Shloka 26

समुद्रतट-प्रयाणम् तथा वेलावन-निवेशः

March to the Seacoast and Encampment at the Shore

Devanagari script

आप्लवन्तः प्लवन्तश्च गर्जन्तश्च प्लवङ्गमाः ।क्षेवळन्तो निनदन्तस्ते जग्मुर्वै दक्षिणां दिशम् ।।।।

Transliteration

āplavantaḥ plavantaś ca garjantaś ca plavaṅgamāḥ | kṣevaḷanto ninadantas te jagmur vai dakṣiṇāṃ diśam ||

Translation

ພວກພລະວັງຄະມະກະໂດດພຸ້ນ ກະໂດດລອຍ ຄໍາຮ້ອງຄໍາຮາມ ແລະຮ້ອງເອີ້ນກັນ ກໍໄດ້ໄປສູ່ທິດໃຕ້ແທ້ໆ—ທ່າທາງຄືຫຼິ້ນແຕ່ໃຈພ້ອມຮົບ

Word by Word

• आप्लवन्तः: leaping
• आप्लवन्तः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: ā-√प्लु (धातु)
• Form: वर्तमानकृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘leaping/running up’

• प्लवन्तः: jumping
• प्लवन्तः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: √प्लु (धातु)
• Form: वर्तमानकृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘jumping’

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/connector)
• Type: Indeclinable
• Root: ca (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• गर्जन्तः: roaring
• गर्जन्तः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: √गर्ज् (धातु)
• Form: वर्तमानकृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘roaring’

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/connector)
• Type: Indeclinable
• Root: ca (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• प्लवङ्गमाः: monkeys/vanaras
• प्लवङ्गमाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: plavaṅgama (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• क्ष्वेळन्तः: sporting
• क्ष्वेळन्तः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: √क्ष्वेल् (धातु)
• Form: वर्तमानकृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘sporting/playing’

• निनदन्तः: shouting
• निनदन्तः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: √नद् (धातु)
• Form: वर्तमानकृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘shouting’

• ते: they/those
• ते: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: tad (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• जग्मुः: went
• जग्मुः: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √गम् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपदम्

• वै: indeed
• वै: Sambandha (सम्बन्ध/particle)
• Type: Indeclinable
• Root: vai (अव्यय)
• Form: निपात (particle), अवधान/निश्चयार्थ (indeed)

• दक्षिणाम्: southern
• दक्षिणाम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: dakṣiṇa (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘southern’ (diśam इति विशेषण)

• दिशम्: direction
• दिशम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: diś (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

Context

The monkeys went towards southern direction playing, leaping, running and roaring like lions.

Characters & Entities

• plavaṅgamas (vānaras)
• southern direction

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is channeling strength rightly: exuberance is not wasted but directed toward the protection of a just objective.

What is the narrative situation?

The army’s march is vividly described—the vānaras move south with loud, energetic motions as they proceed toward confrontation.

Which character virtue is emphasized?

Fearless enthusiasm and unity among the vānaras in service of Rāma’s righteous mission.