Sarga 48
सीताविलापः—त्रिजटासान्त्वनं च (Sita’s Lament and Trijata’s Consolation)
युद्धकाण्ड
ສັກຣະ 48 ບັນຍາຍເຫດການອັນສະເທືອນໃຈ ເມື່ອສີຕາຖືກນຳໄປເບິ່ງພາບທີ່ເຫັນດັ່ງວ່າ ພຣະຣາມ ແລະ ພຣະລັກສະມະນະ ລົ້ມລົງເນື່ອງຈາກມາຍາຂອງອິນທຣະຈິດ. ເຫັນແລ້ວ ສີຕາກໍລົ້ມລົງຮ້ອງໄຫ້ຄຳຄວນ ແລະ ທົບທວນຕົນເອງ. ນາງເຂົ້າໃຈວ່າເປັນຄວາມເປັນແມ່ໝ້າຍ ແລະ ກ່າວວ່າຄຳພະຍາກອນຂອງພຣາຫມະນ, ນັກໂຫລາສາດ ແລະ ຜູ້ຊຳນານພິທີກຳ ທີ່ເຄີຍທຳນາຍຄວາມຮຸ່ງເຮືອງ ການໄດ້ເປັນແມ່ ແລະ ການຮັບຣາຊາພິເສກຄຽງຄູ່ສາມີ ກັບກາຍເປັນບໍ່ຈິງ. ສີຕາຍັງລຽງລຳດັບ “ລັກສະນະມົງຄຸນຂອງສະຕຣີ” (strī-lakṣaṇa) ເຊັ່ນ ຮອຍດອກບົວທີ່ຝ່າຕີນ, ຜິວພັນສະຫວ່າງດັ່ງອັນມະນີ, ອະວະຍະວະສົມສ່ວນ ແລະ ນິມິດດີອື່ນໆ; ນາງໂຕ້ວ່າລັກສະນະເຊັ່ນນີ້ບໍ່ຄວນມາຄູ່ກັບຄວາມພິນາດ ເພື່ອສະທ້ອນຄວາມຕຶງຕັນລະຫວ່າງວິຊານິມິດກັບທຸກຂ໌ທີ່ປະສົບຈິງ. ຕໍ່ມາ ຄວາມໂສກຂອງນາງຫັນໄປຫາ ນາງເກົາສະລະຍາ ແມ່ຂອງພຣະຣາມ ຜູ້ດຳລົງຊີວິດແບບຕະປະ ແລະ ຄອຍຫວັງການພົບພາກັນອີກ ຈົນເຮັດໃຫ້ສີຕາເຈັບປວດທາງທຳມະຫນັກຂຶ້ນ. ຕຣິຊະຕາ ຣາກສະສີຜູ້ເມດຕາຕໍ່ສີຕາ ໄດ້ປອບໃຈດ້ວຍເຫດຜົນຈາກການສັງເກດ: ໃບໜ້າ ແລະ ສະຫງ່າງາມຂອງສອງວີຣະບຸລຸດບໍ່ເໝາະກັບຄົນຕາຍ, ກອງທັບກໍບໍ່ມີອາການແຕກພ່າຍເມື່ອຜູ້ນຳລົ້ມ, ແລະ ພຸສປະກະວິມານອັນມົງຄຸນຈະບໍ່ພາສີຕາໄປ ຖ້າສອງພຣະອົງສິ້ນພຣະຊົນຈິງ. ຕຣິຊະຕາຢືນຢັນຄວາມສັດຈິງ ແລະ ຊັກຊວນໃຫ້ສີຕາລະມົວ (moha) ແລະ ຄວາມໂສກ (śoka). ທ້າຍສຸດ ສີຕາກັບຄືນລັງກາດ້ວຍພຸສປະກະວິມານ ແລະ ເຂົ້າສວນອະໂສກອີກຄັ້ງ; ແຕ່ເມື່ອນາງຄິດເຖິງ “ພຣະຣາຊະບຸດ” (ພຣະຣາມ ແລະ ພຣະລັກສະມະນະ) ຄວາມໂສກລຶກລ້ຳກໍຫວນກັບມາ ແມ່ນວ່າຈະໄດ້ຮັບການປອບໃຈແລ້ວກໍຕາມ.
Shlokas
Verse 1
भर्तारंनिहतंदृष्टवालक्ष्मणंचमहाबलम् ।विललापभृशंसीताकरुणंशोककर्शिता ।।।।
ເມື່ອນາງສີຕາເຫັນພຣະສະຫວາມີຖືກປະຫານລົງ ແລະເຫັນພຣະລັກສະມະນະຜູ້ມີພະລັງອັນຍິ່ງໃຫຍ່ກໍລົ້ມລົງດ້ວຍ ນາງຜູ້ຖືກຄວາມໂສກກັດກິນ ຈຶ່ງຮ້ອງໄຫ້ຄໍາຄວນຢ່າງໜັກ ດ້ວຍຄວາມເຈັບປວດອັນນ່າສົງສານ។
Verse 2
ऊचुर्लक्षणिकायेमांपुत्रिण्यविधवेतिच ।तेऽद्यसर्वेहतेरामेज्ञानिनोऽनृतवादिनः ।।।।
ພວກນັກທຳນາຍເຄີຍກ່າວເຖິງຂ້າວ່າ ‘ນາງຈະມີບຸດ ແລະຈະບໍ່ເປັນແມ່ໝ້າຍ’ ແຕ່ຖ້າວັນນີ້ພຣະຣາມາຖືກສັງຫານ ບັນດາ ‘ຜູ້ຮູ້’ ເຫຼົ່ານັ້ນກໍປາກົດວ່າເປັນຜູ້ເວົ້າຄຳມຸສາ
Verse 3
यज्वनोमहिषींयेमामूचुःपत्नींचसत्त्रिणः ।तेऽद्यसर्वेहतेरामेज्ञानिनोऽनृतवादिनः ।।।।
ບັນດາຜູ້ປະກອບຍັດຍາ ແລະຜູ້ຮູ້ທີ່ເຄີຍກ່າວແກ່ຂ້ອຍວ່າ ຂ້ອຍຈະເປັນ “ມະຫິສີ” ພຣະມະເຫສີຜູ້ໄດ້ຮັບພິທີອະພິເສກ ແລະເປັນພັນລະຍາ; ມື້ນີ້ ຖ້າພຣະຣາມຖືກສັງຫານ ຜູ້ ‘ຮູ້’ ເຫຼົ່ານັ້ນທັງໝົດກໍຈະກາຍເປັນຜູ້ເວົ້າຄຳບໍ່ຈິງ
Verse 4
ऊचुस्संश्रवणेयेमांद्विजाःकार्तान्तिकाश्शुभाम् ।तेऽद्यसर्वेहतेरामेज्ञानिनोऽनृतवादिनः ।।।।
ຂ້າພະເຈົ້າເຄີຍໄດ້ຍິນຈາກພຣາຫມັນທະວິຊະ ແລະນັກພະຍາກອນດາວທີ່ກ່າວຄຳມົງຄຸນເຖິງຊະຕາອັນດີຂອງຂ້າພະເຈົ້າ; ຖ້າມື້ນີ້ພະຣາມຖືກສັງຫານ ພວກເຂົາທັງໝົດ—ຜູ້ທີ່ຖືກຍົກຍ້ອງວ່າເປັນຜູ້ຮູ້—ກໍໄດ້ກ່າວຄຳເທັດ
Verse 5
वीरपार्थिवपत्नीत्वांयेविदुर्भर्तृपूजिताम् ।तेऽद्यसर्वेहतेरामेज्ञानिनोऽनृतवादिनः ।।।।
ຖ້າມື້ນີ້ພະຣາມຖືກສັງຫານ ບັນດາຜູ້ທີ່ເຄີຍກ່າວວ່າຂ້າພະເຈົ້າຈະເປັນມະເຫສີຂອງພະຣາຊາຜູ້ກ້າຫານ ແລະຈະໄດ້ຮັບການເຄົາລົບບູຊາຈາກສາມີ—ຜູ້ທີ່ຖືກເອີ້ນວ່າຜູ້ຮູ້—ກໍລ້ວນແຕ່ກ່າວຄຳບໍ່ຈິງ
Verse 6
इमानिखलुपद्मानिपादयोर्यैःकुलस्त्रियः ।अधिराज्येऽभिषिच्यन्तेनरेन्द्रैःपतिभिःसह ।।।।
ນີ້ແທ້ໆແລ້ວແມ່ນເຄື່ອງໝາຍດອກບົວຢູ່ທີ່ຝ່າຕີນຂອງຂ້າພະເຈົ້າ; ໂດຍເຄື່ອງໝາຍນີ້ ສະຕຣີຕະກູນສູງຈຶ່ງໄດ້ຮັບພິທີອະພິເສກເປັນພະຣາຊິນີ ຄຽງຄູ່ກັບສາມີຜູ້ເປັນນະເຣນທຣາ
Verse 7
वैधव्यंयान्तियैर्नार्योऽलक्षणैर्भाग्यदुर्लभाः ।नात्मनन्तानिपश्यामिपश्यन्तीहतलक्षणा ।।।।
ລາງອັບມົງຄົນທັງຫຼາຍ ທີ່ເຮັດໃຫ້ຍິງຜູ້ອາພັດຕ້ອງຕົກເປັນແມ່ໝ້າຍ—ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ເຫັນມັນໃນຕົນ ແລະບໍ່ເຫັນຕົນວ່າເປັນຜູ້ທີ່ສິຣິມົງຄົນໄດ້ສູນຫາຍໄປແລ້ວ.
Verse 8
सत्यनामानिपद्मानिस्त्रीणामुक्तानिलक्षणैः ।तान्यद्यनिहतेरामेवितथानिभवन्तिमे ।।।।
ລັກສະນະດຸດດອກບົວ ທີ່ຄຳສອນໄດ້ກ່າວວ່າເປັນເຄື່ອງໝາຍ ‘ນຳສັດຈະ’ ສຳລັບຍິງ—ຖ້າວັນນີ້ພຣະຣາມຖືກສັງຫານ—ມັນຈະກາຍເປັນເທັດສຳລັບຂ້າພະເຈົ້າ.
Verse 9
केशास्सूक्ष्मास्समानीलाभ्रुवौचासंहतेमम ।वृत्तेचारोमकेजङ्घेदन्ताश्चाविरळामम ।।।।
ຜົມຂອງຂ້າພະເຈົ້າລະອຽດ ແລະດຳສະໝ່ຳເສມ; ຄິ້ວງາມ ແລະບໍ່ຕິດກັນ; ແຂ້ງຂາກົມເກົາະ ບໍ່ມີຂົນ; ແລະຟັນຂອງຂ້າພະເຈົ້າຮຽງຊິດແນ່ນ.
Verse 10
शङ्खेनेत्रेकरौपादौगुल्फावूरूचमेचितौ ।अनुवृत्तनखास्स्निग्धास्समाश्चाङ्गुलयोमम ।।।।
“ຂມັບ ດວງຕາ ມື ແລະ ຕີນຂອງຂ້າ ທັງຂໍ້ຕີນ ແລະ ຂາອ່ອນກໍດີງາມໄດ້ຮູບ; ນິ້ວມືນິ້ວຕີນລຽບນຸ່ມເທົ່າກັນ ແລະ ເລັບກໍມົນງາມ.”
Verse 11
स्तनौचाविरळौमामकौमग्नचूचुकौ ।मग्नाचोत्सङ्गिनीनाभःपार्श्वोरस्कंचमेचितम् ।।।।
“ອົງອົບຂອງຂ້າງາມໄດ້ຮູບ ແລະ ປາຍອົງອົບເອົາເຂົ້າຂ້າງໃນ; ສະດືຂອງຂ້າລຶກ ແລະ ຕັ້ງຢູ່ດີ, ທັງຂ້າງກາຍ ແລະ ອົງອຸຣະກໍເຕັມງາມສົມສ່ວນ.”
Verse 12
ममवर्णोमणिनिभोमृदून्यङ्गरुहाणिच ।प्रतिष्ठितांद्वादशभिर्मामूचुश्शुभलक्षणाम् ।।।।
“ຜິວພັນຂອງຂ້າສ່ອງປະກາຍດັ່ງແກ້ວມະນີ ແລະ ຂົນນ້ອຍໆຕາມຜິວກໍນຸ່ມ. ເມື່ອຂ້າຢືນໂດຍວາງທັງສິບສອງ (ນິ້ວມືແລະນິ້ວຕີນ) ລົງເທິງພື້ນດິນ ພວກເຂົາກ່າວວ່າ ຂ້າມີລັກສະນະມົງຄຸນ.”
Verse 13
समग्रयवमच्छ्रिद्रपाणिपादंचवर्णवत् ।मन्दस्मितेत्येवचमांकन्यालाक्षणिनोद्विजाः ।।।।
“ພຣາຫມັນຜູ້ຮູ້ລັກສະນະກ່າວວ່າ ຝາມືແລະຝາຕີນຂອງຂ້າເຕັມແນ່ນ ບໍ່ມີຊ່ອງຫວ່າງ—ເປັນເຄື່ອງໝາຍມົງຄຸນ; ແລະ ຮອຍຍິ້ມອ່ອນໆຂອງຂ້າກໍເປັນລັກສະນະມົງຄຸນຂອງກຸມາຣີ.”
Verse 14
आधिराज्येऽभिषेकोमेब्राह्मणैःपतिनासह ।कृतान्तकुशलैरुक्तंतत्सर्वंवितथीकृतम् ।।।।
ພຣາຫມັນຜູ້ຊໍານານໃນການອ່ານຊະຕາກໍາ ໄດ້ກ່າວວ່າ ຂ້າພະເຈົ້າຈະໄດ້ຮັບພິທີອະພິເສກຂຶ້ນຄອງອໍານາດກະສັດ ພ້ອມກັບພຣະສະວາມີ; ແຕ່ບັດນີ້ທຸກຢ່າງນັ້ນຖືກເຮັດໃຫ້ກາຍເປັນຄໍາລວງທັງສິ້ນ.
Verse 15
शोधयित्वाजनस्थानंप्रवृततिमुपलभ्यच ।तीर्त्वासागरमक्षोभ्यंभ्रातरौगोष्पदेहतौ ।।।।
ເມື່ອຄົ້ນຫາຢູ່ຈະນັດສະຖານ ແລະຮູ້ຂ່າວຄາວເກືອບຂ້າພະເຈົ້າແລ້ວ ທັງຍັງຂ້າມມະຫາສະມຸດອັນຍາກຈະຂ້າມ ແລະບໍ່ອາດກວນໃຫ້ຫວັ່ນໄຫວ—ສອງພີ່ນ້ອງນັ້ນກັບຖືກສັງຫານແລ້ວ ດຸດດັ່ງຖືກກົນລວງນ້ອຍໆ ເທົ່າຮອຍກີບງົວ,” (ສີຕາຄໍາຄວນ).
Verse 16
ननुवारुणमाग्नेयमैन्द्रंवायव्यमेवच ।अस्त्रंब्रह्मशिरश्चैवप्रत्यपद्यताम् ।।।।
ຫຼືວ່າພຣະຣາຄະວະທັງສອງບໍ່ຮູ້ວິທີໃຊ້ອາສະຕຣາຂອງວະຣຸນ ອາສະຕຣາຂອງອັກນີ ອາສະຕຣາຂອງອິນທຣະ ແລະອາສະຕຣາຂອງວາຍຸ—ກະທັ້ງອາສະຕຣາ ພຣະຫມະສິຣະ ດ້ວຍບໍ? ເປັນໄປໄດ້ແນວໃດຈຶ່ງບໍ່ໄດ້ແກ້ທານຕ້ານມັນ?
Verse 17
अदृश्यमानेनरणेमाययावासवोपमौ ।ममनाथावनाथायानिहतौरामलक्ष्मणौ ।।।।
ໃນສະໜາມຮົບ ເຂົາເຮັດໃຫ້ຕົນເອງມອງບໍ່ເຫັນ ແລະໃຊ້ມາຍາກົນຂອງນັກລວງລໍ້ ສັງຫານພຣະຣາມ ແລະພຣະລັກສະມະນະ—ສອງພຣະອົງຜູ້ກ້າຫານດຸດວາສະວະ (ອິນທຣະ). ດັ່ງນັ້ນ ຂ້າພະເຈົ້າຜູ້ເຄີຍມີຜູ້ຄຸ້ມຄອງ ບັດນີ້ກາຍເປັນຜູ້ບໍ່ມີທີ່ພຶ່ງແລ້ວ.
Verse 18
नहिदृष्टिपथंप्राप्यराघवस्यरणेरिपुः ।जीवन्प्रन्तिवर्तेतयद्यपिस्यान्मनोजवः ।।।।
ເພາະໃນສົງຄາມ ບໍ່ມີສັດຕູໃດທີ່ເຂົ້າມາຢູ່ໃນຂອບເຂດສາຍຕາຂອງພຣະຣາຄະວະແລ້ວ ຈະຫວນກັບໄປໄດ້ດ້ວຍຊີວິດ—ແມ່ນແຕ່ຈະໄວດຸດຄວາມຄິດກໍຕາມ.
Verse 19
नकलस्यातिभारोऽस्तिकृतान्तश्चसुदुर्जयः ।यत्ररामःसहभ्रात्राशेतेयुधिनिपातितः ।।।।
ບໍ່ມີພາລະໃດໜັກກວ່າ “ກາລະ” ແລະຄຳກຳນົດຂອງພະຍົມຣາຊນັ້ນຍາກຈະຝ່າຝືນ—ເພາະແມ່ນແຕ່ພຣະຣາມາ ພ້ອມດ້ວຍພຣະອະນຸຊາ ກໍຍັງລົ້ມຢູ່ໃນສະໜາມຮົບ
Verse 20
नशोचामितथारामंलक्ष्मणंचमहारथम् ।वात्मानंजननींचापियथाश्वश्रूंतपस्विनीम् ।।।।
ຂ້າບໍ່ໄດ້ໂສກເສົ້າຕໍ່ພຣະຣາມາ ຫຼືພຣະລັກສະມະນະມະຫາຣະຖີ ຫຼືແມ່ນແຕ່ຕົນເອງ ແລະແມ່ຂອງຂ້າ—ເທົ່າກັບຄວາມໂສກທີ່ມີຕໍ່ແມ່ຜົວຜູ້ຖືຕະບະ
Verse 21
सातुचिन्तयतेनित्यंसमाप्तव्रतमागतम् ।कदाद्रक्ष्यामिसीतांचलक्ष्मणंचसराघवम् ।।।।
ນາງ (ໂກສະລະຍາ) ຄິດຢູ່ເປັນນິດວ່າ ‘ເມື່ອໃດໜໍ ຂ້າຈຶ່ງຈະໄດ້ເຫັນພຣະຣາຆະວະກັບຄືນ ຫຼັງຈາກສຳເລັດວຣະຕະ—ພ້ອມດ້ວຍນາງສີຕາ ແລະພຣະລັກສະມະນະ?’
Verse 22
परिदेवयमानांतांराक्षसीत्रिजटाब्रवीत् ।माविषादंकृथादेवी भर्ताऽयंतवजीवति ।।।।
ເມື່ອນາງກຳລັງຄ່ຳຄວນຮ້ອງໄຫ້ ນາງຣາກສະສີ ຕຣິຊະຕາ ໄດ້ກ່າວວ່າ ‘ໂອ ເທວີຜູ້ສູງສົ່ງ ຢ່າຕົກໃນຄວາມຫມົດຫວັງເລີຍ—ພຣະສະວາມີຂອງທ່ານຍັງມີຊີວິດ’
Verse 23
कारणानिचवक्ष्यामिमहान्तिसदृशानिच ।यथेमौजीवतोदेवीभ्रातरौरामलक्ष्मणौ ।।।।
ໂອ ເທວີ, ຂ້າພະເຈົ້າຈະກ່າວເຫດຜົນອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ແລະ ໜ້າເຊື່ອຖື ເພື່ອຢືນຢັນວ່າ ສອງພີ່ນ້ອງນີ້—ພຣະຣາມ ແລະ ພຣະລັກສະມະນະ—ຍັງມີຊີວິດຢູ່.
Verse 24
नहिकोपपरीतानिहर्षपर्युत्सुकानिच ।भवन्तियुधियोधानांमुखानिनिहतेपतौ ।।।।
ເພາະເມື່ອຜົວຖືກສັງຫານໃນສົງຄາມ ໃບໜ້າຂອງນັກຮົບຍໍ່ມິປາກົດວ່າເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມໂກດ ແລະກໍມິໄດ້ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມຍິນດີອັນຮ້ອນຮົນ.
Verse 25
इदंविमानंवैदेही पुष्पकंनामनामतः ।दिव्यंत्वांदारयन्नैवंयद्येतौगतजीवितौ ।।।।
ໂອ ວາຍເທຫີ, ວິມານທິບນີ້ຊື່ວ່າ “ປຸສະປະກະ” ຈະບໍ່ອຸ້ມພາເຈົ້າໄປແບບນີ້ ຖ້າຫາກວ່າທັງສອງພຣະອົງນັ້ນໄດ້ສິ້ນຊີວິດແທ້.
Verse 26
हतवीरप्रधानाहिगतोत्साहानिरुद्यमा ।सेनाभ्रमतिसङ् ख्येषुहतकर्णेवनौर्जले ।।।।
ເມື່ອວີຣະຊົນຜູ້ເປັນຫົວໜ້າຖືກສັງຫານ ກອງທັບຍໍ່ມເສຍກໍາລັງໃຈ ແລະ ກາຍເປັນເຉື່ອຍຊາ; ມັນພະເນຈອນໃນສົງຄາມ ເຫມືອນເຮືອໃນນ້ໍາທີ່ສູນເສຍຜູ້ຄຸມຫາງເຮືອ.
Verse 27
इयंपुनरसम्भ्रान्तानिरुद्विग्नातरस्विनी ।सेनारक्षतिकाकुत्स्थौमयाप्रीत्यानिवेदितौ ।।।।
ແຕ່ກອງທັບນີ້ບໍ່ສັບສົນ ແລະ ບໍ່ຫວາດຫວັນ, ໂອ ເທວີຜູ້ແນ່ວແນ່; ມັນກໍາລັງພິທັກສາອົງກາກຸດສະຖະທັງສອງ—ຂ້າພະເຈົ້າຂໍທູນດ້ວຍຄວາມຮັກແລະຄວາມເຄົາລົບ.
Verse 28
सात्वंभवसुविस्रब्धाअनुमानैस्सुखोदयैः ।अहतौपश्यकाकुत्स्थौस्नेहादेतद्ब्र्रवीमिते ।।।।
ດັ່ງນັ້ນ ເຈົ້າຈົ່ງວາງໃຈໃຫ້ສະຫງົບ ດ້ວຍເຫດຜົນອັນເປັນມົງຄຸນເຫຼົ່ານີ້; ຈົ່ງເບິ່ງເຖີດ ວ່າພຣະກາກຸດສະຖະທັງສອງບໍ່ໄດ້ຮັບອັນຕະລາຍ. ເນື່ອງດ້ວຍຄວາມຮັກ ຂ້ອຍຈຶ່ງກ່າວແກ່ເຈົ້າເຊັ່ນນີ້
Verse 29
अनृतंनोक्तपूर्वंमेनचवक्ष्येकदाचन ।चारित्रसुखशीलत्वात् प्रविष्टाअसिमनःमम ।।।।
ຂ້ອຍບໍ່ເຄີຍເວົ້າຄຳບໍ່ຈິງມາກ່ອນ ແລະຈະບໍ່ເວົ້າໃນເວລາໃດໆ; ເນື່ອງຈາກຄວາມອ່ອນໂຍນ ແລະຄຸນທຳອັນດີງາມຂອງເຈົ້າ ເຈົ້າໄດ້ເຂົ້າສູ່ໃນດວງໃຈຂອງຂ້ອຍແລ້ວ
Verse 30
नेमौशक्यारणेजेतुंसेन्द्रैरपिसुरासुरैः ।तादृशंदर्शनंदृष्टवामयाचावेदितंतव ।।।।
ທັງສອງພຣະອົງນີ້ ບໍ່ອາດຖືກພິຊິດໃນສົງຄາມໄດ້ ແມ່ນແຕ່ເທວະແລະອະສຸຣະທັງຫຼາຍ ພ້ອມດ້ວຍພຣະອິນທຣາ. ຂ້ອຍໄດ້ເຫັນນິມິດເຊັ່ນນັ້ນດ້ວຍຕາຂອງຕົນ ແລະໄດ້ແຈ້ງໃຫ້ເຈົ້າຮູ້
Verse 31
इदंचसुमहचचित्रंशरैःपश्यस्वमैथिलि ।निस्संज्ञावप्युभावेतौनैवलक्ष्मीर्विमुञ्चति ।।।।
ແລະຈົ່ງເບິ່ງອັດສະຈັນອັນໃຫຍ່ຫຼວງນີ້ ໂອ ໄມຖິລີ: ແມ່ນແຕ່ທັງສອງນອນສະຫຼົບຢູ່ໃຕ້ຝົນລູກສອນ ແຕ່ສິຣິສົມບັດ (ລັກສະມີ) ກໍບໍ່ໄດ້ລະທິ້ງພຣະອົງເລີຍ
Verse 32
प्रायेणगतसत्त्वानांपुरुषाणांगतायुषाम् ।दृश्यमानेषुवक्त्रेषुपरंभवतिवैकृतम् ।।।।
ໂດຍທົ່ວໄປ ໃນບຸລຸດຜູ້ທີ່ອາຍຸຊີວິດສິ້ນໄປ ແລະພະລັງຊີວິດດັບສູນແລ້ວ ໃບໜ້າ—ເມື່ອເບິ່ງເຫັນ—ຈະປາກົດຄວາມບິດເບືອນ ແລະຄວາມອັບປະລັກຢ່າງແຈ້ງຊັດ
Verse 33
त्यजशोकंचमोहंचदुःखंचजनकात्मजे ।रामलक्ष्मणयोरर्थेनाद्यशक्यमजीवितुम् ।।।।
ໂອ ທິດາແຫ່ງພະຊະນະກະ ຈົ່ງລະທິ້ງຄວາມໂສກ ຄວາມຫຼົງ ແລະຄວາມທຸກໃຈເສຍ; ເພາະກ່ຽວກັບພະຣາມ ແລະພະລັກສະມະນະ ມື້ນີ້ບໍ່ອາດເປັນໄປໄດ້ທີ່ພະອົງທັງສອງຈະບໍ່ມີຊີວິດ
Verse 34
शुत्वातुवचनंतस्याःसीतासुरसुतोपमा ।कृताञ्जलिरुवाचेमामेवमस्त्वितिमैथिलि ।।।।
ເມື່ອໄດ້ຟັງຖ້ອຍຄຳປອບໃຈຂອງນາງນັ້ນ ສີຕາຜູ້ສະຫວ່າງໄສດຸດທິດາແຫ່ງເທວະ ໄດ້ປະນົມມືດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ ແລ້ວໄມຖິລີກ່າວວ່າ “ຂໍໃຫ້ເປັນເຊັ່ນນັ້ນເຖີດ ໂອ ຕຣິຊະຏາ”.
Verse 35
विमानंपुष्पकंतत्तुसन्निवर्त्यमनोजवम् ।दीनात्रिजटयासीतालङ्कामेवप्रवेशिता ।।।।
ຕໍ່ມາ ໄດ້ຫັນກັບວິມານປຸສະປະກະອັນໄວດຸດຄວາມຄິດນັ້ນ ແລ້ວນຳສີຕາຜູ້ໂສກເສົ້າ—ໂດຍຕຣິຊະຏານຳພາ—ເຂົ້າສູ່ນະຄອນລັງກາອີກຄັ້ງ.
Verse 36
ततस्त्रिजटयासार्थंपुष्पकादवरुह्यसा ।अशोकवनिकामेवराक्षसीभिःप्रवेशिता ।।।।
ຫຼັງຈາກນັ້ນ ນາງໄດ້ລົງຈາກບຸດສະບົກວິມານ ພ້ອມກັບນາງຕີຊະດາ ແລະຖືກພວກນາງຍັກຂີນີ ພາເຂົ້າໄປໃນສວນອະໂສກ.
Verse 37
प्रविश्यसीताबहुवृक्षषण्डांतांराक्षसेन्द्रस्यविहारभूमिम् ।सम्प्रेक्ष्यसञ्चिन्त्यचराजपुत्रौपरंविषादंसमुपाजगाम ।।।।
ເມື່ອເຂົ້າໄປໃນສວນສຳລານຂອງພະຍາຍັກ ທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍຕົ້ນໄມ້ໜາແໜ້ນ, ນາງສີດາ ໄດ້ແນມເບິ່ງ ແລະ ຄິດເຖິງພະຣາຊະກຸມານທັງສອງ ຈຶ່ງຕົກຢູ່ໃນຄວາມໂສກເສົ້າຢ່າງສຸດຊຶ້ງ.
Frequently Asked Questions
Sītā faces a dharma-crisis of perception: whether to accept apparent evidence of Rāma’s death (leading to despair and the collapse of hope) or to hold to disciplined endurance until truth is verified. The action centers on grief-management and interpretive responsibility under deceptive conditions (Indrajit’s māyā).
The chapter contrasts two epistemic modes—omen-based prediction and inference from present signs. Trijaṭā models pratyakṣa/anumāna-style reasoning (faces, splendor, army behavior, Puṣpaka’s auspiciousness) to restrain moha and śoka, teaching that ethical steadiness requires verification and truthful counsel during crisis.
Laṅkā and the Aśoka-vāṭikā frame Sītā’s captivity space; Puṣpaka-vimāna functions as a significant object linking battlefield spectacle to interior lament; Janasthāna and the ocean-crossing are recalled as narrative milestones underscoring the improbability of defeat and the scale of Rāma’s quest.
Read Valmiki Ramayana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.