Sarga 4

Verse 1

श्रुत्वा हनुमतो वाक्यं यथावदनुपूर्वशः ।ततोऽब्रवीन्महातेजा रामस्सत्यपराक्रमः ।।।।

ເມື່ອຊົງຟັງຖ້ອຍຄຳຂອງຫນຸມານຢ່າງຖືກຕ້ອງ ແລະຕາມລຳດັບແລ້ວ ພຣະຣາມຜູ້ມີເດຊາອັນຍິ່ງ ຜູ້ມີວິຣະພາບຕັ້ງຢູ່ໃນສັດຈະ ຈຶ່ງຊົງຕຣັດ.

Verse 2

यां निवेदयसे लङ्कां पुरीं भीमस्य रक्षसः ।क्षिप्रमेनां मथिष्यामि सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ।।।।

ລັງກາທີ່ເຈົ້າໄດ້ແຈ້ງມາ—ນະຄອນຂອງຣາກສະສຜູ້ນ່າຢ້ານ—ຂ້າພະເຈົ້າຈະບົດຂະຍີ້ມັນໃຫ້ພັງພິນາດໂດຍໄວ; ນີ້ແມ່ນຄຳສັດຈິງທີ່ຂ້າພະເຈົ້າກ່າວແກ່ເຈົ້າ.

Verse 3

अस्मिन् मुहूर्ते सुग्रीव प्रयाणमभिरोचये ।युक्तो मुहूर्तो विजयः प्राप्तो मध्यं दिवाकर ।।।।

ໂອ ສຸກຣີວ, ຂ້າພະເຈົ້າປາຖະໜາຈະອອກເດີນທາງໃນຂະນະນີ້ເທົ່ານັ້ນ; ມຸຫູຣຕະນີ້ເໝາະແກ່ໄຊຊະນະ ເພາະພຣະສຸຣິຍະໄດ້ຂຶ້ນຮອດກາງນະພາແລ້ວ

Verse 4

सीतां हृत्वा तु मे जातु क्वासौ यास्यति यास्यत: ।सीता श्रुत्वाभियानं मे अशामेष्यति जीविते ।जीवितान्तेऽ मृतं स्पृष्टवा पीत्वा विषमिवातुरः ।।।।

ຜູ້ທີ່ລັກພານາງສີຕາໄປ ຈະໜີພົ້ນຈາກຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ທີ່ໃດ? ເມື່ອນາງສີຕາໄດ້ຍິນຂ່າວການຍົກທັບຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ນາງຈະກັບມີຄວາມຫວັງໃນຊີວິດອີກຄັ້ງ—ດຸດຄົນທຸກທໍລະມານຫຼັງດື່ມພິດ ແຕ່ເມື່ອໃກ້ສິ້ນຊີວິດໄດ້ແຕະອະມຣິຕ ແລ້ວຟື້ນຄືນ.

Verse 5

उत्तरा फल्गुनी ह्यद्य श्वस्तु हस्तेन योक्ष्यते ।अभिप्रायाम सुग्रीव सर्वानीकसमावृताः ।।।।

ມື້ນີ້ ນັກສັດຣາ ອຸຕຕະຣາພະລະກຸນີ ກໍາລັງເດັ່ນ; ແລະມື້ອື່ນ ຈະເຂົ້າປະກອບກັບ ຫັດສະ. ໂອ ສຸກຣີວະ, ຈົ່ງຮວບຮວມກອງທັບທຸກໝວດໃຫ້ພ້ອມ; ຈິດຕັ້ງໃຈຂອງເຮົາ ຄືຈະອອກເດີນທາງໃນການມົງຄຸນນີ້.

Verse 6

निमित्तानि च पश्यामि यानि प्रादुर्भवन्ति च ।निहत्य रावणं सीतामानयिष्यामि जानकीम् ।।।।

ຂ້ອຍເຫັນນິມິດທັງຫຼາຍທີ່ກໍາລັງປາກົດຂຶ້ນ. ເມື່ອຂ້ອຍສັງຫານ ຣາວະນະ ແລ້ວ ຂ້ອຍຈະນໍາ ສີຕາ—ຊານະກີ ທິດາຂອງ ຊະນະກະ—ກັບຄືນມາ.

Verse 7

उपरिष्टाद्धि नयनं स्फुरमाणमिदं मम ।विजयं समनुप्राप्तं शंसतीव मनोरथम् ।।।।

ການກະຕຸກຂອງເປືອກຕາເທິງຂອງຂ້າພະເຈົ້ານີ້ ຄືຈະຊີ້ນິມິດວ່າ ຊັຍຊະນະກຳລັງເຂົ້າມາໃກ້ ປານດັ່ງປະກາດວ່າ ຄວາມປາຖະໜາອັນຮັກຂອງຂ້າພະເຈົ້າຈະສຳເລັດ.

Verse 8

ततो वानरराजेन लक्ष्मणेन सुपूजितः ।उवाच रामो धर्मात्मा पुनरप्यर्धकोविदः ।।।।

ຕໍ່ມາ ພຣະຣາມຜູ້ມີດວງໃຈແຫ່ງທຳ ແລະຊໍານານໃນຣາຊນິຕິ ຜູ້ຖືກພຣະຣາຊາວານອນແລະພຣະລັກສະມະນະບູຊາຢ່າງສູງ ກໍໄດ້ຕຣັດອີກຄັ້ງໜຶ່ງ.

Verse 9

अग्रे यातु बलस्यास्य नीलो मार्गमवेक्षितुम् ।वृतश्शतसहस्रेण वानराणां तरस्विनाम् ।।।।

ພຣະຣາມຕຣັດວ່າ “ໃຫ້ ນີລະ ໄປນຳໜ້າກອງທັບນີ້ ເພື່ອສຳຫຼວດເສັ້ນທາງ; ໃຫ້ວານະຣາຜູ້ກ້າຫານວ່ອງໄວ ໜຶ່ງແສນ ຕິດຕາມອາລັກຂາ.”

Verse 10

फलमूलवता नील शीतकाननवारिणा ।पथा मधुमता चाशु सेनां सेनापते नय ।।।।

ໂອ ນີລາ ຜູ້ນຳທັບເອກ ຈົ່ງນຳກອງທັບໄປໂດຍໄວ ຕາມເສັ້ນທາງທີ່ອຸດົມດ້ວຍໝາກໄມ້ແລະຫົວຮາກ ມີນ້ຳປ່າເຢັນຊື່ນ ແລະມີນ້ຳເຜິ້ງຫວານ.

Verse 11

दूषयेयुर्दुरात्मनः पथि मूलफलोदकम् ।राक्षसाः परिरक्षेथास्तेभ्यस्त्वं नित्यमुद्यतः ।।।।

ພວກຣາກສະສຜູ້ໃຈຊົ່ວອາດຈະເຮັດໃຫ້ຮາກໄມ້ ໝາກໄມ້ ແລະນ້ຳຕາມເສັ້ນທາງເປື້ອນເປັນມົນທິນ; ທ່ານຈົ່ງຕື່ນຕົວຢູ່ເສມອ ແລະປົກປ້ອງເສບຽງເຫຼົ່ານັ້ນຈາກພວກເຂົາ.

Verse 12

निम्नेषु वनदुर्गेषु वनेषु च वनौकसः ।अभिप्लुत्याभिपश्येयुः परेषां निहितं बलम् ।।।।

ໂອ ຜູ້ຢູ່ໃນປ່າເອີຍ! ຈົ່ງຄົ້ນຫາໃນບ່ອນຕ່ຳໆ ໃນຖານທີ່ເປັນປ້ອມປ່າອັນເຂົ້າເຖິງຍາກ ແລະໃນດົງພົງໄພ; ຈົ່ງໂດດຂຶ້ນແລ້ວສອດສ່ອງໃຫ້ເກີນກວ່າທີ່ຕາເຫັນທົ່ວໄປ ເພື່ອຄົ້ນພົບກຳລັງສັດຕູທີ່ຊ່ອນໄວ້.

Verse 13

यच्च फल्गु बलं किञ्चित्त दत्रैवोपपद्यताम् ।एतद्धि कृत्यं घोरं नो विक्रमेण प्रयुज्यताम् ।।।।

ຖ້າມີຜູ້ໃດກຳລັງອ່ອນ ຈົ່ງຈັດໃຫ້ຢູ່ທີ່ນີ້ເພື່ອວຽກຊ່ວຍໜູນ; ເພາະພາລະກິດທີ່ຢູ່ຕໍ່ໜ້າເຮົານັ້ນນ່າຢ້ານຢິ່ງ—ຈົ່ງນຳຄວາມກ້າຫານອອກໃຊ້ໃຫ້ເຕັມທີ່.

Verse 14

सागरौघनिभं भीममग्रानीकं महाबलाः ।कपिसिंहाः प्रकर्षस्तु शतशोऽथ सहस्रशः ।।।।

ດຸດຄືຄື້ນທະເລທີ່ຖາໂຖມນ່າຢ້ານ ກອງໜ້າອັນມີພະລັງໃຫຍ່ໄດ້ເຄື່ອນພົນ; ຝູງວານອນດຸຈສິງ ຜູ້ມີກຳລັງຫນັກ ກ້າວຮຸກໄປເປັນຮ້ອຍເປັນພັນ.

Verse 15

गजश्च गिरिसङ्काशो गवयश्च महाबलः ।गवाक्षश्चाग्रतो यातु गवां दृप्तइवर्षभ: ।।।।

ຂໍໃຫ້ ກະຈະ ຜູ້ມີຮູບຮ່າງດຸຈພູເຂົາ ພ້ອມດ້ວຍ ກະວະຍະ ຜູ້ມີພະລັງຫນັກ ແລະ ກະວາກສະ ໄປຢູ່ແນວໜ້າ ດຸຈງົວຜູ້ຜະຍອງນຳຝູງງົວ.

Verse 16

यातु वानरवाहिन्या वानरः प्लवतां वरः ।पालयन्दक्षिणं पार्श्वमृषभो वानरर्षभः ।।।।

ຂໍໃຫ້ ຣິສະພະ—ຜູ້ເລີດທີ່ສຸດໃນຫມູ່ວານອນຜູ້ກະໂດດ, ດັ່ງພະອຸສະພະໃນຫມູ່ວານອນ—ຄຸ້ມຄອງປີກຂວາຂອງກອງທັບວານອນເຖີດ.

Verse 17

गन्धहस्तीव दुर्धर्षस्तरस्वी गन्धमादनः ।यातु वानरवाहिन्या स्सव्यं पार्श्वमधिष्ठितः ।।।।

ຂໍໃຫ້ ກັນທະມາດະນະ—ຜູ້ມີພະລັງແຮງ ແລະຍາກຈະຕ້ານທານ ດັ່ງຊ້າງຕົກມັນ—ເຂົ້າປະຈໍາຄອງປີກຊ້າຍຂອງກອງທັບວານອນ.

Verse 18

यास्यामि बलमध्येऽहं बलौघमभिहर्षयन् ।अधिरुह्य हनूमन्त मैरावत मिवेश्वरः ।।।।

ຂ້າພະເຈົ້າຈະເຂົ້າໄປກາງກອງທັບ ປຸກໃຈໃຫ້ໄພ່ພົນຮຸ່ງເຮືອງ; ແລ້ວຂຶ້ນຂີ່ຫນຸມານ ດັ່ງພຣະອິນທຣາ ຈອມເທວະ ຂີ່ຊ້າງໄອຣາວະຕະ.

Verse 19

अङ्गदेनैष संयातु लक्ष्मणश्चान्त कोपमः ।सार्वभौमेन भूतेशो द्रविणाधिपतिर्यथा ।।।।

ຂໍໃຫ້ພຣະລັກສະມະນະ ຜູ້ນ່າຢ້ານດັ່ງອັນຕະກະ ກ້າວໜ້າໂດຍຂຶ້ນຂີ່ອັງຄະດະ; ດັ່ງທ້າວກຸເວຣາ ຈອມແຫ່ງຊັບສິນ ຂີ່ຊ້າງສາຣະວະພູມະ.

Verse 20

जाम्बवांश्च सुषेणश्च वेगदर्शी च वानरः ।ऋक्षराजो महासत्त्वः कुक्षिं रक्षन्तु ते त्रयः ।।।।

ຂໍໃຫ້ທັງສາມ—ຈາມບະວານ, ສຸເສນ ແລະ ວານະຣະ ເວກະດັຣສີ—ພ້ອມດ້ວຍຣາຊາແຫ່ງຫມີຜູ້ກ້າແຂງ ຈົ່ງຄຸ້ມຄອງປີກ/ດ້ານຫຼັງຂອງທ່ານເຖີດ

Verse 21

राघवस्य वचश्श्रुत्वा सुग्रीवो वाहिनीपतिः ।व्यादिदेश महावीर्यो वानरान्वानरर्षभ ः ।।।।

ເມື່ອໄດ້ຟັງພຣະວາຈາຂອງຣາຆະວະແລ້ວ ສຸຄຣີວະ—ຈອມທັບແຫ່ງກອງພົນ ຜູ້ເປັນດັ່ງອຸສະພະໃນຫມູ່ວານະຣະ—ວີຣະບຸຣຸດຜູ້ກ້າຫານ ໄດ້ອອກຄຳສັ່ງແກ່ວານະຣະທັງຫຼາຍ

Verse 22

ते वानरगणास्सर्वे समुत्पत्य युयुत्सवः ।गुहाभ्यश्शिखरेभ्यश्च अशु पुप्लुविरे तदा ।।।।

ແລ້ວກອງວານະຣະທັງປວງ ຜູ້ປາຖະນາຈະຮົບ ກໍພາກັນກະໂຈນຂຶ້ນ; ຈາກຖ້ຳຕ່າງໆ ແລະຈາກຍອດພູທັງຫຼາຍ ພວກເຂົາກໍກະໂດດພຸ້ນອອກໄປຢ່າງວ່ອງໄວໃນຂະນະນັ້ນ

Verse 23

ततो वानरराजेन लक्ष्मणेन च पूजितः ।जगाम रामोधर्मात्मा ससैन्यो दक्षिणां दिशम् ।। ।।

ຕໍ່ມາ ພຣະຣາມຜູ້ມີຈິດໃນທຳ ໄດ້ຮັບການນົບນ້ອມບູຊາຈາກຣາຊາວານະຣະ ແລະຈາກພຣະລັກສະມະນະ ແລ້ວຈຶ່ງເດີນທາງພ້ອມກອງທັບໄປສູ່ທິດໃຕ້

Verse 24

शतैः शतसहस्रैश्च कोटिभिश्चायुतैरपि ।वारणाभैश्च हरिभिर्ययौ परिवृतस्तदा ।।।।

ໃນຂະນະນັ້ນ ພຣະອົງເດີນທາງໄປໂດຍມີວານະຣະຫ້ອມລ້ອມຢ່າງນັບບໍ່ຖ້ວນ—ທັງເປັນຮ້ອຍ ເປັນແສນ ເປັນໂກຕິ ແລະເປັນອະຍຸຕະ—ດຸດດັ່ງນັກຮົບຮ່າງກາຍຄ້າຍຊ້າງຫ້ອມຮອບ

Verse 25

तं यान्तमनुयान्ती सा महती हरिवाहिनी ।दृप्ता: प्रमुदितास्सर्वे सुग्रीवेणाभिपालिताः ।।।।

ເມື່ອພຣະອົງເຄື່ອນທັບໄປ ກອງທັບວານະຣາອັນໃຫຍ່ຫຼວງນັ້ນກໍຕາມຫຼັງໄປ; ທຸກຕົນອົງອາດແລະປິຕິຍິນດີ ຢູ່ໃນລະບຽບພາຍໃຕ້ຄໍາສັ່ງແລະການຄຸ້ມຄອງຂອງສຸກຣີວ

Verse 26

आप्लवन्तः प्लवन्तश्च गर्जन्तश्च प्लवङ्गमाः ।क्षेवळन्तो निनदन्तस्ते जग्मुर्वै दक्षिणां दिशम् ।।।।

ພວກພລະວັງຄະມະກະໂດດພຸ້ນ ກະໂດດລອຍ ຄໍາຮ້ອງຄໍາຮາມ ແລະຮ້ອງເອີ້ນກັນ ກໍໄດ້ໄປສູ່ທິດໃຕ້ແທ້ໆ—ທ່າທາງຄືຫຼິ້ນແຕ່ໃຈພ້ອມຮົບ

Verse 27

भक्ष्यन्त स्सुगन्धीनि मधूनि च फलानि च ।उद्वहन्तो महावृक्षान् मञ्जरीपुञ्जधारिणः ।।।।

ພວກວານະຣາເຄື່ອນໄປພ້ອມກັບການກິນນ້ໍາເຜິ້ງຫອມແລະໝາກໄມ້ ແລະຍົກຫາບກິ່ງໄມ້ໃຫຍ່ໆທີ່ແນ່ນໄປດ້ວຍພວງດອກໄມ້

Verse 28

अन्योन्यं सहसा दृप्ता निर्वहान्ति क्षिपन्ति च ।पतन्तश्पोत्पत्नत्यन्ये पातयन्त्यपरे परान् ।।।।

ດ້ວຍຄວາມຮ່າເຮືອງແລະຄວາມຄຶກຄື້ນກະທັນຫັນ ພວກເຂົາຍົກກັນແລະໂຍນກັນໄປມາ; ບາງຕົນກະໂດດຂຶ້ນໃນຂະນະທີ່ບາງຕົນລົ້ມລົງ ແລະບາງພວກກໍຜັກຄົນອື່ນໃຫ້ລົ້ມໃນການຫຼິ້ນຢ່າງຄຶກຄື້ນ

Verse 29

रावणो नो निहन्तव्यस्सर्वे च रजनीचराः ।इति गर्जन्ति हरयो राघवस्य समीपतः ।।।।

“ຣາວະນະຈະຕ້ອງຖືກພວກເຮົາສັງຫານ ພ້ອມທັງພວກຣາກສະຜູ້ທ່ອງຄ່ຳຄືນທັງໝົດ!” ດັ່ງນັ້ນຝູງວານອນຄຳຮ້ອງກຶກກ້ອງໃກ້ພຣະຣາຆະວະ (ພຣະຣາມ)។

Verse 30

पुरस्तादृषभो वीरो नील: कुमुद एव च ।पन्थानं शोधयन्तिस्म वानरैर्बहुभि स्सह ।।।।

ຂ້າງໜ້າ ວີຣະບຸລຸດ ຣິສະພະ, ນີລະ ແລະ ກຸມຸດະ ພ້ອມວານອນຫຼາຍພົນ ຄອຍສອດແນມ ແລະ ກຳຈັດອຸປະສັກ ເພື່ອຊຳລະເສັ້ນທາງຢູ່ເສມອ।

Verse 31

मध्ये तु राजा सुग्रीवो रामो लक्ष्मण एव च ।बलभिर्बहुभि र्भीमैर्वृताश्शत्रुनिबर्हणाः ।।।।

ທ່າມກາງກອງທັບ ມີພຣະຣາຊາສຸກຣີວະ ແລະ ພຣະຣາມກັບພຣະລັກສະມະນະ ຖືກຫ້ອມລ້ອມດ້ວຍນັກຮົບຫຼາຍພົນຜູ້ດຸດັນແລະມີພະລັງ—ຜູ້ທຳລາຍສັດຕູ।

Verse 32

हरिश्शतवलिर्वीरः कोटीभिर्दशभिर्वृतः ।सर्वामेको ह्यावष्टभ्य ररक्ष हरिवाहिनीम् ।।।।

ວານອນວີຣະບຸລຸດ ສະຕະວະລີ ຖືກຫ້ອມລ້ອມດ້ວຍທະຫານສິບໂກຕິ ໄດ້ຢືນຢັນຄ້ຳຈຸນແນວທັບ ແລະ ແມ່ນແຕ່ຜູ້ດຽວກໍປົກປ້ອງກອງວານອນທັງປວງ।

Verse 33

कोटीशतपरीवारः केसरी पनसो गजः ।अर्कश्चातिबल: पार्श्वमेकं तस्याभिरक्षति ।।।।

ດ້ວຍກອງຕິດຕາມໜຶ່ງຮ້ອຍໂກຕິ ເກສະຣີ, ປະນະສະ, ກະຊະ ແລະ ອາຣະກະ ພ້ອມອະຕິບະລະ ໄດ້ພິທັກຮັກສາປີກຂ້າງໜຶ່ງຂອງກອງທັບນັ້ນ។

Verse 34

सुषेणो जाम्बवांश्चैव ऋक्षैर्बहुभिरावृतौ ।सुग्रीवं पुरतः कृत्वा जघनं सम्ररक्षतुः ।।।।

ສຸເສນ ແລະ ຈາມບະວານ—ຖືກຫ້ອມລ້ອມໂດຍຝູງຫມີຫຼາຍ—ໄດ້ໃຫ້ສຸກຣີວຢູ່ຂ້າງໜ້າ ແລ້ວຄຸ້ມກັນແນວຫຼັງຂອງກອງທັບ។

Verse 35

तेषां सेनापतिर्वीरो नीलो वानरपुङ्गवः ।सम्पतन्पततां श्रेष्ठस्तद्बलं पर्यपालयात् ।।।।

ແມ່ທັບຜູ້ກ້າຫານຂອງພວກເຂົາ ຄື ນີລາ ວານອນຜູ້ເລີດ—ຍອດໃນຫມູ່ຜູ້ກະໂດດແລະລົງຢ່າງຄ່ອງແຄ່ວ—ເຄື່ອນໄຫວໄປມາໃນກອງທັບ ເພື່ອກວດກາ ແລະຈັດລະບຽບກຳລັງນັ້ນ។

Verse 36

दरीमुखः प्रजङ्घश्च रम्भोऽथ रभसः कपिः ।सर्वतश्च ययुर्वीरास्त्वरयन्तः प्लवङ्गमान् ।।।।

ດາຣີມຸຂ ປຣະຈັງຄະ ຣັມພະ ແລະ ກະປິ ຣະພະສະ—ວານອນວີລະບຸລຸດເຫຼົ່ານີ້—ເຄື່ອນໄຫວໄປທົ່ວທຸກທິດ ເພື່ອເຮັ່ງເຮົາແລະປຸກໃຈຝູງພລະວັງຄະມະຜູ້ກະໂດດທັງຫຼາຍ।

Verse 37

एवं ते हरिशार्दूला गच्छन्तो बलदर्पिताः ।अपश्यंस्ते गिरिश्रेष्ठं सह्यं द्रुमालतायुतम् ।।।।सरांसि च सुपुल्लानि तटाकानि वनानि च ।।।।

ດັ່ງນັ້ນ ວານອນດຸຈເສືອເຫຼົ່ານັ້ນ ຜູ້ຮື້ນເຮີງດ້ວຍພະລັງເມື່ອເດີນທາງ ໄດ້ເຫັນພູ ‘ສະຫຍະ’ ອັນເລີດສຸດໃນຫມູ່ພູ ປົກຄຸມດ້ວຍໄມ້ແລະເຄືອໄມ້; ພ້ອມທັງເຫັນທະເລສາບທີ່ດອກບົວບານສະພັ່ງ, ໜອງນ້ຳ ແລະປ່າໄມ້ຕ່າງໆ।

Verse 38

एवं ते हरिशार्दूला गच्छन्तो बलदर्पिताः ।अपश्यंस्ते गिरिश्रेष्ठं सह्यं द्रुमालतायुतम् ।।6.4.37।।सरांसि च सुपुल्लानि तटाकानि वनानि च ।।6.4.38।।

ດັ່ງນັ້ນ ວານອນດຸຈເສືອເຫຼົ່ານັ້ນ ຜູ້ພາກພູມໃນພະລັງເມື່ອເດີນໄປ ໄດ້ເບິ່ງພູ ‘ສະຫຍະ’ ອັນເລີດສຸດໃນຫມູ່ພູ ເຕັມໄປດ້ວຍໄມ້ແລະເຄືອໄມ້; ພ້ອມທັງທະເລສາບທີ່ດອກບົວບານສຸກງອມ, ໜອງນ້ຳ ແລະປ່າໄມ້ຕ່າງໆ ກໍປາກົດແກ່ສາຍຕາຂອງພວກເຂົາ។

Verse 39

रामस्य शासनं ज्ञात्वा भीमकोपस्य भीतवत् ।वर्जयन्नगराभ्याशां स्तथा जनपदानपि ।।।।सागरौघनिभं भीमं तद्वानरबलं महत् ।उत्ससर्प महाघोषं भीमघोषमिवार्णव: ।।।।

ເມື່ອຮູ້ພຣະບັນຊາຂອງພຣະຣາມ ແລະປານດັ່ງຢ້ານກົວພຣະພິໂຣດອັນນ່າສະພຶງ ກອງທັບວານອນອັນໃຫຍ່ໂຕ ດຸດດັ່ງຄືນຊົນຂອງມະຫາສະໝຸດ ກໍເຄື່ອນໜ້າໄປ ໂດຍຫຼີກເວັ້ນຊານເມືອງ ແລະບ້ານນາທັງຫຼາຍ ພ້ອມສົ່ງສຽງຮ້ອງກຶກກ້ອງນ່າຢ້ານ ດຸດດັ່ງມະຫາສະໝຸດຄຳຮາມ.

Verse 40

रामस्य शासनं ज्ञात्वा भीमकोपस्य भीतवत् ।वर्जयन्नगराभ्याशां स्तथा जनपदानपि ।।6.4.39।।सागरौघनिभं भीमं तद्वानरबलं महत् ।उत्ससर्प महाघोषं भीमघोषमिवार्णव: ।।6.4.40।।

ວານອນຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ ກວ້າງໃຫຍ່ດຸດຄືນຊົນຂອງມະຫາສະໝຸດ ເຄື່ອນໜ້າໄປພ້ອມສຽງຮ້ອງກຶກກ້ອງ; ແຕ່ເມື່ອຮູ້ພຣະບັນຊາຂອງພຣະຣາມ ປານດັ່ງຢ້ານກົວພຣະພິໂຣດອັນນ່າສະພຶງ ຈຶ່ງຫຼີກເວັ້ນທັງເມືອງແລະບ້ານນາ.

Verse 41

तस्यदाशरथे: पार्श्वे शूरास्ते कपिकुङजराः ।तोर्णमापुप्लुवु स्सर्वे सदश्वा इव चोदिताः ।।।।

ຂ້າງພຣະຣາມ ພຣະຣາຊະບຸດຂອງທະສະຣະຖ ວີຣະຊົນຈ້າວວານອນເຫຼົ່ານັ້ນ—ດຸດຊ້າງໃນຫມູ່ວານອນ—ພາກັນໂຜນໄປຂ້າງໜ້າຢ່າງວ່ອງໄວ ດຸດມ້າດີທີ່ຖືກຂັບເຮັ່ງ.

Verse 42

कपिभ्यामुह्यमानौ तौ शुशुभाते नरर्षभौ ।महाद्भ्यामिव सम्स्पृष्टौ ग्रहाभ्यां चन्द्रभास्करौ ।।।।

ເມື່ອຖືກວານອນສອງຕົວພາອຸ້ມຊ່ວຍໄປ ບຸລຸດຜູ້ປະເສີດທັງສອງນັ້ນກໍສ່ອງສະຫວ່າງຜ່ອງໃສ—ດຸດດວງຈັນແລະດວງອາທິດ ເມື່ອຖືກກຣະຫະອັນໃຫຍ່ສອງດວງແຕະຕ້ອງ.

Verse 43

ततो वानरराजेन लक्ष्मणेन सुपूजितः ।जगाम रामो धर्मात्मा ससैन्यो दक्षिणां दिशम् ।।।।

ຕໍ່ມາ ພຣະຣາມຜູ້ມີທຳມະ ໄດ້ຮັບການນົບນ້ອມບູຊາຢ່າງສູງສຸດຈາກພະຣາຊາແຫ່ງວານຣະ ແລະພຣະລັກສະມະນະ ແລ້ວຈຶ່ງນຳກອງທັບມຸ່ງໄປທາງທິດໃຕ້។

Verse 44

तमङ्गदगतो रामं लक्ष्मणश्शुभया गिरा ।उवाच परिपूर्णार्थ: स्मृतिमान् प्रतिभानवान् ।।।।

ພຣະລັກສະມະນະ ຜູ້ທີ່ອັງຄະດາເປັນຜູ້ພາໄປ ມີຄວາມຈື່ຈຳແນ່ນອນ ແລະປັນຍາແຫຼມຄົມ ມຸ່ງໃຫ້ພາລະກິດສຳເລັດຄົບຖ້ວນ ໄດ້ກ່າວກັບພຣະຣາມດ້ວຍຖ້ອຍຄຳອັນເປັນມົງຄຸນ។

Verse 45

हृतामवाप्य वैदेहीं क्षिप्रं हत्वा च रावणम् ।समृद्धार्थस्समृद्धार्थमयोध्यां प्रतियास्यसि ।।।।

ເມື່ອໄດ້ພຣະນາງໄວເທຫີກັບຄືນ ແລະປະຫານຣາວະນະໃຫ້ສິ້ນໄປໂດຍໄວ ພຣະອົງຈະເສດັດກັບອະໂຍທະຍາ ໃນຖານະຜູ້ສຳເລັດພາລະກິດ ແລະບັນລຸເປົ້າໝາຍອັນຊອບທຳແລ້ວ។

Verse 46

महान्ति च निमित्तानि दिवि भूमौ च राघव ।शुभानि तव पश्यामि सर्वाण्येनार्थसिद्धये ।अनुवाति शिवो वायु स्सेवां मृदुहित स्सुखः ।।।।

ໂອ ຣາຄະວະ, ຂ້າພະເຈົ້າເຫັນນິມິດອັນຍິ່ງໃຫຍ່ແລະເປັນມົງຄຸນແກ່ພຣະອົງ ທັງໃນຟ້າແລະໃນພື້ນດິນ ລ້ວນຊີ້ໄປສູ່ຄວາມສຳເລັດແຫ່ງພາລະກິດນີ້. ອີກທັງລົມອັນເປັນສິຣິມົງຄຸນກໍພັດມາຢ່າງອ່ອນໂຍນ ແລະສຸກສະບາຍ ຊ່ວຍເກື້ອກູນກອງທັບໃຫ້ກ້າວໜ້າ។

Verse 47

पूर्णवल्गुस्वराश्चेमे प्रवदन्ति मृगद्विजाः ।प्रसन्नाश्च दिश स्सर्वा विमलश्च दिवाकरः ।।।।

ສັດແລະນົກເຫຼົ່ານີ້ຮ້ອງສຽງເຕັມກຳລັງ ແລະຫວານໄພເຮາະ; ທິດທັງປວງສະງົບຜ່ອງໃສ ແລະພຣະອາທິດກໍສ່ອງແສງໃສສະອາດສວ່າງໄສ।

Verse 48

उशना च प्रसन्नार्चिरनु त्वां भार्गवो गतः ।।।।ब्रह्मराशिर्विशुद्धश्च शुद्दाश्च परमर्षयः ।अर्चिष्मन्तः प्रकाशन्ते ध्रुवं सर्वे प्रदक्षिणम् ।।।।

ອຸຊະນາ (ສຸກຣະ) ຜູ້ເປັນພາຣຄະວະ ຕາມຢູ່ຂ້າງຫຼັງທ່ານ ດ້ວຍປະກາຍແສງສະຫງົບຜ່ອງໃສ; ແລະບັນດາມະຫາຣິສີຜູ້ບໍລິສຸດຢ່າງຍິ່ງ ສ່ອງສະຫວ່າງດັ່ງໄຟ ລ້ອມວຽນຮອບດຣຸວະໂດຍປະທັກສິນາ (ວຽນຂວາ) ດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ—ເປັນນິມິດແນ່ນອນແຫ່ງຄວາມສໍາເລັດ.

Verse 49

उशना च प्रसन्नार्चिरनु त्वां भार्गवो गतः ।।6.4.48।।ब्रह्मराशिर्विशुद्धश्च शुद्दाश्च परमर्षयः ।अर्चिष्मन्तः प्रकाशन्ते ध्रुवं सर्वे प्रदक्षिणम् ।।6.4.49।।

ນິມິດດາວອັນດຽວກັນນີ້ ປາກົດຊ້ຳອີກ: ອຸຊະນາ (ສຸກຣະ) ສ່ອງສະຫວ່າງຢ່າງສະຫງົບຢູ່ຂ້າງຫຼັງທ່ານ ແລະມະຫາຣິສີຜູ້ສະຫວ່າງໄສ ວຽນຮອບດຣຸວະໂດຍປະທັກສິນາ (ວຽນຂວາ)—ເປັນການຢືນຢັນຢ່າງແຮງກ້າວ່າ ຄວາມສໍາເລັດອັນເປັນມົງຄຸນຈະບັງເກີດ.

Verse 50

त्रिशङ्कुर्विमलो भाति राजर्षिस्सपुरोहितः ।पितामहाः पुरोऽस्माकमिक्ष्वाकूणां महात्मनाम् ।।।।

ຕຣິສັງກຸ ຣາຊະຣິສີ ປາກົດສ່ອງສະຫວ່າງບໍລິສຸດ ພ້ອມດ້ວຍປຸໂຣຫິດຂອງທ່ານ; ທ່ານແມ່ນປິຕາມະຫາ—ບັນພະບຸລຸດຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ແຫ່ງວົງສາອິກສະວາກຸຜູ້ມີຈິດໃຈສູງ—ປາກົດຢູ່ຕໍ່ໜ້າເຮົາເປັນນິມິດອັນດີ.

Verse 51

विमले च प्रकाशेते विशाखे निरुपप्लुवे ।नक्षत्र वरमस्माकमिक्ष्वाकूणां महात्मनाम् ।।।।

ນັກສັດຣາ ວິສາຂາ ສ່ອງສະຫວ່າງແຈ້ງໃສ ບໍ່ມີອຸປະສັກກີດຂວາງ; ຖືກສັນລະເສີນວ່າເປັນນັກສັດຣາອັນປະເສີດທີ່ສຸດ ສໍາລັບວົງສາອິກສະວາກຸຜູ້ມີຈິດໃຈສູງຂອງເຮົາ.

Verse 52

नैरृतं नैरृतानां च नक्षत्रमभिपीड्यते ।मूलो मूलवता स्पृष्टो धूप्यते धूमकेतुना ।।।।

ດາວນັກສັດໄນຣຶຕະ—ອັນເກືອບກຽວກັບພວກໄນຣຶຕະ—ກຳລັງຖືກກົດຂີ່ຢ່າງໜັກ; ນັກສັດມູລາ (Mūla) ເມື່ອຖືກມູລະວະຕາ (Mūlavatā) ສຳຜັດແລ້ວ ຍັງຖືກທູມະເກຕຸ (Dhūmaketu) ດາວຫາງກົດຂີ່ຊ້ຳອີກ

Verse 53

सर्वं चैतद्विनाशाय राक्षसानामुप स्थितम् ।काले कालगृहीतानां नक्षत्र ग्रहपीडितम् ।।।।

ລາງທັງປວງນີ້ເກີດຂຶ້ນເພື່ອຄວາມວິນາດຂອງພວກຣາກສະ; ຜູ້ທີ່ຖືກກາລະ—ຈຸດຈົບທີ່ກຳນົດ—ຈັບກຸມແລ້ວ ເມື່ອເຖິງການກຳນົດ ຈະຖືກຄວາມກົດຂີ່ຈາກນັກສັດແລະຄຣາະ (graha) ຄືດາວແລະດາວເຄາະ ບີບຂະຍີ້

Verse 54

प्रसन्ना स्सुरसाश्चापो वनानि फलवन्ति च ।प्रवान्त्यभ्य नाधिकं गन्धान्यथर्तुकुसुमा द्रुमाः ।।।।

ນ້ຳໃສສະອາດແລະຫວານຊື່ນ; ປ່າໄມ້ກໍເຕັມໄປດ້ວຍໝາກໄມ້. ລົມຫອມພັດມາຢ່າງອ່ອນໂຍນບໍ່ຮຸນແຮງ ແລະຕົ້ນໄມ້ທັງຫຼາຍບານດອກດັ່ງຈະເກີນລະດູ—ທັງໝົດນີ້ເປັນນິມິດມົງຄຸນ

Verse 55

व्यूढानि कपिसैन्यानि प्रकाशन्तेऽधिकं प्रभो ।।।।देवानामिव सैन्यानि सङ्ग्रामे तारकामये। एवमार्य ।समीक्ष्यैतान्प्रीतो भवितुमर्हसि ।।।।

ຂ້າແຕ່ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ ກອງທັບວານອນທີ່ຈັດຮູບຂະບວນຢ່າງຖືກລະບຽບ ປາກົດສະຫວ່າງໄສຢ່າງຍິ່ງ—ດຸດດັ່ງກອງທັບເທວະໃນສົງຄາມອັນພຣ່າງພຣາຍດ້ວຍດາວ ເມື່ອປະຈັນໜ້າກັບ ຕາຣະກະ (Tāraka). ຂ້າແຕ່ອາຣະຍະ ເມື່ອພິຈາລະນາເຫັນການຈັດທັບນີ້ແລ້ວ ພຣະອົງຄວນຊື່ນບານ

Verse 56

व्यूढानि कपिसैन्यानि प्रकाशन्तेऽधिकं प्रभो ।।6.4.55।।देवानामिव सैन्यानि सङ्ग्रामे तारकामये। एवमार्य ।समीक्ष्यैतान्प्रीतो भवितुमर्हसि ।।6.4.56।।

ຂ້າແຕ່ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ ກອງທັບວານອນທີ່ຈັດຮູບຂະບວນຢ່າງຖືກລະບຽບ ປາກົດສະຫວ່າງໄສຢ່າງຫຼາຍ—ດຸດດັ່ງກອງທັບເທວະໃນສົງຄາມອັນໂດ່ງດັງກັບ ຕາຣະກະ (Tāraka). ຂ້າແຕ່ອາຣະຍະ ເມື່ອເຫັນການຈັດທັບນີ້ແລ້ວ ພຣະອົງຄວນປິຕິຍິນດີ

Verse 57

इति भ्रातरमाश्वास्य हृष्ट स्सौमित्रिरब्रवीत् ।अथावृत्य महीं कृत्स्नां जगाम महती चमू: ।।।।ऋक्षवानरशर्दूलैर्न खदंष्ट्रायुधैर्वुता ।

ດັ່ງນັ້ນ ສໍມິຕຣີ (ລັກສະມະນະ) ຜູ້ປິຕິຍິນດີ ໄດ້ປອບໃຈພີ່ຊາຍແລ້ວກ່າວຄໍາ. ຕໍ່ມາ ກອງທັບໃຫຍ່ກໍເຄື່ອນພົນ ແຜ່ຄຸ້ມທົ່ວພື້ນພິພົບ ໂດຍມີຝູງຫມີແລະວານອນຜູ້ກ້າຫານດຸດັ່ງເສືອ ອາວຸດແມ່ນເລັບແລະເຂົ້ວ ລ້ອມຮອບ.

Verse 58

काराग्रैश्चरणाग्रैश्च वानरै रुत्थितं रजः ।भीममन्तर्दधे लोकं निवार्य सवितुः प्रभाम् ।।।।पर्वतवनाकाशां दक्षिणां हरिवाहिनी ।छादयन्ती ययौ भीमा द्यामिवाम्बुदसन्ततिः ।।।।

ຝຸ່ນທີ່ຖືກຍົກຂຶ້ນໂດຍມືແລະຕີນຂອງວານອນ ກາຍເປັນນ່າຢ້ານກົວ ປົກຄຸມໂລກ ແລະກັ້ນຮັດສະມີຂອງພຣະອາທິດ. ກອງທັບວານອນທາງທິດໃຕ້ອັນດຸຮ້າຍ ເຄື່ອນພົນໄປ ປົກຄຸມພູເຂົາ ປ່າໄມ້ ແລະຟ້າ—ດັ່ງມວນເມກຫນາແນ່ນທີ່ແຜ່ຄຸມທ້ອງນະພາ.

Verse 59

काराग्रैश्चरणाग्रैश्च वानरै रुत्थितं रजः ।भीममन्तर्दधे लोकं निवार्य सवितुः प्रभाम् ।।6.4.58।। पर्वतवनाकाशां दक्षिणां हरिवाहिनी ।छादयन्ती ययौ भीमा द्यामिवाम्बुदसन्ततिः ।।6.4.59।।

ຝຸ່ນທີ່ຍົກຂຶ້ນໂດຍມືແລະຕີນຂອງວານອນ ກາຍເປັນອັນນ່າຢ້ານ ປົກຄຸມໂລກ ແລະກັ້ນແສງຂອງພຣະອາທິດ. ກອງທັບວານອນທາງທິດໃຕ້ອັນແຂງແກ່ງ ເຄື່ອນພົນໄປ ປົກຄຸມພູເຂົາ ປ່າ ແລະຟ້າ ດັ່ງຜືນເມກທີ່ແຜ່ຕໍ່ເນື່ອງເຕັມນະພາ.

Verse 60

उत्तरन्त्यां च सेनायां स्सततं बहुयोजनम् ।नदीस्रोतांसि सर्वाणि सस्यन्दुर्विपरीतवत् ।।।।

ເມື່ອກອງທັບຂ້າມໄປຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງເປັນຫຼາຍໂຢຊະນະ ກະແສນ້ໍາໃນແມ່ນ້ໍາທັງປວງກໍໄຫຼກັບທິດ ແລະປັ່ນປ່ວນ ປານດັ່ງມີນ້ໍາຖ້ວມ.

Verse 61

सरांसि विमलाम्भांसि द्रुमाकीर्णांश्च पर्वता ।समान् भूमिप्रदेशांश्च वनानि फलवन्ति च ।मध्येन च समन्ताच्च तिर्यक्चाथश्च समाऽविशत् ।।।।

ພວກເຂົາເຄື່ອນຜ່ານສະນ້ຳທີ່ນ້ຳໃສບໍລິສຸດ ຂ້າມພູເຂົາທີ່ໜາແນ່ນດ້ວຍໄມ້ພືດ ຜ່ານຜືນດິນຮາບພຽງ ແລະປ່າທີ່ອຸດົມດ້ວຍໝາກໄມ້; ທັງຜ່ານກາງ ທັງອ້ອມຮອບ ທັງຕັດສຽງ ແລະທັງລອດລຸ່ມ—ຮຸດໜ້າໄປທຸກທາງ.

Verse 62

समावृत्य महीं कृत्स्नां जगाम महती चमूः ।तेहृष्टवदना स्सर्वे जग्मुर्मारुतरंहसः ।।।।

ກອງທັບໃຫຍ່ນັ້ນຮຸດໜ້າໄປ ປົກຄຸມທົ່ວແຜ່ນດິນທັງປວງ; ທຸກຄົນໃບໜ້າປິຕິຍິນດີ ແລະເຄື່ອນໄປວ່ອງໄວດຸດລົມ.

Verse 63

हरयो राघवस्यार्थे समारोपितविक्रमाः ।।।।हर्षंवीर्य बलोद्रेकान्दर्शयन्तः परस्परम् ।यौवनोत्सेकजान्दर्पाद्विविधांश्चक्रुरध्वनि ।।।।

ເພື່ອພະລະກິດຂອງຣາຆະວະ (ພຣະຣາມ) ນັກຮົບວານະຣາໄດ້ຍົກຊູຄວາມກ້າຫານຂອງຕົນແລ້ວກ້າວໄປ; ພວກເຂົາສະແດງໃຫ້ກັນເຫັນຊຶ່ງປິຕິ ວິລະພາບ ແລະພະລັງທີ່ພຸ່ງພອງ; ຕາມທາງ ດ້ວຍຄວາມຜະຍອງອັນເກີດຈາກໄຟວັຍໜຸ່ມ ຈຶ່ງກະທຳທ່າທາງຄຶກຄືນຫຼາຍປະການ.

Verse 64

हरयो राघवस्यार्थे समारोपितविक्रमाः ।।6.4.63।।हर्षंवीर्य बलोद्रेकान्दर्शयन्तः परस्परम् ।यौवनोत्सेकजान्दर्पाद्विविधांश्चक्रुरध्वनि ।।6.4.64।।

ເພື່ອກິດຂອງຣາຆະວະ (ພຣະຣາມ) ນັກຮົບວານະຣາໄດ້ດຳເນີນໄປດ້ວຍວິລະກຳທີ່ຖືກຍົກຊູ; ພວກເຂົາສະແດງໃຫ້ກັນເຫັນຊຶ່ງຄວາມປິຕິ ຄວາມກ້າຫານ ແລະພະລັງທີ່ເພີ່ມພູນ; ຕາມທາງ ໂດຍຖືກກະຕຸ້ນດ້ວຍຄວາມຜະຍອງຈາກໄຟວັຍໜຸ່ມ ຈຶ່ງສະແດງທ່າທາງຄຶກຄືນຫຼາຍຢ່າງ.

Verse 65

तत्र केचिद्द्रुतं जग्मुरुत्पेतुश्च तथापरे ।केचित्किलकिलां चक्रुर्वानरा वनगोचराः ।।।।

ທີ່ນັ້ນ ວານະຣາຜູ້ທ່ອງໄປໃນປ່າ—ບາງພວກຮີບຮ້ອນພຸ້ນໜ້າໄປ ບາງພວກກະໂດດໄປຕາມທາງ ແລະບາງພວກກໍຮ້ອງສຽງແຫຼມ “ກິລະ-ກິລາ” ຕາມປະເພນີຂອງພວກເຂົາ.

Verse 66

प्रास्पोटयंश्च पुच्छानि सन्निजग्मु: पदान्यपि ।भुजावनिक्षिप्य शैलांश्च द्रुमानन्ये बभञ्जिरे ।।।।

ວານອນບາງພວກຟາດຫາງກະແທກພື້ນ ບາງພວກກະທືບຕີນຢ່າງແຮງ; ອື່ນໆເຫວັ່ງແຂນດ້ວຍກຳລັງມະຫາສານ ບົດຂີ້ຫີນຜາ ແລະຫັກຕົ້ນໄມ້.

Verse 67

आरोहन्तश्च शृङ्गाणि गिरीणां गिरिगोचराः ।महानादान्प्रमुञ्चन्ति क्ष्वेळ्वामन्ये प्रचक्रिरे ।।।।

ວານອນຜູ້ເດີນທາງຕາມພູເຂົາ ປີນຂຶ້ນສູ່ຍອດພູ ແລ້ວປ່ອຍສຽງຮ້ອງກຶກກ້ອງ; ອື່ນໆຮ້ອງຄຳຮາມ ແລະຫມຸນວຽນເປັນວົງກົມ.

Verse 68

ऊरुवेगैश्च ममृदुर्लताजालान्यनेकशः ।जृम्भमाणाश्च विक्रान्ता विचिक्रीडुश्शिलाद्रुमै ः ।।।।

ດ້ວຍແຮງແລະຄວາມໄວແຫ່ງຂາອ່ອນ ພວກເຂົາສະກັດຂາດເຄືອໄມ້ທີ່ພັນກັນຫຼາຍຊັ້ນ; ແລະຜູ້ກ້າຫານ ແມ່ນແຕ່ຂະນະຫາວ ກໍຍັງຫຼິ້ນໂດຍຫມຸນວຽນຫີນແລະຕົ້ນໄມ້.

Verse 69

शतश्शतसहस्रैश्च कोटिभिश्च सहस्रशः ।वानराणां सुघोराणां श्रीमत्परिवृता मही ।।।।

ແຜ່ນດິນອັນສະຫງ່າງາມຖືກຫ້ອມລ້ອມປົກຄຸມໂດຍວານອນຜູ້ນ່າຢ້ານຢ່າງຍິ່ງ—ເປັນຮ້ອຍໆ ເປັນແສນໆ ແລະເປັນໂກຕິນັບບໍ່ຖ້ວນ.

Verse 70

सा स्म याति दिवारात्रं महती हरिवाहिनी ।प्रहृष्टमुदितास्सेना सुग्रीवेणाभिपालिताः ।।।।वानरास्त्वरितं यान्ति सर्वे युद्धाभिनन्दिनः ।प्रमोक्षयिषव स्सीतां मुहूर्तं क्वापि नावसन् ।।।।

ກອງທັບວານອນອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ຢູ່ໃນການຄຸ້ມຄອງຂອງສຸຄຣີວ ເດີນທາງທັງກາງວັນແລະກາງຄືນ ດ້ວຍຄວາມປິຕິຍິນດີ. ວານອນທັງປວງເຮັ່ງຮີບໄປ ຍິນດີຕໍ່ສົງຄາມທີ່ຈະມາ; ດ້ວຍຈິດຕັ້ງໃຈຈະປົດປ່ອຍນາງສີຕາ ພວກເຂົາບໍ່ຢຸດພັກທີ່ໃດເລີຍ ແມ່ນແຕ່ຊົ່ວຂະນະດຽວ.

Verse 71

सा स्म याति दिवारात्रं महती हरिवाहिनी ।प्रहृष्टमुदितास्सेना सुग्रीवेणाभिपालिताः ।।6.4.70।।वानरास्त्वरितं यान्ति सर्वे युद्धाभिनन्दिनः ।प्रमोक्षयिषव स्सीतां मुहूर्तं क्वापि नावसन् ।।6.4.71।।

ກອງທັບວານອນອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ພາຍໃຕ້ການຄຸ້ມຄອງຂອງສຸຄຣີວ ຍັງຄົງກ້າວໜ້າທັງວັນທັງຄືນ ດ້ວຍຈິດໃຈຮຸ່ງເຮືອງ. ຍິນດີຕໍ່ສົງຄາມທີ່ຈະມາ ແລະມຸ່ງໝັ້ນຈະປົດປ່ອຍນາງສີຕາ ພວກເຂົາບໍ່ຢຸດຢູ່ໃສເລີຍ ແມ່ນແຕ່ຊົ່ວຄາວ.

Verse 72

ततः पादपसम्भाधं नानामृगसमायुताम ।सह्यपर्वतमासेदुर्मलयञ्च महीधरम् ।।।।

ຕໍ່ມາ ພວກເຂົາໄດ້ເຖິງພູສະຫຍາ ແລະພູມະລະຍະ ອັນໜາແນ້ນດ້ວຍຕົ້ນໄມ້ ແລະມີສັດປ່ານານາຊະນິດອາໄສຢູ່.

Verse 73

काननानि विचित्राणि नदी: प्रस्रवणानि च ।पश्यन्ननि ययौ रामस्सह्यस्य मलयस्य च ।।।।

ພຣະຣາມຍັງຄົງເດີນທາງຕໍ່ໄປ ໃນຂະນະທີ່ທອດພຣະເນດເບິ່ງປ່າໄມ້ອັນວິຈິດ ສາຍນ້ຳ ແລະນ້ຳພຸຕ່າງໆ ຂອງເທືອກເຂົາສະຫຍາ ແລະມະລະຍະ.

Verse 74

वकुळान्स्तिलकांश्चूतानसोकान् सिन्धुवारकान् ।करवीरांश्च तिनिशान् भजन्ति स्म प्लवङ्गगमाः ।।।।

ພວກພລະວັງຄະມະ—ວານອນຜູ້ເຄື່ອນໄຫວດ້ວຍການໂດດກະໂຈນ—ໄດ້ເຂົ້າໄປຊົມແລະນົບນ້ອມຕໍ່ຕົ້ນໄມ້ ວະກຸລາ, ຕິລະກະ, ຕົ້ນມ່ວງ, ອະໂສກະ, ສິນທຸວາຣະ, ກະຣະວີຣະ ແລະ ຕິນິສະ.

Verse 75

अङ्कोलांश्च करञ्चांश्च प्लक्षन्यग्रोधतिन्दुकान् ।जम्बुकामलकान्नापान्भजन्ति स्म प्लवङ्गमाः ।।।।

ຝູງວານອນໄດ້ເຂົ້າໄປອາໄສ ແລະຊື່ນຊົມຢູ່ຕາມຕົ້ນອັງໂກລ ກະຣັນຈະ ປລັກຊະ ນະຍະໂຄຣທະ ຕິນດຸກະ ຊັມບູ ອາມະລະກະ ແລະນີປະ។

Verse 76

प्रस्तरेषु च रम्येषु विविधाः काननद्रुमाः ।वायुवेगप्रचलिताः पुष्पैरवकिरन्ति तान् ।।।।

ຕົ້ນໄມ້ປ່ານານາຊະນິດທີ່ຢືນຢູ່ຕາມເນີນຫີນອັນງາມ ຖືກລົມແຮງພັດໃຫ້ໄຫວ ແລ້ວໂປຍດອກໄມ້ລົງເຫນືອພວກເຂົາ (ຝູງວານອນ)។

Verse 77

मारुतस्सुखसंस्पर्शो वाति चन्दनशीतलः ।षटपदैरनुकूजद्भिर्वनेषु मधुगन्धिषु ।।।।

ລົມມາຣຸດທີ່ສຳຜັດແລ້ວສຸກສະບາຍ ເຢັນດັ່ງໄມ້ຈັນທະນາ ພັດຜ່ານປ່າທີ່ຫອມຫວານດັ່ງນ້ຳເຜິ້ງ ມີສຽງເຜິ້ງຮ້ອງຫຶ່ງໆຄຽງຄູ່ໄປ।

Verse 78

अधिकं शैलराजस्तु धातुभिस्सुविभूषितः ।धातुभ्यःप्रसृतो रेणुर्वायुवेग विघट्टितः ।सुमहद्वानरानीकं छादयामास सर्वतः ।।।।

ພະຣາຊາແຫ່ງພູເຂົານັ້ນ ປະດັບງາມດ້ວຍແຮ່ທາດຫຼາກຫຼາຍ ຈຶ່ງສ່ອງປະກາຍສະຫວ່າງຍິ່ງ. ຝຸ່ນຈາກແຮ່ເຫຼົ່ານັ້ນ—ຖືກຍ່ຳຢຽບແລະລົມແຮງພັດກະຈາຍ—ລອຍຂຶ້ນປົກຄຸມກອງທັບວານອນອັນໃຫຍ່ຫຼວງຈາກທຸກທິດ।

Verse 79

गिरिप्रस्थेषु रम्येषु सर्वत सम्प्र पुष्पिताः ।केतकस्सिन्दुवाराश्च वासन्त्यश्च मनोरमाः ।।।।माधव्यो गन्धपूर्णाश्च कुन्दगुल्माश्च पुष्पिताः ।चिरिबिल्वा मधूकाश्च वञ्जुला प्रियकास्तथा ।।।।सुफूर्जकास्तिलकाश्चैव नागवृक्षाश्च पुष्पिताः ।चूताः पाटलयकाश्चैव कोविदाराश्च पुष्पिताः ।।।।मुचुलिन्दार्जुनाश्चैव शिंशुपाः कुटजास्तथा ।धवा श्शाल्मलयश्चैव रक्ता: कुरवकास्तथा ।।।।हिन्तालास्तिनिशाश्चैव चूर्णका नीपकास्तथा ।नीलाशोकाश्च वरणा अङ्कोलाः पद्मकास्तथा ।।।।प्लवमानै: प्लवंगैस्तु सर्वे पर्याकुलीकृतां ।।।।

ຕາມເນີນພູອັນງາມ ມີຕົ້ນໄມ້ແລະເຄືອໄມ້ບານສະພັ່ງທົ່ວທຸກທິດ—ເກຕະກາ ສິນດຸວາຣາ ແລະພືດພັນລະດູວະສັນອັນນ່າຊົມ; ມາທະວີ; ຊໍ່ດອກກຸນທະ ແລະກຸລມະທີ່ຫອມຟຸ້ງ; ຈິຣິບິລວະ ແລະມະທູກະ; ວັນຈຸລາ ແລະປຣິຍະກະ; ສຸຟູຣຊະກະ ແລະຕິລະກະ; ຕົ້ນນາກະທີ່ກຳລັງອອກດອກ; ຈູຕະ (ໝາກມ່ວງ) ປາຏະລີ ແລະໂກວິດາຣະ; ມຸຈຸລິນທະ ແລະອັຣຊຸນະ; ຊິມຊຸປາ ແລະກຸຏະຊະ; ທະວະ ແລະຊາລມະລີ; ກຸຣະວະກະສີແດງ; ຮິນຕາລະ ແລະຕິນິຊະ; ຈູຣະນະກະ ແລະນີປະກະ; ອະໂສກະສີນ້ຳເງິນເຂັ້ມ ວະຣະນະ ອັງໂກລ ແລະປັດມະກະ. ປ່າທັງຜືນນັ້ນຖືກຝູງວານອນທີ່ໂດດພຸ້ນໄປມາ ສັ່ນສະເທືອນແລະຄຶກຄື້ນວຸ່ນວາຍໄປທົ່ວ។

Verse 80

गिरिप्रस्थेषु रम्येषु सर्वत सम्प्र पुष्पिताः । केतकस्सिन्दुवाराश्च वासन्त्यश्च मनोरमाः ।।6.4.79।। माधव्यो गन्धपूर्णाश्च कुन्दगुल्माश्च पुष्पिताः ।चिरिबिल्वा मधूकाश्च वञ्जुला प्रियकास्तथा ।।6.4.80।।सुफूर्जकास्तिलकाश्चैव नागवृक्षाश्च पुष्पिताः ।चूताः पाटलयकाश्चैव कोविदाराश्च पुष्पिताः ।।6.4.81।। मुचुलिन्दार्जुनाश्चैव शिंशुपाः कुटजास्तथा । धवा श्शाल्मलयश्चैव रक्ता: कुरवकास्तथा ।।6.4.82।। हिन्तालास्तिनिशाश्चैव चूर्णका नीपकास्तथा ।नीलाशोकाश्च वरणा अङ्कोलाः पद्मकास्तथा ।।6.4.83।। प्लवमानै: प्लवंगैस्तु सर्वे पर्याकुलीकृतां ।।6.4.84।।

ທີ່ນັ້ນມີເຄືອມາທະວີອົບອວນດ້ວຍກິ່ນຫອມ ແລະພືດກຸນທະກັບກຸລມະກໍບານສະພັ່ງ; ອີກທັງຕົ້ນຈິຣິບິລວະ ຕົ້ນມະທູກະ ຕົ້ນວັນຈຸລະ ແລະຕົ້ນປຣິຍະກະ ກໍອອກດອກທົ່ວທຸກແຫ່ງ.

Verse 81

गिरिप्रस्थेषु रम्येषु सर्वत सम्प्र पुष्पिताः । केतकस्सिन्दुवाराश्च वासन्त्यश्च मनोरमाः ।।6.4.79।। माधव्यो गन्धपूर्णाश्च कुन्दगुल्माश्च पुष्पिताः ।चिरिबिल्वा मधूकाश्च वञ्जुला प्रियकास्तथा ।।6.4.80।।सुफूर्जकास्तिलकाश्चैव नागवृक्षाश्च पुष्पिताः ।चूताः पाटलयकाश्चैव कोविदाराश्च पुष्पिताः ।।6.4.81।। मुचुलिन्दार्जुनाश्चैव शिंशुपाः कुटजास्तथा । धवा श्शाल्मलयश्चैव रक्ता: कुरवकास्तथा ।।6.4.82।। हिन्तालास्तिनिशाश्चैव चूर्णका नीपकास्तथा ।नीलाशोकाश्च वरणा अङ्कोलाः पद्मकास्तथा ।।6.4.83।। प्लवमानै: प्लवंगैस्तु सर्वे पर्याकुलीकृतां ।।6.4.84।।

ຕາມໄຫຼ່ເຂົາອັນງາມນັ້ນ ຕົ້ນສຸຟູຣະຊະກະ ແລະຕົ້ນຕິລະກະ ພ້ອມທັງຕົ້ນນາຄະ ລ້ວນບານເຕັມທີ່; ແລະຕົ້ນມ່ວງ ຕົ້ນປາຏະລາ ກັບຕົ້ນໂກວິດາຣະ ກໍອອກດອກທັງສິ້ນ.

Verse 82

गिरिप्रस्थेषु रम्येषु सर्वत सम्प्र पुष्पिताः । केतकस्सिन्दुवाराश्च वासन्त्यश्च मनोरमाः ।।6.4.79।। माधव्यो गन्धपूर्णाश्च कुन्दगुल्माश्च पुष्पिताः ।चिरिबिल्वा मधूकाश्च वञ्जुला प्रियकास्तथा ।।6.4.80।।सुफूर्जकास्तिलकाश्चैव नागवृक्षाश्च पुष्पिताः ।चूताः पाटलयकाश्चैव कोविदाराश्च पुष्पिताः ।।6.4.81।। मुचुलिन्दार्जुनाश्चैव शिंशुपाः कुटजास्तथा । धवा श्शाल्मलयश्चैव रक्ता: कुरवकास्तथा ।।6.4.82।। हिन्तालास्तिनिशाश्चैव चूर्णका नीपकास्तथा ।नीलाशोकाश्च वरणा अङ्कोलाः पद्मकास्तथा ।।6.4.83।। प्लवमानै: प्लवंगैस्तु सर्वे पर्याकुलीकृतां ।।6.4.84।।

ທີ່ນັ້ນຍັງມີຕົ້ນມຸຈຸລິນດະ ແລະຕົ້ນອັຣຊຸນະ ພ້ອມທັງຕົ້ນຊິມຊຸປາ ແລະຕົ້ນກຸຏະຊະ; ຕົ້ນທະວະ ແລະຕົ້ນຊາລມະລີ ກໍມີດ້ວຍ—ພ້ອມກັບຕົ້ນກຸຣະວະກະທີ່ອອກດອກສີແດງ.

Verse 83

गिरिप्रस्थेषु रम्येषु सर्वत सम्प्र पुष्पिताः । केतकस्सिन्दुवाराश्च वासन्त्यश्च मनोरमाः ।।6.4.79।। माधव्यो गन्धपूर्णाश्च कुन्दगुल्माश्च पुष्पिताः ।चिरिबिल्वा मधूकाश्च वञ्जुला प्रियकास्तथा ।।6.4.80।।सुफूर्जकास्तिलकाश्चैव नागवृक्षाश्च पुष्पिताः ।चूताः पाटलयकाश्चैव कोविदाराश्च पुष्पिताः ।।6.4.81।। मुचुलिन्दार्जुनाश्चैव शिंशुपाः कुटजास्तथा । धवा श्शाल्मलयश्चैव रक्ता: कुरवकास्तथा ।।6.4.82।। हिन्तालास्तिनिशाश्चैव चूर्णका नीपकास्तथा ।नीलाशोकाश्च वरणा अङ्कोलाः पद्मकास्तथा ।।6.4.83।। प्लवमानै: प्लवंगैस्तु सर्वे पर्याकुलीकृतां ।।6.4.84।।

ທີ່ນັ້ນມີຕົ້ນຫິນຕາລະ ແລະຕົ້ນຕິນິຊະ ພ້ອມທັງຕົ້ນຈູຣະນະກະ ແລະຕົ້ນນີປະ; ອີກທັງຕົ້ນນີລາອະໂສກະ ຕົ້ນວະຣະນະ ຕົ້ນອັງໂກລະ ແລະຕົ້ນປັດມະກະ ກໍມີຢູ່ດ້ວຍ.

Verse 84

गिरिप्रस्थेषु रम्येषु सर्वत सम्प्र पुष्पिताः । केतकस्सिन्दुवाराश्च वासन्त्यश्च मनोरमाः ।।6.4.79।। माधव्यो गन्धपूर्णाश्च कुन्दगुल्माश्च पुष्पिताः ।चिरिबिल्वा मधूकाश्च वञ्जुला प्रियकास्तथा ।।6.4.80।।सुफूर्जकास्तिलकाश्चैव नागवृक्षाश्च पुष्पिताः ।चूताः पाटलयकाश्चैव कोविदाराश्च पुष्पिताः ।।6.4.81।। मुचुलिन्दार्जुनाश्चैव शिंशुपाः कुटजास्तथा । धवा श्शाल्मलयश्चैव रक्ता: कुरवकास्तथा ।।6.4.82।। हिन्तालास्तिनिशाश्चैव चूर्णका नीपकास्तथा ।नीलाशोकाश्च वरणा अङ्कोलाः पद्मकास्तथा ।।6.4.83।। प्लवमानै: प्लवंगैस्तु सर्वे पर्याकुलीकृतां ।।6.4.84।।

ດ້ວຍການໂດດພຸ້ນຂອງຝູງວານອນ ສະຖານທີ່ທັງປວງນັ້ນກໍເກີດຄວາມຄຶກຄື້ນ ແລະຄືກຄັກມີຊີວິດຊີວາ.

Verse 85

वाप्यस्तस्मिन् गिरौ शिता: पल्वलानि तथैव च ।चक्रवाकानुचरिताः कारण्डवनिषेविताः ।।।।प्लवैः क्रौञ्चेश्च सङ्कीर्णा वराहमृग सेविताः ।ऋक्षैस्तरक्षुभिस्सिम्हैश्शार्दूलैश्च भयावहैः ।।।।व्यालैश्च बहुभिर्भीमै स्सेव्यमाना स्समन्ततः ।पद्मैस्सौगन्दिकैः पुल्लैः कुमुदैश्चोत्पलैस्तथा ।।।।वारिजैर्विविधैः पुष्पै रम्यास्तत्र जलाशयाः ।

ໃນພູນັ້ນມີອ່າງນ້ຳເຢັນ ແລະຫນອງນ້ຳອີກດ້ວຍ; ເປັນທີ່ພັກພິງຂອງນົກຈັກຣະວາກະ ແລະມີນົກນ້ຳກາຣັນຑະວະມາເຂົ້າຫາເປັນນິດ.

Verse 86

वाप्यस्तस्मिन् गिरौ शिता: पल्वलानि तथैव च ।चक्रवाकानुचरिताः कारण्डवनिषेविताः ।।6.4.85।।प्लवैः क्रौञ्चेश्च सङ्कीर्णा वराहमृग सेविताः ।ऋक्षैस्तरक्षुभिस्सिम्हैश्शार्दूलैश्च भयावहैः ।।6.4.86।।व्यालैश्च बहुभिर्भीमै स्सेव्यमाना स्समन्ततः ।पद्मैस्सौगन्दिकैः पुल्लैः कुमुदैश्चोत्पलैस्तथा ।।6.4.87।।वारिजैर्विविधैः पुष्पै रम्यास्तत्र जलाशयाः ।

ບ່ອນນັ້ນເຕັມໄປດ້ວຍນົກນ້ຳ ແລະນົກກຣາວຍະຈະ; ມີໝູປ່າແລະກວາງມາອາໄສ; ຍັງເປັນທີ່ສິງສູ່ຂອງຫມີ, ໄຮຢີນາ, ສິງໂຕ ແລະເສືອອັນນ່າຢ້ານກົວ.

Verse 87

वाप्यस्तस्मिन् गिरौ शिता: पल्वलानि तथैव च ।चक्रवाकानुचरिताः कारण्डवनिषेविताः ।।6.4.85।।प्लवैः क्रौञ्चेश्च सङ्कीर्णा वराहमृग सेविताः ।ऋक्षैस्तरक्षुभिस्सिम्हैश्शार्दूलैश्च भयावहैः ।।6.4.86।।व्यालैश्च बहुभिर्भीमै स्सेव्यमाना स्समन्ततः ।पद्मैस्सौगन्दिकैः पुल्लैः कुमुदैश्चोत्पलैस्तथा ।।6.4.87।।वारिजैर्विविधैः पुष्पै रम्यास्तत्र जलाशयाः ।

ຮອບດ້ານທັງປວງມີສັດດຸຮ້າຍອັນນ່າສະພຶງກົວຫຼາຍຊະນິດມາອາໄສ; ແລະຍັງປະດັບດ້ວຍດອກບົວຫອມບານສະພັ່ງ, ປັດມະເສົາຄັນທິກະ, ພ້ອມດ້ວຍກຸມຸດ ແລະອຸດປະລະສີຟ້າ.

Verse 88

तस्य सानुषु कूजन्ति नानाद्विजगणास्तथा ।।।।स्नात्वा पीत्वोदकान्यत्र जले क्रीडन्ति वानराः ।अन्योन्यं प्लावयन्ति स्म शैलमारुह्य वानराः ।।।।

ຕາມໄຫຼ່ພູຂອງມັນ ຝູງນົກນານາຊະນິດກໍຮ້ອງຂັບຂານກ້ອງກັງວານ.

Verse 89

तस्य सानुषु कूजन्ति नानाद्विजगणास्तथा ।।6.4.88।। स्नात्वा पीत्वोदकान्यत्र जले क्रीडन्ति वानराः ।अन्योन्यं प्लावयन्ति स्म शैलमारुह्य वानराः ।।6.4.89।।

ທີ່ນັ້ນ ພວກວານະຣາ ຫຼັງຈາກອາບນ້ຳ ແລະດື່ມນ້ຳແລ້ວ ກໍເລີນຫຼິ້ນຢູ່ໃນຫນອງນ້ຳ; ປີນຂຶ້ນເທິງໂງ່ນຫີນ ແລ້ວສາດນ້ຳໃສ່ກັນ ໃຫ້ຊຸ່ມຊື່ນໃນການຫຼິ້ນ.

Verse 90

फलान्य मृतगन्धीनि मूलानि कुसुमानि च ।बभञ्जुर्वास्तत्र पादपानं मदोत्कटाः ।।।।

ທີ່ນັ້ນ ພວກວານະຣາຜູ້ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມຮື້ນເຮືອງ ປີນປ່າຍຕົ້ນໄມ້ ແລ້ວຫັກກິນຜົນໄມ້ຫອມດັ່ງອຳຣິຕະ ພ້ອມທັງຮາກໄມ້ ແລະດອກໄມ້.

Verse 91

द्रोणमात्रप्रमाणानि लम्बमानानि वानराः ।ययुः पिबन्त हृष्टास्ते मधूनि मधुपिङ्गलाः ।।।।

ວານະຣາຜູ້ມີດວງຕາສີນ້ຳເຜິ້ງເຫຼົ່ານັ້ນ ເດີນທາງຕໍ່ໄປດ້ວຍຄວາມປິຕິ ພ້ອມກັບດື່ມນ້ຳເຜິ້ງຈາກຮັງໃຫຍ່ທີ່ຫ້ອຍຢູ່ ແຕ່ລະຮັງມີຂະໜາດເທົ່າມາດຕາ «ໂດຣະນະ».

Verse 92

पादपानवभञ्जन्तो विकर्षन्त स्तथा लताः ।विधमन्तो गिरिवरान्प्रययुः प्लवगर्षभाः ।।।।

ບັນດາຜູ້ເປັນເລີດໃນຫມູ່ຜູ້ກະໂດດ (ພລະວະກະ) ກໍຮຸກໜ້າຕໍ່ໄປ—ຫັກຕົ້ນໄມ້, ດຶງຖອນເຄືອໄມ້, ແລະກະແທກກະທັ້ນແມ່ນແຕ່ພູເຂົາອັນປະເສີດ ໃນຂະນະທີ່ເດີນທາງ.

Verse 93

वृक्षेभ्योऽन्ये तु कपयो नदन्तो मधुदर्पिताः ।अन्ये वृक्षान्प्रपद्यन्ते प्रपिबन्त्यपि चापरे ।।।।

ວານອນບາງພວກ ເມົາມົນດ້ວຍນ້ຳເຜິ້ງ ຈຶ່ງຄະນອງຮ້ອງໂຮມເດີນໄປຫ່າງຈາກຕົ້ນໄມ້; ບາງພວກກໍຮີບຂຶ້ນຕົ້ນໄມ້ ແລະບາງພວກກໍໂດດເລັ່ນພ້ອມດື່ມຊ້ຳໆ

Verse 94

बभूव वसुधा तैस्तु सम्पूर्णा हरियूथपै: ।यथा कलमकेदारैः पक्वैरिव वसुन्दरा ।।।।

ແຜ່ນດິນກໍເຕັມໄປດ້ວຍຫົວໜ້າຝູງວານອນເຫຼົ່ານັ້ນ ດັ່ງຜືນດິນເປັນນາຂ້າວກະລະມະທີ່ສຸກງອມໜາແນ່ນ

Verse 95

महेन्द्रमथ सम्प्राप्य रामो राजीवलोचनः ।अध्यारोहन्महाबाहुश्शिखरं द्रुमभूषितम् ।।।।

ຕໍ່ມາ ພຣະຣາມຜູ້ມີນັຍນາດັ່ງດອກບົວ ຜູ້ມີແຂນອັນແຂງກ້າ ໄດ້ເຖິງພູມະເຫນທຣ ແລ້ວຂຶ້ນສູ່ຍອດພູທີ່ປະດັບດ້ວຍຕົ້ນໄມ້

Verse 96

ततश्शिखरमारुह्य रामो दशरथात्मजः ।कूर्ममीनसमाकीर्णमपश्यत्सलिलाकुलम् ।।।।

ແລ້ວພຣະຣາມ ພຣະໂອຣສຂອງທ້າວທະສະຣະຖ ເມື່ອຂຶ້ນຮອດຍອດພູ ກໍເຫັນມະຫາສະໝຸດ ນ້ຳຄື້ນຄວັ່ນໄຫວ ເຕັມໄປດ້ວຍເຕົ່າແລະປາ

Verse 97

ते सह्यं समतिक्रम्य मलयं च महागिरिम् ।आसेदुरानुपूर्व्येण समुद्रं भमनिस्स्वनम् ।।।।

ເຂົາເຈົ້າໄດ້ຂ້າມພູສະຫຍະ ແລ້ວຂ້າມພູມະລະຍະອັນໃຫຍ່ ຕາມລຳດັບ ຈົນສຸດທ້າຍໄດ້ເຖິງມະຫາສະໝຸດທີ່ຄຳຮ້ອງຄື້ນຄືນນ່າຢ້ານກົວ

Verse 98

अवरुह्य जगामाशु वेलावनमनुत्तमम् ।रामो रमयतां श्रेष्ट स्ससुग्रीव स्सलक्ष्मणः ।।।।

ແລ້ວພຣະຣາມ ຜູ້ປະເສີດຍິ່ງໃນບັນດາຜູ້ນຳຄວາມຊື່ນບານ ໄດ້ລົງມາແລ້ວໄປຢ່າງວ່ອງໄວສູ່ປ່າລະເມາະຊາຍຝັ່ງອັນຍອດຢ່າງ ພ້ອມດ້ວຍສຸກຣີວ ແລະ ພຣະລັກສະມະນະ.

Verse 99

अथ धौतोपलतलां तोयौघै स्सहसोत्थितैः ।वेलामासाद्य विपुलान्रामो वचनमब्रवीत् ।।।।

ຕໍ່ມາ ພຣະຣາມໄດ້ເຖິງຝັ່ງອັນກວ້າງໃຫຍ່ ທີ່ພື້ນຫີນຖືກກະແສຄື້ນນ້ຳທີ່ພຸ້ງຂຶ້ນຢ່າງແຮງຊັກລ້າງຈົນເງົາງາມ ແລ້ວພຣະອົງຈຶ່ງຕຣັດຖ້ອຍຄຳນີ້.

Verse 100

एते वयमनुप्राप्ता स्सुग्रीव वरुणालयम् ।इहेदानीं विचिन्ता साया नः पूर्वसमुत्थिता ।।।।

ໂອ ສຸກຣີວະ, ບັດນີ້ພວກເຮົາໄດ້ມາຮອດທີ່ພຳນັກຂອງພຣະວຣຸນະ ຄື ມະຫາສະໝຸດແລ້ວ. ບັດນີ້ໃນທີ່ນີ້ເອງ ພວກເຮົາຄວນປຶກສາຫາລືເຖິງແຜນການທີ່ເຄີຍເກີດຂຶ້ນໃນໃຈກ່ອນໜ້າ

Verse 101

अतः परमतीरोऽयं सागर स्सरितां पतिः ।न चायमनुपायेन शक्यस्तरितुमर्णवः ।।।।

ຖັດຈາກນີ້ໄປແມ່ນຝັ່ງອັນໄກ—ມະຫາສະໝຸດ ຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງແມ່ນ້ຳທັງປວງ. ແລະທະເລກວ້າງໃຫຍ່ນີ້ ບໍ່ອາດຂ້າມໄດ້ ຫາກບໍ່ມີວິທີຫຼືອຸບາຍ

Verse 102

तदिहैव निवेशोऽस्तु मन्त्रः प्रस्तूयतामिह ।यथेदं वानरबलं परं पारमवाप्नुयात् ।।।।

ດັ່ງນັ້ນ ໃຫ້ຕັ້ງຄ່າຍຢູ່ທີ່ນີ້ເອງ; ແລະໃຫ້ເລີ່ມປຶກສາຫາລືຢູ່ທີ່ນີ້ເອງ ເພື່ອໃຫ້ກອງທັບວານະຣະນີ້ ບັນລຸເຖິງຝັ່ງອັນໄກ

Verse 103

इतीव स महाबाहुस्सीताहरणकर्शितः ।रामस्सागरमासाद्य वासमाज्ञापयत्तदा ।।।।

ເມື່ອກ່າວດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ພຣະຣາມຜູ້ມີແຂນອັນແຂງກ້າ ຜູ້ຖືກທຸກຂ໌ເພາະການລັກພານາງສີຕາ ເມື່ອມາຮອດມະຫາສະໝຸດແລ້ວ ໃນຂະນະນັ້ນກໍມີພຣະບັນຊາໃຫ້ກອງທັບເຂົ້າພັກຕັ້ງຄ່າຍ

Verse 104

सर्वा स्सेना निवेश्यन्तां वेलायां हरिपुङ्गव ।सम्प्राप्तो मन्त्रकालो नस्सागरस्येह लङ्घने ।।।।

(ພຣະຣາມຕັດວ່າ) “ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນຫມູ່ວານະຣະ, ໃຫ້ກອງທັບທັງໝົດຕັ້ງຄ່າຍຢູ່ຊາຍຝັ່ງທະເລ. ບັດນີ້ເຖິງເວລາປຶກສາແລ້ວ—ວ່າພວກເຮົາຈະຂ້າມມະຫາສະໝຸດນີ້ຈາກທີ່ນີ້ແນວໃດ”

Verse 105

स्वां स्वां सेनां समुत्सृज्य मा च कश्चित्कुतो व्रजेत् ।गच्छन्तु वानराश्शूराज्ञेयं छन्नं भयं च नः ।।।।

ຢ່າໃຫ້ຜູ້ໃດລະທິ້ງກອງຂອງຕົນແລ້ວໄປທີ່ໃດເລີຍ. ໃຫ້ວານະຣະຜູ້ກ້າຫານເຝົ້າຍາມ; ຈົ່ງຮູ້ວ່າອັນຕະລາຍອາດຊ່ອນເຊື່ອນຈາກເຮົາໄດ້.

Verse 106

रामस्य वचनं श्रुत्वा सुग्रीव स्सहलक्ष्मणः ।सेनां निवेशयततीरे सागरस्य द्रुमायुते ।।।।

ເມື່ອໄດ້ຟັງພຣະວັດຈະນະຂອງພຣະຣາມແລ້ວ ສຸກຣີວ—ພ້ອມດ້ວຍພຣະລັກສະມະນະ—ໄດ້ໃຫ້ກອງທັບຕັ້ງຄ່າຍຢູ່ຝັ່ງມະຫາສະມຸດ ຕາມຊາຍຝັ່ງທີ່ໜາແນ້ນດ້ວຍພົ້ນໄມ້.

Verse 107

विरराज समीपस्थं सागरस्य तु तद्बलम् ।मधुपाण्डुजल श्रशीमान् द्वितीय इव सागरः ।।।।

ກອງທັບນັ້ນທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃກ້ທະເລ ກໍສ່ອງປະກາຍຮຸ່ງເຮືອງ ດຸດດັ່ງມະຫາສະມຸດທີ່ສອງອັນງາມສົດ ມີນ້ຳສີເຫຼືອງອຳພັນ.

Verse 108

वेलावनमुपागम्य ततस्ते हरिपुङ्गवाः ।निविष्टाश्च परं पारं काङ्क्षमाणा महोदधेः ।।।।

ຕໍ່ມາ ວານະຣະຜູ້ເລີດເຫຼົ່ານັ້ນ ເມື່ອໄປຮອດປ່າຊາຍຝັ່ງ ກໍພັກຢູ່ທີ່ນັ້ນ ດ້ວຍໃຈປາຖະໜາຈະໄປເຖິງຝັ່ງໄກຂອງມະຫາສະມຸດ.

Verse 109

तेषां निविशमानानां सैन्यसन्नाहनिस्स्वनः ।अन्तर्धाय महानादमर्णवस्य प्रशुश्रुवे ।।।।

ເມື່ອພວກເຂົາກຳລັງຈັດຕັ້ງທີ່ພັກ ສຽງອື້ອຶງແຫ່ງການຕຽມກອງທັບກໍດັງກ້ອງ ຈົນກົດກັ້ນແລະກົບສຽງຄຳຮາມອັນຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງທະເລ.

Verse 110

सा वानराणां ध्वजिनी सुग्रीवेणाभिपालिता ।त्रिधा निविष्टा महती रामस्यार्थपराऽभवत् ।।।।

ກອງທັບວານະຣອັນໃຫຍ່ນັ້ນ ມີສຸກຣີວະເປັນຜູ້ຄຸ້ມຄອງປົກປ້ອງ ໄດ້ຕັ້ງຄ່າຍເປັນສາມກອງ ແລະມຸ່ງໝັ້ນຢ່າງເຕັມໃຈເພື່ອສຳເລັດພຣະປະສົງຂອງພຣະຣາມ.

Verse 111

सा महार्णवमासाद्य हृष्टा वानरवाहिनी ।वायुवेगसमाधूतं पश्यमाना महार्णवम् ।।।।

ເມື່ອກອງທັບວານະຣໄປຮອດມະຫາສະມຸດ ກໍເກີດຄວາມປິຕິຍິນດີ ເບິ່ງເຫັນທະເລອັນກວ້າງໃຫຍ່ ຖືກລົມແຮງພັດກະແທກຈົນຄື້ນຄອງປັ່ນປ່ວນ.

Verse 112

दूरपारमसम्बाधं रक्षोगणनिषेवितम् ।पश्यन्तो वरुणावासं निषेदुर्हरियूथपाः ।।।।

ເມື່ອຫົວໜ້າກອງວານະຣເບິ່ງເຫັນມະຫາສະມຸດອັນເປັນທີ່ສະຖິດຂອງພຣະວະຣຸນ—ຝັ່ງອີກຟາກໄກຫ່າງ ກວ້າງໃຫຍ່ບໍ່ມີສິ່ງກີດຂວາງ ແລະມີຝູງຣາກສະສະເຂົ້າອາໄສ—ພວກເຂົາຈຶ່ງນັ່ງລົງເພື່ອປຶກສາຫາລື.

Verse 113

चण्डनक्रग्राहं घोरं क्षपादौ दिवसक्ष्ये ।हसन्तमिव फेनौघैर्नृत्यन्तमिव चोर्मिभिः ।।।।

ໃນຍາມຕາເວັນຕົກ ແລະເມື່ອຄ່ຳຄືນເລີ່ມຕົ້ນ ມະຫາສະມຸດອັນນ່າຢ້ານ—ມີຈະເລ້ແຮງກ້າ ແລະສັດນ້ຳຜູ້ຈັບກຸມ—ຄືກັບຫົວເຮາະດ້ວຍກອງຟອງຂາວ ແລະຄືກັບຟ້ອນລຳດ້ວຍຄື້ນທີ່ຊັດຊ້ອນ.

Verse 114

चन्द्रोदये समुद्भूतं प्रतिचन्द्रसमाकुलम् ।चण्डानिलमहाग्राहैः कीर्णं तिमितिमिङ्गिलैः ।।।।

ເມື່ອພະຈັນຂຶ້ນ ມະຫາສະມຸດກໍພອງຄື້ນ ແອດແນ່ນໄປດ້ວຍເງົາສະທ້ອນພະຈັນຫຼາຍປະການ; ແລະກະຈາຍໄປດ້ວຍສັດທະເລຍັກຜູ້ກຳຈັບທະເລທີ່ຖືກລົມກ້າພັດພາ ພ້ອມທັງອະສູຣທິມິຕິມິງກິລາອັນນ່າຢ້ານກົວ.

Verse 115

दीप्तभोगैरिवाकीर्णं भुजङ्गैर्वरुणालयम् ।अवगाढं महासत्त्वैर्नानाशैलसमाकुलम् ।सुदुर्गं दुर्गमार्गं तमगाध मसुरालयम् ।।।।

ຖິ່ນພຳນັກແຫ່ງພະວຣຸນະນັ້ນ ເບິ່ງຄືຖືກກະຈາຍໄປດ້ວຍນາຄາ ດັ່ງຂົວງຂອງມັນທີ່ສະຫວ່າງໄຟ. ມັນດຳລົງລຶກລົງໄປ ມີມະຫາສັດຜູ້ກ້າແຂງຢູ່ພາຍໃນ ແອດແນ່ນດ້ວຍພູໃຕ້ນ້ຳນານາ—ເປັນທາງຜ່ານທີ່ຍາກຢິ່ງ ຢັ່ງບໍ່ເຖິງ ດັ່ງໂລກບາດານອັນນ່າສະພຶງກົວ.

Verse 116

मकरैर्नागभोगैश्च विगाढा वातलोलिताः ।उत्पेतुश्च निपेतुश्च प्रवृद्धा जलराशयः ।।।।

ມວນນ້ຳອັນໜາແນ່ນ ຖືກລົມພັດໃຫ້ໂຄງເຄງ ແລະຖືກກົດລົງໄປໃນຄວາມລຶກ ກໍພຸ່ງຂຶ້ນແລ້ວຕົກລົງອີກ—ໜາແນ່ນໄປດ້ວຍມະກະຣາ ແລະຂົວງຂອງນາຄາ.

Verse 117

अग्निचूर्णमिवाविद्धं भास्वराम्बुमहोरगम् ।सुरारिविषयं घोरं पाताळविषमं सदा ।।।।

ທະເລນັ້ນເບິ່ງຄືຖືກຈິ້ມດ້ວຍປະກາຍໄຟລະອຽດ; ນ້ຳອັນສະຫວ່າງຂອງມັນເຕັມໄປດ້ວຍງູຍັກອັນມີ຤ິດ—ນ່າຢ້ານກົວ ດັ່ງແດນຂອງສັດຕູແຫ່ງເທວະ ແລະຄ້າຍຄວາມນ່າສະພຶງກົວອັນຂຸລຂະຂອງປາຕາລະຢູ່ເສມອ.

Verse 118

सागरं चाम्बरप्रख्यमम्बरं सागरोपमम् ।सागरं चाम्बरं चेति निर्विशेष मदृश्यत ।।।।

ທະເລເບິ່ງຄືຟ້າ ແລະຟ້າກໍເບິ່ງຄືທະເລ; ທະເລແລະນະພາກາດປານດັ່ງບໍ່ມີຄວາມແຕກຕ່າງ ບໍ່ປາກົດສິ່ງໃດໃຫ້ເຫັນເປັນຂໍ້ແຍກ.

Verse 119

सम्पृक्तं नभसाप्यम्भस्सम्पृक्तं च नभोऽम्भसा ।तादृग्रूपेच दृश्यते तारारत्नसमाकुले ।।।।

ເຫັນດັ່ງວ່ານ້ຳປະສົມກັບຟ້າ ແລະຟ້າກໍປະສົມກັບນ້ຳ; ໃນຮູບພາບອັນກົມກຽວນັ້ນ ເຫັນທັງສອງ—ເທິງເຕັມໄປດ້ວຍດາວ ລຸ່ມສ່ອງປະກາຍດັ່ງແກ້ວມະນີ.

Verse 120

समुत्पतितमेघस्य वीचिमालाकुलस्य च ।विशेषो न द्वयोरासीत्सागरस्याम्बरस्य च ।।।।

ເມື່ອເມກພຸ້ງຂຶ້ນສູງ ແລະຄື້ນທະເລກໍກະຈຸກກະຈິກເປັນພວງພວງ ຈຶ່ງເຫັນປານວ່າ ທະເລແລະຟ້າບໍ່ມີຄວາມແຕກຕ່າງກັນ.

Verse 121

अन्योन्यैराहता स्सक्ता स्सस्वनुर्भीमनिस्स्वनाः ।ऊर्मयस्सिन्धुराजस्य महाभेर्य इवाहवे ।।।।

ຄື້ນຂອງພະຣາຊາແຫ່ງສະມຸດ ກະແທກກັນແລະເກາະກ່ຽວກັນ ຄໍາຮ້ອງຄໍາຮາມດ້ວຍສຽງນ່າສະພຶງກົວ—ດັ່ງກອງກະຫຼອງສົງຄາມອັນໃຫຍ່ໃນສະໜາມຮົບ ປານຈະທ້າທາຍ.

Verse 122

रत्नौघ जलसन्नादं विषक्तमिव वायुना ।उत्पतन्तमिव क्रुद्धं यादोगणसमाकुलम् ।।।।ददृशुस्ते महोत्साह वाताहतजलाशयम् ।अनिलोद्धूतमाकाशे प्रवल्गन्त ममिवोर्मिभिः ।।।।

ນັກຮົບຜູ້ມີມະຫາອຸດສາຫະເຫຼົ່ານັ້ນ ໄດ້ເຫັນທະເລ: ສຽງນ້ໍາກ້ອງກັງວານເທິງກອງຣັດນະ ປານວ່າຖືກລົມອັດແນ່ນແລະຜັກດັນ; ພຸ້ງຂຶ້ນດັ່ງໂກດເກຣີຍວ ເຕັມໄປດ້ວຍຝູງສັດນ້ໍາ; ຄື້ນແລ້ວຄື້ນເລົ່າໂດດຂຶ້ນ ປານຖືກພາຍຸໂຍນຂຶ້ນສູ່ຟ້າ.

Verse 123

रत्नौघ जलसन्नादं विषक्तमिव वायुना ।उत्पतन्तमिव क्रुद्धं यादोगणसमाकुलम् ।।6.4.122।।ददृशुस्ते महोत्साह वाताहतजलाशयम् ।अनिलोद्धूतमाकाशे प्रवल्गन्त ममिवोर्मिभिः ।।6.4.123।।

ນັກຮົບຜູ້ມີມະຫາອຸດສາຫະໄດ້ເຫັນມະຫາສະໝຸດຖືກລົມຟາດຟັນ ກ້ອງກັງວານຈາກຄວາມເລິກທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍຮັດຕະນະ ແອອັດດ້ວຍຝູງສັດນ້ຳ ແລະດັ່ງຄົນໂກດ ຊັດຄື້ນຂຶ້ນສູ່ຟ້າ.

Verse 124

ततो विस्मयमापन्ना हरयो ददृशुर्हरयस्तदा ।भ्रान्तोर्मिजालसन्नादं प्रलोलमिव सागरम् ।।।।

ແລ້ວຝູງວານອນກໍຕົກຕະລຶງ ໄດ້ເຫັນມະຫາສະໝຸດທີ່ສົ່ງສຽງດັງຈາກຂ່າຍຄື້ນທີ່ກົກກັນກົງກວນ ບໍ່ສະຫງົບ ແລະປັ່ນປ່ວນຮຸນແຮງ ດັ່ງຜູ້ກຳລັງທຸກທ້ອນ.