
ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಈಶ್ವರನು ಶ್ರಾದ್ಧದ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪಾರ್ವಣ ವಿಧಾನಗಳ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಹಾಗೂ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಆಹ್ವಾನ ಕ್ರಮ, ಅರ್ಹತೆ ಮತ್ತು ಆಸನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಶುದ್ಧತಾ ನಿಯಮಗಳು, ಮುಹೂರ್ತ ವಿಭಾಗದ ಕಾಲನಿರ್ಣಯ, ಹಾಗೆಯೇ ಪಾತ್ರೆಗಳು, ಸಮಿಧೆ, ಕುಶ, ಪುಷ್ಪ, ಆಹಾರಗಳ ಆಯ್ಕೆ ಇತ್ಯಾದಿ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅನুচಿತ ಸಹಭೋಜನ, ವಿಧಿಭಂಗ, ಅಶುದ್ಧಿ ಮುಂತಾದ ದೋಷಗಳಿಂದ ಪಿತೃಗ್ರಹಣ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನೈತಿಕ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳಿವೆ. ಜಪ, ಭೋಜನ, ಪಿತೃಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮೌನಶಿಸ್ತು, ದೇವಕರ್ಮ–ಪಿತೃಕರ್ಮಗಳಿಗೆ ದಿಕ್ಕಿನ ನಿಯಮಗಳು, ಮತ್ತು ಕೆಲವು ದೋಷಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನೂ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶುಭ–ಅಶುಭ ಮರಗಳು/ಸಮಿಧೆಗಳು, ಹೂಗಳು ಮತ್ತು ಆಹಾರಗಳ ಪಟ್ಟಿಗಳು, ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧವರ್ಜನೆ, ಹಾಗೂ ಮಲಮಾಸ/ಅಧಿಮಾಸ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಸಗಣನೆಯ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣವೂ ಬರುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ‘ಸಪ್ತಾರ್ಚಿಸ್’ ಸ್ತುತಿಯೊಡನೆ ಮಂತ್ರಸಮೂಹಗಳು ಮತ್ತು ಫಲಶ್ರುತಿ—ಪ್ರಭಾಸದಲ್ಲಿ ಸರಸ್ವತಿ–ಸಾಗರ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಪಠನ ಮತ್ತು ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಿದರೆ ಶುದ್ಧಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ-ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಾನ್ಯತೆ, ಸಮೃದ್ಧಿ, ಸ್ಮರಣೆ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।
Verse 1
ईश्वर उवाच । अथ श्राद्धविधिं वक्ष्ये पार्वणस्य विधानतः । यथाक्रमं महादेवि शृणुष्वैकमनाः प्रिये
ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಇದೀಗ ನಿಯಮಾನುಸಾರ ಪಾರ್ವಣ ಶ್ರಾದ್ಧದ ವಿಧಿಯನ್ನು ಹೇಳುವೆನು. ಓ ಮಹಾದೇವಿ, ಪ್ರಿಯೆ, ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತದಿಂದ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಕೇಳು.
Verse 2
कृत्वापसव्यं पूर्वेद्युः पितृपूर्वं निमंत्रयेत् । भवद्भिः पितृकार्यं नः संपाद्यं च प्रसीदथ
ಹಿಂದಿನ ದಿನ ಅಪಸವ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿ, ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಮೊದಲಾಗಿ ನೆನೆದು (ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು) ಆಹ್ವಾನಿಸಬೇಕು—‘ನಮ್ಮ ಪಿತೃಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಪ್ರಸನ್ನರಾಗಿರಿ.’
Verse 3
सवर्णान्प्रेषयेदाप्तान्द्विजानामुपमन्त्रणे
ಶ್ರಾದ್ಧದ ಆಹ್ವಾನಕ್ಕಾಗಿ ದ್ವಿಜರನ್ನು ಕರೆಯಲು, ತನ್ನದೇ ವರ್ಣದ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹರನ್ನು ಕಳುಹಿಸಬೇಕು.
Verse 4
अभोज्यं ब्राह्मणस्यान्नं क्षत्रियाद्यैर्निमन्त्रितैः । तथैव ब्राह्मणस्यान्नं ब्राह्मणेन निमन्त्रितौः
ಕ್ಷತ್ರಿಯಾದಿಗಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದರೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಅನ್ನವು ಭೋಜ್ಯವಲ್ಲ; ಹಾಗೆಯೇ ಅಯೋಗ್ಯ ಆಹ್ವಾನವಾದರೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಅನ್ನವೂ ವರ್ಜ್ಯವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
Verse 5
ब्राह्मणान्नं ददेच्छूद्रः शूद्रान्नं ब्राह्मणो ददेत् । उभावेतावभोज्यान्नौ भुक्त्वा चान्द्रायणं चरेत्
ಶೂದ್ರನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಅನ್ನವನ್ನು ನೀಡಬಹುದು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಶೂದ್ರನಿಗೆ ಅನ್ನವನ್ನು ನೀಡಬಹುದು; ಆದರೆ ಎರಡೂ ಅನ್ನಗಳು ಅಭೋಜ್ಯ. ಅವನ್ನು ಭುಜಿಸಿದರೆ ಚಾಂದ್ರಾಯಣ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.
Verse 6
उपनिक्षेपधर्मेण शूद्रान्नं यः पचेद्द्विजः । अभोज्यं तद्भवेदन्नं स च विप्रः पतेदधः
‘ಉಪನಿಕ್ಷೇಪ-ಧರ್ಮ’ವೆಂಬ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಯಾವ ದ್ವಿಜನು ಶೂದ್ರಾನ್ನವನ್ನು ಬೇಯಿಸುತ್ತಾನೋ, ಆ ಅನ್ನವು ಅಭೋಜ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ; ಆ ವಿಪ್ರನು ಸದಾಚಾರದಿಂದ ಪತನಗೊಂಡು ಅಧೋಗತಿಗೆ ಸೇರುತ್ತಾನೆ।
Verse 7
शूद्रान्नं शूद्रसंपर्कः शूद्रेण च सहासनम् । शूद्राज्ज्ञानागमश्चैव ज्वलंतमपि पातयेत्
ಶೂದ್ರಾನ್ನ, ಶೂದ್ರಸಂಪರ್ಕ, ಶೂದ್ರನೊಂದಿಗೆ ಒಂದೇ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು, ಹಾಗೂ ಶೂದ್ರನಿಂದ ಜ್ಞಾನಾಗಮವನ್ನು ಪ್ರಾಮಾಣ್ಯವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದು—ಇವು ತಪ್ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಜ್ವಲಿಸುವವನನ್ನೂ ಪತನಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।
Verse 8
शूद्रान्नोपहता विप्रा विह्वला रतिलालसाः । कुपिताः किं करिष्यंति निर्विषा इव पन्नगाः
ಶೂದ್ರಾನ್ನದಿಂದ ಉಪಹತವಾದ ವಿಪ್ರರು ಅಸ್ಥಿರರಾಗಿ ರತಿಲಾಲಸೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತಾರೆ; ಕೋಪಗೊಂಡರೂ ಏನು ಮಾಡಬಲ್ಲರು—ವಿಷವಿಲ್ಲದ ಹಾವುಗಳಂತೆ ನಿರ್ವೀರ್ಯರಾಗುತ್ತಾರೆ।
Verse 9
नग्नः स्यान्मलवद्वासा नग्नः कौपीनवस्त्रधृक् । द्विकच्छोऽनुत्तरीयश्च विकच्छोऽवस्त्र एव च
ಮಲಿನ ವಸ್ತ್ರಧಾರಿಯು ‘ನಗ್ನ’ನೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಕೇವಲ ಕೌಪೀನಧಾರಿಯೂ ‘ನಗ್ನ’. ಮೇಲ್ವಸ್ತ್ರವಿಲ್ಲದೆ ದ್ವಿಕಚ್ಚ ಕಟ್ಟಿದವನು, ಸಡಿಲ ವಸ್ತ್ರಧಾರಿ, ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ವಸ್ತ್ರಹೀನನು—ಇವರನ್ನೂ ‘ನಗ್ನ’ವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।
Verse 10
नग्नः काषायवस्त्रः स्यान्नग्नश्चार्धपटः स्मृतः । अच्छिन्नाग्रं तु यद्वस्त्रं मृदा प्रक्षालितं तु यत्
ಕಾಷಾಯ ವಸ್ತ್ರಧಾರಿಯೂ (ಈ ನಿಯಮದಲ್ಲಿ) ‘ನಗ್ನ’ನೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಅರ್ಧಪಟಧಾರಿಯೂ ‘ನಗ್ನ’ನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಅಂಚು ಹರಿದಿಲ್ಲದ ವಸ್ತ್ರ, ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ತೊಳೆದು ಶುದ್ಧಪಡಿಸಿದ ವಸ್ತ್ರ—ಅದು ಗ್ರಾಹ್ಯವೆಂದು ನಿಶ್ಚಯ।
Verse 11
अहतं धातुरक्तं वा तत्पवित्रमिति स्थितम् । अग्रतो वसते मूर्खो दूरे चास्य गुणान्वितः
ಅಹತವಾದ ಅಥವಾ ಧಾತುರಂಗದಿಂದ ರಂಜಿತವಾದ ವಸ್ತ್ರವೂ ಪವಿತ್ರವೆಂದು ನಿಶ್ಚಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೂ ಮೂಢನು ಮುಂದೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; ಗುಣವಂತನು ದೂರದಲ್ಲಿರುತ್ತಾನೆ.
Verse 12
गुणान्विते च दातव्यं नास्ति मूर्खे व्यतिक्रमः । यस्त्वासन्नमतिक्रम्य ब्राह्मणं पतितादृते । दूरस्थं पूजयेन्मूढो गुणाढ्यं नरकं व्रजेत्
ಗುಣವಂತನಿಗೆ ದಾನ-ಗೌರವ ನೀಡಬೇಕು; ಮೂಢನನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗುವುದರಲ್ಲಿ ದೋಷವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸಮೀಪದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು (ಪತಿತನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ) ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ ದೂರಸ್ಥ—even ಗುಣಸಂಪನ್ನನನ್ನು—ಪೂಜಿಸುವ ಮೂಢನು ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.
Verse 13
वेदविद्याव्रतस्नाते श्रोत्रिये गृहमागते । क्रीडन्त्योषधयः सर्वा यास्यामः परमां गतिम्
ವೇದವಿದ್ಯೆ, ವ್ರತ ಮತ್ತು ಸ್ನಾನದಿಂದ ಶುದ್ಧನಾದ ಶ್ರೋತ್ರಿಯನು ಮನೆಗೆ ಬಂದಾಗ, ಎಲ್ಲ ಔಷಧಿಗಳು ಹರ್ಷದಿಂದ ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಾ—“ನಾವು ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವೆವು” ಎಂದು ಹೇಳುವಂತಿರುತ್ತವೆ.
Verse 15
संध्ययोरुभयोर्जाप्ये भोजने दंतधावने । पितृकार्ये च दैवे च तथा मूत्रपुरीषयोः । गुरूणां संनिधौ दाने योगे चैव विशेषतः । एतेषु मौनमातिष्ठन्स्वर्गं प्राप्नोति मानवः
ಎರಡು ಸಂಧ್ಯೆಗಳ ಜಪದಲ್ಲಿ, ಭೋಜನಕಾಲದಲ್ಲಿ, ದಂತಧಾವನದಲ್ಲಿ, ಪಿತೃಕಾರ್ಯ ಹಾಗೂ ದೇವಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಮೂತ್ರ-ಪುರೀಷಕಾಲದಲ್ಲಿ; ಗುರುಗಳ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ, ದಾನದಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಯೋಗದಲ್ಲಿ—ಈ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮೌನವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವವನು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
Verse 16
यदि वाग्यमलोपः स्याज्जपादिषु कथंचन । व्याहरेद्वैष्णवं मंत्रं स्मरेद्वा विष्णुमव्ययम्
ಜಪಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೋ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಾಕ್ಸಂಯಮ ಭಂಗವಾದರೆ, ವೈಷ್ಣವ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು; ಇಲ್ಲವೇ ಅವ್ಯಯನಾದ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು.
Verse 17
दाने स्नाने जपे होमे भोजने देवतार्चने । देवानामृजवो दर्भाः पितॄणां द्विगुणास्तथा
ದಾನ, ಸ್ನಾನ, ಜಪ, ಹೋಮ, ಭೋಜನ ಹಾಗೂ ದೇವತಾರ್ಚನೆಯಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳಿಗಾಗಿ ದರ್ಭೆಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಇಡಬೇಕು; ಪಿತೃಗಳಿಗಾಗಿ ಅದನ್ನೇ ದ್ವಿಗುಣವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಬೇಕು.
Verse 18
उदङ्मुखस्तु देवानां पितॄणां दक्षिणामुखः । अग्निना भस्मना वापि यवेनाप्युदकेन वा । द्वारसंक्रमणेनापि पंक्तिदोषो न विद्यते
ದೇವಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಮುಖವಾಗಿರಬೇಕು, ಪಿತೃಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣಮುಖವಾಗಿರಬೇಕು. ಅಗ್ನಿ, ಭಸ್ಮ, ಯವ, ನೀರು ಅಥವಾ ಕೇವಲ ಬಾಗಿಲು ದಾಟಿ ಶುದ್ಧಿ ಮಾಡಿದರೂ ಪಂಕ್ತಿದೋಷ ಉಂಟಾಗದು.
Verse 19
इष्टश्राद्धे क्रतुर्दक्षो वृद्धौ सत्यवसू स्मृतौ । नैमित्तिके कालकामौ काम्ये चाध्वविरोचनौ
ಇಷ್ಟ-ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕ್ರತು ಮತ್ತು ದಕ್ಷರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ವೃದ್ಧಿ-ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯವಸುವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನೈಮಿತ್ತಿಕ ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕಾಲ ಮತ್ತು ಕಾಮ, ಕಾಮ್ಯ ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಧ್ವ ಮತ್ತು ವಿರೋಚನರನ್ನು ಆವಾಹನ ಮಾಡಬೇಕು.
Verse 20
पुरूरवा आर्द्रवश्च पार्वणे समुदाहृतौ । पुष्टिं प्रजां च न्यग्रोधे बुद्धिं प्रज्ञां धृतिं स्मृतिम्
ಪಾರ್ವಣ-ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪುರುರವ ಮತ್ತು ಆರ್ಧ್ರವರನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ನ್ಯಗ್ರೋಧ (ವಟ) ಪಾತ್ರ/ಆಶ್ರಯದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮವು ಪುಷ್ಟಿ, ಸಂತಾನ—ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿ, ಪ್ರಜ್ಞೆ, ಧೃತಿ, ಸ್ಮೃತಿಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತದೆ.
Verse 21
रक्षोघ्नं च यशस्यं च काश्मीर्यं पात्रमुच्यते । सौभाग्यमुत्तमं लोके मधूके समुदाहृतम्
ಕಾಶ್ಮೀರ್ಯ ಮರದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಪಾತ್ರವು ರಕ್ಷೋಘ್ನವೂ ಯಶಪ್ರದವೂ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಮಧೂಕ ಪಾತ್ರದಿಂದ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸೌಭಾಗ್ಯ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.
Verse 22
फाल्गुनपात्रे तु कुर्वाणः सर्वकामानवाप्नुयात् । परां द्युतिमथार्के तु प्राकाश्यं च विशेषतः
ಫಾಲ್ಗುಣ ಪಾತ್ರದಿಂದ ವಿಧಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸುವವನು ಸರ್ವಕಾಮಗಳ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅರ್ಕ ಪಾತ್ರದಿಂದ ಪರಮ ದ್ಯುತಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಕಾಂತಿ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.
Verse 23
बिल्वे लक्ष्मीं तपो मेधां नित्यमायुष्यमेव च । क्षेत्रारामतडागेषु सर्वपात्रेषु चैव हि
ಬಿಲ್ವ ಪಾತ್ರದಿಂದ ಲಕ್ಷ್ಮೀ, ತಪಃಫಲ, ಮೇಧೆ ಮತ್ತು ನಿತ್ಯ ಆಯುಷ್ಯ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಷೇತ್ರ, ಆರಾಮ ಹಾಗೂ ತಡಾಗಗಳಲ್ಲಿ—ಅಲ್ಲಿನ ಸರ್ವ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ—ಇದೇ ನಿಶ್ಚಯ.
Verse 24
वर्षत्यजस्रं पर्जन्ये वेणुपात्रेषु कुर्वतः । एतेषां लभ्यते पुण्यं सुवर्णै रजतैस्तथा
ಪರ್ಜನ್ಯನು ಅಜಸ್ರವಾಗಿ ಮಳೆ ಸುರಿಯುವಾಗ, ವೇಣು (ಬಿದಿರು) ಪಾತ್ರಗಳಿಂದ ವಿಧಿಯನ್ನು ಮಾಡುವವನಿಗೆ ಲಭಿಸುವ ಪುಣ್ಯವು ಸ್ವರ್ಣ ಹಾಗೂ ರಜತ ದಾನದಿಂದ ದೊರಕುವ ಪುಣ್ಯಕ್ಕೆ ಸಮಾನ.
Verse 25
पलाशफलन्यग्रोधप्लक्षाश्वत्थविकंकताः । औदुम्बरस्तथा बिल्वं चंदनं यज्ञियाश्च ये
ಪಲಾಶ, ಫಲವೃಕ್ಷಕಾಷ್ಠ, ನ್ಯಗ್ರೋಧ, ಪ್ಲಕ್ಷ, ಅಶ್ವತ್ಥ, ವಿಕಂಕತ, ಔದುಂಬರ, ಬಿಲ್ವ, ಚಂದನ ಹಾಗೂ ಯಜ್ಞಯೋಗ್ಯವಾದ ಇತರ ಕಾಷ್ಠಗಳು—ಇವು ವಿಧಿಕರ್ಮಕ್ಕೆ ಪ್ರಶಂಸಿತವು.
Verse 26
सरलो देवदारुश्च शालाश्च खदिरास्तथा । समिदर्थं प्रशस्ताः स्युरेते वृक्षा विशेषतः
ಸರಲ, ದೇವದಾರು, ಶಾಲ ಮತ್ತು ಖದಿರ—ಈ ಮರಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಮಿಧ್ (ಯಜ್ಞಕಾಷ್ಠ)ಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಶಂಸಿತವಾಗಿವೆ.
Verse 27
श्लेष्मातको नक्तमाल्यः कपित्थः शाल्मली तथा । निंबो बिभीतकश्चैव श्राद्धकर्मणि गर्हिताः
ಶ್ಲೇಷ್ಮಾತಕ, ನಕ್ತಮಾಲ್ಯ, ಕಪಿತ್ಥ, ಶಾಲ್ಮಲೀ, ನಿಂಬ, ಬಿಭೀತಕ—ಇವು ಶ್ರಾದ್ಧಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿಂದಿತವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
Verse 28
अनिष्टशब्दां संकीर्णा रूक्षां जन्तुमतीमपि । प्रतिगंधां तु तां भूमिं श्राद्धकर्मणि गर्हयेत्
ಶ್ರಾದ್ಧಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಅಶುಭ ಶಬ್ದಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಜನಸಂದಣಿಯಿಂದ ಅಶಾಂತವಾದ, ರುಕ್ಷ-ಕಠಿಣವಾದ, ಜಂತುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಅಥವಾ ದುರ್ಗಂಧದಿಂದ ದೂಷಿತವಾದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ವರ್ಜಿಸಬೇಕು.
Verse 29
त्रैशंकवं त्यजेद्देशंसर्वद्वादशयोजनम् । उत्तरेण महानद्या दक्षिणेन च केवलम्
ಹನ್ನೆರಡು ಯೋಜನ ವಿಸ್ತಾರವಿರುವ ತ್ರೈಶಂಕವ ಎಂಬ ದೇಶವನ್ನು ಸದಾ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು; ಅದರ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಮಹಾನದಿಯೂ, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ (ಉಕ್ತ) ಸೀಮೆಯೂ ಇದೆ.
Verse 30
देशस्त्रैशं कवोनाम वर्जितः श्राद्धकर्मणि । कारस्काराः कलिंगाश्च सिंधोरुत्तरमेव च । प्रणष्टाश्रमधर्माश्च वर्ज्या देशाः प्रयत्नतः
ತ್ರೈಶಂಕವ ಎಂಬ ದೇಶವು ಶ್ರಾದ್ಧಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ವರ್ಜ್ಯ. ಹಾಗೆಯೇ ಕಾರಸ್ಕಾರರು, ಕಲಿಂಗರು, ಸಿಂಧುವಿನ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ; ಮತ್ತು ಆಶ್ರಮಧರ್ಮಗಳು ನಾಶವಾದ ದೇಶಗಳು—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.
Verse 31
ब्राह्मणं तु कृतं प्रोक्तं त्रेता तु क्षत्रियं स्मृतम् । वैश्यं द्वापरमित्याहुः शूद्रं कलियुगं स्मृतम्
ಕೃತಯುಗವು ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ವಭಾವದ್ದೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ; ತ್ರೇತಾ ಕ್ಷತ್ರಿಯಸ್ವರೂಪವೆಂದು ಸ್ಮೃತ; ದ್ವಾಪರವು ವೈಶ್ಯಸ್ವಭಾವವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಕಲಿಯುಗವು ಶೂದ್ರಸ್ವಭಾವವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗಿದೆ—ಅಂದರೆ ಪ್ರತಿಯುಗದ ಪ್ರಧಾನ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಂತೆ.
Verse 32
कृते तु पितरः पूज्यास्त्रेतायां च सुरास्तथा । मुनयो द्वापरे नित्यं पाखंडाश्च कलौ युगे
ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ಪಿತೃಗಳು ಪೂಜ್ಯರು; ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಸಹ ಹಾಗೆಯೇ; ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ಮುನಿಗಳು; ಆದರೆ ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಪಾಖಂಡ ಹಾಗೂ ಕಪಟ ಮಾರ್ಗಗಳು ಪ್ರಬಲವಾಗುತ್ತವೆ।
Verse 33
शुक्लपक्षस्य पूर्वाह्णे श्राद्धं कुर्याद्विचक्षणः । कृष्णपक्षेऽपराह्ने तु रौहिणं न विलंघयेत्
ವಿಚಕ್ಷಣನು ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಪೂರ್ವಾಹ್ನದಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಬೇಕು; ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಅಪರಾಹ್ನದಲ್ಲಿ—ರೋಹಿಣೀ ನಿಯಮವನ್ನು ಲಂಘಿಸಬಾರದು।
Verse 35
रत्निमात्रप्रमाणं च पितृतीर्थं तु संस्कृतम् । उपमूले तथा लूनाः प्रस्तरार्थे कुशोत्तमाः । तथा श्यामाकनीवारा दूर्वाश्च समुदाहृताः । स्व कीर्तिमतां श्रेष्ठो बहुकेशः प्रजापतिः
ರತ್ನಿ ಪ್ರಮಾಣ (ಒಂದು ಬಿಟ್ಟ)ದಷ್ಟು ಪಿತೃತೀರ್ಥವನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು. ವಿಧಿಯ ಆಧಾರ (ಪ್ರಸ್ತರಾರ್ಥ)ಕ್ಕೆ ಬೇರು ಹತ್ತಿರ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಕುಶಾಗ್ರಾಸವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಶ್ಯಾಮಾಕ, ನಿವಾರ ಮತ್ತು ದೂರ್ವಾ ಗಿಡಗಳೂ ಪ್ರಶಂಸಿತ. ಕೀರ್ತಿವಂತರಲ್ಲಿ ‘ಬಹುಕೇಶ’ ಪ್ರಜಾಪತಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೆಂದು ಉಕ್ತವಾಗಿದೆ।
Verse 36
तस्य केशा निपतिता भूमौ काशत्वमागताः । तस्मान्मेध्याः सदा काशाः श्राद्धकर्मणि पूजिताः
ಅವನ ಕೇಶಗಳು ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದು ಕಾಶಾ ಹುಲ್ಲಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತವಾದವು. ಆದ್ದರಿಂದ ಕಾಶಾ ಸದಾ ಶುದ್ಧವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಶ್ರಾದ್ಧಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ।
Verse 37
पिण्डनिर्वपणं तेषु कर्तव्यं भूतिमिच्छता । उष्णमन्नं द्विजातिभ्यः श्रद्धया विनिवेशयेत्
ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಅಲ್ಲಿ ಪಿಂಡನಿರ್ವಪಣ ಮಾಡಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಬಿಸಿ, ಹೊಸದಾಗಿ ಸಿದ್ಧವಾದ ಅನ್ನವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು।
Verse 39
अन्यत्र फलपुष्पेभ्यः पानकेभ्यश्च पण्डितः । हस्ते दत्त्वा तु वै स्नेहाल्लवणं व्यञ्जनानि च । आयसेन च पात्रेण तद्वै रक्षांसि भुञ्जते । द्विजपात्रेषु दत्त्वान्नं तूष्णीं संकल्पमाचरेत्
ಹಣ್ಣು, ಪುಷ್ಪ, ಪಾನಕ (ಪಾನೀಯ)ಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಪಂಡಿತನು ಸ್ನೇಹವಶಾತ್ ಉಪ್ಪು ಮತ್ತು ವ್ಯಂಜನಗಳನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ಕೊಡಬಾರದು. ಕಬ್ಬಿಣದ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಿದ ಅನ್ನವನ್ನು ರಾಕ್ಷಸರು ಭುಂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ದ್ವಿಜರ ಪಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಅನ್ನವಿಟ್ಟು ನಂತರ ಮೌನವಾಗಿ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಬೇಕು.
Verse 40
दर्व्यादिस्थेन नो तेषां संबन्धो दृश्यते यतः । यश्च शूकरवद्भुंक्ते यश्च पाणितले द्विजः । न तदश्नंति पितरो यः सवाचं समश्नुते
ದರ್ವಿ ಮೊದಲಾದ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ಭುಂಜಿಸುವವರಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಯೋಗ್ಯ ಸಂಬಂಧ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಹಂದಿಯಂತೆ ತಿನ್ನುವವನು, ಕೈತಳದಲ್ಲಿ ತಿನ್ನುವ ದ್ವಿಜನು, ಹಾಗೆಯೇ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ ತಿನ್ನುವವನು—ಅವರ ಅನ್ನವನ್ನು ಪಿತೃಗಳು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
Verse 41
द्विहायनस्य वत्सस्य विशंत्यास्यं यथा सुखम् । तथा कुर्यात्प्रमाणेन पिण्डान्व्यासेन भाषितम्
ಎರಡು ವರ್ಷದ ಕರುದ ಬಾಯಿಗೆ ಅನ್ನ ಸುಖವಾಗಿ ಸೇರುವಂತೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಯೋಗ್ಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪಿಂಡಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು—ಎಂದು ವ್ಯಾಸರು ಉಪದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ.
Verse 42
न स्त्री प्रचालयेत्तानि ज्ञानहीनो न चाव्रतः । स्वयं पुत्रोऽथवा यस्य वाञ्छेदभ्युदयं परम्
ಸ್ತ್ರೀಯು ಆ (ಪಿಂಡ/ಶ್ರಾದ್ಧ ಅರ್ಪಣೆ)ಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ ನಡೆಸಬಾರದು; ಹಾಗೆಯೇ ಕ್ರಿಯಾಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದವನು, ವ್ರತಾಚಾರವಿಲ್ಲದವನು ಕೂಡ ಮಾಡಬಾರದು. ಸ್ವತಃ ಪುತ್ರನು—ಅಥವಾ ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಬಯಸುವವನು—ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಅದನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.
Verse 43
भाजनेषु च तिष्ठत्सु स्वस्तिं कुर्वन्ति ये द्विजाः । तदन्नमसुरैर्भुक्तं निराशाः पितरो गताः
ಪಾತ್ರೆಗಳು ಇನ್ನೂ ಹಾಗೆಯೇ ನಿಂತಿರುವಾಗಲೇ ದ್ವಿಜರು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ‘ಸ್ವಸ್ತಿ’ ಎಂದು ಮಂಗಳವಚನ ಹೇಳಿದರೆ, ಆ ಅನ್ನವನ್ನು ಅಸುರರು ಭುಂಜಿಸುತ್ತಾರೆ; ಪಿತೃಗಳು ನಿರಾಶರಾಗಿ ಹೊರಟುಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
Verse 44
अप्स्वेकं प्लावयेत्पिण्डमेकं पत्न्यै निवेदयेत् । एकं वै जुहुयादग्नावेषा तु त्रिविधा गतिः
ಒಂದು ಪಿಂಡವನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತೇಲಿಸಬೇಕು, ಒಂದನ್ನು ಪತ್ನಿಗೆ ನಿವೇದಿಸಬೇಕು, ಮತ್ತೊಂದನ್ನು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಮವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು—ಇದೇ ತ್ರಿವಿಧ ವಿಧಾನ.
Verse 45
छन्दोगं भोजयेच्छ्राद्धे वैश्वदेवे च बह्वृचम् । पुष्टिकर्मण्यथाध्वर्युं शान्तिकर्मण्यथर्वणम्
ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ಛಾಂದೋಗನಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು, ವೈಶ್ವದೇವದಲ್ಲಿ ಬಹ್ವೃಚನಿಗೆ; ಪುಷ್ಟಿಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಅಧ್ವರ್ಯುವಿಗೆ, ಶಾಂತಿಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಅಥರ್ವಣ ಪುರೋಹಿತನಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.
Verse 46
द्वौ देवेऽथर्वणौ विप्रौ प्राङ्मुखौ च निवेशयेत् । पित्र्ये ह्युदङ्मुखान्कुर्याद्बह्वृचाध्वर्युसामगान्
ದೇವಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಮುಖವಾಗಿ ಇಬ್ಬರು ಅಥರ್ವಣ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಕುಳ್ಳಿರಿಸಬೇಕು; ಪಿತೃಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಬಹ್ವೃಚ, ಅಧ್ವರ್ಯು, ಸಾಮಗರನ್ನು ಉತ್ತರಮುಖವಾಗಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಬೇಕು.
Verse 47
जात्यश्च सर्वा दातव्या मल्लिका श्वेतयूथिका । जलोद्भवानि सर्वाणि कुसुमानि च चम्पकम्
ಮಲ್ಲಿಕಾ, ಶ್ವೇತ ಯೂಥಿಕಾ ಮೊದಲಾದ ಎಲ್ಲ ಜಾತಿಯ ಮಲ್ಲಿಗೆಪುಷ್ಪಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಜಲೋದ್ಭವ ಎಲ್ಲಾ ಪುಷ್ಪಗಳನ್ನೂ, ಚಂಪಕ ಪುಷ್ಪಗಳನ್ನೂ ಸಹ.
Verse 48
मधूकं रामठं चैव कर्पूरं मरिचं गुडम् । श्राद्धकर्मणि शस्तानि सैंधवं त्रपुसं तथा
ಮಧೂಕ, ರಾಮಠ, ಕರ್ಪೂರ, ಮರಿ್ಚ, ಗುಡ—ಇವು ಶ್ರಾದ್ಧಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಪ್ರಶಂಸಿತ; ಹಾಗೆಯೇ ಸೈಂಧವ ಲವಣ ಮತ್ತು ತ್ರಪুসವೂ.
Verse 49
ब्राह्मणः कम्बलो गावः सूर्योग्निरतिथिश्च वै । तिला दर्भाश्च कालश्च नवैते कुतपाः स्मृताः
ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕಂಬಳಿ, ಹಸುಗಳು, ಸೂರ್ಯ, ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಅತಿಥಿ; ಎಳ್ಳು, ದರ್ಭೆ ಮತ್ತು ಕಾಲ—ಈ ಒಂಬತ್ತು ‘ಕುತಪ’ಗಳೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
Verse 50
आपद्यनग्नौ तीर्थे च चंद्रसूर्यग्रहे तथा । नाचरेत्संग्रहे चैव तथैवास्तमुपागते
ಆಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ಅಗ್ನಿ ಸಂಭವದಲ್ಲಿ, ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ, ಚಂದ್ರ-ಸೂರ್ಯ ಗ್ರಹಣಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಸಂಗ್ರಹ/ಸಂಚಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ನಂತರ—ವಿಧಿತ ಆಚರಣೆ/ಕರ್ಮ ಮಾಡಬಾರದು.
Verse 51
संशुद्धा स्याच्चतुर्थेऽह्नि स्नाता नारी रजस्वला । दैवे कर्मणि पित्र्ये च पञ्चमेऽहनि शुद्ध्यति
ರಜಸ್ವಲೆಯಾದ ಸ್ತ್ರೀ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ನಾಲ್ಕನೇ ದಿನ ಶುದ್ಧಳಾಗಿ ಎಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾಳೆ; ಆದರೆ ದೇವಕರ್ಮ ಹಾಗೂ ಪಿತೃಕರ್ಮಗಳಿಗೆ ಐದನೇ ದಿನ ಶುದ್ಧಳಾಗುತ್ತಾಳೆ.
Verse 52
द्रव्याभावे द्विजाभावे प्रवासे पुत्रजन्मनि । आमश्राद्धं प्रकुर्वीत यस्य भार्या रजस्वला
ದ್ರವ್ಯಾಭಾವದಲ್ಲಿ, ದ್ವಿಜಾಭಾವದಲ್ಲಿ, ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಪುತ್ರಜನ್ಮ ಸಮಯದಲ್ಲಿ—ಯಾರ ಪತ್ನಿ ರಜಸ್ವಲೆಯಾಗಿದ್ದಾಳೋ ಅವನು ‘ಆಮ-ಶ್ರಾದ್ಧ’ವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.
Verse 53
सर्पविप्रहतानां च दंष्ट्रिशृंगिसरीसृपैः । आत्मनस्त्यागिनां चैव श्राद्धमेषां न कारयेत्
ಸರ್ಪದಿಂದ ಹೊಡೆತಪಟ್ಟು ಮೃತರಾದವರಿಗೂ, ಕಚ್ಚುವ ಅಥವಾ ಕೊಂಬುಳ್ಳ ಸರೀಸೃಪಗಳಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟವರಿಗೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಆತ್ಮತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದವರಿಗೂ—ಇವರಿಗಾಗಿ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಿಸಬಾರದು.
Verse 54
चण्डालादुदकात्सर्पाद्ब्राह्मणाद्वैद्युतादपि । दंष्ट्रिभ्यश्च पशुभ्यश्च मरणं पापकर्मणाम्
ಚಂಡಾಲನಿಂದ, ನೀರಿನಿಂದ, ಸರ್ಪದಿಂದ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಂದ, ಮಿಂಚಿನಿಂದಲೂ, ದಂಷ್ಟ್ರಧಾರಿ ಜೀವಿಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ ಪಶುಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಮರಣ—ಇದು ಪಾಪಕರ್ಮಿಗಳ ಪಾಲೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।
Verse 55
सर्वैरनुमतं कृत्वा ज्येष्ठेनैव च यत्कृतम् । द्रव्येण च विभक्तेन सर्वैरेव कृतं भवेत्
ಎಲ್ಲರ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ಜ್ಯೇಷ್ಠನು ಏನು ಮಾಡಿದರೂ, ಅದು ಎಲ್ಲರೂ ಮಾಡಿದಂತೆಯೇ ಎಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವೆಚ್ಚದ ದ್ರವ್ಯವನ್ನು ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ।
Verse 56
अमावास्यां पितृश्राद्धे मंथनं यस्तु कारयेत् । तत्तक्रं मदिरातुल्यं घृतं गोमांसवत्स्मृतम्
ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯ ಪಿತೃಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಮಥನ ಮಾಡಿಸುತ್ತಾರೋ, ಆ ತಕ್ರವು ಮದ್ಯದಂತೆ ಮತ್ತು ಘೃತವು ಗೋಮಾಂಸದಂತೆ (ಅಶುದ್ಧ) ಎಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।
Verse 57
भुंजंति क्रमशः पूर्वे तथा पिंडाशिषो ऽपि च । निमंत्रितो द्विजः श्राद्धे न शयीत स्त्रिया सह
ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವರು/ಜ್ಯೇಷ್ಠರು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಭೋಜನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ಪಿಂಡಸಂಬಂಧ ಆಶೀರ್ವಾದವೂ ಹಾಗೆಯೇ ಕ್ರಮವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಶ್ರಾದ್ಧಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿತನಾದ ದ್ವಿಜನು ಸ್ತ್ರೀಯೊಡನೆ ಶಯನಿಸಬಾರದು।
Verse 58
श्रादभुक्प्रातरुत्थाय प्रकुर्याद्दन्तधावनम् । श्राद्धकर्ता न कुर्वीत दन्तानां धावनं बुधः
ಶ್ರಾದ್ಧಭೋಜನ ಮಾಡಿದವನು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎದ್ದು ದಂತಧಾವನ ಮಾಡಬೇಕು; ಆದರೆ ಶ್ರಾದ್ಧಕರ್ತನಾದ ಬುದ್ಧಿವಂತನು (ಆ ಆಚರಣಾ ನಿಯಮದಲ್ಲಿ) ದಂತಧಾವನ ಮಾಡಬಾರದು।
Verse 59
वर्षेवर्षे तु यच्छ्राद्धं मातापित्रोर्मृतेऽहनि । मलमासे न कर्तव्यं व्यासस्य वचनं यथा
ತಾಯಿ–ತಂದೆಯರ ಮೃತ್ಯುದಿನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಮಾಡುವ ಆಬ್ದಿಕ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಲಮಾಸದಲ್ಲಿ ಮಾಡಬಾರದು—ವ್ಯಾಸವಚನಾನುಸಾರ।
Verse 60
गर्भे वार्धुषिके प्रेते भृत्ये मासानुमासिके । आब्दिके च तथा श्राद्धे नाधिमासो विधीयते
ಗರ್ಭಪಾತಸಂಬಂಧಿ ಕರ್ಮ, ವಾರ್ಧುಷಿಕ ಆಚರಣೆ, ಪ್ರೇತಕರ್ಮ, ಭೃತ್ಯನ ಶ್ರಾದ್ಧ, ಮಾಸಾನುಮಾಸಿಕ ಶ್ರಾದ್ಧ ಹಾಗೂ ಆಬ್ದಿಕ ಶ್ರಾದ್ಧ—ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಮಾಸವನ್ನು ಕಾಲವಾಗಿ ವಿಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ।
Verse 61
विवाहादौ स्मृतः सौरो यज्ञादौ सावनः स्मृतः । आब्दिके पितृकार्ये तु चान्द्रो मासः प्रशस्यते
ವಿವಾಹಾದಿ ಕರ್ಮಗಳಿಗೆ ಸೌರ ಗಣನೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಯಜ್ಞಾದಿ ಕರ್ಮಗಳಿಗೆ ಸಾವನ ಗಣನೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಪಿತೃಗಳ ಆಬ್ದಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಚಾಂದ್ರಮಾಸವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಪ್ರಶಂಸಿಸಲಾಗಿದೆ।
Verse 62
यस्मिन्राशौ गते सूर्ये विपत्तिः स्याद्द्विजन्मनः । तद्राशावेव कर्तव्यं पितृकार्यं मृतेऽहनि
ಸೂರ್ಯನು ಯಾವ ರಾಶಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ ದ್ವಿಜನಿಗೆ ವಿಪತ್ತು ಸಂಭವಿಸಬಹುದೋ, ಆ ರಾಶಿಯಲ್ಲೇ—ಮೃತ್ಯುದಿನದಲ್ಲಿ—ಪಿತೃಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು।
Verse 63
वषट्कारश्च होमश्च पर्व चाग्रायणं तथा । मलमासेऽपि कर्तव्यं काम्या इष्टीर्विवर्जयेत्
ವಷಟ್ಕಾರ, ಹೋಮ, ಪರ್ವಕರ್ಮ ಹಾಗೂ ಆಗ್ರಾಯಣ—ಇವುಗಳನ್ನು ಮಲಮಾಸದಲ್ಲಿಯೂ ಮಾಡಬೇಕು; ಆದರೆ ಫಲಾಪೇಕ್ಷೆಯ ಕಾಮ್ಯ ಇಷ್ಟಿಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು।
Verse 64
अग्न्याध्येयं प्रतिष्ठां च यज्ञदानव्रतानि च । वेदव्रतवृषोत्सर्गचूडाकरणमेखलाः
ಅಗ್ನ್ಯಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರಾಗ್ನಿಯ ಪರಿಚರ್ಯೆ, ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ, ಯಜ್ಞ, ದಾನ, ವ್ರತಗಳು—ಹಾಗೆಯೇ ವೇದವ್ರತಗಳು, ವೃಷೋತ್ಸರ್ಗ, ಚೂಡಾಕರಣ, ಮೇಖಲಾಧಾರಣ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ವಿಧಿ ಹಾಗೂ ಯೋಗ್ಯ ಕಾಲಾನುಸಾರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾದ ಕರ್ಮಗಳೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
Verse 65
मांगल्यमभिषेकं च मलमासे विवर्जयेत् । नित्यनैमित्तिके कुर्यात्प्रयतः सन्मलिम्लुचे । तीर्थे स्नानं गज च्छायां प्रेतश्राद्धं तथैव च
ಮಲಮಾಸದಲ್ಲಿ ಮಾಂಗಲ್ಯಕರ್ಮಗಳು ಹಾಗೂ ಅಭಿಷೇಕವನ್ನು ವರ್ಜಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ ನಿಯಮಶೀಲನಾಗಿ ಆ ‘ಮಲಿಮ್ಲುಚ’ ಮಾಸದಲ್ಲಿಯೂ ನಿತ್ಯ-ನೈಮಿತ್ತಿಕ ಕर्तವ್ಯಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು. ತೀರ್ಥಸ್ನಾನ, ಗಜಛಾಯಾ-ದಾನ ಮತ್ತು ಪ್ರೇತಶ್ರಾದ್ಧವೂ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
Verse 66
रसा यत्र प्रशस्यन्ते भोक्तारो बंधुगोत्रिणः । राजवार्तादि संक्रंदो रक्षःश्राद्धस्य लक्षणम्
ಎಲ್ಲಿ ಭೋಜನ ಮಾಡುವ ಬಂಧು-ಗೋತ್ರಸ್ಥರು ಆಹಾರದ ರುಚಿಗಳನ್ನು ಹೊಗಳುತ್ತಾರೋ, ಎಲ್ಲಿ ರಾಜವಾರ್ತೆ, ಗಾಸಿಪ್ ಮೊದಲಾದ ಗದ್ದಲವಿರುತ್ತದೋ—ಅದು ‘ರಕ್ಷಃ-ಶ್ರಾದ್ಧ’ದ ಲಕ್ಷಣ; ಅಂದರೆ ಅಯೋಗ್ಯಾಚರಣೆಯಿಂದ ಹಾಳಾದ ಶ್ರಾದ್ಧ.
Verse 67
श्राद्धं कृत्वा परश्राद्धे यस्तु भुंक्ते च विह्वलः । पतंति पितरस्तस्य लुप्तपिण्डोदकक्रियाः
ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಿ ನಂತರ ಆಸೆ/ಹಸಿವಿನಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲನಾಗಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭೋಜನ ಮಾಡುವವನು ತನ್ನ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಪತನಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಅವನ ಪಿಂಡ-ಉದಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಲುಪ್ತಪ್ರಾಯವಾಗಿ ನಿಷ್ಫಲವಾಗುತ್ತವೆ.
Verse 68
तैलमुद्वर्तनं स्नानं दन्तधावनमेव च । क्लृप्तरोमनखेभ्यश्च दद्याद्गत्वापरेऽहनि
ಎಣ್ಣೆಮರ್ಧನ/ಉದ್ವರ್ತನ, ಸ್ನಾನ, ದಂತಧಾವನ—ಹಾಗೆಯೇ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಕೂದಲು ಮತ್ತು ನಖಗಳು—ಇವುಗಳ ನಿಸ್ಸಾರಣೆ/ವಿಸರ್ಜನೆ ಮುಂದಿನ ದಿನದಲ್ಲೇ ಯಥಾವಿಧಿ ಮಾಡಬೇಕು.
Verse 69
निमन्त्रिता यथान्यायं हव्ये कव्ये द्विजोत्तमाः । कथंचिदप्यतिक्रामेत्पापः शूकरतां व्रजेत्
ಹವ್ಯ (ದೇವಾರ್ಪಣೆ) ಅಥವಾ ಕವ್ಯ (ಪಿತೃಶ್ರಾದ್ಧ) ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಯಥಾವಿಧಿ ಆಹ್ವಾನಿತರಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ನಿಯಮವನ್ನು ಮೀರಿ ಹೋಗಬಾರದು; ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದ ಪಾಪಿ ಶೂಕರಯೋನಿಗೆ ಸೇರುತ್ತಾನೆ।
Verse 70
दैवे च पितृ श्राद्धे चाप्याशौचं जायते यदा । आशौचान्तेऽथवा तत्र तेभ्यः श्राद्धं प्रदीयते
ದೈವಕಾರ್ಯದಲ್ಲಾಗಲಿ ಪಿತೃಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಾಗಲಿ ಆಶೌಚ ಉಂಟಾದರೆ, ಆಶೌಚ ಅಂತ್ಯವಾದ ಬಳಿಕ—ಅಥವಾ ಅಲ್ಲಿಯೇ ವಿಧಿಯಂತೆ—ಆ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ।
Verse 71
अथ श्राद्धावसाने तु आशिषस्तत्र दापयेत् । दीर्घा नागास्तथा नद्यो विष्णोस्त्रीणि पदानि च । एवमेषां प्रमाणेन दीर्घमायुरवाप्नुयाम्
ನಂತರ ಶ್ರಾದ್ಧಾವಸಾನದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಆಶೀರ್ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿಸಬೇಕು—“ನಾಗಗಳಂತೆ ದೀರ್ಘ, ನದಿಗಳಂತೆ ದೀರ್ಘ, ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮೂರು ಪಾದಗಳಂತೆ ದೀರ್ಘ (ಆಯು) ಆಗಲಿ।” ಇಂತಹ ಶುಭ ಪ್ರಮಾಣಗಳಿಂದ ನನಗೆ ದೀರ್ಘಾಯು ದೊರಕಲಿ।
Verse 72
अपां मध्ये स्थिता देवाः सर्वमप्सु प्रतिष्ठितम् । ब्राह्मणस्य करे न्यस्ताः शिवा आपो भवन्तु नः
ನೀರಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ದೇವರುಗಳು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ; ಎಲ್ಲವೂ ನೀರಲ್ಲೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿದೆ। ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಇಡಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ನೀರು ನಮಗೆ ಶಿವಮಯವಾಗಿ, ಮಂಗಳಕರವಾಗಿ ಆಗಲಿ।
Verse 73
लक्ष्मीर्वसति पुष्पेषु लक्ष्मीर्वसति पुष्करे । लक्ष्मीर्वसतु वासे मे सौमनस्यं ददातु मे
ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಪುಷ್ಪಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾಳೆ, ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಪದ್ಮದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾಳೆ। ಲಕ್ಷ್ಮೀ ನನ್ನ ಗೃಹದಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡಿ ನನಗೆ ಸೌಮನಸ್ಯ—ಮನಃಪ್ರಸನ್ನತೆ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿ—ಕೊಡಲಿ।
Verse 74
अक्षतं चाऽस्तु मे पुण्यं शांतिः पुष्टिर्धृतिश्च मे । यद्यच्छ्रेयस्करं लोके तत्तदस्तु सदा मम
ನನ್ನ ಪುಣ್ಯವು ಅಕ್ಷಯವಾಗಿರಲಿ; ಶಾಂತಿ, ಪುಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಧೃತಿ ನನಗಿರಲಿ. ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಯದೇನು ನಿಜವಾಗಿ ಶ್ರೇಯಸ್ಕರವಾಗಿದೆಯೋ, ಅದು ಸದಾ ನನಗೆ ದೊರಕಲಿ.
Verse 75
दक्षिणायां तु सर्वत्र बहुदेयं तथास्तु नः । एवमस्त्विति तैर्वाच्यं मूर्ध्ना ग्राह्यं च तेन तत्
ದಕ್ಷಿಣೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಉದಾರವಾಗಿ ಬಹಳ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು—ನಮಗೂ ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಲಿ. ಋತ್ವಿಜರು ‘ಏವಮಸ್ತು’ ಎಂದು ಹೇಳಲಿ; ದಾತನು ಶಿರಸ್ಸು ಬಾಗಿಸಿ ಆ ಅನುಮೋದನೆಯನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿ.
Verse 76
पिंडमग्नौ सदा देयाद्भोगार्थी सततं नरः । प्रजार्थं पत्न्यै वै दद्यान्मध्यमं मंत्रपूर्वकम्
ಭೋಗವನ್ನು ಬಯಸುವ ಪುರುಷನು ಸದಾ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಪಿಂಡವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಲಿ. ಸಂತಾನಾರ್ಥವಾಗಿ ಮಧ್ಯ ಪಿಂಡವನ್ನು ಮಂತ್ರಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪತ್ನಿಗೆ ನೀಡಲಿ.
Verse 77
उत्तमां द्युतिमविच्छन्गोषु नित्यं प्रदापयेत् । आज्ञामिच्छेद्यशः कीर्तिमप्सु नित्यं प्रवेशयेत्
ಉತ್ತಮ ಕಾಂತಿಯನ್ನು ಬಯಸುವವನು ನಿತ್ಯ ಗೋವುಗಳಿಗೆ ಅರ್ಪಣ-ದಾನ ಮಾಡಲಿ. ಅಧಿಕಾರ, ಯಶಸ್ಸು, ಕೀರ್ತಿ ಬಯಸುವವನು ನಿತ್ಯ ಜಲಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಿ ಒಪ್ಪಿಸಲಿ.
Verse 78
प्रार्थयन्दीर्घमायुश्च वायसेभ्यः प्रदापयेत् । कुमारलोकमन्विच्छन्कुक्कुटेभ्यः प्रदापयेत्
ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ ಕಾಗೆಗಳಿಗೆ ಅರ್ಪಣ-ದಾನ ಮಾಡಲಿ. ಕುಮಾರಲೋಕವನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಕೋಳಿಗಳಿಗೆ ಅರ್ಪಣ-ದಾನ ಮಾಡಲಿ.
Verse 79
आकाशे प्रक्षिपेद्वापि स्थितो वा दक्षिणामुखः । पितॄणां स्थानमाकाशं दक्षिणा चैव दिक्तथा
ಆಕಾಶದಲ್ಲಿಯೂ ಅರ್ಪಣವನ್ನು ಕ್ಷಿಪಿಸಬಹುದು, ಅಥವಾ ದಕ್ಷಿಣಮುಖವಾಗಿ ನಿಂತು ಸಹ ನೀಡಬಹುದು. ಪಿತೃಗಳ ಸ್ಥಾನ ಆಕಾಶವೇ; ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕೂ ಅವರ ದಿಕ್ಕೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
Verse 80
नक्तं तु वर्जयेच्छ्राद्धं राहोरन्यत्र दर्शनात् । सर्वस्वेनापि कर्तव्यं क्षिप्रं वै राहुदर्शनात्
ರಾಹುದರ್ಶನ (ಗ್ರಹಣ) ಹೊರತು ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ವರ್ಜಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ ರಾಹು ಕಾಣಿಸಿದಾಗ, ತನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದಲಾದರೂ ತಕ್ಷಣ ಶ್ರಾದ್ಧಕರ್ಮ ಮಾಡಬೇಕು; ಆ ದರ್ಶನ ತ್ವರಿತ ಧರ್ಮಾಚರಣೆಯನ್ನು ಬೇಡುತ್ತದೆ.
Verse 81
उपरागे न कुर्याद्यः पंके गौरिव सीदति । कुर्वाणस्तु तरेत्पापं सा च नौरिव सागरे
ಗ್ರಹಣಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿಧಿಕರ್ಮ ಮಾಡದವನು ಕೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹಸುವಿನಂತೆ ಮುಳುಗುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಮಾಡುವವನು ಪಾಪವನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾನೆ—ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ದೋಣಿ ಪಾರ ಮಾಡಿಸುವಂತೆ.
Verse 82
कृष्णमाषास्तिलाश्चैव श्रेष्ठाः स्युर्यवशालयः । महायवा व्रीहियवास्तथैव च मसूरिकाः
ಶ್ರಾದ್ಧ ಅರ್ಪಣಕ್ಕೆ ಕಪ್ಪು ಮಾಷ (ಉದ್ದಿನಬೇಳೆ) ಮತ್ತು ಎಳ್ಳು ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಯವ ಮತ್ತು ಧಾನ್ಯಗಳು. ಮಹಾಯವ, ವ್ರೀಹಿಯವ ಹಾಗೂ ಮಸೂರಿ ಕೂಡ ಪ್ರಶಸ್ತ.
Verse 83
कृष्णाः श्वेताश्च वा ग्राह्याः श्राद्धकर्मणि सर्वदा । बिल्वामलकमृद्वीकं पनसाम्रातदाडिमम्
ಶ್ರಾದ್ಧಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಅಥವಾ ಬಿಳಿ—ಎರಡೂ ವಿಧದ ದ್ರವ್ಯಗಳು ಸದಾ ಗ್ರಾಹ್ಯ. ಬಿಲ್ವ, ಆಮಲಕ, ದ್ರಾಕ್ಷೆ, ಹಲಸು, ಮಾವು, ದಾಳಿಂಬೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಫಲಗಳೂ ಪ್ರಶಸ್ತ.
Verse 84
भव्यं पारापतं चैव खर्जूरं करमर्द्दकम् । सकोरका बदर्यश्च तालकंदं तथा बिसम्
ಭವ್ಯ, ಪಾರಾಪತ, ಖರ್ಜೂರ ಹಾಗೂ ಕರಮರ್ದ; ಹಾಗೆಯೇ ಸಕೋರಕಾ, ಬದರಿ (ಬೇರು), ತಾಳಕಂದ ಮತ್ತು ಪದ್ಮನಾಳ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಪೂಜಾವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹ್ಯವೂ ಪ್ರಶಸ್ತವೂ ಆಗಿವೆ.
Verse 85
तमालासनकंदं च मावेल्लं शतकंदली । कालेयं कालशाकं च मुद्गान्नं च सुवर्चलम्
ತಮಾಲಾಸನಕಂದ, ಮಾವೆಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಶತಕಂದಲೀ; ಹಾಗೆಯೇ ಕಾಲೇಯ, ಕಾಳಶಾಕ, ಮುದ್ಗಾನ್ನ (ಹೆಸರುಬೇಳೆ ಅನ್ನ) ಮತ್ತು ಸುವರ್ಚಲಾ—ಇವುಗಳೂ ಆ ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತ, ಗ್ರಾಹ್ಯ.
Verse 86
मांसं क्षीरं दधि शाकं व्योषं वेत्रांकुरस्तथा । कट्फलं वज्रकं द्राक्षां लकुचं मोचमेव च
ಮಾಂಸ, ಕ್ಷೀರ, ದಧಿ, ಶಾಕ ಮತ್ತು ವ್ಯೋಷ (ತ್ರಿಕಟು); ಹಾಗೆಯೇ ವೇತ್ರಾಂಕುರ (ಬಿದಿರು ಮೊಗ್ಗು), ಕಟ್ಫಲ, ವಜ್ರಕ, ದ್ರಾಕ್ಷೆ, ಲಕುಚ ಮತ್ತು ಮೋಚ (ಬಾಳೆ)—ಇವುಗಳೂ ನೈವೇದ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಯೋಗ್ಯ.
Verse 87
प्रियामलकदुर्ग्रीवं तिंडुकं मधुसाह्वयम् । वैकंकतं नालिकेरं शृङ्गाटकपरूषकम्
ಪ್ರಿಯಾಮಲಕ, ದುರ್ಗ್ರೀವ, ತಿಣ್ಡುಕ ಮತ್ತು ‘ಮಧುಸಾಹ್ವಯ’ ಎಂಬ ಫಲ; ಹಾಗೆಯೇ ವೈಕಂಕತ, ನಾಳಿಕೇರ (ತೆಂಗು), ಶೃಂಗಾಟಕ (ಸಿಂಗಾಡ) ಮತ್ತು ಪರೂಷಕ—ಇವುಗಳೂ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಣೀಯ ಫಲಗಳು.
Verse 88
पिप्पलीमरिचं चैव पटोली बृहतीफलम् । आरामस्य तु सीमाऽन्तः संभवं सर्वमेव तु
ಪಿಪ್ಪಲಿ ಮತ್ತು ಮರಿ್ಚ, ಹಾಗೆಯೇ ಪಟೋಲಿ ಹಾಗೂ ಬೃಹತೀ ಫಲವೂ ಗ್ರಾಹ್ಯ. ನಿಜವಾಗಿ, ತೋಟದ ಸೀಮೆಯೊಳಗೆ ಹುಟ್ಟುವ ಎಲ್ಲವೂ ಪೂಜಾರ್ಥ ಯೋಗ್ಯವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
Verse 89
एवमादीनि चान्यानि पुष्पाणि श्राद्धकर्मणि । मसूराः शतपुष्प्याश्च कुसुमं श्रीनिकेतनम्
ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಶ್ರಾದ್ಧಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಮಸೂರಾ, ಶತಪುಷ್ಪೀ ಹಾಗೂ ‘ಶ್ರೀ-ನಿಕೇತನ’ ಎಂಬ ಕುಸುಮ ಮೊದಲಾದ ಇತರ ಪುಷ್ಪಗಳನ್ನೂ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು।
Verse 90
वर्या स्वातियवा नित्यं तथा वृषयवासकौ । वंशा करीरा सुरसा मार्जिता भूतृणानि च
ಶ್ರಾದ್ಧಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ವರ್ಯಾ, ಸ್ವಾತಿಯವಾ ಮತ್ತು ವೃಷಯವಾಸಕ; ಹಾಗೆಯೇ ವಂಶಾ (ಬಿದಿರಿನ ಮೊಗ್ಗು), ಕರೀರ, ಸುರಸಾ, ಮಾರ್ಜಿತಾ ಹಾಗೂ ಭೂತೃಣ ಹುಲ್ಲನ್ನೂ ಬಳಸಬಹುದು।
Verse 91
वर्जनीयानि वक्ष्यामि श्राद्धकर्मणि नित्यशः । लशुनं गृंजनं चैव पलांडुं पिण्डमूलकम् । मोगरं चात्र वैदेहं दीर्घमूलकमेव च
ಈಗ ಶ್ರಾದ್ಧಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸದಾ ವರ್ಜಿಸಬೇಕಾದವುಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಲಶುನ (ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ), ಗೃಂಜನ, ಪಲಾಂಡು (ಈರುಳ್ಳಿ), ಪಿಂಡಮೂಲಕ, ಮೊಗರ; ಹಾಗೆಯೇ ವೈದೇಹ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಮೂಲಕವೂ।
Verse 92
दिवसस्याष्टमे भागे मन्दीभूते दिवाकरे । आसुरं तद्भवेच्छ्राद्धं पितृणां नोपतिष्ठते
ದಿನದ ಎಂಟನೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಮಂದಗೊಂಡಾಗ ಮಾಡುವ ಶ್ರಾದ್ಧವು ‘ಆಸುರ’ ಸ್ವಭಾವದ್ದಾಗಿ, ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ತಲುಪುವುದಿಲ್ಲ।
Verse 93
चतुर्थे प्रहरे प्राप्ते यः श्राद्धं कुरुते नरः । वृथा श्राद्धमवाप्नोति दाता च नरकं व्रजेत्
ನಾಲ್ಕನೇ ಪ್ರಹರ ಬಂದಾಗ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡುವ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಅದು ವ್ಯರ್ಥ ಶ್ರಾದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ; ನಿಯಮಲೋಪದಿಂದ ದಾತನು ನರಕಕ್ಕೂ ಹೋಗಬಹುದು।
Verse 94
लेखाप्रभृत्यथादित्ये मुहूर्तास्त्रय एव च । प्रातस्तस्योत्तरं कालं भगमाहुर्विपश्चितः
ಸೂರ್ಯಸಂಬಂಧವಾಗಿ ‘ಲೇಖಾ’ಯಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಮೂರು ಮುಹೂರ್ತಗಳೇ ಇವೆ. ಅದರ ನಂತರ ಪ್ರಾತಃಕಾಲದ ಅನಂತರದ ಸಮಯವನ್ನು ಪಂಡಿತರು ‘ಭಗ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
Verse 95
संगवस्त्रिमुहूर्तोऽयं मध्याह्नस्तु समन्ततः । ततश्च त्रिमुहूर्ताश्च अपराह्णो विधीयते
ಸಂಗವವು ಮೂರು ಮುಹೂರ್ತಗಳಷ್ಟಿದೆ; ಮಧ್ಯಾಹ್ನವು ಸಮಂತವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರ ನಂತರ ಮತ್ತೊಂದು ಮೂರು ಮುಹೂರ್ತಗಳನ್ನು ಅಪರಾಹ್ಣವೆಂದು ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 96
पञ्चमोऽथ दिनांशो यः स सायाह्न इति स्मृतः
ದಿನದ ಐದನೇ ಭಾಗವೇ ‘ಸಾಯಾಹ್ನ’ (ಸಂಜೆಯ ಕಾಲ) ಎಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
Verse 97
तथा च श्रुतिः । यदैवादित्योऽथ वसन्तो यदा संगविकोऽथ ग्रीष्मो यदा वा माध्यंदिनोऽथ वर्षा यदपराह्णोऽथ शरत् । घदेवास्तमेत्यथ हेमन्त इति
ಹಾಗೆಯೇ ಶ್ರುತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ—ಸೂರ್ಯೋದಯವಾದಾಗ ವಸಂತ; ಸಂಗವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗ್ರೀಷ್ಮ; ಮಧ್ಯಾಹ್ನದಲ್ಲಿ ವರ್ಷಾ; ಅಪರಾಹ್ಣದಲ್ಲಿ ಶರತ್; ದೇವರುಗಳು ಅಸ್ತಮಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುವಾಗ ಹೇಮಂತ—ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
Verse 98
प्रारभ्य कुतपे श्राद्धे कुर्यादारोहणं बुधः । विधिज्ञो विधिमास्थाय रोहिणं न तु लंघयेत्
ಕುತಪ ಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ ಜ್ಞಾನಿಯು ‘ಆರೋಹಣ’ (ಕ್ರಮಾನುಸಾರ ಮುಂದುವರಿಕೆ) ಮಾಡಬೇಕು. ವಿಧಿಯನ್ನು ತಿಳಿದು ವಿಧಿಯನ್ನೇ ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ರೋಹಿಣ ಮುಹೂರ್ತವನ್ನು ಲಂಘಿಸಬಾರದು.
Verse 99
अष्टमो यो मुहूर्तश्च कुतपः स निगद्यते । नवमो रौहिणः प्रोक्त इति श्राद्धविदो विदुः
ಎಂಟನೆಯ ಮುಹೂರ್ತವನ್ನು ‘ಕುತಪ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಒಂಬತ್ತನೆಯದು ‘ರೌಹಿಣ’ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ—ಇದು ಶ್ರಾದ್ಧವಿದರಿಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ।
Verse 100
एकोद्दिष्टं तु मध्याह्नं प्रातर्वै जातकर्मणि । पित्र्यार्थं निर्वपेत्पाकं वैश्वदेवार्थमेव च
ಏಕೋದ್ಧಿಷ್ಟ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಧ್ಯಾಹ್ನದಲ್ಲಿ ಮಾಡಬೇಕು; ಜಾತಕರ್ಮಾದಿ ವಿಧಿಗಳು ಪ್ರಾತಃಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ। ಪಿತೃಗಳಿಗಾಗಿ ಹಾಗೂ ವೈಶ್ವದೇವ ಅರ್ಪಣಾರ್ಥವೂ ಪಾಕವನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು।
Verse 101
वैश्वदेवे न पित्र्यार्थं न पित्र्यं वैश्वदेविके । कृत्वा श्राद्धं महादेवि ब्राह्मणांश्च विसर्ज्य च
ವೈಶ್ವದೇವ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಪಿತೃಾರ್ಥ ಕರ್ಮ ಮಾಡಬಾರದು; ಪಿತೃಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ವೈಶ್ವದೇವ ಭಾಗವನ್ನು ಸೇರಿಸಬಾರದು। ಓ ಮಹಾದೇವಿ, ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ವಿಸರ್ಜಿಸಬೇಕು।
Verse 102
वैश्वदेवादिकं कर्म ततः कुर्याद्वरानने । बहुहव्येन्धने चाग्नौ सुसमिद्धे विशेषतः
ನಂತರ, ಓ ವರಾನನೆ, ವೈಶ್ವದೇವಾದಿ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಗ್ನಿ ಬಹು ಆಹುತಿಗಳೂ ಇಂಧನವೂ ಇದ್ದು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿದಾಗ।
Verse 103
विधूमे लेलिहाने च कुर्यात्कर्म प्रसिद्धये । अप्रबुद्धे सधूमे च जुहुयाद्यो हुताशने
ಅಗ್ನಿ ಧೂಮರಹಿತವಾಗಿ ಜ್ವಾಲೆಗಳು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಲೇಲಿಹಾನವಾಗಿರುವಾಗ ಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಕರ್ಮ ಮಾಡಬೇಕು. ಆದರೆ ಮಂದವಾಗಿಯೂ ಧೂಮಯುಕ್ತವಾಗಿಯೂ ಇರುವ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಆಹುತಿ ನೀಡುವವನು ವಿಧಿವಿರುದ್ಧನು।
Verse 104
यजमानो भवेदन्धः कुपुत्र इति निश्चितम् । दुर्गन्धश्चैव कृष्णश्च नीलश्चैव विशेषतः
ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ—ಅಗ್ನಿಯು ದುರ್ಗಂಧಯುಕ್ತವಾಗಿ, ಕಪ್ಪಾಗಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನೀಲಛಾಯೆಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿದರೆ ಯಜಮಾನನು ಅಂಧತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಕುಪುತ್ರನು ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾನೆ।
Verse 105
भूमिं विगाहते यत्र तत्र विद्यात्पराभवम् । अर्चिष्मान्पिंगलशिखः सर्पिःकांचनसप्रभः
ಅಗ್ನಿಯು ಎಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯೊಳಗೆ ಮುಳುಗುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೋ, ಅಲ್ಲಿ ಪರಾಭವ ಮತ್ತು ನಷ್ಟವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಆದರೆ ಶುಭಾಗ್ನಿ ದೀಪ್ತಿಮಾನ, ಪಿಂಗಳ ಶಿಖೆಯುಳ್ಳದು, ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಚಿನ್ನದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ।
Verse 106
स्निग्धः प्रदक्षिणश्चैव वह्निः स्यात्कार्यसिद्धये । अंजनाभ्यंजनं गंधान्मन्त्रप्रणयनं तथा
ಸ್ನಿಗ್ಧವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ, ಬಲಗಡೆ ತಿರುಗುವ ಅಗ್ನಿಯು ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಅಂಜನ, ಅಭ್ಯಂಜನ, ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಗಳ ಯಥಾವಿಧಿ ಪ್ರಯೋಗ/ಜಪವೂ (ಶುಭಕರ).
Verse 107
काशैः पुनर्भवेत्कार्यं हयमेधफलं लभेत् । अष्टजातिकपुष्पं च अञ्जनं नित्यमेव हि
ಕಾಶ ಹುಲ್ಲಿನಿಂದ ಪುನಃ ಕಾರ್ಯವು ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಅಷ್ಟಜಾತಿ ಪುಷ್ಪಗಳು ಮತ್ತು ಅಂಜನವನ್ನು ನಿತ್ಯವೂ ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು।
Verse 108
कृष्णेभ्यश्च तिलेभ्यश्च तैलं यत्नात्सुरक्षितम् । चन्दनागरुणी चोभे तमालोशीरपद्मकम्
ಕೃಷ್ಣ ತಿಲಗಳಿಂದ ತೆಗೆದ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು ಶುಭ. ಹಾಗೆಯೇ ಚಂದನ ಮತ್ತು ಅಗರೂ—ಎರಡೂ—ಮತ್ತು ತಮಾಲ, ಉಶೀರ (ವೆಟಿವರ್), ಪದ್ಮಕವೂ ಪ್ರಶಸ್ತ.
Verse 109
धूपश्च गौग्गुलः श्रेष्ठस्तौरुष्को धूप एव च । शुक्लाः सुमनसः श्रेष्ठास्तथा पद्मोत्पलानि च
ಧೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಗುಗ್ಗುಲು ಶ್ರೇಷ್ಠ; ತೌರುಷ್ಕವೂ ಉತ್ತಮ ಧೂಪವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಪುಷ್ಪಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ವೇತ ಪುಷ್ಪಗಳು ಶ್ರೇಷ್ಠ; ಹಾಗೆಯೇ ಪದ್ಮ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಲವೂ।
Verse 110
गन्धवन्त्युपपन्नानि यानि चान्यानि कृत्स्नशः । निशिगंधा जपा भिण्डिरूपकः सकुरंटकः
ತೀವ್ರ ಸುಗಂಧಯುಕ್ತ ಪುಷ್ಪಗಳು ಹಾಗೂ ಅದೇ ವಿಧದ ಇತರ ಎಲ್ಲವು—ನಿಶಿಗಂಧಾ, ಜಪಾ, ಭಿಣ್ಡಿರೂಪಕ, ಕುರಂಟಕ ಇತ್ಯಾದಿ—ಇಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ವರ್ಜ್ಯವೆಂದು ಸೂಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ।
Verse 111
पुष्पाणि वर्जनीयानि श्राद्धकर्मणि नित्यशः । सौवर्णं राजतं ताम्रं पितॄणां पात्रमुच्यते
ಶ್ರಾದ್ಧಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯವೂ ಪುಷ್ಪಗಳನ್ನು ವರ್ಜಿಸಬೇಕು. ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಸ್ವರ್ಣ, ರಜತ ಮತ್ತು ತಾಮ್ರ ಪಾತ್ರಗಳು ಯೋಗ್ಯವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।
Verse 112
रजतस्य तथा किञ्चिद्दर्शनं पुण्यदायकम् । कृष्णाजिनस्य सान्निध्यं दर्शनं दानमेव च
ರಜತವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಾತ್ರ ನೋಡಿದರೂ ಪುಣ್ಯ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಕೃಷ್ಣಾಜಿನದ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯ, ಅದರ ದರ್ಶನ ಮತ್ತು ದಾನವೂ ಪುಣ್ಯಕರ।
Verse 113
रक्षोघ्नं चैव वर्चस्यं पशून्पुत्रांश्च तारयेत् । अथ मन्त्रं प्रवक्ष्यामि अमृतं ब्रह्मनिर्मितम्
ಇದು ರಾಕ್ಷಸಾದಿ ಉಪದ್ರವಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ; ಪಶುಗಳನ್ನೂ ಪುತ್ರರನ್ನೂ ರಕ್ಷಿಸಿ ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ಈಗ ನಾನು ಬ್ರಹ್ಮನಿರ್ಮಿತ ಅಮೃತಸಮಾನ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ।
Verse 114
देवताभ्यः पितृभ्यश्च महायोगिभ्य एव च । नमः स्वाहायै स्वधायै नित्यमेव नमोनमः
ದೇವತೆಗಳಿಗೆ, ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಮಹಾಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಸಹ ನಮಸ್ಕಾರ. ಸ್ವಾಹಾ ಮತ್ತು ಸ್ವಧೆಗೆ ನಿತ್ಯವೂ ಪುನಃ ಪುನಃ ನಮೋ ನಮಃ.
Verse 115
आद्यावसाने श्राद्धस्य त्रिरावर्तमिमं जपन् । अश्वमेधफलं ह्येतद्विप्रैः संज्ञाय पूजितम्
ಶ್ರಾದ್ಧದ ಆರಂಭದಲ್ಲೂ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲೂ ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಮೂರ ಬಾರಿ ಜಪಿಸಿದರೆ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ—ಎಂದು ವಿಪ್ರರು ಅಂಗೀಕರಿಸಿ ಪೂಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.
Verse 116
पिण्डनिर्वपणे वापि जपेदेनं समाहितः । पितरः क्षिप्रमायान्ति राक्षसाः प्रद्रवन्ति च
ಅಥವಾ ಪಿಂಡನಿರ್ವಪಣ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೂ ಸಮಾಹಿತಚಿತ್ತದಿಂದ ಇದನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು. ಪಿತೃಗಳು ಶೀಘ್ರ ಬರುತ್ತಾರೆ, ರಾಕ್ಷಸರು ಓಡಿ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
Verse 117
सप्तार्चिषं प्रवक्ष्यामि सर्वकामशुभप्रदम्
ನಾನು ‘ಸಪ್ತಾರ್ಚಿಷ್’ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಅದು ಸರ್ವಕಾಮಗಳಿಗೂ ಶುಭವನ್ನು ಹಾಗೂ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
Verse 118
अमूर्तानां च मूर्तानां पितॄणां दीप्ततेजसाम् । नमस्यामि सदा तेषां ध्यायिनां दिव्यचक्षुषाम्
ಅಮೂರ್ತರೂ ಮೂರ್ತರೂ ಆಗಿರುವ, ದೀಪ್ತ ತೇಜಸ್ಸಿನ, ಧ್ಯಾನನಿಷ್ಠರಾಗಿ ದಿವ್ಯಚಕ್ಷುಳ್ಳ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ನಾನು ಸದಾ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ.
Verse 119
इन्द्रादीनां च नेतारो दक्षमारीचयस्तया । तान्नमस्यामि सर्वान्वै पितॄंश्चैवौषधीस्तथा
ಇಂದ್ರಾದಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಾಯಕರನ್ನೂ, ದಕ್ಷ–ಮರೀಚಿ ಪರಂಪರೆಯವರನ್ನೂ ನಾನು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಔಷಧಿ ವನಸ್ಪತಿಗಳಿಗೆ ಸಹ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ।
Verse 120
नक्षत्राणां ग्रहाणां च वाय्वग्न्योश्च पितॄनपि । द्यावापृथिव्योश्च सदा नमस्यामि कृताञ्जलिः
ಕೃತಾಂಜಲಿಯಾಗಿ ನಾನು ಸದಾ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಗೂ ಗ್ರಹಗಳಿಗೂ, ವಾಯು ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಗೂ, ಪಿತೃಗಳಿಗೂ, ಹಾಗೆಯೇ ದ್ಯಾವಾ–ಪೃಥಿವಿ (ಆಕಾಶ–ಭೂಮಿ)ಗೂ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ।
Verse 121
नमः पितृभ्यः सप्तभ्यो नमो लोकेषु सप्तसु । स्वयंभुवे नमस्यामो ब्रह्मणे योगचक्षुषे
ಸಪ್ತ ಪಿತೃವರ್ಗಗಳಿಗೆ ನಮಃ; ಸಪ್ತ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ನಮಸ್ಕಾರ. ಯೋಗಚಕ್ಷುಳ್ಳ ಸ್ವಯಂಭೂ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ನಾವು ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ।
Verse 122
एतत्त्वदुक्तं सप्तर्षिब्रह्मर्षिगणसेवितम् । पवित्रं परमं ह्येतच्छ्रीमद्रक्षोविनाशनम्
ನೀವು ಹೇಳಿದ ಈ ತತ್ತ್ವೋಪದೇಶವು ಸಪ್ತರ್ಷಿ ಹಾಗೂ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿ ಗಣಗಳಿಂದ ಸೇವಿತವಾಗಿದೆ. ಇದು ಪರಮ ಪವಿತ್ರ, ಶ್ರೀಮಯ, ದುಷ್ಟ ರಾಕ್ಷಸಬಾಧೆಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವುದು।
Verse 123
अनेन विधिना युक्तस्त्रीन्वारांस्तु जपेन्नरः । भक्त्या परमया युक्तः श्रद्दधानो जितेन्द्रियः
ಈ ವಿಧಾನದಿಂದ ಯುಕ್ತನಾದ ಪುರುಷನು ಇದನ್ನು ಮೂರು ಬಾರಿ ಜಪಿಸಬೇಕು—ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನಾಗಿ, ಶ್ರದ್ಧಾವಂತನಾಗಿ, ಇಂದ್ರಿಯಜಯಿಯಾಗಿಯೂ.
Verse 124
सप्तार्चिषं जपेद्यस्तु नित्यमेव समाहितः । स तु सप्तसमुद्रायाः पृथिव्या एकराड्भवेत्
ಯನು ಸಮಾಹಿತಚಿತ್ತನಾಗಿ ನಿತ್ಯ ‘ಸಪ್ತಾರ್ಚಿಷ್’ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಸಪ್ತಸಮುದ್ರಪರಿವೃತ ಭೂಮಿಯ ಏಕಛತ್ರಾಧಿಪತಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ।
Verse 125
श्राद्धकल्पं पठेद्यो वै स भवेत्पंक्तिपावनः । अष्टादशानां विद्यानां स च वै पारगः स्मृतः
ಯನು ‘ಶ್ರಾದ್ಧಕಲ್ಪ’ವನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಭೋಜನಪಂಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಾವನಗೊಳಿಸುವವನು; ಹಾಗೆಯೇ ಅಷ್ಟಾದಶ ವಿದ್ಯೆಗಳ ಪಾರಗನೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ।
Verse 126
पूजां पुष्टिं स्मृतिं मेधां राज्यमारोग्यमेव च । प्रीता नित्यं प्रयच्छन्ति मानुषाणां पितामहाः
ಮಾನವರ ಪಿತಾಮಹರು (ಪಿತೃಗಳು) ಪ್ರಸನ್ನರಾಗಿ ನಿತ್ಯ ಪೂಜಾಸನ್ಮಾನ, ಪುಷ್ಟಿ, ಸ್ಮೃತಿ, ಮೇಧೆ, ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತಾರೆ।
Verse 127
एवं प्रभासक्षेत्रे स सरस्वत्यब्धिसंगमे । कुर्याच्छ्राद्धं विधानेन प्रभासे चैव भामिनि
ಹೀಗೆ, ಓ ಭಾಮಿನಿ, ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ—ಸರಸ್ವತಿ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರದ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ—ವಿಧಿಯಂತೆ ಪ್ರಭಾಸದಲ್ಲೇ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು।
Verse 206
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभास क्षेत्रमाहात्म्ये सरस्वत्यब्धिसंगमे श्राद्धकल्पे श्राद्धविधिवर्णनंनाम षडुत्तरद्विशततमोऽध्यायः
ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರಿ ಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ, ಸಪ್ತಮ ಪ್ರಭಾಸಖಂಡದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಥಮ ‘ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯ’ದಲ್ಲಿ, ಸರಸ್ವತಿ-ಸಮುದ್ರ ಸಂಗಮಸ್ಥ ‘ಶ್ರಾದ್ಧಕಲ್ಪ’ದಲ್ಲಿ ‘ಶ್ರಾದ್ಧವಿಧಿವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ಎರಡು ನೂರಾರು ಆರನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।