Adhyaya 41
Vipula’s Yogic Protection of the Guru’s Household (विपुलस्य योगरक्षा / Vipulasya Yogarakṣā)
Upa-parva: Ākhyāna Cycle on Tapas and Indriya-Nigraha (Episode of Vipula, Devaśarmā, and Śakra)
Bhīṣma narrates an episode in which Śakra (Indra), adopting an exceptionally attractive form, approaches an āśrama while the sage Devaśarmā is away performing a sacrifice. Śakra enters and addresses the guru’s wife with persuasive speech, implying urgency driven by desire. As she attempts to respond, she becomes unable to rise or act—revealed as Vipula’s yogic restraint operating from within her body to prevent compromised conduct. Śakra, perceiving the anomaly with divine sight, discovers Vipula’s presence and discipline and becomes apprehensive of ascetic power and potential censure. Vipula then releases the guru’s wife, re-enters his own body, and admonishes Śakra for ungoverned desire and overconfidence in divine status, warning that tapas can overturn presumed invulnerability. Śakra departs silently in embarrassment. When Devaśarmā returns, Vipula reports the incident; the teacher praises the disciple’s devotion, ethical steadiness, and disciplined conduct, and then grants him permission to pursue higher austerities. The chapter thus functions as a didactic case-study on self-control, protective duty, and the hierarchy of moral authority over mere rank.
Chapter Arc: युधिष्ठिर, मन में उठी कठोर जिज्ञासा के साथ, स्त्रियों के ‘स्वभाव’ का वर्णन सुनना चाहते हैं और कह बैठते हैं कि दोषों की जड़ स्त्रियाँ हैं। → लोक-लोकांतरों में विचरते देवर्षि नारद का प्रसंग आता है—वे एक अनिंदिता अप्सरा ‘पञ्चचूड़ा’ को देखते हैं और उससे स्त्री-दोषों के ‘शाश्वत’ स्वरूप पर वचन सुनने की भूमिका बनती है। → पञ्चचूड़ा तीखे, अतिरंजित और भय-उपमाओं से भरे कथनों में स्त्री-स्वभाव को ‘अस्थिर’, ‘अतृप्त’ और ‘विपथगामी’ बताती है—यहाँ तक कि स्त्री को मृत्यु, विष, सर्प, अग्नि आदि के समकक्ष रखकर एक ही पंक्ति में गिनाती है। → वह यह निष्कर्ष रखती है कि बाह्य सुख-सामग्री, आभूषण, आश्रय आदि से अधिक स्त्री ‘रति/अनुग्रह’ को महत्व देती है; और सम्मानित, रक्षित स्त्री भी कभी-कभी अयोग्य पुरुषों की ओर आकृष्ट हो सकती है—अर्थात दोष को ‘स्वभाव’ कहकर स्थायी रूप में स्थापित करती है। → युधिष्ठिर के प्रश्न का यह उत्तर आगे यह अपेक्षा जगाता है कि क्या ऐसे सामान्यीकरणों के बीच स्त्री-धर्म, दाम्पत्य-धर्म और संयम का कोई संतुलित प्रतिपक्ष/उपाय भी बताया जाएगा।
Shlokas
Verse 1
अपना बछ। है २ >> अष्टबत्रिशो& ध्याय: पञ्चचूड़ा अप्सराका नारदजीसे स्त्रियोंके दोषोंका वर्णन करना युधिछिर उवाच स्त्रीणां स्वभावमिच्छामि श्रोतुं भरतसत्तम । स्त्रियो हि मूलं दोषाणां लघुचित्ता हि ता: स्मृता:
ຢຸທິສະຖິຣະ ກ່າວວ່າ: “ໂອ ຜູ້ປະເສີດທີ່ສຸດໃນວົງພັນບາຣະຕະ, ຂ້າພະເຈົ້າປາຖະໜາຈະຟັງເຖິງທຳມະຊາດຂອງແມ່ຍິງ. ເພາະແມ່ຍິງຖືກຈື່ຈຳວ່າເປັນຮາກແຫ່ງຄວາມຜິດພາດທັງປວງ ແລະເປັນຜູ້ມີໃຈບໍ່ໝັ້ນຄົງ.”
Verse 2
युधिष्ठिरे कहा--भरतश्रेष्ठ! मैं स्त्रियोंके स््वभावका वर्णन सुनना चाहता हूँ; क्योंकि सारे दोषोंकी जड़ स्त्रियाँ ही हैं। वे ओछी बुद्धिवाली मानी गयी हैं ।।
ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: “ໂອ ພຣະຣາຊາ, ໃນເລື່ອງນີ້ກໍມີຕຳນານເກົ່າແກ່ອັນໜຶ່ງຖືກຍົກຂຶ້ນເປັນຕົວຢ່າງ—ນັ່ນຄື ບົດສົນທະນາຂອງເທວະຣິສິ ນາຣະດະ ກັບອັບສະຣາ ປັນຈະຈູດາ.”
Verse 3
लोकाननुचरनू् सर्वान् देवर्षिनरिद: पुरा । ददर्शाप्सरसं ब्राह्मीं पडचचूडामनिन्दिताम्
ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: ດົນນານມາແລ້ວ ເມື່ອເທວະຣິສິ ນາຣະດະ ທ່ອງໄປທົ່ວທຸກໂລກ, ທ່ານໄດ້ເຫັນໃນໂລກຂອງພຣະພຣະຫມາ ອັບສະຣາຜູ້ບໍ່ມີມົນທິນ ນາມວ່າ ປັນຈະຈູດາ; ການພົບພານນັ້ນເປັນຈຸດເລີ່ມໃຫ້ເກີດການຄິດໄຕ່ຕອງເຖິງຄວາມປະພຶດ ແລະອຳນາດຂອງແບບຢ່າງອັນດີ.
Verse 4
तां दृष्टवा चारुसर्वाज्धीं पप्रच्छाप्सरसं मुनि: । संशयो हृदि कश्रिन्मे ब्रूहि तन्मे सुमध्यमे
ເມື່ອເຫັນອັບສະຣານັ້ນຜູ້ງາມພ້ອມທຸກອະວະຍະວະ, ນັກບວດຜູ້ຮູ້ທຳກໍຖາມນາງວ່າ: “ໂອ ຜູ້ມີແອວອ່ອນບາງ, ຄວາມສົງໄສອັນໃຫຍ່ໄດ້ເກີດຂຶ້ນໃນໃຈຂ້າພະເຈົ້າ. ຈົ່ງບອກຄວາມຈິງໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າຮູ້ເຖິດ.”
Verse 5
भीष्म उवाच एवमुक्ताथ सा वित्रं प्रत्युवाचाथ नारदम् । विषये सति वक्ष्यामि समर्थ मन्यसे च माम्
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: ເມື່ອນາຣະດະໄດ້ກ່າວດັ່ງນັ້ນ ນາງກໍຕອບກັບວ່າ: «ຖ້າເລື່ອງນີ້ຄວນແກ່ການເວົ້າ ແລະຖ້າທ່ານເຫັນວ່າຂ້ອຍມີຄວາມສາມາດ ຂ້ອຍຈະເລົ່າໃຫ້ແນ່ນອນ»។
Verse 6
नारद उवाच न त्वामविषये भद्ठे नियोक्ष्यामि कथंचन । स्त्रीणां स्वभावमिच्छामि त्वत्त: श्रोतुं वरानने
ນາຣະດະກ່າວວ່າ: «ໂອ ນາງຜູ້ອ່ອນໂຍນ, ຂ້ອຍຈະບໍ່ບັງຄັບໃຫ້ເຈົ້າເວົ້າເລື່ອງທີ່ບໍ່ຄວນ ຫຼືຢູ່ນອກຂອບເຂດຂອງເຈົ້າເດັດຂາດ. ໂອ ນາງໜ້າງາມ, ຂ້ອຍປາຖະໜາຈະຟັງຈາກປາກເຈົ້າເອງ ກ່ຽວກັບທຳມະຊາດ ແລະນິໄສໃຈຄໍຂອງສະຕຣີ»។
Verse 7
भीष्म उवाच एतच्छुत्वा वचस्तस्य देवर्षेरप्सरोत्तमा । प्रत्युवाच न शक्ष्यामि स्त्री सती निन्दितुं स्त्रिय:
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: ເມື່ອນາງອັບສະຣາຜູ້ປະເສີດໄດ້ຟັງຖ້ອຍຄຳຂອງດະວະຣິສີ ນາງກໍຕອບວ່າ: «ໂອ ທ່ານເທວະຣິສີ, ຂ້ອຍເປັນສະຕຣີຜູ້ຮັກຄວາມຖືກຕ້ອງ ຈຶ່ງບໍ່ອາດຈະກ່າວຕຳນິສະຕຣີດ້ວຍກັນໄດ້»។
Verse 8
विदितास्ते स्त्रियो याश्व॒ यादृशा श्व॒ स््वभावत: । न मामहसि देवर्षे नियोक्तुं कार्य ईदृशे
«ເຈົ້າຮູ້ດີແລ້ວວ່າ ສະຕຣີໃນໂລກນີ້ເປັນແນວໃດ ແລະມີນິໄສທຳມະຊາດແນວໃດ. ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ທ່ານເທວະຣິສີ, ຂໍຢ່າໃຫ້ຂ້ອຍຮັບໜ້າທີ່ປະເພດນີ້ເລີຍ»។
Verse 9
तामुवाच स देवर्षि: सत्यं वद सुमध्यमे । मृषावादे भवेद् दोष: सत्ये दोषो न विद्यते,तब देवर्षिने उससे कहा--'सुमध्यमे! तुम सच्ची बात बताओ। झूठ बोलनेमें दोष लगता है। सच कहनेमें कोई दोष नहीं है”
ເທວະຣິສີກ່າວກັບນາງວ່າ: «ໂອ ນາງແອວບາງ, ຈົ່ງເວົ້າຄວາມຈິງ. ການເວົ້າຕົວະຍ່ອມເກີດໂທດ; ການເວົ້າຄວາມຈິງບໍ່ມີໂທດ»។
Verse 10
इत्युक्ता सा कृतमतिरभवच्चारुहासिनी । स्त्रीदोषान् शाश्वतान् सत्यान् भाषितुं सम्प्रचक्रमे
ເມື່ອຖືກກ່າວດັ່ງນັ້ນ ນາງ—ອັບສະຣາຜູ້ມີຮອຍຍິ້ມອ່ອນຫວານ—ກໍ່ມີໃຈແນ່ວແນ່. ຈາກນັ້ນ ນາງເລີ່ມກ່າວ ຍົກຂຶ້ນອະທິບາຍຄວາມບົກພ່ອງທີ່ນາງເຫັນວ່າ ເປັນຄວາມຈິງ ແລະດຳລົງຢູ່ຍາວນານໃນສະຕຣີ ເພື່ອເປັນຄຳສອນທາງທຳມະ.
Verse 11
पञ्चचूडोवाच कुलीना रूपवत्यश्व नाथवत्यश्न योषित: । मर्यादासु न तिष्ठन्ति स दोष: स्त्रीषु नारद
ປັນຈະຈູດາ ກ່າວວ່າ: “ໂອ ນາຣະດະ, ແມ່ນແຕ່ສະຕຣີຜູ້ມີຊາດຕະກູນດີ ງາມ ແລະມີຜົວຫຼືຜູ້ຄຸ້ມຄອງ ກໍຍັງບໍ່ຢູ່ໃນຂອບເຂດອັນຄວນ. ນີ້ແຫຼະ ໂອ ນາຣະດະ, ເປັນຄວາມບົກພ່ອງທີ່ພົບໃນສະຕຣີ.”
Verse 12
न स्त्रीभ्य: किज्चिदन्यद् वै पापीयस्तरमस्ति वै | स्त्रियो हि मूलं दोषाणां तथा त्वमपि वेत्थ ह
ພີດສະມະ ກ່າວວ່າ: “ບໍ່ມີສິ່ງໃດຈະບາບຫນັກກວ່າສະຕຣີ. ສະຕຣີແທ້ໆແມ່ນຮາກເຫງົ້າແຫ່ງຄວາມບົກພ່ອງທັງປວງ—ເລື່ອງນີ້ ເຈົ້າກໍຮູ້ດີ.”
Verse 13
समाज्ञातानृद्धिमतः प्रतिरूपान् वशे स्थितान् । पतीनन्तरमासाद्य नाल॑ नार्य: प्रतीक्षितुम्
ເມື່ອສະຕຣີໄດ້ໂອກາດໄປພົບຜູ້ອື່ນ ນາງກໍບໍ່ອາດອົດທົນລໍຖ້າໄດ້ ແມ່ນແຕ່ຜົວຂອງຕົນ ຜູ້ມີຊື່ສຽງໃນຄຸນຄວາມດີ ມັ່ງຄັ່ງ ງາມເຫຼືອຜູ້ໃດ ແລະຢູ່ໃນອຳນາດຂອງນາງເອງ.
Verse 14
असद्धर्मस्त्वयं स्त्रीणामस्माकं भवति प्रभो । पापीयसो नरान् यद् वै लज्जां त्यक्त्वा भजामहे,प्रभो! हम स्त्रियोंमें यह सबसे बड़ा पातक है कि हम पापीसे पापी पुरुषोंको भी लाज छोड़कर स्वीकार कर लेती हैं
ພີດສະມະ ກ່າວວ່າ: “ໂອ ທ່ານເຈົ້ານາຍ, ນີ້ແມ່ນອະທຳອັນໜັກຫນ່ວງທີ່ມີໃນພວກເຮົາສະຕຣີ: ຄືພວກເຮົາລະທິ້ງຄວາມອາຍ ແລະໄປຍອມຮັບ ໄປຜູກພັນ ແມ່ນແຕ່ກັບຊາຍຜູ້ບາບຫນັກກວ່າຄົນບາບ.”
Verse 15
स्त्रियं हि यः प्रार्थयते संनिकर्ष च गच्छति । ईषच्च कुरुते सेवां तमेवेच्छन्ति योषित:
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: ຊາຍໃດປາຖະນາຍິງ ເຂົ້າໄປໃກ້ ແລະຮັບໃຊ້ນາງແມ່ນແຕ່ໜ້ອຍໜຶ່ງ—ຍິງທັງຫຼາຍກໍປາຖະນາຊາຍນັ້ນແຕ່ຜູ້ດຽວ.
Verse 16
अनर्थित्वान्मनुष्याणां भयात् परिजनस्य च । मर्यादायाममर्यादा: स्त्रियस्तिष्ठन्ति भर्तृषु
ເນື່ອງຈາກຄວາມອ່ອນແອຂອງມະນຸດ ແລະຄວາມຢ້ານກົວຕໍ່ຍາດພີ່ນ້ອງ—ຍິງຜູ້ຂາດມາລະຍາດຈຶ່ງຢູ່ໃນຂອບເຂດມາລະຍາດກັບຜົວຂອງນາງ.
Verse 17
नासां कश्षिदगम्यो5स्ति नासां वयसि निश्चय: । विरूप॑ रूपवन्तं वा पुमानित्येव भुज्जते
ສໍາລັບຍິງເຊັ່ນນັ້ນ ບໍ່ມີຊາຍໃດທີ່ເຂົ້າຫາບໍ່ໄດ້; ແລະນາງບໍ່ມີຄວາມໝັ້ນຄົງໃນວັຍໃດໜຶ່ງ. ຈະງາມຫຼືອັບຮູບ—ເຫັນແຕ່ວ່າ “ເປັນຊາຍ” ແລ້ວກໍສະແຫວງຄວາມສຸກຈາກເຂົາ.
Verse 18
न भयानज्नाप्यनुक्रोशान्नार्थहेतो: कथंचन । न ज्ञातिकुलसम्बन्धात् स्त्रियस्तिष्ठन्ति भर्तृषु,स्त्रियाँ न तो भयसे, न दयासे, न धनके लोभसे और न जाति या कुलके सम्बन्धसे ही पतियोंके पास टिकती हैं
ຍິງທັງຫຼາຍບໍ່ໄດ້ຢູ່ກັບຜົວເພາະຄວາມຢ້ານກົວ, ບໍ່ແມ່ນເພາະຄວາມສົງສານ, ບໍ່ແມ່ນເພາະເງິນທອງ, ແລະບໍ່ແມ່ນເພາະສາຍຍາດຫຼືຕະກູນເທົ່ານັ້ນ.
Verse 19
यौवने वर्तमानानां मृष्टाभरणवाससाम् | नारीणां स्वैरवृत्तीनां स्मृहयन्ति कुलस्त्रिय:
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: ເມື່ອເຫັນຍິງວັຍໜຸ່ມ ປະດັບເຄື່ອງປະດັບງາມ ແລະນຸ່ງຜ້າດີ ຜູ້ປະພຶດຕາມໃຈຕົນຢ່າງເສຣີ—ແມ່ນແຕ່ຍິງຜູ້ມີຕະກູນດີກໍຍັງເກີດຄວາມປາຖະນາຈະເປັນເຊັ່ນນັ້ນ.
Verse 20
याश्न शश्वद् बहुमता रक्ष्यन्ते दयिता: स्त्रिय: । अपि ता: सम्प्रसज्जन्ते कुब्जान्धजडवामनै:
ພີສະມະກ່າວວ່າ: ແມ່ຍິງຜູ້ທີ່ໄດ້ຮັບການນັບຖືຢ່າງສູງ ເປັນທີ່ຮັກຂອງຜົວ ແລະຖືກປົກປ້ອງຢ່າງຮັດກຸມເປັນນິດ ກໍຍັງອາດຕິດພັນໃນຄວາມພົວພັນອັນຍຸ່ງຍາກໄດ້—ແມ່ນແຕ່ກັບຊາຍຫຼັງຄ້ອມ ຕາບອດ ປັນຍາທຶບ ຫຼືຄົນເຕັ້ຍ. ຄວາມໝາຍຄື ການຄຸ້ມຄອງພາຍນອກ ແລະກຽດສັກສີທາງສັງຄົມຢ່າງດຽວ ບໍ່ອາດຮັບປະກັນຄວາມໝັ້ນຄົງໃນທຳໄດ້; ຕ້ອງມີຄວາມລະວັງ ແລະວິໄນພາຍໃນດ້ວຍ.
Verse 21
पड्गुष्वथ च देवर्षे ये चान्ये कुत्सिता नरा: । स्त्रीणामगम्यो लोके5स्मिन् नास्ति कश्चिन्महामुने
ໂອ ມະຫາມຸນີ ເທວະຣິສີ! ແມ່ນແຕ່ຄົນງ່ອຍ ຫຼືຊາຍຜູ້ນ່າລັງກຽດຢ່າງຍິ່ງ ກໍຍັງເປັນຜູ້ທີ່ແມ່ຍິງອາດເກີດຄວາມຕິດໃຈໄດ້. ໃນໂລກນີ້ ບໍ່ມີຊາຍຄົນໃດທີ່ເປັນ “ຜູ້ທີ່ແມ່ຍິງເຂົ້າບໍ່ເຖິງ” ເລີຍ.
Verse 22
यदि पुंसां गतिर्ब्रह्मन् कथंचिन्नोपपद्यते | अप्यन्योन्यं प्रवर्तन्ते न हि तिष्ठिन्ति भर्तृषु
ໂອ ພຣາຫມັນ! ຖ້າການໄດ້ພົບຊາຍສຳລັບແມ່ຍິງບໍ່ອາດເປັນໄປໄດ້ໂດຍວິທີໃດໆ ແລະຜົວກໍໄປໄກ ພວກນາງອາດຫັນໄປຫາກັນເອງ ໂດຍກົນອຸບາຍທີ່ປະດິດຂຶ້ນ ແລະເຂົ້າສູ່ການສົມສູ່ກັນ.
Verse 23
अलाभात् पुरुषाणां हि भयात् परिजनस्य च । वधबन्धभयाच्चापि स्वयं गुप्ता भवन्ति ता:,पुरुषोंके न मिलनेसे, घरके दूसरे लोगोंके भयसे तथा वध और बन्धनके डरसे ही स्त्रियाँ सुरक्षित रहती हैं
ພີສະມະກ່າວວ່າ: ເນື່ອງຈາກບໍ່ໄດ້ພົບຊາຍ, ເນື່ອງຈາກຢ້ານຄົນໃນເຮືອນແລະຍາດພີ່ນ້ອງ, ແລະຍັງຢ້ານການຖືກຂ້າຫຼືຖືກຈຳຄຸກອີກດ້ວຍ, ແມ່ຍິງເຫຼົ່ານັ້ນຈຶ່ງຢູ່ໃນຄວາມຮັດກຸມ—ພວກນາງຫ້າມໃຈຕົນເອງເພື່ອຄວາມປອດໄພຂອງຕົນ.
Verse 24
चलस्वभावा दु:सेव्या दुर्ग्राह्मा भावतस्तथा । प्राज्ञस्थ पुरुषस्येह यथा वाचस्तथा स्त्रिय:
ພີສະມະກ່າວວ່າ: ແມ່ຍິງໂດຍທຳມະຊາດແລ້ວມັກຜັນຜວນ; ການຄົບຄ່າສົມາຄົມກັບນາງເປັນເລື່ອງຍາກ, ແລະເຈດຈຳນົງພາຍໃນກໍຍາກຈະເຂົ້າໃຈ. ໃນໂລກນີ້ ອຸປນິສັຍຂອງນາງຍາກຈັບຕ້ອງ ດັ່ງຄຳເວົ້າຂອງບຸລຸດຜູ້ມີປັນຍາລຶກຊຶ້ງທີ່ຍາກຈະຢັ່ງຮູ້.
Verse 25
नाग्निस्तृप्यति काष्ठानां नापगानां महोदधि: । नानतकः सर्वभूतानां न पुंसां वामलोचना:
ພີສະມະກ່າວວ່າ: ໄຟບໍ່ເຄີຍອີ່ມດ້ວຍໄມ້ຟືນ, ມະຫາສະມຸດບໍ່ເຄີຍອີ່ມດ້ວຍແມ່ນ້ຳທີ່ໄຫຼເຂົ້າ. ອັນຕະກະ (ຄວາມຕາຍ) ແມ່ນແມ່ນຈັບເອົາສັດມີຊີວິດທັງປວງໃນຄາວດຽວ ກໍຍັງບໍ່ອີ່ມ. ເຊັ່ນດຽວກັນ ຍິງທີ່ມີດວງຕາງາມ ບໍ່ເຄີຍອີ່ມຕໍ່ຊາຍ.
Verse 26
इदमन्यच्च देवर्षे रहस्यं सर्वयोषिताम् । दृष्टवैव पुरुष हद्यं योनि: प्रक्लिद्यते स्त्रिया:
ພີສະມະກ່າວວ່າ: ໂອ ທ່ານເທວະລຶສີ, ຍັງມີຄວາມລັບອີກປະການໜຶ່ງກ່ຽວກັບຍິງທັງປວງ: ເມື່ອໃດທີ່ນາງເຫັນຊາຍຜູ້ນ່າພໍໃຈ, ອະໄວຍະວະເພດຂອງນາງຈະຊຸ່ມຊື່ນຂຶ້ນໃນທັນທີ.
Verse 27
कामानामपि दातारं कर्तारें मनसां प्रियम् । रक्षितारं न मृष्यन्ति स्वभर्तारमलं स्त्रिय:
ພີສະມະກ່າວວ່າ: ຍິງທັງຫຼາຍບໍ່ອາດອົດທົນຕໍ່ອຳນາດບັງຄັບຂອງຜົວຕົນໄດ້—ແມ່ນແມ່ນຜົວນັ້ນເປັນຜູ້ໃຫ້ຄວາມປາຖະໜາທັງປວງ, ເຮັດຕາມໃຈທີ່ນາງຮັກ, ແລະຄຸ້ມຄອງປົກປ້ອງຢ່າງຂະຫຍັນຂັນແຂງກໍຕາມ.
Verse 28
न कामभोगान् विपुलान् नालंकारान् न संश्रयान् । तथैव बहु मन्यन्ते यथा रत्यामनुग्रहम्
ພີສະມະກ່າວວ່າ: ຍິງທັງຫຼາຍບໍ່ໄດ້ໃຫ້ຄ່າຫຼາຍແກ່ຄວາມສຸກທາງກາມອັນອຸດົມ, ບໍ່ໄດ້ໃຫ້ຄ່າຫຼາຍແກ່ເຄື່ອງປະດັບງາມ, ຫຼືທີ່ຢູ່ອາໄສອັນດີເລີດ; ເທົ່າກັບທີ່ນາງໃຫ້ຄ່າແກ່ຄວາມເອື້ອເຟື້ອອ່ອນໂຍນໃນຍາມຮ່ວມຮັກ.
Verse 29
अन्तक: पवनो मृत्यु: पातालं वडवामुखम् | क्षुरधारा विषं सर्पों वल्विरित्येकतः स्त्रिय:
ພີສະມະກ່າວວ່າ: ອັນຕະກະ (ຍະມະ), ລົມ, ຄວາມຕາຍ, ປາຕາລະ, ໄຟວະດະວາມຸຂະ (ໄຟໜ້າມ້າໃຕ້ທະເລ), ຄົມມີດດັ່ງຂອບມີດ, ພິດ, ງູ, ແລະໄຟລຸກໂຊນ—ທັງໝົດນີ້ຢູ່ຂ້າງໜຶ່ງເປັນເຫດແຫ່ງຄວາມພິນາດ; ອີກຂ້າງໜຶ່ງ ຍິງຢູ່ລຳພັງ ກໍຖືກກ່າວວ່າເທົ່າທຽມກັນກັບທັງນັ້ນ.
Verse 30
यतश्न भूतानि महान्ति पठ्च यतश्न लोका विहिता विधात्रा । यतः पुमांस: प्रमदाश्च निर्मिता- स्तदैव दोषा: प्रमदासु नारद
ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: «ຈາກແຫຼ່ງດຽວກັນທີ່ທາດໃຫຍ່ທັງຫ້າເກີດຂຶ້ນ; ຈາກແຫຼ່ງທີ່ຜູ້ສ້າງ (ວິທາຕາ) ໄດ້ຈັດວາງແລະປັ້ນແຕ່ງໂລກທັງປວງ; ແລະຈາກແຫຼ່ງທີ່ຊາຍແລະຍິງເກີດຂຶ້ນ—ຈາກແຫຼ່ງນັ້ນເອງ, ໂອ ນາຣະດະ, ຄວາມບົກພ່ອງເຫຼົ່ານີ້ໃນຍິງກໍຖືກປັ້ນແຕ່ງຂຶ້ນ. ດັ່ງນັ້ນ ໃນຖ້ອຍຄໍານີ້ ມັນຖືກນໍາສະເໜີວ່າເປັນນິໄສຕິດຕົວທີ່ຖືກໂຍນໃຫ້ແກ່ຍິງ».
Verse 38
इति श्रीमहाभारते अनुशासनपर्वणि दानधर्मपर्वणि पञचचूडानारदसंवादे अष्टत्रिंशोडध्याय:
ດັ່ງນີ້ ຈຶ່ງສິ້ນສຸດບົດທີ 38 ໃນອະນຸສາສະນະປະວະ ຂອງ ສີຣີມະຫາພາຣະຕະ, ໃນພາກວ່າດ້ວຍທຳແຫ່ງການໃຫ້ທານ (ດານະ-ທຳ), ໃນບົດສົນທະນາລະຫວ່າງ ປັນຈະຈູດາ ແລະ ນາຣະດະ. ຂໍ້ປິດທ້າຍນີ້ເປັນໝາຍວ່າ ບົດສອນໜຶ່ງວ່າດ້ວຍການໃຫ້ທານຢ່າງຖືກທຳ ແລະອານຸສົງທາງສາສະໜາ ໄດ້ສຳເລັດລົງ ໂດຍມີຜູ້ກ່າວທີ່ນ່າເຄົາລົບເປັນກອບເລື່ອງ.
Frequently Asked Questions
The dilemma concerns how to protect household dharma when confronted by persuasive, status-backed temptation: whether to yield to impulse or to uphold duty through restraint and protective intervention.
Ethical authority is grounded in self-mastery: tapas and disciplined intention can regulate situations where power or charisma might otherwise coerce outcomes, making restraint a form of protection.
No explicit phalaśruti is stated; the meta-commentary is implicit in Devaśarmā’s commendation and authorization, framing righteous conduct and disciplined restraint as spiritually and socially elevating.