສະຈັນແທ້ ເພາະການຟັງແລ້ວເກີດບຸນ.” ເມື່ອພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າກ່າວດັ່ງນີ້ ຜູ້ປະເສີດທີ່ສຸດໃນພວກເຂົາກໍກ້າວອອກມາ।

Verse 29

सुश्रवानाम ब्रह्माणं प्रणिपत्येदमूचिवान् । प्रभोरग्रे च विज्ञप्तिर्यथा दीपो रवेस्तथा

ຜູ້ໜຶ່ງຊື່ ສຸສຣະວາ (Suśravā) ນົບນ້ອມພຣະພຣະຫມາ ແລ້ວກ່າວວ່າ: “ຂ້າແຕ່ພຣະອົງ, ຄຳກ່າວລາຍງານຂອງຂ້າພະອົງຕໍ່ໜ້າພຣະອົງ ເຫມືອນໂຄມໄຟຕໍ່ໜ້າດວງອາທິດ.”

Verse 30

तथापि खलु वाच्यं मे परार्थं प्रेरितेन ते । मुनिः कात्यायनोनाम श्रुत्वा धर्मान्पुनर्बहून्

ແຕ່ຢ່າງໃດກໍຕາມ ຂ້າພະເຈົ້າຈຳເປັນຕ້ອງເວົ້າ—ໂດຍຖືກທ່ານກະຕຸ້ນ—ເພື່ອຈຸດປະສົງອັນສູງສົ່ງ. ມີມຸນີຊື່ ກາຕະຍາຍນະ ຜູ້ໄດ້ຟັງຄຳສອນແຫ່ງທຳມະຫຼາຍຄັ້ງຊ້ຳໆ…

Verse 31

सारजिज्ञासया तस्थावेकांगुष्ठः शतं समाः । ततः प्रोवाच तं दिव्या वाणी कात्यायन श्रृणु

ເພາະປາຖະໜາຈະຮູ້ອັນສານະສຳຄັນທີ່ສຸດ ທ່ານໄດ້ຢືນດຸ່ນດ່ຽງຢູ່ເທິງນິ້ວຕີນຂ້າງດຽວເປັນເວລາຮ້ອຍປີ. ແລ້ວສຽງທິບພະຈຶ່ງກ່າວວ່າ: “ກາຕະຍາຍນະ, ຈົ່ງຟັງ.”

Verse 32

पुण्ये सरस्वतीतीरे पृच्छ सारस्वतं मुनिम् । स ते सारं धर्मसाध्यं धर्मज्ञोऽभिवदिष्यति

“ທີ່ຝັ່ງອັນສັກສິດຂອງແມ່ນ້ຳສະຣັສວະຕີ ຈົ່ງໄປຖາມມຸນີ ສາຣັສວະຕະ. ຜູ້ຮູ້ທຳມະນັ້ນ ຈະບອກແກ່ເຈົ້າເຖິງສານະ—ສິ່ງທີ່ພຶງບັນລຸໂດຍທຳມະ.”

Verse 33

इति श्रुत्वा मुनिवरो मुनिश्रेष्ठमुपेत्य तम् । प्रणम्य शिरसा भूमौ पप्रच्छेदं हृदि स्थितम्

ເມື່ອໄດ້ຟັງດັ່ງນັ້ນ ມຸນີຜູ້ປະເສີດໄດ້ເຂົ້າໄປຫາມຸນີຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ທີ່ສຸດ. ທ່ານກໍ່ກົ້ມກາບ ໃຫ້ສີສະແຕະພື້ນ ແລ້ວຖາມຄຳຖາມທີ່ສະຖິດຢູ່ໃນໃຈມາດົນນານ.

Verse 34

सत्यं केचित्प्रशंसंतितपः शौचं तथा परे । सांख्यं केचित्प्रशंसंति योगमन्ये प्रचक्षते

ບາງຄົນສັນລະເສີນຄວາມສັດຈິງ; ບາງຄົນຍົກຍ້ອງຕະປະ ແລະ ຄວາມບໍລິສຸດ. ບາງຄົນຊົມເຊີຍສາງຂະຍະ, ແຕ່ຄົນອື່ນກ່າວວ່າ ໂຍຄະແມ່ນມັກທາອັນສູງສຸດ.

Verse 35

क्षमां केचित्प्रशंसंति तथैव भृशमार्ज्जवम् । केचिन्मौनं प्रशंसंति केचिदाहुः परं श्रुतम्

ບາງຄົນສັນລະເສີນຄວາມອົດທົນ (ຂະມາ) ແລະສັນລະເສີນຄວາມຊື່ສັດຕົງຢ່າງຍິ່ງ. ບາງຄົນສັນລະເສີນຄວາມສງົບງຽບ; ອີກບາງຄົນກ່າວວ່າ ສຣຸຕິ (ພຣະເວດ) ແມ່ນສູງສຸດ.

Verse 36

सम्यग्ज्ञानं प्रशंसंति केचिद्वैराग्यमुत्तमम् । अग्निष्टोमादिकर्माणि तथा केचित्परं विदुः

ບາງຄົນສັນລະເສີນປັນຍາອັນຖືກຕ້ອງ; ບາງຄົນສັນລະເສີນວິຣາຄະ (ຄວາມບໍ່ຍຶດຕິດ) ວ່າສູງສຸດ. ອື່ນໆກໍເຫັນວ່າ ພິທີກຳເຊັ່ນ ອັກນິສໂຕມ ແລະກຳງານຄ້າຍກັນ ແມ່ນສູງສຸດ.

Verse 37

आत्मज्ञानं परं केचित्समलोष्टाश्मकांचनम् । इत्थं व्यवस्थिते लोके कृत्याकृत्यविधौ जनाः

ບາງຄົນຖືວ່າ ອາດມະຍານ (ຄວາມຮູ້ແຈ້ງເຖິງອາດມະ) ແມ່ນສູງສຸດ—ເຫັນກ້ອນດິນ, ຫີນ, ແລະຄຳ ເທົ່າກັນ. ດັ່ງນັ້ນ ໃນໂລກທີ່ເປັນຢູ່ແບບນີ້ ຜູ້ຄົນຈຶ່ງແບ່ງແຍກກັນໃນກົດເກນວ່າ ສິ່ງໃດຄວນເຮັດ ແລະສິ່ງໃດບໍ່ຄວນເຮັດ.

Verse 38

व्यामोहमेव गच्छंति किं श्रेय इति वादिनः । यदेतेषु परं कृत्यम् नुष्ठेयं महात्मभिः

ຜູ້ທີ່ໂຕ້ຖຽງວ່າ ‘ສິ່ງໃດແມ່ນຄວາມດີທີ່ແທ້?’ ຍ່ອມໄປສູ່ຄວາມຫຼົງງົດສັບສົນເທົ່ານັ້ນ. ດັ່ງນັ້ນ ໃນບັນດານີ້ ກິດທີ່ສູງສຸດໃດ ຄວນໃຫ້ຜູ້ໃຈໃຫຍ່ (ມະຫາອາດມະ) ປະຕິບັດ.

Verse 39

वक्तुमर्हसि धर्मज्ञ मम सर्वार्थसाधकम्

ໂອ ຜູ້ຮູ້ທັນທຳມະ, ທ່ານຄວນກ່າວໃຫ້ຂ້ອຍຮູ້ ສິ່ງທີ່ສາມາດບັນລຸເປົ້າໝາຍທຸກປະການໃຫ້ແກ່ຂ້ອຍ.

Verse 40

सारस्वत उवाच । यन्मां सरस्वती प्राह सारं वक्ष्यामि तच्छृणु । छायाकारं जगत्सर्वमुत्पत्तिक्षयधर्मि च । वारांगनानेत्रभंगस्वद्वद्भंगुरमेव तत्

ສາຣັສວະຕະ ກ່າວວ່າ: ຈົ່ງຟັງແກ່ນສານທີ່ເທວີສະຣັສວະຕີໄດ້ກ່າວແກ່ຂ້າ, ບັດນີ້ຂ້າຈະແຈ້ງ. ໂລກທັງປວງມີຮູບດັ່ງເງົາ ແລະມີທຳມະຊາດເກີດແລ້ວດັບ; ມັນບອບບາງດັ່ງສາຍຕາຫັນຂ້າງອັນວູບວາບຂອງນາງຄະນິກາ.

Verse 41

धनायुर्यौवनं भोगाञ्जलचंद्रवदस्थिरान् । बुद्ध्या सम्यक्परामृश्य स्थाणुदानं समाश्रयेत्

ຊັບສິນ, ອາຍຸ, ວັຍໜຸ່ມ ແລະຄວາມເພີດເພີນ ບໍ່ໝັ້ນຄົງ ດັ່ງເງົາຈັນໃນນ້ຳ. ເມື່ອພິຈາລະນາດ້ວຍປັນຍາຢ່າງຖືກຕ້ອງ ຄວນພຶ່ງພາການໃຫ້ທານແດ່ສະຖານຸ (ພຣະສິວະ).

Verse 42

दानवान्पुरुषः पापं नालं कर्तुमिति श्रुतिः । स्थाणुभक्तो जन्ममृत्यू नाप्नोतीति श्रुति स्तथा

ຄຳພີກ່າວວ່າ: ຜູ້ມີທານບໍ່ສາມາດກໍ່ບາບໄດ້. ແລະຄຳພີກ່າວອີກວ່າ: ຜູ້ມີພັກຕິຕໍ່ສະຖານຸ (ພຣະສິວະ) ບໍ່ບັນລຸການເກີດແລະການຕາຍ.

Verse 43

सावर्णिना च गाथे द्वे कीर्तिते श्रृणु ये पुरा । वृषो हि भगवान्धर्मो वृषभो यस्य वाहनम्

ຈົ່ງຟັງກາຖາສອງບົດທີ່ສາວັນນິເຄີຍຂັບຂານໄວ້ແຕ່ກ່ອນ. «ທຳມະແມ່ນພຣະວົງວົວອັນປະເສີດ; ແລະຜູ້ທີ່ມີວົວເປັນພາຫະນະ…»

Verse 44

पूज्यते स महादेवः स धर्मः पर उच्यते । दुःखावर्ते तमोघोरे धर्माधर्मजले तथा

ພຣະມະຫາເທວະນັ້ນຄວນໄດ້ຮັບການບູຊາ—ນີ້ແມ່ນທຳມະສູງສຸດທີ່ຖືກປະກາດ. ໃນວົງວຽນແຫ່ງທຸກຂ໌, ໃນຄວາມມືດອັນນ່າຢ້ານ, ແລະໃນນ້ຳແຫ່ງທຳມະແລະອະທຳມະທີ່ພັດພາສັດໂລກ, ພຣະອົງພຽງຜູ້ດຽວແມ່ນທີ່ພຶ່ງ.

Verse 45

क्रोधपंके मदग्राहे लोभबुद्बदसंकटे । मानगंभीरपाताले सत्त्वयानविभूषिते

ໃນຕົມຂອງຄວາມໂກດ ມີຈະລະເຂ້ແຫ່ງຄວາມເມົາມົນ; ໃນຄື້ນຟອງອັນອັນຕະລາຍຂອງຟອງລະອອກແຫ່ງຄວາມໂລບ; ແລະໃນພາຕານລຶກຂອງຄວາມຈອງຫອງ—ມະຫາສະໝຸດແຫ່ງສັງສາຣນີ້ນ່າຢ້ານ ແມ່ນແຕ່ຈະປະດັບດ້ວຍ «ພາຫະນະ» ແຫ່ງສັດຕະວະ (ຄວາມດີປາກົດ) ກໍຕາມ।

Verse 46

मज्जंतं तारयत्येको हरः संसारसागरात् । दानं वृत्तं व्रतं वाचः कीर्तिधर्मौ तथायुषः

ຮະຣະ (ພຣະສິວະ) ແຕ່ພຣະອົງດຽວ ຊ່ວຍກູ້ຜູ້ກຳລັງຈົມ ອອກຈາກມະຫາສະໝຸດແຫ່ງສັງສາຣ. ທານ, ຄວາມປະພຶດດີ, ວຣະຕະ, ວາຈາອັນມີວິໄນ, ກຽດຊື່ດີ ແລະ ທັມມະ—ແມ່ນແຕ່ອາຍຸຍືນ—ລ້ວນຖືກຄ້ຳຈຸນ ແລະ ສຳເລັດໂດຍການພຶງພາພຣະອົງ.

Verse 47

परोपकरणं कायादसारात्सारमुद्धरेत् । धर्मे रागः श्रुतौ चिंता दाने व्यसनमुत्तमम्

ຈາກກາຍອັນບໍ່ຍືນຍົງນີ້ ຄວນດຶງເອົາສານະ—ການເກື້ອກູນຜູ້ອື່ນ. ຄວາມຮັກໃນທັມມະ, ການໃຄ່ຄວນໃນຄຳສອນອັນສັກສິດ, ແລະ «ຄວາມຫຼົງໃຫຍ່» ໃນການໃຫ້ທານ—ເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນດີທີ່ສຸດ.

Verse 48

इंद्रियार्थेषु वैराग्यं संप्राप्तं जन्मनः फलम् । देशेऽस्मिन्भारते जन्म प्राप्य मानुष्यमध्रुवम्

ຄວາມບໍ່ຍຶດຕິດຕໍ່ອາລົມສຳຜັດທັງຫຼາຍ (ໄວຣາຄະ) ແມ່ນຜົນແທ້ຂອງການເກີດ. ໄດ້ເກີດໃນແຜ່ນດິນພາຣະຕະນີ້ ແລະໄດ້ຮັບຊີວິດມະນຸດອັນບໍ່ຖາວອນ—ຄວນພາກພຽນສູ່ເປົ້າໝາຍອັນສູງສຸດ.

Verse 49

न कुर्यादात्मनः श्रेयस्तेनात्मा वंचतश्चिरम् । देवासुराणां सर्वेषां मानुष्यमतिदुर्लभम्

ຖ້າບໍ່ກະທຳເພື່ອປະໂຫຍດແທ້ຂອງຕົນ ກໍເທົ່າກັບຫລອກລວງຕົນເອງເປັນເວລາດົນ. ສຳລັບທຸກຜູ້—ທັງເທວະ ແລະ ອະສຸຣະ—ການໄດ້ເກີດເປັນມະນຸດນັ້ນຫາຍາກຢ່າງຍິ່ງ.

Verse 50

तत्संप्राप्य तथा कुर्यान्न गच्छेन्नरकं यथा । सर्वस्य मूलं मानुष्यं तथा सर्वार्थसाधकम्

ເມື່ອໄດ້ຮັບການເກີດເປັນມະນຸດແລ້ວ ຄວນປະພຶດໃຫ້ບໍ່ຕົກນະລົກ. ຊີວິດມະນຸດແມ່ນຮາກຖານຂອງທຸກສິ່ງ ແລະເປັນເຄື່ອງມືສໍາລັບສໍາເລັດເປົ້າໝາຍອັນດີທັງປວງ.

Verse 51

यदि लाभे न यत्नस्ते मूलं रक्ष प्रयत्नतः । महता पुण्यमूल्येन क्रीयते कायनौस्त्वया

ແມ່ນແຕ່ວ່າເຈົ້າບໍ່ພາຍາຍາມເພື່ອໄດ້ກໍາໄລເພີ່ມ ຢ່າງນ້ອຍຈົ່ງຮັກສາທຶນຫຼັກໃຫ້ດີ. ເພາະ “ເຮືອແຫ່ງກາຍ” ນີ້ ເຈົ້າໄດ້ຊື້ມາດ້ວຍລາຄາອັນໃຫຍ່ຫຼວງແຫ່ງບຸນສະສົມ (puṇya).

Verse 52

गंतुं दुःखोदधेः पारं तर यावन्न भिद्यते । अविकारिशरीरत्वं दुष्प्राप्यं वै ततः

ເພື່ອໄປເຖິງຝັ່ງອີກຟາກຂອງທະເລແຫ່ງທຸກຂ໌ ຈົ່ງຂ້າມໃຫ້ທັນເວລາ ໃນຂະນະທີ່ສິ່ງນີ້ (ກາຍນີ້) ຍັງບໍ່ແຕກພັງ. ເພາະພາຍຫຼັງ ກາຍທີ່ບໍ່ຖືກຄວາມແປປ່ຽນຄອບງໍາ ແມ່ນຫາໄດ້ຍາກແທ້.

Verse 53

नापक्रामति संसारादात्महा स नराधमः । तपस्तप्यन्ति यतयो जुह्वते चात्र यज्विनः । दानानि चात्र दीयंते परलोकार्थमादरात्

ຜູ້ໃດບໍ່ຖອນຕົນອອກຈາກສັງສາຣະ (saṃsāra) ຜູ້ນັ້ນເປັນຜູ້ຂ້າອາດຕະຕົນເອງ—ເປັນຄົນຕໍ່າສຸດ. ຢູ່ນີ້ ນັກບວດປະພຶດຕະປະສະ; ຜູ້ປະກອບຍັດຍະບູຊາຫຼັ່ງເຄື່ອງບູຊາ; ແລະທານຖືກໃຫ້ດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ ເພື່ອປະໂຫຍດແຫ່ງໂລກຫຼັງ.

Verse 54

कात्यायन उवाच । दानस्य तपसो वापि भगवन्किं च दुष्करम् । किं वा महत्फलं प्रेत्य सारस्वत ब्रवीहि तत्

ກາຕະຍາຍະນ ກ່າວວ່າ: “ໂອ ທ່ານຜູ້ນ່າເຄົາລົບ! ລະຫວ່າງທານ (dāna) ແລະຕະປະສະ (tapas) ອັນໃດຈຶ່ງຍາກທີ່ຈະປະຕິບັດແທ້? ແລະອັນໃດໃຫ້ຜົນຍິ່ງໃຫຍ່ທີ່ສຸດຫຼັງຄວາມຕາຍ? ໂອ ສາຣັສວະຕະ (Sārasvata) ຈົ່ງບອກຂ້ອຍເຖິງນັ້ນ.”

Verse 55

सारस्वत उवाच । न दानाद्दुष्करतरं पृथिव्यामस्ति किंचन । मुने प्रत्यक्षमेवैतद्दृश्यते लोकसाक्षिकम्

ສາຣັສວະຕະ ກ່າວວ່າ: «ໃນແຜ່ນດິນນີ້ ບໍ່ມີສິ່ງໃດຍາກກວ່າການໃຫ້ທານ. ໂອ ມຸນີ, ນີ້ເຫັນໄດ້ຊັດດ້ວຍຕາ—ໂລກເປັນພະຍານ»។

Verse 56

परित्यज्य प्रियान्प्राणान्धनार्थे हि महाभयम् । प्रविशंति महालोभात्समुद्रमटवीं गिरिम्

ເພື່ອຊອກຫາຊັບສິນ ບາງຄົນຍອມລະທິ້ງແມ່ນແຕ່ຊີວິດອັນຮັກ; ເນື່ອງຈາກຄວາມໂລບອັນໃຫຍ່ ພວກເຂົາເຂົ້າໄປໃນອັນຕະລາຍອັນນ່າຢ້ານ—ທະເລ, ປ່າ, ແລະພູເຂົາ।

Verse 57

सेवामन्ये प्रपद्यंते श्ववृत्तिरिति या स्मृता । हिंसाप्रायां बहुक्लेशां कृषिं चैव तथा परे

ບາງຄົນເລືອກຮັບໃຊ້—ຕາມຄຳສອນເກົ່າເອີ້ນວ່າ «ອາຊີບດັ່ງໝາ». ອີກພວກໜຶ່ງກໍເລືອກກະສິກຳ ທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມຮຸນແຮງ ແລະຄວາມລຳບາກຫຼາຍ.

Verse 58

तस्य दुःखार्जितस्येह प्राणेभ्योपि गरीयसः । आयासशतलब्धस्य परित्यागः सुदुष्करः

ຊັບສິນທີ່ຫາໄດ້ໃນໂລກນີ້ດ້ວຍຄວາມທຸກຍາກ—ທີ່ຮັກຍິ່ງກວ່າຊີວິດ—ການສະລະມັນເປັນເລື່ອງຍາກຢ່າງຍິ່ງ, ໂດຍສະເພາະເມື່ອໄດ້ມາດ້ວຍຄວາມພາກເພຍນຫຼາຍຮ້ອຍ.

Verse 59

यद्ददाति यदश्नाति तदेव धनिनो धनम् । अन्ये मृतस्य क्रीडंति दारैरपि धनैरपि

ສິ່ງທີ່ຄົນມັ່ງມີໃຫ້ທານ ແລະສິ່ງທີ່ເຂົາບໍລິໂພກ—ນັ້ນແຫຼະແມ່ນຊັບທີ່ແທ້ຂອງເຂົາ. ເມື່ອເຂົາຕາຍ ຄົນອື່ນກໍຫຼິ້ນກັບສິ່ງທີ່ເຫຼືອ—ທັງຄອບຄົວ ແລະຊັບສິນ.

Verse 60

अहन्यहनि याचंतमहं मन्ये गुरुं यथा । मार्जनं दर्पणस्येव यः करोति दिनेदिने

ຂ້ອຍນັບຖືຜູ້ທີ່ຂໍທານທຸກມື້ເປັນຄູອາຈານ; ເຫມືອນການຂັດກະຈົກທຸກວັນ ທີ່ເຮັດໃຫ້ຄົນຊໍາລະຕົນເອງທຸກມື້.

Verse 61

दीयमानं हि नापैति भूय एवाभिवर्धते । कूप उत्सिच्यमानो हि भवेच्छुद्धो बहूदकः

ສິ່ງທີ່ໃຫ້ທານໄປ ບໍ່ໄດ້ຫຼຸດຫາຍ; ກັບເພີ່ມພູນຍິ່ງຂຶ້ນ. ເຫມືອນບໍ່ນ້ໍາທີ່ເຕີມຢູ່ເປັນປະຈໍາ ຈະໃສສະອາດ ແລະເຕັມນ້ໍາຫຼາຍ.

Verse 62

एकजन्मसुखस्यार्थे सहस्राणि विलापयेत् । प्राज्ञो जन्मसहस्रेषु संचिनोत्येकजन्मनि

ເພື່ອຄວາມສຸກຂອງຊີວິດດຽວ ຄົນອາດຈະຜະລານຜົນດີນັບພັນ. ແຕ່ຜູ້ຮູ້ປັນຍາ ໃນຊີວິດດຽວ ກໍສະສົມບຸນທີ່ຄ້ຳຈຸນການເກີດນັບພັນໄດ້.

Verse 63

मूर्खो हि न ददात्यर्थानिह दारिद्र्यशंकया । प्राज्ञस्तु विसृजत्यर्थानमुत्र तस्य शंकया

ຄົນໂງ່ບໍ່ຍອມໃຫ້ຊັບໃນໂລກນີ້ ເພາະຢ້ານຄວາມທຸກຍາກ; ແຕ່ຜູ້ຮູ້ປັນຍາກັບປ່ອຍຊັບ ເພາະຢ້ານຄວາມທຸກຍາກໃນໂລກໜ້າ.

Verse 64

किं धनेन करिष्यंति देहिनो भंगुराश्रयाः । यदर्थं धनमिच्छंति तच्छरीरमशाश्वतम्

ສັດມີກາຍທີ່ອາໄສຖານອັນບອບບາງ ຈະເຮັດຫຍັງໄດ້ດ້ວຍຊັບສິນ? ເຂົາປາດຖະໜາຊັບເພື່ອຮ່າງກາຍນີ້ ແຕ່ຮ່າງກາຍນີ້ບໍ່ຖາວອນ.

Verse 65

अक्षरद्वयमभ्यस्तं नास्तिनास्तीति यत्पुरा । तदिदं देहिदेहिति विपरीतमुपस्थितम्

ຄໍາສອງພະຍາງທີ່ເຄີຍຝຶກວ່າ «ບໍ່ມີ ບໍ່ມີ» ໃນກ່ອນ ບັດນີ້ຄໍາຄູ່ນັ້ນກັບປາກົດກົງກັນຂ້າມເປັນ «ໃຫ້ ໃຫ້!»

Verse 66

बोधयंति च यावंतो देहीति कृपणं जनाः । अवस्थेयमदानस्य मा भूदेवं भवानपि

ບໍ່ວ່າຈະມີຄົນຫຼາຍປານໃດຕັກເຕືອນຄົນຂີ້ຕື່ນວ່າ «ໃຫ້!» ຄວາມອັບອາຍແຫ່ງການບໍ່ໃຫ້ກໍຍັງຄົງຢູ່. ຂໍຢ່າໃຫ້ຊະຕາແບບນັ້ນເກີດແກ່ເຈົ້າດ້ວຍ.

Verse 67

दातुरेवोपकाराय वदत्यर्थीति देहि मे । यस्माद्दाता प्रयात्यूर्ध्वमधस्तिष्ठेत्प्रतिग्रही

ຜູ້ຂໍກ່າວວ່າ «ຂ້ອຍຂາດ—ໃຫ້ຂ້ອຍແດ່» ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ຜູ້ໃຫ້ເອງ; ເພາະຜູ້ໃຫ້ຍ່ອມຂຶ້ນສູງ ແຕ່ຜູ້ຮັບຢູ່ຕໍ່າ.

Verse 68

दरिद्रा व्याधिता मूर्खाः परप्रेष्यकराः सदा । अदत्तदानाज्जायंते दुःखस्यैव हि भाजनाः

ຄວາມທຸກຍາກ, ໂລກໄຂ້, ຄວາມໂງ່ທຶບ, ແລະການເປັນຂ້າຮັບໃຊ້ຜູ້ອື່ນຢູ່ເສມອ ເກີດຈາກການກັ້ນດານບໍ່ໃຫ້; ແທ້ຈິງແລ້ວ ພວກເຂົາເປັນພາຊະນະແຫ່ງຄວາມທຸກແຕ່ຢ່າງດຽວ.

Verse 69

धनवंतमदातारं दरिद्रं वाऽतपस्विनम् । उभावंभसि मोक्तव्यौ कंठे बद्धा महाशिलाम्

ຄົນຮັ່ງມີແຕ່ບໍ່ໃຫ້ທານ ແລະຄົນທຸກຍາກແຕ່ບໍ່ປະພຶດຕະປະສະຍາ—ທັງສອງຄວນຖືກໂຍນລົງນ້ໍາ ໂດຍຜູກຫີນໃຫຍ່ໄວ້ທີ່ຄໍ.

Verse 70

शतेषु जायते शूरः सहस्रेषु च पंडितः । वक्ता शतसहस्रेषु दाता जायेत वा न वा

ໃນຈໍານວນຮ້ອຍ ຍ່ອມເກີດວິລະຊົນ; ໃນຈໍານວນພັນ ຍ່ອມເກີດບັນດິດ. ໃນຈໍານວນແສນ ຍ່ອມມີນັກກ່າວວາຈາຄົມ—ແຕ່ຜູ້ໃຫ້ທານແທ້ ອາດເກີດ ຫຼືອາດບໍ່ເກີດກໍໄດ້.

Verse 71

गोभिर्विप्रैश्च वेदैश्च सतीभिः सत्यवादिभिः । अलुब्धैर्दानशीलैश्च सप्तभिर्धार्यते मही

ແຜ່ນດິນຖືກຄ້ຳຈຸນໂດຍເຈັດປະການ: ງົວ, ພຣາຫມັນ, ພຣະເວດ, ຍິງຜູ້ຮັກສາພຣະຈັນທະ, ຜູ້ເວົ້າຄວາມຈິງ, ຜູ້ບໍ່ໂລບ, ແລະຜູ້ມີໃຈທານ.

Verse 72

शिबिरौशीनरोङ्गानि सुतं च प्रियमौरसम् । ब्राह्मणार्थमुपाकृत्य नाकपृष्ठमितो गतः

ສິບິ ບຸດແຫ່ງອຸຊີນະຣະ ໄດ້ຖວາຍແມ່ນແຕ່ອະໄວຍະວະຂອງຕົນ ແລະບຸດແທ້ຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ພຣາຫມັນ; ແລ້ວຈາກນີ້ໄດ້ບັນລຸສູ່ຍອດສະຫວັນ.

Verse 73

प्रतर्द्दनः काशिपति प्रदाय नयने स्वके । ब्राह्मणायातुलां कीर्तिमिह चामुत्र चाश्नुते

ປຣະຕັດດະນະ ເຈົ້າແຫ່ງກາສີ ໄດ້ມອບນັຍນາຂອງຕົນໃຫ້ແກ່ພຣາຫມັນ; ຈຶ່ງໄດ້ຮັບກຽດຊື່ອັນຫາທຽບບໍ່ໄດ້ ທັງໃນໂລກນີ້ ແລະໃນໂລກໜ້າ.

Verse 74

निमी राष्ट्रं च वैदेहो जामदग्न्यो वसुंधराम् । ब्राह्मणेभ्यो ददौ चापि गयश्चोर्वीं सपत्तनाम्

ນິມິ ແຫ່ງໄວເດຫະ ໄດ້ມອບອານາຈັກຂອງຕົນ; ຈາມະດັກນະ (ປຣະສຸຣາມ) ໄດ້ມອບແຜ່ນດິນ; ແລະກະສັດກະຍະກໍໄດ້ປະທານຜືນດິນ—ພ້ອມທັງລາຍຮັບທີ່ພຶ່ງພາມັນ—ແກ່ພຣາຫມັນທັງຫຼາຍ.

Verse 75

अवर्षति च पर्जन्ये सर्वभूतनिवासकृत् । वसिष्ठो जीवयामास प्रजापतिरिव प्रजाः

ເມື່ອເມກຝົນບໍ່ຍອມຕົກຝົນ ວະສິດຖະ ຜູ້ຄຸ້ມຄອງທີ່ຢູ່ອາໄສຂອງສັດທັງປວງ ໄດ້ຫຼ້ຽງຊີວິດແລະຟື້ນຟູປະຊາ ດັ່ງພຣະປະຊາປະຕິຫຼ້ຽງສັດທັງຫຼາຍ។

Verse 76

ब्रह्मदत्तश्च पांचाल्यो राजा बुद्धिमतां वरः । निधिं शंखं द्विजाग्र्येभ्यो दत्त्वा स्वर्गमवाप्तवान्

ພຣະຣາຊາບຣະຫມະດັດຕະ ແຫ່ງປານຈາລະ ຜູ້ເປັນເລີດໃນບັນດາຜູ້ມີປັນຍາ ໄດ້ບັນລຸສະຫວັນ ຫຼັງຈາກຖວາຍຂຸມຊັບຊື່ “ສັງຂະ” ແກ່ພວກດວິຊະຜູ້ປະເສີດ।

Verse 77

सहस्रजिच्च राजर्षिः प्राणानिष्टान्महायशाः । ब्राह्मणार्थे परित्यज्य गतो लोकाननुत्तमान्

ສະຫັດສະຣະຈິດ ຣາຊະຣິສິຜູ້ມີກຽດຍິ່ງ ໄດ້ສະຫຼະແມ່ນແຕ່ຊີວິດອັນຮັກຂອງຕົນ ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ພຣາຫມະນະ ແລະຈຶ່ງໄປສູ່ໂລກອັນສູງສຸດຫາທຽບບໍ່ໄດ້।

Verse 78

एते चान्ये च बहवः स्थाणोर्दानेन भक्तितः । रुद्रलोकं गता नित्यं शान्तात्मानो जितेन्द्रियाः

ຄົນເຫຼົ່ານີ້ ແລະອື່ນໆອີກຫຼາຍ ໂດຍການໃຫ້ທານດ້ວຍຄວາມພັກດີແກ່ ສະຖານຸ (ພຣະສິວະ) ໄດ້ໄປສູ່ໂລກຂອງຣຸດຣະ ມີໃຈສະຫງົບເປັນນິດ ແລະຄອບຄອງອິນທຣີຍະໄດ້.

Verse 79

एषां प्रतिष्ठिता कीर्तिर्यावत्स्थास्यति मेदिनी । इति संचिंत्य सारार्थी स्थाणुदानपरो भव

ກຽດສັກສີຂອງພວກເຂົາຕັ້ງມັ່ນຢູ່ ຕາມທີ່ແຜ່ນດິນຍັງຄົງຢູ່. ດັ່ງນັ້ນ ຈົ່ງຄິດໄຕ່ຕອງເຖິງນີ້ ໂອ ຜູ້ແສວງຫາແກ່ນສານສູງສຸດ—ຈົ່ງເປັນຜູ້ອຸທິດໃນທານທີ່ຖວາຍແກ່ ສະຖານຸ (ພຣະສິວະ).

Verse 80

सोऽपि मोह परित्यज्य तथा कात्यायनोऽभवत्

ທ່ານນັ້ນກໍໄດ້ລະທິ້ງຄວາມຫຼົງຜິດ ແລະດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງເປັນຜູ້ສືບສາຍທາງທຳຂອງ ກາຕະຍາຍນະ ຢ່າງແທ້ຈິງ।

Verse 81

नारद उवाच । एवं सुश्रवसा प्रोक्तां कथामाकर्ण्य पद्मभूः । हर्षाश्रुसंयुतोऽतीव प्रशशंस मुहुर्मुहुः

ນາຣະດະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອ ປັດມະພູ (ພຣະພຣະຫມາ) ໄດ້ຟັງເລື່ອງລາວທີ່ ສຸສຣະວະສາ ໄດ້ກ່າວໄວ້ ກໍເຕັມໄປດ້ວຍນ້ຳຕາແຫ່ງຄວາມປິຕິ ແລະສັນລະເສີນທ່ານຊ້ຳໆ ບໍ່ຂາດປາກ।

Verse 82

साधु ते व्याहृतं वत्स एवमेतन्न चान्यथा । सत्यं सारस्वतः प्राह सत्या चैवं तथा श्रुतिः

«ດີແທ້ ລູກເອີຍ—ເປັນຢ່າງນັ້ນແທ້ ບໍ່ມີຢ່າງອື່ນ. ສາຣັສວະຕະ ໄດ້ກ່າວໄວ້ວ່າເປັນສັດຈະ; ແລະ ສຣຸຕິ (ພຣະເວດ) ກໍຢືນຢັນວ່າເປັນສັດຈະເຊັ່ນກັນ»।

Verse 83

दानं यज्ञानां वरूथं दक्षिणा लोके दातारंसर्वभूतान्युपजीवंति दानेनारातीरंपानुदंत दानेन द्विषंतो मित्रा भवंति दाने सर्वं प्रतिष्ठितं तस्माद्दानं परमं वदंतीति

«ທານ (ດານະ) ແມ່ນເກາະປ້ອງກັນຂອງຍັດຍາທັງຫຼາຍ; ເປັນດັກຊິນາອັນສັກສິດໃນໂລກ. ສັດທັງປວງພຶ່ງພາຜູ້ໃຫ້ ໂດຍອາໄສການໃຫ້. ດ້ວຍທານ ຈຶ່ງຂັບໄລ່ຄວາມທຸກຍາກແລະໄພພິບັດ; ດ້ວຍທານ ແມ່ນແຕ່ຜູ້ປອງຮ້າຍກໍກາຍເປັນມິດ. ທຸກສິ່ງຕັ້ງຢູ່ໃນທານ—ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງກ່າວວ່າ ທານເປັນສູງສຸດ»।

Verse 84

संसारसागरे घोरे धर्माधर्मोर्मिसंकुले । दानं तत्र निषेवेत तच्च नौरिव निर्मितम्

ໃນມະຫາສະໝຸດແຫ່ງສັງສານອັນນ່າຢ້ານ, ທີ່ຖືກກວນດ້ວຍຄື້ນແຫ່ງທຳ ແລະ ອະທຳ, ຄວນປະພຶດທານ (ດານະ); ເພາະທານນັ້ນຖືກຈັດສ້າງໄວ້ດຸດເຮືອເພື່ອຂ້າມຝັ່ງ।

Verse 85

इति संचिंत्य च मया पुष्करे स्थापिता द्विजाः । गङ्गायमुनयोर्मध्ये मध्यदेशे द्विजाः सृते

ເມື່ອຂ້ອຍໄດ້ຄິດພິຈາລະນາດັ່ງນັ້ນ ຂ້ອຍໄດ້ສະຖາປະນາພຣາຫມັນໄວ້ທີ່ ປຸສະກະຣະ; ແລະໃນມັດຍະເທດ ລະຫວ່າງແມ່ນ້ຳ ຄັງຄາ ແລະ ຢະມຸນາ ກໍມີການຈັດຕັ້ງພຣາຫມັນເຊັ່ນກັນ।

Verse 86

स्थापिताः श्रीहरिभ्यां तु श्रीगौर्या वेदवित्तमाः । रुद्रेण नागराश्चैव पार्वत्या शक्तिपूर्भवाः

ໂດຍພຣະຫຣິອັນຄວນບູຊາທັງສອງ ແລະໂດຍພຣະເກົາຣີອັນເປັນມົງຄຸນ ບັນດາຜູ້ຮູ້ວິດສູງສຸດໄດ້ຖືກສະຖາປະນາ; ໂດຍຣຸດຣະ ຊາວນາຄະຣະຖືກໃຫ້ຕັ້ງຖິ່ນຖານ, ແລະໂດຍພາຣະວະຕີ ຜູ້ມີຖິ່ນກຳເນີດຈາກ ສັກຕິປູຣະ ກໍຖືກຈັດຕັ້ງເຊັ່ນກັນ।

Verse 87

श्रीमाले च तथा लक्ष्म्या ह्येवमादिसुरोत्तमैः । नानाग्रहाराः संदत्ता लोकोद्धरणकांक्षया

ດັ່ງດຽວກັນ ໃນສຣີມາລະ ແລະໂດຍພຣະລັກສະມີ—ພ້ອມດ້ວຍເທວະດາຜູ້ສູງສຸດອື່ນໆເຊັ່ນນັ້ນ—ໄດ້ມີການປະທານອະຄຣະຫາຣະ (ຖິ່ນຖານທີ່ມີທານອຸປະຖຳ) ຫຼາຍປະການ ເພື່ອປາດຖະໜາຍົກຊູໂລກໃຫ້ສູງຂຶ້ນ।

Verse 88

न हि दानफले कांक्षा काचिन्नऽस्ति सुरोत्तमाः । साधुसंरक्षणार्थं हि दानं नः परिकीर्तितम्

ໂອ ເທວະດາຜູ້ປະເສີດທັງຫຼາຍ, ພວກເຮົາບໍ່ມີຄວາມປາດຖະໜາໃນຜົນຂອງທານແຕ່ຢ່າງໃດ; ເພາະທານ (ດານະ) ຂອງພວກເຮົາ ຖືກກ່າວໄວ້ເພື່ອຄຸ້ມຄອງບັນດາຜູ້ດີ (ສາທຸ)۔

Verse 89

ब्राह्मणाश्च कृतस्थाना नानाधर्मोपदेशनैः । समुद्धरंति वर्णांस्त्रींस्ततः पूज्यतमा द्विजाः

ພຣາຫມັນທັງຫຼາຍ ເມື່ອໄດ້ຕັ້ງຢູ່ໃນຖິ່ນທີ່ສົມຄວນ ດ້ວຍການສອນທຳມະຫຼາຍປະການ ຍ່ອມຍົກຊູວັນນະສາມປະເພດໃຫ້ພົ້ນ; ດັ່ງນັ້ນ ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ (ທະວິຊະ) ຈຶ່ງເປັນຜູ້ຄວນບູຊາຍິ່ງທີ່ສຸດ।

Verse 90

दानं चतुर्विधं दानमुत्सर्गः कल्पितं तथा । संश्रुतं चेति विविधं तत्क्रमात्परिकीर्तितम्

ທານມີ 4 ປະເພດ: (1) ດານ—ໃຫ້ໂດຍກົງ, (2) ອຸດສະກະ—ອຸທິດເປັນທານສາທາລະນະ, (3) ກັນພິຕະ—ໃຫ້ຕາມການຈັດສັນ, (4) ສັມສຣຸຕະ—ໃຫ້ຕາມຄໍາສັນຍາ; ທ່ານສອນໄວ້ຕາມລໍາດັບນີ້.

Verse 91

वापीकूपतडागानां वृक्षविद्यासुरौकसाम् । मठप्रपागृहक्षेत्रदानमुत्सर्ग इत्यसौ

ການອຸທິດສ້າງບໍ່ນ້ໍາ, ນ້ໍາສ້າງ/ບໍ່ຂຸດ, ໜອງບຶງ, ຕົ້ນໄມ້, ສະຖານທີ່ຮຽນຮູ້, ແລະທີ່ສະຖິດຂອງເທວະ; ພ້ອມທັງວັດ/ມັດ, ເຮືອນນ້ໍາ, ທີ່ພັກພິງ, ແລະທີ່ດິນ—ນີ້ເອີ້ນວ່າ ‘ອຸດສະກະ’.

Verse 92

उपजीवन्निमान्यश्च पुण्यं कोऽपि चरेन्नरः । षष्ठमंशं स लभते यावद्यो विसृजेद्द्विजः

ແມ່ນແຕ່ຜູ້ໃດທີ່ດໍາລົງຊີວິດໂດຍອາໄສສິ່ງອຸທິດເຫຼົ່ານີ້ ກໍອາດໄດ້ບຸນບາງສ່ວນ; ລາວໄດ້ຮັບສ່ວນໜຶ່ງໃນຫົກ ຕາບໃດທີ່ຜູ້ບໍລິຈາກ—ໂອ ພຣາຫມັນ—ຍັງບໍ່ໄດ້ຖອນຄືນການອຸທິດນັ້ນ.

Verse 93

तदेषामेव सर्वेषां विप्रसंस्थापनं परम् । देवसंस्थापनं चैव धर्मस्तन्मूल एव यत्

ດັ່ງນັ້ນ ສໍາລັບທານທັງປວງນີ້ ການຕັ້ງຖານພຣາຫມັນໃຫ້ຖືກຕ້ອງແມ່ນກິດອັນສູງສຸດ; ແລະການຕັ້ງຖານເທວະ (ການບູຊາໃນວິຫານ) ກໍເຊັ່ນກັນ. ເພາະທັມມະມີຮາກຢູ່ໃນພື້ນຖານນັ້ນແທ້.

Verse 94

देवतायतनं यावद्यावच्च ब्राह्मणगृहम् । तावद्दातुः पूर्वजानां पुण्यांशश्चोपतिष्ठति

ຕາບໃດທີ່ວິຫານຂອງເທວະຍັງດໍາລົງຢູ່ ແລະຕາບໃດທີ່ເຮືອນຂອງພຣາຫມັນຍັງຄົງຢູ່—ຕາບນັ້ນ ສ່ວນໜຶ່ງແຫ່ງບຸນຍ໌ຈະໄປຮອດບັນພະບຸລຸດຂອງຜູ້ບໍລິຈາກ.

Verse 95

एतत्स्वल्पं हि वाणिज्यं पुनर्बहुफलप्रदम् । जीर्णोद्धारे च द्विगुणमेतदेव प्रकीर्तितम्

“ການຄ້າ” ນີ້ແມ່ນໃຊ້ແຮງນ້ອຍ ແຕ່ໃຫ້ຜົນບຸນຫຼາຍ; ແລະໃນການບູຮະນະສິ່ງບູຊາທີ່ຊຳຮຸດ ບຸນນີ້ເອງຖືກກ່າວວ່າເພີ່ມເປັນສອງເທົ່າ।

Verse 96

तस्मादिदं त्वहमपिब्रवीमि सुरसत्तमाः । नास्ति दानसमं किंचित्सत्यं सारस्वतो जगौ

ດັ່ງນັ້ນ ຂ້າພະເຈົ້າກໍຂໍປະກາດເຊັ່ນກັນ ໂອ ທ່ານເທວະຜູ້ປະເສີດທີ່ສຸດ: ບໍ່ມີສິ່ງໃດເທົ່າກັບທານ. ແທ້ຈິງ ສາຣັສວະຕະໄດ້ກ່າວໄວ້ດັ່ງນີ້।

Verse 97

नारद उवाच । इति सारस्वतप्रोक्तां तथा पद्मभुवेरिताम् । साधुसाध्वित्यमोदंत सुराश्चाहं सुविस्मिताः

ນາຣະດະ ກ່າວວ່າ: “ເມື່ອໄດ້ຟັງຖ້ອຍຄຳທີ່ສາຣັສວະຕະໄດ້ກ່າວ ແລະທີ່ປັດມະພູ (ພຣະພຣະຫມາ) ກໍຢືນຢັນເຊັ່ນກັນ ພວກເທວະແລະຂ້າພະເຈົ້າ—ປະຫລາດໃຈຢ່າງຍິ່ງ—ກໍຍິນດີ ຮ້ອງວ່າ ‘ດີແທ້! ດີແທ້!’”

Verse 98

ततः सभाविसर्गांते सुरम्ये मेरुमूर्धनि । उपविश्य शिलापृष्ठे अहमेतदचिंतयम्

ຕໍ່ມາ ເມື່ອການປະຊຸມຖືກຍົກເລີກ ຢູ່ເທິງຍອດພູເມຣຸອັນງາມ ຂ້າພະເຈົ້ານັ່ງລົງເທິງແຜ່ນຫີນ ແລະຄິດພິຈາລະນາເລື່ອງນີ້।

Verse 99

सत्यमाह विरंचिस्तु स किमर्थं तु जीवति । येनैकमपि तद्धृत्तं नैव येन कृतार्थता

“ວິຣັນຈິ (ພຣະພຣະຫມາ) ກ່າວຖືກແທ້; ແຕ່ຄົນໜຶ່ງຈະມີຊີວິດໄປເພື່ອຫຍັງ ຖ້າບໍ່ເຄີຍກະທຳທານແມ່ນແຕ່ຄັ້ງດຽວ ແລະບໍ່ເຮັດໃຫ້ຊີວິດສຳເລັດຄວາມໝາຍ?”

Verse 100

तदहं दानपुण्यं हि करिष्यामि कथं स्फुटम् । कौपीनदण्डात्मधनो धनं स्वल्पं हि नास्ति मे

ດັ່ງນັ້ນ ຂ້ອຍຈະກະທຳບຸນກຸສົນແຫ່ງທານໃຫ້ຊັດແຈ້ງໄດ້ແນວໃດ? ຊັບຂອງຂ້ອຍມີແຕ່ຜ້ານຸ່ງແລະໄມ້ເທົ້າ—ເງິນນ້ອຍໆກໍບໍ່ມີ.

Verse 101

अनर्हते यद्ददाति न ददाति तथार्हते । अर्हानर्हपरिज्ञानाद्दानधर्मो हि दुष्करः

ເມື່ອຜູ້ໃດໃຫ້ທານແກ່ຜູ້ບໍ່ຄວນ ແຕ່ບໍ່ໃຫ້ແກ່ຜູ້ຄວນ—ເນື່ອງຈາກການແຍກຮູ້ຜູ້ຄວນກັບຜູ້ບໍ່ຄວນເປັນເລື່ອງຍາກ—ທຳແຫ່ງທານຈຶ່ງຍາກຈະປະຕິບັດໃຫ້ສຳເລັດ.

Verse 102

देशेकाले च पात्रे च शुद्धेन मनसा तथा । न्यायार्जितं च यो दद्याद्यौवने स तदश्नुते

ຜູ້ໃດມີໃຈບໍລິສຸດ ໃຫ້ທານຊັບທີ່ໄດ້ມາດ້ວຍຄວາມຖືກທຳ ໂດຍຄຳນຶງເຖິງສະຖານທີ່ ເວລາ ແລະຜູ້ຮັບທີ່ເໝາະສົມ—ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມໄດ້ຊື່ນຊົມຜົນຂອງມັນແມ່ນແຕ່ໃນວັຍໜຸ່ມ.

Verse 103

तमोवृतस्तु यो दद्यात्क्रोधात्तथैव च । भुंक्ते दान फलं तद्धि गर्भस्थो नात्र संशयः

ແຕ່ຜູ້ໃດໃຫ້ທານໃນຂະນະທີ່ຖືກຄວາມມືດແຫ່ງຄວາມຫຼົງປິດບັງ ຫຼືໃຫ້ດ້ວຍຄວາມໂກດ—ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມຮັບຜົນຂອງທານນັ້ນຕັ້ງແຕ່ຍັງຢູ່ໃນຄັນ; ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສ.

Verse 104

बालत्वेऽपि च सोऽश्राति यद्दत्तं दम्भकारणात् । दत्तमन्यायतो वित्तं वै चार्थकारणम्

ແມ່ນແຕ່ໃນວັຍໜຸ່ມ ຄົນກໍອາດພິນາດໄດ້ ຖ້າໃຫ້ທານເພາະຄວາມອວດອ້າງແລະຫຼອກລວງ. ແລະຊັບທີ່ໄດ້ມາດ້ວຍຄວາມບໍ່ຍຸດຕິທຳ ເມື່ອນຳໄປໃຫ້ເພື່ອຫາຜົນປະໂຫຍດໂລກີ ກໍນຳໄປສູ່ຄວາມຕົກຕ່ຳເທົ່ານັ້ນ.

Verse 105

वृद्धत्वे हि समश्राति नरो वै नात्र भविष्यति । तस्माद्देशे च काले च सुपात्रे विधिना नरः । शुभार्जितं प्रयुञ्जीत श्रद्धया शाठ्यवर्जितः

ໃນຍາມແກ່ຊະລາ ມະນຸດຍ່ອມຕົກຕໍ່າລົງແນ່ນອນ—ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສ. ດັ່ງນັ້ນ ໃນສະຖານທີ່ແລະເວລາອັນສົມຄວນ ແກ່ຜູ້ຮັບທີ່ຄວນຄ່າ ຄົນຄວນຖວາຍ/ບໍລິຈາກຕາມທຳ ສິ່ງທີ່ຫາໄດ້ດ້ວຍຄວາມດີ ດ້ວຍສັດທາ ແລະປາສຈາກການຫລອກລວງ.

Verse 106

तदेतन्निर्धनत्वाच्च कथं नाम भविष्यति । सत्यमाहुः पुरा वाक्यं पुराणमुनयोऽमलाः

ແຕ່ຖ້າຍາກຈົນ ມັນຈະເປັນໄປໄດ້ແນວໃດ?—ຜູ້ຄົນຈຶ່ງສົນໃຈຖາມ. ແຕ່ບັນດາມຸນີແຫ່ງປູຣານະໃນການກ່ອນ ຜູ້ບໍ່ມີມົນທິນ ໄດ້ກ່າວຖ້ອຍຄຳໜຶ່ງໄວ້ ແລະມັນເປັນຄວາມຈິງ.

Verse 107

नाधनस्यास्त्ययं लोको न परश्च कथंचन । अभिशस्तं प्रपश्यंति दरिद्रं पार्श्वतः स्थितम्

ສຳລັບຜູ້ບໍ່ມີຊັບ ທັງໂລກນີ້ກໍເຫມືອນບໍ່ມີ ແລະໂລກໜ້າກໍບໍ່ມີເລີຍ. ຜູ້ຄົນມອງຄົນຍາກຈົນທີ່ຢືນຂ້າງກາຍ ດັ່ງຜູ້ຖືກສາບແຊ່ງ ແລະຖືກຕັດສິນ.

Verse 108

दारिद्र्यं पातकं लोके कस्तच्छंसितुमर्हति । पतितः शोच्यते सर्वैर्निर्धनश्चापि शोच्यते

ໃນໂລກນີ້ ຄວາມຍາກຈົນຖືກມອງດັ່ງບາບ—ໃຜຈະສັນລະເສີນມັນໄດ້? ຜູ້ຕົກຕໍ່າຖືກສົງສານໂດຍທຸກຄົນ ແລະຜູ້ຂັດສົນກໍຖືກສົງສານເຊັ່ນກັນ.

Verse 109

यः कृशाश्वः कृशधनः कृशभृत्यः कृशातिथिः । स वै प्रोक्तः कृशोनाम न शरीरकृशः कृशऋ

ຜູ້ໃດທີ່ມີມ້າກໍອ່ອນແອ ຊັບກໍນ້ອຍ ຄົນຮັບໃຊ້ກໍນ້ອຍ ແລະການຕ້ອນຮັບແຂກກໍຂາດແຄນ—ຜູ້ນັ້ນແຫຼະຖືກເອີ້ນວ່າ “ຂາດແຄນແທ້” ບໍ່ແມ່ນແຕ່ຜູ້ທີ່ຮ່າງກາຍຜອມເທົ່ານັ້ນ.

Verse 110

अर्थवान्दुष्कुलीनोऽपि लोके पूज्यतमो नरः । शशिनस्तुल्यवंशोऽपि निर्धनः परिभूयते

ຄົນມີຊັບ ແມ່ນແຕ່ເກີດໃນວົງຕ່ຳ ກໍຍັງເປັນຜູ້ຖືກນັບຖືສູງສຸດໃນໂລກ; ແຕ່ຜູ້ມີວົງສູງດັ່ງດວງຈັນ ຖ້າຍາກຈົນ ກໍຖືກດູໝິ່ນແລະຫຍັບຫຍາມ।

Verse 111

ज्ञानवृद्धास्तपोवृद्धा ये च वृद्धा बहुश्रुताः । ते सर्वे धनवृद्धस्य द्वारि तिष्ठन्ति किंकराः

ຜູ້ເຕີບໃຫຍ່ໃນປັນຍາ, ເຕີບໃຫຍ່ໃນຕະປະ, ແລະຜູ້ເຖົ້າຜູ້ແກ່ທີ່ຮູ້ຄຳພີຫຼາຍ—ທຸກຄົນນັ້ນກໍຢືນຢູ່ໜ້າປະຕູຂອງຄົນຮັ່ງມີ ເຫມືອນຄົນຮັບໃຊ້।

Verse 112

यद्यप्ययं त्रिभुवने अर्थोऽस्माकं पराग्नहि । तथाप्यन्यप्रार्थितो हि तस्यैव फलदो भवेत्

ແມ່ນແຕ່ຊັບນີ້ໃນສາມໂລກ ບໍ່ແມ່ນຂອງເຮົາແທ້ໆກໍຕາມ; ແຕ່ເມື່ອຜູ້ອື່ນຂໍ ການໃຫ້ນັ້ນຍ່ອມເກີດຜົນບຸນແກ່ຜູ້ໃຫ້ນັ້ນເອງ।

Verse 113

अथवैतत्पुरा सर्वं चिंतयिष्यामि सुस्फुटम् । विलोकयामि पूर्वं तु किंचिद्योग्यं हि स्थानकम्

ຫຼືບໍ່ຢ່າງນັ້ນ ຂ້ອຍຈະຄິດພິຈາລະນາທຸກຢ່າງນີ້ໃຫ້ແຈ້ງຊັດກ່ອນ; ແລະກ່ອນສິ່ງອື່ນໃດ ຂ້ອຍຈະເບິ່ງຫາສະຖານທີ່ທີ່ເໝາະສົມກ່ອນ।

Verse 114

स चिंतयित्वेति बहुप्रकारं देशांश्च ग्रामान्नगराणि चाश्रमान् । बहूनहं पर्यटन्नाप्तवान्हि स्थानं हितं स्थापये यत्र विप्रान्

ຂ້ອຍໄດ້ຄິດພິຈາລະນາຫຼາຍປະການ ແລະສຳຫຼວດດິນແດນ, ບ້ານ, ເມືອງ, ແລະອາສຣົມຕ່າງໆ; ຂ້ອຍເດີນທາງໄກຫຼາຍ ແຕ່ກໍຍັງບໍ່ພົບສະຖານທີ່ອັນເປັນປະໂຫຍດແທ້ ທີ່ຂ້ອຍຈະຈັດຕັ້ງໃຫ້ພຣາຫມັນພັກອາໄສໄດ້।