Sarga 92

Verse 1

ततस्तां रजनीमुष्य भरतस्सपरिच्छदः। कृतातिथ्यो भरद्वाजं कामादभिजगाम ह।।2.92.1।।

ຕໍ່ມາ ຫຼັງຈາກພັກຄ່ຳຄືນນັ້ນແລ້ວ ແລະໄດ້ຮັບການຕ້ອນຮັບເປັນອະຕິຖີຢ່າງຄົບຖ້ວນ ພຣະພະຣະຕະພ້ອມດ້ວຍບໍລິວານ ແລະ ສຳພາລະ ດ້ວຍຈຸດປະສົງໃນໃຈ ໄດ້ເຂົ້າໄປຫາ຤ິສີພຣະພາຣະດວາຊ

Verse 2

तं ऋषिः पुरुषव्याघ्रं प्राञ्जलिं प्रेक्ष्य चाऽगतम्।हुताग्निहोत्रो भरतं भरद्वाजोऽभ्यभाषत।।2.92.2।।

ເມື່ອພຣະຣິສີເຫັນພຣະພະຣະຕະ—ເສືອໃນຫມູ່ມະນຸດ—ເດີນມາດ້ວຍມືປະນົມ ພຣະພະຣະດວາຊະ ຫຼັງຈາກສໍາເລັດພິທີອັກນິໂຫຕຣະແຫ່ງໄຟແລ້ວ ກໍໄດ້ກ່າວທັກພຣະພະຣະຕະ

Verse 3

कच्चिदत्र सुखा रात्रिस्तवास्मद्विषये गता। समग्रस्ते जनः कच्चिदातिथ्ये शंस मेऽनघ।।2.92.3।।

ໂອ ຜູ້ບໍ່ມີມົນທິນ ຄືນນີ້ທ່ານໄດ້ພັກຢູ່ໃນອາສຣົມຂອງພວກເຮົາຢ່າງສຸກສະບາຍບໍ? ແລະຈົ່ງບອກດ້ວຍວ່າ ຜູ້ຄົນຂອງທ່ານທັງໝົດ ໄດ້ຮັບການຕ້ອນຮັບແລະອຸປັດຖາກຕາມທໍາອາຕິຖີຢ່າງຄົບຖ້ວນບໍ.

Verse 4

तमुवाचाञ्जलिं कृत्वा भरतोऽभिप्रणम्य च। आश्रमादभिनिष्क्रान्तमृषिमुत्तमतेजसम्।।2.92.4।।

ພຣະພຣະຕະ ປະນົມຝາມື ແລະກໍານົດນົບນ້ອມ ແລ້ວກ່າວຕໍ່ລຶສີຜູ້ມີຣັດສະມີອັນສູງສຸດ ເມື່ອທ່ານອອກມາຈາກອາສຣົມ.

Verse 5

ससुखोषितोऽस्मि भगवन्समग्रबलवाहनः। तर्पितस्सर्वकामैश्च सामात्यो बलवत्त्वया।।2.92.5।।

“ຂ້າແຕ່ພຣະພະຄະວັນ ຂ້າພະເຈົ້າພ້ອມດ້ວຍອໍາມາດ ກໍາລັງທັບຄົບຖ້ວນ ແລະສັດພາຫະນະຂົນສົ່ງ ໄດ້ພັກຄ້າງຄືນຢ່າງຜາສຸກ; ໂດຍອານຸພາບແລະເມດຕາຂອງທ່ານ ພວກເຮົາອິ່ມເອມບໍລິບູນໃນທຸກຄວາມຈໍາເປັນ ແລະທຸກຄວາມປາຖະໜາ.”

Verse 6

अपेतक्लमसन्तापा स्सुभिक्षास्सुप्रतिश्रयाः। अपि प्रेष्यानुपादाय सर्वे स्म सुसुखोषिताः।।2.92.6।।

ພວກເຮົາທຸກຄົນ—ແມ່ນແຕ່ຜູ້ສົ່ງຂ່າວກໍດີ—ປາສະຈາກຄວາມເມື່ອຍລ້າແລະຄວາມທຸກຮ້ອນ; ມີສຽງສະບຽງພຽງພໍ ມີທີ່ພັກອາໄສດີ ແລະໄດ້ຜ່ານຄືນໄປດ້ວຍຄວາມສະດວກສະບາຍ.

Verse 7

आमन्त्रयेऽहं भगवन् कामं त्वामृषिसत्तमः। समीपं प्रस्थितं भ्रातुर्मैत्रेणेक्षस्व चक्षुषा।।2.92.7।।

ໂອ ພຣະຜູ້ຄວນເຄົາລົບ ຜູ້ປະເສີດສຸດໃນຫມູ່ລະສີ ບັດນີ້ຂ້າພະເຈົ້າຂໍລາຈາກທ່ານ; ເມື່ອຂ້າພະເຈົ້າອອກເດີນທາງໄປໃກ້ພີ່ນ້ອງຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ຂໍທ່ານໂປດເບິ່ງຂ້າພະເຈົ້າດ້ວຍສາຍຕາແຫ່ງມິດຕະພາບ ແລະພອນອັນດີງາມ.

Verse 8

आश्रमं तस्य धर्मज्ञ धार्मिकस्य महात्मनः। आचक्ष्व कतमो मार्गः कियानिति च शंस मे।।2.92.8।।

ໂອ ຜູ້ຮູ້ທຳ ຂໍທ່ານແຈ້ງໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າຮູ້ເຖິງອາສຣົມຂອງມະຫາວິນຍານຜູ້ຖືທຳນັ້ນ: ຄວນໄປທາງໃດ ແລະຈາກນີ້ໄກເທົ່າໃດ?

Verse 9

इति पृष्टस्तु भरतं भ्रातृदर्शनलालसम्। प्रत्युवाच महातेजा भरद्वाजो महातपाः।।2.92.9।।

ເມື່ອຖືກທູນຖາມດັ່ງນັ້ນ ພຣະລິສີພຣະພາຣະດວາຊ ຜູ້ເປັນມະຫາຕະປະ ມີເທຊະທາງຈິດອັນສະຫວ່າງ ໄດ້ຕອບພຣະພາຣະຕ ຜູ້ປາຖະນາຈະເຫັນພຣະອ້າຍຂອງຕົນ.

Verse 10

भरतार्धतृतीयेषु योजनेष्वजने वने। चित्रकूटो गिरिस्तत्र रम्यनिर्झरकाननः।।2.92.10।।

ໂອ ພຣະພະຣະຕະ, ຈາກນີ້ໄປສາມຍົຊະນະກັບອີກເຄິ່ງ ໃນປ່າອັນສະຫງົບໂດດດ່ຽວ ມີພູຈິຕຣະກູຏຕັ້ງຢູ່ ງາມດ້ວຍທາຣນ້ຳ ແລະ ປ່າໄມ້ອັນຮື່ນຮົມ

Verse 11

उत्तरं पार्श्वमासाद्य तस्य मन्दाकिनी नदी। पुष्पितद्रुमसञ्छन्ना रम्यपुष्पितकानना।।2.92.11।।

ເມື່ອເຂົ້າເຖິງດ້ານເໜືອຂອງພູນັ້ນ ມີແມ່ນ້ຳມັນດາກິນີໄຫຼຜ່ານ; ຝັ່ງນ້ຳຖືກປົກຄຸມດ້ວຍຕົ້ນໄມ້ອອກດອກ ແລະ ປ່າດອກໄມ້ບານອັນງາມສະຫງ່າ

Verse 12

अनन्तरं तत्सरितश्चित्रकूटश्च पर्वतः। तयोः पर्णकुटी तात तत्र तौ वसतो ध्रुवम्।।2.92.12।।

ລູກເອີຍ, ພົ້ນຈາກແມ່ນ້ຳນັ້ນໄປແມ່ນພູຈິຕຣະກູດ; ຢູ່ເທິງເນີນນັ້ນມີກະຕ່ອມໃບໄມ້ຂອງພຣະທັງສອງ—ແນ່ນອນພຣະທັງສອງປະທັບຢູ່ທີ່ນັ້ນ

Verse 13

दक्षिणेनैव मार्गेण सव्यदक्षिणमेव वा। गजवाजिरथाकीर्णां वाहिनीं वाहिनीपते।।2.92.13।। वाहयस्व महाभाग ततो द्रक्ष्यसि राघवम्।

ໂອ ຈອມທັບແຫ່ງກອງພົນ ຜູ້ມີກຽດສົງ່າ, ຈົ່ງນຳກອງທັບທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍຊ້າງ ມ້າ ແລະລົດສົງຄາມ ໄປຕາມທາງທິດໃຕ້ ຫຼືມຸ່ງໄປທາງນິຣະຕີ (ຕາເວັນຕົກສຽງໃຕ້); ແລ້ວທ່ານຈະໄດ້ເຫັນຣາຆະວະ (ພຣະຣາມ)

Verse 14

प्रयाणमिति तच्छ्रुत्वा रजराजस्य योषितः। हित्वा यानानि यानार्हाः ब्राह्मणं पर्यवारयन्।।2.92.14।।

ເມື່ອໄດ້ຍິນວ່າເຖິງເວລາອອກເດີນທາງແລ້ວ ພຣະມະເຫສີທັງຫຼາຍຂອງທະສະຣະຖະ—ແມ່ນແມ່ນຜູ້ຄວນປະທັບຍານອັນງາມ—ກໍລະຍານພາຫະນະ ແລ້ວພາກັນໄປຊຸມຮອບພຣາຫມະນະຣິສີ

Verse 15

वेपमाना कृशा दीना सह देव्या सुमित्रया। कौसल्या तत्र जग्राह कराभ्यां चरणौ मुनेः।।2.92.15।।

ທີ່ນັ້ນ ເກົາສະລະຍາ—ສັ່ນໄຫວ ຜອມບາງ ແລະໂສກເສົ້າຫຼາຍ—ພ້ອມດ້ວຍພຣະເທວີສຸມິຕຣາ ໄດ້ກຳພຣະບາດຂອງມຸນີໄວ້ດ້ວຍມືທັງສອງ

Verse 16

असमृद्धेन कामेन सर्वलोकस्य गर्हिता। कैकेयी तस्य जग्राह चरणौ सव्यपत्रपा।।2.92.16।।

ໄກເກຍີ—ເມື່ອຄວາມປາຖະໜາບໍ່ສຳເລັດ ຖືກຊາວໂລກທັງປວງຕຳນິ ແລະຖືກຄວາມອາຍຄອບງຳ—ກໍໄດ້ກຳພຣະບາດຂອງທ່ານໄວ້ເຊັ່ນກັນ

Verse 17

तं प्रदक्षिणमागम्य भगवन्तं महामुनिम्। अदूरार्भरतस्यैव तस्थौ दीनमनास्तदा।।2.92.17।।

ເມື່ອນາງໄດ້ເດີນປະທັກສິນາອ້ອມພຣະມະຫາມຸນີຜູ້ເປັນພະພະຄະວັນດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບແລ້ວ ນາງກໍຢືນຢູ່ບໍ່ໄກຈາກພຣະພະຣະຕະ ດ້ວຍໃຈຫນັກອຶດອັດເພາະຄວາມໂສກ

Verse 18

ततः पप्रच्छ भरतं भरद्वाजो दृढव्रतः। विशेषं ज्ञातुमिच्छामि मात्रूणां तव राघव।।2.92.18।।

ຕໍ່ມາ ພຣະພະຣະດວາຊະ ຜູ້ໝັ້ນຄົງໃນພຣະວຣະຕະ ໄດ້ຖາມພຣະພະຣະຕະວ່າ “ໂອ້ ຣາຆະວະ ເຮົາປາຖະໜາຈະຮູ້ໃຫ້ແຈ້ງຊັດເຖິງເລື່ອງພຣະມານດາທັງຫຼາຍຂອງເຈົ້າ”

Verse 19

एवमुक्तस्तु भरतो भरद्वाजेन धीमता। उवाच प्राञ्जलिर्भूत्वा वाक्यं वचनकोविदः।।2.92.19।।

ເມື່ອຖືກພຣະພະຣະດວາຊະຜູ້ມີປັນຍາກ່າວເຊັ່ນນັ້ນ ພຣະພະຣະຕະຜູ້ຊໍານານໃນວາຈາ ກໍປະນົມມືດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ ແລ້ວກ່າວຕອບ

Verse 20

यामिमां भगवन् दीनां शोकानशनकर्शिताम्। पितुर्हि महिषीं देवीं देवतामिव पश्यसि।।2.92.20।। एषा तं पुरषव्याघ्रं सिंहविक्रान्तगामिनम्। कौसल्या सुषुवे रामं धातारमदितिर्यथा।।2.92.21।।

“ຂ້າແຕ່ພຣະພະຄະວັນ ພຣະມະເຫສີຜູ້ທ່ານເຫັນຢູ່ນີ້ ຜູ້ທຸກທໍລະມານ ແລະຊູບຜອມເພາະຄວາມໂສກກັບການອົດອາຫານ ແຕ່ປານດັ່ງເທວີ—ນາງຄື ພຣະນາງເກົາສັລຍາ ມະເຫສີເອກຂອງພຣະບິດາຂ້າພະເຈົ້າ. ນາງນີ້ແຫຼະໄດ້ປະສູດພຣະຣາມ—ເສືອໃນຫມູ່ມະນຸດ ຜູ້ກ້າວຍ່າງດຸຈສິງ—ດັ່ງທີ່ອະທິຕິໄດ້ປະສູດທາຕາ”

Verse 21

यामिमां भगवन् दीनां शोकानशनकर्शिताम्। पितुर्हि महिषीं देवीं देवतामिव पश्यसि।।2.92.20।। एषा तं पुरषव्याघ्रं सिंहविक्रान्तगामिनम्। कौसल्या सुषुवे रामं धातारमदितिर्यथा।।2.92.21।।

“ຂ້າແຕ່ພຣະພະຄະວັນ ພຣະມະເຫສີຜູ້ທ່ານເຫັນຢູ່ນີ້ ຜູ້ທຸກທໍລະມານ ແລະຊູບຜອມເພາະຄວາມໂສກກັບການອົດອາຫານ ແຕ່ປານດັ່ງເທວີ—ນາງຄື ພຣະນາງເກົາສັລຍາ ມະເຫສີເອກຂອງພຣະບິດາຂ້າພະເຈົ້າ. ນາງນີ້ແຫຼະໄດ້ປະສູດພຣະຣາມ—ເສືອໃນຫມູ່ມະນຸດ ຜູ້ກ້າວຍ່າງດຸຈສິງ—ດັ່ງທີ່ອະທິຕິໄດ້ປະສູດທາຕາ”

Verse 22

अस्या वामभुजं श्लिष्टा यैषा तिष्ठति दुर्मनाः। कर्णिकारस्य शाखेव शीर्णपुष्पा वनान्तरे।।2.92.22।। एतस्यास्तु सुतौ देव्याः कुमारौ देववर्णिनौ। उभौ लक्ष्मणशत्रुघ्नौ वीरौ सत्यपराक्रमौ।।2.92.23।।

ນາງນີ້ແມ່ນພຣະມະເຫສີ ສຸມິຕຣາ ຜູ້ຢືນຢູ່ດ້ວຍໃຈເສົ້າ ກອດແນບແຂນຊ້າຍຂອງພຣະນາງ ເກົາສັລຍາ—ດຸດກິ່ງໄມ້ກັນນິກາຣະໃນປ່າ ທີ່ດອກໄມ້ເຫຼົ່ານັ້ນເຫຍື່ອຍໂຮຍ. ຈາກພຣະເທວີນີ້ເກີດພຣະໂອຣສອງພຣະອົງ ງາມສະຫວ່າງດັ່ງເທວະດາ ຄືວີຣະບຸລຸດ ພຣະລັກສະມະນະ ແລະ ພຣະສັດຣຸຄນະ ຜູ້ມີວິຣະພະລັງອັນສັດຈິງ ແລະໝັ້ນຄົງ

Verse 23

अस्या वामभुजं श्लिष्टा यैषा तिष्ठति दुर्मनाः। कर्णिकारस्य शाखेव शीर्णपुष्पा वनान्तरे।।2.92.22।। एतस्यास्तु सुतौ देव्याः कुमारौ देववर्णिनौ। उभौ लक्ष्मणशत्रुघ्नौ वीरौ सत्यपराक्रमौ।।2.92.23।।

ນາງນີ້ແມ່ນພຣະມະເຫສີ ສຸມິຕຣາ ຜູ້ຢືນຢູ່ດ້ວຍໃຈເສົ້າ ກອດແນບແຂນຊ້າຍຂອງພຣະນາງ ເກົາສັລຍາ—ດຸດກິ່ງໄມ້ກັນນິກາຣະໃນປ່າ ທີ່ດອກໄມ້ເຫຼົ່ານັ້ນເຫຍື່ອຍໂຮຍ. ຈາກພຣະເທວີນີ້ເກີດພຣະໂອຣສອງພຣະອົງ ງາມສະຫວ່າງດັ່ງເທວະດາ ຄືວີຣະບຸລຸດ ພຣະລັກສະມະນະ ແລະ ພຣະສັດຣຸຄນະ ຜູ້ມີວິຣະພະລັງອັນສັດຈິງ ແລະໝັ້ນຄົງ

Verse 24

यस्याः कृते नरव्याघ्रौ जीवनाशमितो गतौ। राजपुत्रविहीनश्च स्वर्गं दशरथो गतः।।2.92.24।। क्रोधनामकृतप्रज्ञां दृप्तां सुभगमानिनीम्। ऐश्वर्यकामां कैकेयीमनार्यामार्यारूपिणीम्।।2.92.25।। ममैतां मातरं विद्धि नृशंसां पापनिश्चयाम्। यतोमूलं हि पश्यामि व्यसनं महदात्मनः।।2.92.26।।

ເນື່ອງຈາກນາງນີ້ ວີຣະບຸລຸດສອງອົງ—ຜູ້ປະເສີດດຸດເສືອໃນມະນຸດ—ໄດ້ອອກຈາກທີ່ນີ້ ໄປສູ່ເສັ້ນທາງອັນອາດຄຸກຄາມຊີວິດ; ແລະພຣະທະສະຣະຖະ ເມື່ອຂາດພຣະໂອຣສແລ້ວ ກໍໄດ້ເສດັດໄປສູ່ສະຫວັນ

Verse 25

यस्याः कृते नरव्याघ्रौ जीवनाशमितो गतौ। राजपुत्रविहीनश्च स्वर्गं दशरथो गतः।।2.92.24।। क्रोधनामकृतप्रज्ञां दृप्तां सुभगमानिनीम्। ऐश्वर्यकामां कैकेयीमनार्यामार्यारूपिणीम्।।2.92.25।। ममैतां मातरं विद्धि नृशंसां पापनिश्चयाम्। यतोमूलं हि पश्यामि व्यसनं महदात्मनः।।2.92.26।।

ຈົ່ງຮູ້ຈັກ ໄກເກຍີ ວ່າເປັນຜູ້ຖືກຄວາມໂກດຄອບງຳ ຂາດປັນຍາພິຈາລະນາ ຈອງຫອງ ສຳຄັນຕົນວ່າງາມຍິ່ງ ປາຖະໜາອຳນາດແລະຊັບສິນ—ໃຈຕ່ຳຊ້າ ແຕ່ສວມຮູບລັກສະນະດຸດຜູ້ສູງສົງ

Verse 26

यस्याः कृते नरव्याघ्रौ जीवनाशमितो गतौ। राजपुत्रविहीनश्च स्वर्गं दशरथो गतः।।2.92.24।। क्रोधनामकृतप्रज्ञां दृप्तां सुभगमानिनीम्। ऐश्वर्यकामां कैकेयीमनार्यामार्यारूपिणीम्।।2.92.25।। ममैतां मातरं विद्धि नृशंसां पापनिश्चयाम्। यतोमूलं हि पश्यामि व्यसनं महदात्मनः।।2.92.26।।

ຈົ່ງຮູ້ເຖີດວ່າ ນາງນັ້ນແມ່ນແມ່ຂອງຂ້າເອງ—ໂຫດຮ້າຍ ແລະຕັ້ງໃຈໝັ້ນໃນບາບ; ເພາະຂ້າເຫັນໃນນາງນີ້ແຫຼະເປັນຮາກເຫງົ້າຂອງມະຫາວິບັດທີ່ເກີດແກ່ຜູ້ມີອາດມັນອັນຍິ່ງໃຫຍ່.

Verse 27

इत्युक्त्वा नरशार्दूलो बाष्पगद्गदया गिरा। स निश्स्वास ताम्राक्षो नागः कृद्ध इव श्वसन्।।2.92.27।।

ເມື່ອກ່າວດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ຜູ້ເປັນເສືອໃນຫມູ່ມະນຸດ—ຕາແດງ—ເວົ້າດ້ວຍສຽງສັ່ນສະທ້ານຖືກຂັດຂວາງໂດຍນ້ຳຕາ; ແລ້ວຫາຍໃຈຫນັກ ຟືດຟາດດັ່ງນາກຜູ້ໂກດເກຣີຍວ.

Verse 28

भरद्वाजो महर्षिस्तं ब्रुवन्तं भरतं तथा। प्रत्युवाच महाबुद्धिरिदं वचनमर्थवत्।।2.92.28।।

ແລ້ວມາ ມະຫາຣິສີ ພາຣະດວາຊ ຜູ້ມີປັນຍາອັນໃຫຍ່ ໄດ້ຕອບກັບພຣະພາຣະຕະຜູ້ກໍາລັງເວົ້າຢູ່ນັ້ນ ດ້ວຍຖ້ອຍຄໍາອັນເຕັມໄປດ້ວຍອັດຖະຄວາມ.

Verse 29

न दोषेणावगन्तव्या कैकेयी भरत त्वया। रामप्रव्राजनं ह्येतत्सुखोदर्कं भविष्यति।।2.92.29।।

ໂອ ພຣະພາຣະຕະ ທ່ານບໍ່ຄວນຕໍານິວ່າ ໄກເກຍີ ເປັນຜູ້ມີຜິດ; ເພາະການສົ່ງພຣະຣາມໄປຢູ່ປ່ານີ້ ໃນບັ້ນປາຍຈະກາຍເປັນແຫຼ່ງແຫ່ງຄຸນງາມຄວາມດີອັນໃຫຍ່.

Verse 30

देवानां दानवानां च ऋषीणां भावितात्मनाम्। हितमेव भविष्यद्धि रामप्रव्राजनादिह।।2.92.30।।

ແທ້ຈິງ ຈາກການນິລະເທດຂອງພຣະຣາມໃນທີ່ນີ້ ຈະບັງເກີດສະວັດດີພາບແກ່ເທວະ ແກ່ດານະວະ ແລະແກ່ລຶສີຜູ້ມີຈິດໃຈບໍລິສຸດ.

Verse 31

अभिवाद्य तु संसिद्धः कृत्वा चैनं प्रदक्षिणम्। आमन्त्र्य भरत स्सैन्यं युज्यतामित्यचोदयत्।।2.92.31।।

ຕໍ່ມາ ພຣະພຣະຕະ ເມື່ອຈັດການພ້ອມສໍາລັບການເດີນທາງແລ້ວ ໄດ້ກໍານົດນົບນ້ອມ ແລະເດີນປະທັກສິນຮອບທ່ານ; ຈາກນັ້ນລາອອກ ແລະເຮັ່ງກອງທັບວ່າ “ຈົ່ງຜູກເທຍມພາຫະນະ ແລະຕຽມອອກເດີນທາງ!”

Verse 32

ततो वाजिरथान्युक्तान् दिव्यान्हेमपरिष्कृतान्। अध्यारोहत्प्रयाणार्थी बहून्बहुविधो जनः।।2.92.32।।

ຕໍ່ມາ ຜູ້ຄົນຈໍານວນຫຼາຍຫຼາຍຊັ້ນຖານ ຜູ້ປາຖະໜາຈະອອກເດີນທາງ ໄດ້ຂຶ້ນນັ່ງເທິງລົດມ້າອັນປະເສີດ ທີ່ຜູກເທຍມໄວ້ແລ້ວ ແລະປະດັບດ້ວຍຄໍາຢ່າງງາມສະຫງ່າ.

Verse 33

गजकन्या गजाश्चैव हेमकक्ष्याः पताकिनः। जीमूता इव घर्मान्ते सघोषास्सम्प्रतस्थिरे।।2.92.33।।

ຊ້າງເພດຍິງ ແລະ ຊ້າງເພດຊາຍທັງຫຼາຍ—ຄາດສາຍຄໍາ ແລະ ປະດັບທຸງ—ອອກເດີນທາງດ້ວຍສຽງກຶກກ້ອງ ດັ່ງເມກຟ້າຮ້ອງທີ່ຊຸມຮວມໃນທ້າຍລະດູຮ້ອນ.

Verse 34

विविधान्यपि यानानि महन्ति च लघूनि च। प्रययु स्सुमहार्हाणि पादै रेव पदातयः।।2.92.34।।

ພາຫະນະອັນລໍ້າຄ່າຫຼາຍປະເພດ ທັງໃຫຍ່ແລະນ້ອຍ ເຄື່ອນອອກໄປ; ສ່ວນທະຫານຮາບກໍຍ່າງທາງໄປດ້ວຍຕີນຂອງຕົນເອງ.

Verse 35

अथ यानप्रवेकैस्तु कौसल्याप्रमुखाः स्त्रियः। रामदर्शनकाङ्क्षिण्यः प्रययुर्मुदितास्तदा।।2.92.35।।

ຕໍ່ມາ ບັນດານາງທັງຫຼາຍ—ມີນາງເກົາສະລະຍາເປັນຜູ້ນໍາ—ຜູ້ປາຖະໜາເຫັນພຣະຣາມ ກໍອອກເດີນທາງດ້ວຍໃຈປິຕິ ໃນພາຫະນະອັນປະນີດ.

Verse 36

चन्द्रार्कतरुणाभासां निर्युक्तां शिबिकां शुभाम्। आस्थाय प्रययौ श्रीमान्भरत स्सपरिच्छदः।।2.92.36।।

ແລ້ວພຣະພະຣະຕະຜູ້ສົງ່າງາມ ພ້ອມດ້ວຍບໍລິວານ ແລະ ສຳພາລະ ໄດ້ເຂົ້ານັ່ງໃນສະລຽງມົງຄຸນທີ່ຈັດຕຽມໄວ້—ສະຫວ່າງໄສດັ່ງດວງອາທິດ ແລະ ດວງຈັນອ່ອນ—ແລ້ວເດີນທາງຕໍ່ໄປ.

Verse 37

सा प्रयाता महासेना गजवाजिरथाकुला। दक्षिणां दिशमावृत्य महामेघ इवोत्थितः।।2.92.37।। वनानि तु व्यतिक्रम्य जुष्टानि मृगपक्षिभिः। गङ्गायाः परवेलायां गिरिष्वपि नदीषु च।।2.92.38।।

ກອງທັບອັນມະຫາໃຫຍ່ນັ້ນ—ໜາແນ່ນດ້ວຍຊ້າງ ມ້າ ແລະ ລົດຮົບ—ເຄື່ອນໄປທາງທິດໃຕ້ ແຜ່ກວ້າງດັ່ງເມກໃຫຍ່ທີ່ລຸກຂຶ້ນໃນນະພາ. ແລະເມື່ອຂ້າມປ່າໄມ້ອັນເປັນຖິ່ນອາໄສຂອງສັດປ່າແລະນົກແລ້ວ ກໍຮຸດໜ້າໄປຕາມຝັ່ງຟາກໂນ້ນຂອງແມ່ນ້ຳຄົງຄາ ຜ່ານພູເຂົາ ແລະ ລຳນ້ຳນ້ອຍໃຫຍ່ທັງຫຼາຍດ້ວຍ.

Verse 38

सा प्रयाता महासेना गजवाजिरथाकुला। दक्षिणां दिशमावृत्य महामेघ इवोत्थितः।।2.92.37।। वनानि तु व्यतिक्रम्य जुष्टानि मृगपक्षिभिः। गङ्गायाः परवेलायां गिरिष्वपि नदीषु च।।2.92.38।।

ກອງທັບອັນມະຫາໃຫຍ່ນັ້ນ—ໜາແນ່ນດ້ວຍຊ້າງ ມ້າ ແລະ ລົດຮົບ—ເຄື່ອນໄປທາງທິດໃຕ້ ແຜ່ກວ້າງດັ່ງເມກໃຫຍ່ທີ່ລຸກຂຶ້ນໃນນະພາ. ແລະເມື່ອຂ້າມປ່າໄມ້ອັນເປັນຖິ່ນອາໄສຂອງສັດປ່າແລະນົກແລ້ວ ກໍຮຸດໜ້າໄປຕາມຝັ່ງຟາກໂນ້ນຂອງແມ່ນ້ຳຄົງຄາ ຜ່ານພູເຂົາ ແລະ ລຳນ້ຳນ້ອຍໃຫຍ່ທັງຫຼາຍດ້ວຍ.

Verse 39

सा सम्प्रहृष्टद्विपवाजियोधा वित्रासयन्ती मृगपक्षिसङ्घान्। महद्वनं तत्प्रतिगाहमाना रराज सेना भरतस्य तत्र।।2.92.39।।

ທີ່ນັ້ນ ກອງທັບຂອງພຣະພະຣະຕະ—ມີຊ້າງ ມ້າ ແລະນັກຮົບຜູ້ຮຸ່ນແຮງ—ໄດ້ເຂົ້າສູ່ປ່າໃຫຍ່ ເຮັດໃຫ້ຝູງສັດແລະຝູງນົກຕົກໃຈ ແລະກອງທັບນັ້ນກໍສ່ອງປະກາຍດ້ວຍສະຫງ່າງາມອັນຮວມໝູ່ໃນປ່ານັ້ນ.