Adhyaya 2

Verse 1

ऋषय ऊचुः । कथाया लक्षणं ब्रूहि गुणदोषान्सविस्तरान् । आर्षेयपौरुषेयाणां काव्यचिह्नपरीक्षणम् । कथं ज्ञेयं महाबुद्धे श्रोतुमिच्छामहे वयम्

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಕಥೆಯ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೇಳು; ಅದರ ಗುಣದೋಷಗಳನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ತಿಳಿಸು; ಆರ್ಷೇಯ ಮತ್ತು ಪೌರುಷೇಯ ಕೃತಿಗಳ ಕಾವ್ಯಚಿಹ್ನಪರೀಕ್ಷೆಯ ವಿಧಿಯನ್ನೂ ಹೇಳು। ಓ ಮಹಾಬುದ್ಧಿವಂತನೇ, ಇದು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಹೇಗೆ ತಿಳಿಯಬೇಕು? ನಾವು ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇವೆ।

Verse 2

सूत उवाच । अथ संक्षेपतो वक्ष्ये पुराणानामनुक्रमम् । लक्षणं चैव संख्यां च उक्तभेदांस्तथैव च

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಇದೀಗ ನಾನು ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಪುರಾಣಗಳ ಅನುಕ್ರಮವನ್ನು, ಅವುಗಳ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು, ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಭೇದಗಳನ್ನೂ ಹೇಳುವೆನು।

Verse 3

पुरा तपश्चचारोग्रममराणां पितामहः । आविर्भूतास्ततो वेदाः सषडंगपदक्रमाः

ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಮರರ ಪಿತಾಮಹ ಪ್ರಜಾಪತಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಘೋರ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು; ನಂತರ ಷಡ್ವೇದಾಂಗಗಳೊಡನೆ ಪದಕ್ರಮಯುಕ್ತ ವೇದಗಳು ಅವಿರ್ಭವಿಸಿದವು।

Verse 4

ततः पुराणमखिलं सर्वशास्त्रमयं ध्रुवम् । नित्यशब्दमयं पुण्यं शत कोटिप्रविस्तरम्

ನಂತರ ಸಮಸ್ತ ಶಾಸ್ತ್ರಸಾರಮಯವಾದ, ಧ್ರುವಪ್ರಮಾಣವಾದ, ನಿತ್ಯಶಬ್ದಮಯವಾದ, ಪುಣ್ಯಸ್ವರೂಪವಾದ, ಶತಕೋಟಿ ವಿಸ್ತಾರವುಳ್ಳ ಅಖಿಲ ಪುರಾಣವು ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿತು।

Verse 5

निर्गतं ब्रह्मणो वक्त्राद्ब्राह्मं वैष्णवमेव च । शैवं भागवतं चैव भविष्यं नारदीयकम्

ಬ್ರಹ್ಮನ ಮುಖದಿಂದ ಪುರಾಣಗಳು ಪ್ರಕಟವಾದವು—ಬ್ರಾಹ್ಮ, ವೈಷ್ಣವ, ಶೈವ, ಭಾಗವತ, ಭವಿಷ್ಯ ಮತ್ತು ನಾರದೀಯ।

Verse 6

मार्कण्डेयमथाग्नेयं ब्रह्मवैवर्तमेव च । लैङ्गं तथा च वाराहं स्कांदं वामनमेव च

ಹಾಗೆಯೇ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ, ಆಗ್ನೇಯ, ಬ್ರಹ್ಮವೈವರ್ತ, ಲೈಂಗ, ವಾರಾಹ, ಸ್ಕಾಂದ ಮತ್ತು ವಾಮನ—ಈ ಪುರಾಣಗಳೂ ಪ್ರಕಟವಾದವು।

Verse 7

कौर्म्यं मात्स्यं गारुडं च वायवीयमनन्तरम् । अष्टादशं समुद्दिष्टं सर्वपातकनाशनम्

ಕೌರ್ಮ, ಮಾತ್ಸ್ಯ, ಗಾರುಡ ಮತ್ತು ನಂತರ ವಾಯವೀಯ—ಈ ರೀತಿ ಅಷ್ಟಾದಶ (ಮಹಾಪುರಾಣಗಳು) ಘೋಷಿತ, ಸರ್ವ ಪಾತಕಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವು।

Verse 8

एकमेव पुरा ह्यासीद्ब्रह्माण्डं शतकोटिधा

ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ (ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ-ಪುರಾಣ) ಒಂದೇ ಇತ್ತು; ಆದರೆ ಅದರ ವಿಸ್ತಾರ ಶತಕೋಟಿ ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿತ್ತು।

Verse 9

ततोऽष्टादशधा कृत्वा वेदव्यासो युगेयुगे । प्रख्यापयति लोकेऽस्मिन्साक्षान्नारायणांशजः

ನಂತರ ಅದನ್ನು ಅಷ್ಟಾದಶ ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿ, ವೇದವ್ಯಾಸನು ಯುಗಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಪ್ರಖ್ಯಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ—ಅವನು ಸాక్షಾತ್ ನಾರಾಯಣನ ಅಂಶಾವತಾರನು।

Verse 10

अन्यान्युपपुराणानि मुनिना कथितानि तु । तानि वः कथयिष्यामि संक्षेपादवधार्यताम्

ಮುನಿಯವರು ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಉಪಪುರಾಣಗಳನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವನ್ನು ನಾನು ನಿಮಗೆ ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಹೇಳುವೆನು—ಸಾವಧಾನದಿಂದ ಕೇಳಿ ಮನದಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿರಿ.

Verse 11

आद्यं सनत्कुमारोक्तं नारसिंहमतः परम् । तृतीयं स्कान्दमुद्दिष्टं कुमारेणानुभाषितम्

ಮೊದಲದು ಸನತ್ಕುಮಾರರು ಹೇಳಿದದು; ನಂತರ ನಾರಸಿಂಹಮತ. ಮೂರನೆಯದು ಸ್ಕಾಂದವೆಂದು ಘೋಷಿತ, ಅದನ್ನು ಕುಮಾರರು ಪುನಃ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

Verse 12

चतुर्थं शिवधर्माख्यं साक्षान्नन्दीशभाषितम् । दुर्वाससोक्तमाश्चर्य्यं नारदोक्तमतः परम्

ನಾಲ್ಕನೆಯದು ‘ಶಿವಧರ್ಮ’ ಎಂಬುದು, ಅದನ್ನು ಸాక్షಾತ್ ನಂದೀಶರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ನಂತರ ದುರ್ವಾಸರು ಹೇಳಿದ ‘ಆಶ್ಚರ್ಯ’; ಆಮೇಲೆ ನಾರದರು ಹೇಳಿದದು.

Verse 13

कापिलं मानवं चैव तथैवोशनसेरितम् । ब्रह्माण्डं वारुणं चान्यत्कालिकाह्वयमेव च

ಕಾಪಿಲ, ಮಾನವ, ಹಾಗೆಯೇ ಉಶನಸರು ಉಪದೇಶಿಸಿದದು; ಜೊತೆಗೆ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ, ವಾರುಣ, ಮತ್ತು ‘ಕಾಲಿಕಾ’ ಎಂಬ ಮತ್ತೊಂದು ಕೂಡ ಇದೆ.

Verse 14

माहेश्वरं तथा सांबं सौरं सर्वार्थसंचयम् । पराशरोक्तं परमं मारीचं भार्गवाह्वयम्

ಮಾಹೇಶ್ವರ, ಸಾಂಬ, ಸೌರ—ಇವು ಸರ್ವಾರ್ಥಸಂಚಯ; ಹಾಗೆಯೇ ಪರಾಶರರು ಹೇಳಿದ ಪರಮ, ಮಾರೀಚ, ಮತ್ತು ‘ಭಾರ್ಗವ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನದು ಕೂಡ ಇದೆ.

Verse 15

एतान्युपपुराणानि कथितानि द्विजोत्तमाः

ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ! ಈ ಉಪಪುರಾಣಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

Verse 16

ऋषय ऊचुः । पुराणसंख्यामाचक्ष्व सूत विस्तरशः क्रमात् । दानधर्ममशेषज्ञ यथावदनुपूर्वशः

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಸೂತನೇ! ಪುರಾಣಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿಶದವಾಗಿ ಹೇಳು; ಹೇ ದಾನಧರ್ಮದ ಅಶೇಷಜ್ಞನೇ! ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿವರಿಸು।

Verse 17

सूत उवाच । इदमेव पुराणेऽस्मिन्पुराणपुरुषस्तदा । यदुक्तवान्स विश्वात्मा मनवे तन्निबोधत

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಈ ಪುರಾಣದಲ್ಲೇ ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪುರಾಣಪುರುಷನಾದ ವಿಶ್ವಾತ್ಮನು ಮನುವಿಗೆ ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು ಕೇಳಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಿರಿ।

Verse 18

पुराणं सर्वशास्त्राणां ब्रह्माण्डं प्रथमं स्मृतम् । अनन्तरं च वक्त्रेभ्यो वेदास्तस्य विनिर्गताः

ಎಲ್ಲ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಪುರಾಣವು ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ನಂತರ ಅವನ ಮುಖಗಳಿಂದ ವೇದಗಳು ಹೊರಬಂದವು।

Verse 19

पुराणमेकमेवासीत्तस्मिन्कल्पान्तरेतथा । त्रिवर्गसाधनं पुण्यं शतकोटिप्रविस्तरम्

ಆ ಪೂರ್ವ ಕಲ್ಪಾಂತರದಲ್ಲಿ ಪುರಾಣವು ನಿಜಕ್ಕೂ ಒಂದೇ ಇತ್ತು; ಅದು ಪುಣ್ಯಮಯ, ತ್ರಿವರ್ಗಸಾಧಕ ಮತ್ತು ಶತಕೋಟಿ ವಿಸ್ತಾರವುಳ್ಳದು।

Verse 20

विनिर्दग्धेषु लोकेषु कृष्णेनानन्तरूपिणा । साङ्गांश्च चतुरो वेदान्पुराणन्यायविस्तरम्

ಪ್ರಳಯಕಾಲದಲ್ಲಿ ಲೋಕಗಳೆಲ್ಲ ಸಂಪೂರ್ಣ ದಗ್ಧವಾದಾಗ, ಅನಂತರೂಪನಾದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಸಾಂಗವಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ವೇದಗಳನ್ನೂ, ನ್ಯಾಯವಿಧಿಯಂತೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಪುರಾಣವನ್ನೂ ಪುನಃ ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು।

Verse 21

मीमांसां धर्मशास्त्रं च परिगृह्यात्मसात्कृतम् । मत्स्यरूपेण च पुनः कल्पादावुदकार्णवे

ಅವನು ಮೀಮಾಂಸೆಯನ್ನೂ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನೂ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ತನ್ನೊಳಗೆ ಆತ್ಮಸಾತ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು; ಮತ್ತೆ ಕಲ್ಪಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಆ ಜಲಮಯ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮತ್ಸ್ಯರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದನು।

Verse 22

अशेषमेव कथितं ब्रह्मणे दिव्यचक्षुषे । ब्रह्मा जगाद च मुनींस्त्रिकालज्ञानदर्शनः

ಇದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಅವಶೇಷವಿಲ್ಲದೆ ದಿವ್ಯದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಲಾಯಿತು; ನಂತರ ತ್ರಿಕಾಲಜ್ಞನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಅದನ್ನು ಮುನಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು।

Verse 23

प्रवृत्तिः सर्वशास्त्राणां पुराणस्याभवत्ततः

ಅನಂತರ ಅಲ್ಲಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲಾ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಉಂಟಾಯಿತು; ಹಾಗೆಯೇ ಪುರಾಣಪರಂಪರೆಯೂ ಲೋಕಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು।

Verse 24

ततः कालक्रमेणासौ व्यासरूपधरो हरिः । अष्टादशपुराणानि संक्षेप्स्यति युगेयुगे

ನಂತರ ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಆ ಹರಿಯು ವ್ಯಾಸರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಯುಗಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಾದಶ ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ಸಂಕ್ಷೇಪಿಸುವನು।

Verse 25

चतुर्लक्षप्रमाणानि द्वापरेद्वापरे सदा । तदाष्टादशधा कृष्णा भूर्लोकेऽस्मिन्प्रभाषते

ಪ್ರತಿ ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿಯೂ ಇದರ ಪ್ರಮಾಣ ಸದಾ ನಾಲ್ಕು ಲಕ್ಷ (ಶ್ಲೋಕಗಳು); ನಂತರ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಇದನ್ನು ಈ ಭೂಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಾದಶ ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 26

अद्याऽपि देवलोके तु शतकोटिप्रविस्तरम् । तदर्थोऽत्र चतुर्लक्षः संक्षेपेण निवेशितः

ಇಂದಿಗೂ ದೇವಲೋಕದಲ್ಲಿ ಇದರ ವಿಸ್ತಾರ ಶತಕೋಟಿ ತನಕ ಇದೆ; ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಅದರ ಅರ್ಥವನ್ನು ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ಲಕ್ಷ (ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ) ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ।

Verse 27

पुराणानि दशाष्टौ च सांप्रतं तदिहोच्यते । नामतस्तानि वक्ष्यामि संख्यां च मुनिसत्तमाः

ಈಗ ಇಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಾದಶ ಪುರಾಣಗಳು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತಿವೆ. ಓ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ನಾನು ಅವುಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನೂ ಶ್ಲೋಕಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನೂ ಸಹ ಹೇಳುವೆನು।

Verse 28

ब्रह्मणाऽभिहितं पूर्वं यावन्मात्रं मरीचये । ब्राह्मं तद्दशसाहस्रं पुराणं तदिहोच्यते

ಹಿಂದೆ ಬ್ರಹ್ಮನು ಮರೀಚಿಗೆ ಯಾವ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉಪದೇಶಿಸಿದನೋ, ಅದೇ ಇಲ್ಲಿ ‘ಬ್ರಾಹ್ಮ ಪುರಾಣ’ವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಅದು ದಶಸಹಸ್ರ (ಶ್ಲೋಕಗಳ)ದ್ದಾಗಿದೆ।

Verse 29

लिखित्वा तच्च यो दद्याज्जलधेनुसमन्वितम् । वैशाख्यां पौर्णमास्यां च ब्रह्मलोके महीयते

ಯಾರು ಇದನ್ನು ಬರೆಯಿಸಿ ‘ಜಲಧೇನು’ ಸಹಿತ ದಾನಮಾಡಿ, ವೈಶಾಖ ಪೌರ್ಣಮಿಯಂದು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ।

Verse 30

एतदेव यदा पद्ममभूद्धैरण्मयं जगत् । तद्वृत्तांताश्रयांतं तत्पाद्ममित्युच्यते बुधैः

ಇದೇ ಆ ವೃತ್ತಾಂತ—ಪದ್ಮವು ಉದ್ಭವಿಸಿದಾಗ ಜಗತ್ತು ಹಿರಣ್ಮಯವಾಗಿ ಸ್ವರ್ಣಮಯವಾಯಿತು. ಆ ಕಥನದ ಆಶ್ರಯದಿಂದ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇದನ್ನು ‘ಪಾದ್ಮ’ (ಪದ್ಮಪುರಾಣ) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 31

पाद्मं तत्पञ्चपञ्चाशत्सहस्राणीह पठ्यते । तत्पुराणं च यो दद्यात्सुवर्णकमलान्वितम् । ज्येष्ठे मासि तिलैर्युक्तं सोऽश्वमेधफलं लभेत्

ಇಲ್ಲಿ ಪಾದ್ಮಪುರಾಣವು ಪಂಚಪಂಚಾಶತ್ ಸಹಸ್ರ ಶ್ಲೋಕಗಳೆಂದು ಪಠಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಯಾರು ಸ್ವರ್ಣಕಮಲಗಳೊಂದಿಗೆ ಆ ಪುರಾಣವನ್ನು ದಾನಮಾಡಿ, ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ತಿಲಯುಕ್ತ ಅರ್ಪಣದೊಂದಿಗೆ ನೀಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞಫಲಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 32

वाराहकल्पवृत्तान्तमधिकृत्य परात्परः । यत्राह धर्मानखिलांस्तदुक्तं वैष्णवं विदुः

ವಾರಾಹಕಲ್ಪದ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಆಧಾರಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಅಲ್ಲಿ ಪರಾತ್ಪರ ಪರಮೇಶ್ವರನು ಸಮಸ್ತ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸುವ ಪುರಾಣವನ್ನು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ‘ವೈಷ್ಣವ’ ಎಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 33

चरितैरञ्चितं विष्णोस्तल्लोके वैष्णवं विदुः । त्रयोविंशतिसाहस्रं पुराणं तत्प्रकीर्तितम्

ವಿಷ್ಣುವಿನ ಚರಿತ್ರೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪುರಾಣವನ್ನು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ‘ವೈಷ್ಣವ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆ ಪುರಾಣವು ಇಪ್ಪತ್ತ್ಮೂರು ಸಾವಿರ ಶ್ಲೋಕಗಳೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

Verse 34

तदाषाढे च यो दद्याद्घृतधेनुसमन्वितम् । पौर्णमास्यां विशुद्धायां सं पदं याति वैष्णवम्

ಆಷಾಢ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ ಪೌರ್ಣಮಿಯಂದು ಘೃತಧೇನು (ನೆಯ್ಯಿನ ಹಸು) ಸಹಿತವಾಗಿ ಆ ದಾನವನ್ನು ಯಾರು ನೀಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಪರಮ ವೈಷ್ಣವ ಪದವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ.

Verse 35

श्रुतकल्पप्रसङ्गेन धर्मान्वायुरथाब्रवीत् । यत्र तद्वायवीयं स्याद्रुद्रमाहात्म्यसंयुतम्

ಶ್ರುತಕಲ್ಪದ ಪ್ರಸಂಗದಲ್ಲಿ ವಾಯು ಧರ್ಮತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಿದನು. ರುದ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿ ಈ ವೃತ್ತಾಂತ ಇರುವ ಗ್ರಂಥವೇ ‘ವಾಯವೀಯ’ (ಪುರಾಣ) ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ.

Verse 36

चतुर्विंशतिसाहस्रं नाना वृत्तान्तसंयुतम् । धर्मार्थकाममोक्षैश्च साधुवृत्तसमन्वितम्

ಇದರಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ಶ್ಲೋಕಗಳಿದ್ದು, ನಾನಾವಿಧ ವೃತ್ತಾಂತಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಧರ್ಮಾರ್ಥಕಾಮಮೋಕ್ಷ ಉಪದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಜ್ಜನರ ಸದಾಚಾರವೂ ಸೇರಿದೆ.

Verse 37

श्रावण्यां श्रावणे मासि गुडधेनुसमन्वितम् । यो दद्याद्दधिसंयुक्तं ब्राह्मणाय कुटुम्बिने । शिवलोके स पूतात्मा कल्पमेकं वसेन्नरः

ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದ ಶ್ರಾವಣೀ (ಪೌರ್ಣಿಮೆ) ದಿನ, ‘ಗುಡಧೇನು’ ಸಹಿತ ದಧಿಯುಕ್ತ ದಾನವನ್ನು ಕುಟುಂಭಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಯಾರು ನೀಡುವರೋ, ಆ ಪುತಾತ್ಮನು ಶಿವಲೋಕದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಲ್ಪ ವಾಸಿಸುವನು.

Verse 38

पुनः संजायते मर्त्यो ब्राह्मणो वेदवित्तमः । वेदविद्यार्थतत्त्वज्ञो व्याख्यातत्त्वार्थवित्तमः

ಅವನು ಪುನಃ ಮর্ত್ಯಲೋಕದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗಿ ಜನ್ಮಿಸಿ, ವೇದಜ್ಞರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗುತ್ತಾನೆ. ವೇದಾರ್ಥತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿದು, ನಿಜಾರ್ಥವನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 39

यत्राधिकृत्य गायत्रीं वर्ण्यते धर्मविस्तरः । वृत्रासुरवधोपेतं तद्भागवतमुच्यते

ಗಾಯತ್ರಿಯನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಧರ್ಮವಿಸ್ತಾರವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿ, ವೃತ್ರಾಸುರವಧ ಪ್ರಸಂಗವನ್ನೂ ಹೊಂದಿರುವ ಗ್ರಂಥವೇ ‘ಭಾಗವತ’ (ಪುರಾಣ) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

Verse 40

सारस्वतस्य कल्पस्य मध्ये ये स्युर्नरामराः । तद्वृत्तान्तोद्भवं पुण्यं पुण्योद्वाहसमन्वितम्

ಸಾರಸ್ವತ ಕಲ್ಪದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಇರುವ ನರರು ಮತ್ತು ಅಮರರು—ಅವರ ವೃತ್ತಾಂತದಿಂದ ಪುಣ್ಯಪ್ರದ ಕಥೆ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ; ಅದು ಶುಭೋದ್ವಾಹ ಹಾಗೂ ಪವಿತ್ರ ಆಚರಣೆಗಳಿಂದ ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ.

Verse 41

लिखित्वा तच्च यो दद्याद्धेमसिंहसमन्वितम् । पौर्णमास्यां प्रौष्ठपद्यां स याति परमां गतिम्

ಆ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಬರೆಯಿಸಿ, ಹಿಮಸಿಂಹಾಸನ (ಸುವರ್ಣ ಸಿಂಹಾಸನ) ಸಹಿತ ದಾನ ಮಾಡುವವನು ಪ್ರೌಷ್ಠಪದ ಮಾಸದ ಪೂರ್ಣಿಮೆಯಂದು ಪರಮಗತಿಯನ್ನು—ಅತ್ಯುನ್ನತ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು—ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 42

अष्टादशसहस्राणि पुराणं तत्प्रकीर्तितम्

ಆ ಪುರಾಣವು ಅಷ್ಟಾದಶ ಸಹಸ್ರ (ಶ್ಲೋಕಗಳು) ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ.

Verse 43

यत्राह नारदो धर्मान्बृहत्कल्पाश्रयांस्त्विह । पञ्चविंशत्सहस्राणि नारदीयं तदुच्यते

ಇಲ್ಲಿ ನಾರದರು ಬೃಹತ್-ಕಲ್ಪಾಶ್ರಿತ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಿದ ಪುರಾಣವು ‘ನಾರದೀಯ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಅದು ಪಂಚವಿಂಶತಿ ಸಹಸ್ರ (ಶ್ಲೋಕಗಳು) ಹೊಂದಿದೆ.

Verse 44

तदिषे पञ्चदश्यां तु यो दद्याद्धेनुसंयुतम् । उत्तमां सिद्धिमाप्नोति इह लोके परत्र च । सर्वान्कामानवाप्नोति नात्र कार्या विचारणा

ಇಷೇ (ಆಶ್ವಿನ) ಮಾಸದ ಪಂಚದಶಿಯಂದು ಹಸುವಿನೊಂದಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡುವವನು ಇಹಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಉತ್ತಮ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಎಲ್ಲ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಇಲ್ಲಿ ಸಂಶಯಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ.

Verse 45

यत्राधिकृत्य शकुनीन्धर्माधर्मविचारणम् । पुराणं नवसाहस्रं मार्कण्डेयं तदुच्यते

ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಆಧಾರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಧರ್ಮಾಧರ್ಮಗಳ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಮಾಡುವ ಆ ಪುರಾಣವೇ ಒಂಬತ್ತು ಸಾವಿರ ಶ್ಲೋಕಗಳಿರುವ ‘ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ।

Verse 46

परिलिख्य च यो दद्यात्सौवर्णकरिसंयुतम् । कार्तिक्यां पौण्डरीकस्य यज्ञस्य फलभाग्भवेत्

ಯಾರು ಅದನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪ್ರತಿಲಿಪಿ ಮಾಡಿಸಿ, ಸ್ವರ್ಣಹಸ್ತಿಯೊಡನೆ ದಾನಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಪೌಂಡರೀಕ ಯಜ್ಞಫಲದಲ್ಲಿ ಪಾಲುಗಾರನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 47

यत्तदीशानकल्पस्य वृत्तान्तमधिकृत्य च । वशिष्ठायाऽग्निना प्रोक्तमाग्नेयं तत्प्रचक्षते

ಈಶಾನಕಲ್ಪದ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ವಿಷಯವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅಗ್ನಿಯು ವಶಿಷ್ಠರಿಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಿದ ಆ ಪುರಾಣವೇ ‘ಆಗ್ನೇಯ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ।

Verse 48

लिखित्वा तच्च यो दद्याद्धेमपद्मसमन्वितम् । मार्गशीर्षे विधानेन तिलधेनुयुतं तथा । तच्च षोडशसाहस्रं सर्वक्रतुफलप्रदम्

ಯಾರು ಆ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಬರೆಯಿಸಿ ಸ್ವರ್ಣಪದ್ಮದೊಡನೆ ದಾನಮಾಡಿ, ಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ತಿಲಧೇನು ಸಹಿತವೂ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾನೋ—ಆ ಶಾಸ್ತ್ರವು ಹದಿನಾರು ಸಾವಿರ ಶ್ಲೋಕಗಳ ಪ್ರಮಾಣದ್ದಾಗಿ, ಸರ್ವ ಯಜ್ಞಫಲಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದೆಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ।

Verse 49

यत्राधिकृत्य माहात्म्यमादित्यस्य चतुर्मुखः । अघोरकल्पवृत्तान्तप्रसंगेन जगत्पतिः । मनवे कथयामास भूतग्रामस्य लक्षणम्

ಯಾವ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಜಗತ್ಪತಿ ಚತುರ್ಮುಖ ಬ್ರಹ್ಮನು ಆದಿತ್ಯನ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಆಧಾರಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಅಘೋರಕಲ್ಪದ ವೃತ್ತಾಂತಪ್ರಸಂಗದಲ್ಲಿ ಮನುವಿಗೆ ಭೂತಗ್ರಾಮದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದನೋ—

Verse 50

चतुर्दशसहस्राणि तथा पञ्चशतानि च । भविष्यचरितप्रायं भविष्यं तदिहोच्यते

ಹದಿನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಐನೂರು (ಶ್ಲೋಕಗಳು)—ಇದನ್ನೇ ಇಲ್ಲಿ ‘ಭವಿಷ್ಯ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಇದು ಬಹುಪಾಲು ಮುಂದಿನ ವೃತ್ತಾಂತಗಳ ವರ್ಣನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ।

Verse 51

तत्पौषमासि यो दद्यात्पौर्णमास्यां विमत्सरः । गुडकुम्भसमायुक्तमग्निष्टोमफलं लभेत्

ಪೌಷ ಮಾಸದ ಪೂರ್ಣಿಮೆಯಂದು ಅಸೂಯೆಯಿಲ್ಲದೆ ಬೆಲ್ಲ ತುಂಬಿದ ಕುಂಭವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವವನು, ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮ ಯಾಗದ ಸಮಾನ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 52

रथंतरस्य कल्पस्य वृत्तान्तमधिकृत्य च । सावर्णिना नारदाय कृष्णमाहात्म्यसंयुतम् । प्रोक्तं ब्रह्मवराहस्य चरितं वर्ण्यतेऽत्र च

ರಥಂತರ ಕಲ್ಪದ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಸಾವರ್ಣಿಯು ನಾರದನಿಗೆ ಕೃಷ್ಣಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಸಹಿತ ಉಪದೇಶಿಸಿದನು; ಇಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮ-ವರಾಹನ ಚರಿತವೂ ವರ್ಣಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 53

तदष्टादशसाहस्रं ब्रह्मवैवर्तमुच्यते । पुराणं ब्रह्मवैवर्तं यो दद्याद्ब्राह्मणोत्तमे । माघमासे पौर्णमास्यां ब्रह्मलोके महीयते

ಅದು ಹದಿನೆಂಟು ಸಾವಿರ (ಶ್ಲೋಕಗಳ) ಗ್ರಂಥ ‘ಬ್ರಹ್ಮವೈವರ್ತ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ। ಮಾಘ ಮಾಸದ ಪೂರ್ಣಿಮೆಯಂದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮವೈವರ್ತ ಪುರಾಣವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವವನು ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ।

Verse 54

यत्राग्निलिङ्गमध्यस्थः प्राह देवो महेश्वरः । धर्मार्थकाममोक्षार्थानाग्नेयमधिकृत्य च

ಅಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಲಿಂಗದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾದ ದೇವ ಮಹೇಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮ, ಮೋಕ್ಷಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ‘ಆಗ್ನೇಯ’ವನ್ನು ವಿಷಯವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು।

Verse 55

कल्पं तल्लैङ्गमित्युक्तं पुराणं ब्रह्मणा स्वयम्

ಆ ಕಲ್ಪವನ್ನು ಸ್ವಯಂ ಬ್ರಹ್ಮನು ‘ಲೈಂಗ’—ಅಂದರೆ ಲಿಂಗಪುರಾಣ—ಎಂದು ಕರೆದನು।

Verse 56

तदेकादशसाहस्रं फाल्गुन्यां यः प्रयच्छति । तिलधेनुसमायुक्तं स याति शिवसात्म्यताम्

ಫಾಲ್ಗುಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಆ ಏಕಾದಶ ಸಹಸ್ರ (ಶ್ಲೋಕಗಳ) ಗ್ರಂಥವನ್ನು ತಿಲಧೇನು ಸಹಿತ ದಾನ ಮಾಡುವವನು ಶಿವಸಾತ್ಮ್ಯತೆ—ಶಿವಭಾವ—ವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 57

महावराहस्य पुनर्माहात्म्यमधिकृत्य च । विष्णुनाऽभिहितं क्षोण्यै तद्वाराहमिहोच्यते

ಮಹಾವರಾಹನ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ವಿಷ್ಣುವು ಭೂಮಿಗೆ ಹೇಳಿದುದೇ ಇಲ್ಲಿ ‘ವಾರಾಹ’ (ಪುರಾಣ/ಉಪದೇಶ) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ।

Verse 58

मानवस्य प्रसंगेन धन्यस्य मुनिसत्तमाः । चतुर्विंशत्सहस्राणि तत्पुराणमिहोच्यते

ಓ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಧನ್ಯ ಮಾನವ (ಮನು-ಸಂಬಂಧ) ಪ್ರಸಂಗದ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ, ಆ ಪುರಾಣವು ಇಲ್ಲಿ ಚತುರ್ವಿಂಶತಿ ಸಹಸ್ರ (ಶ್ಲೋಕಗಳ)ದ್ದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Verse 59

काञ्चनं गरुडं कृत्वा तिलधेनुसमन्वितम् । पौर्णमास्यामथो दद्याद्ब्राह्मणाय कुटुम्बिने । वाराहस्यप्रसादेन पदमाप्नोति वैष्णवम्

ಚಿನ್ನದ ಗರುಡವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ತಿಲಧೇನು ಸಹಿತ, ಪೌರ್ಣಮಿಯಂದು ಕುಟುಂಬಸ್ಥ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ವಾರಾಹನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ವೈಷ್ಣವ ಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 61

स्कांदं नाम पुराणं तदेकाशीति निगद्यते । सहस्राणि शतं चैकमिति मर्त्येषु पठ्यते

‘ಸ್ಕಾಂದ’ ಎಂಬ ಆ ಪುರಾಣವು ಎಂಭತ್ತೊಂದು ಸಾವಿರ (ಶ್ಲೋಕಗಳು) ಎಂದು ಘೋಷಿತವಾಗಿದೆ; ಆದರೆ ಮನುಷ್ಯಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ‘ಒಂದು ಲಕ್ಷ ಒಂದು ಸಾವಿರ’ ಎಂದು ಪಠಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 62

परिलेख्य च यो दद्याद्धेमशूलसमन्वितम् । शैवं स पदमाप्नोति मकरोपगमे रवेः

ಯಾರು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಲೇಖನ/ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಸ್ವರ್ಣ ತ್ರಿಶೂಲ ಸಹಿತ ದಾನಮಾಡುತ್ತಾನೋ—ಸೂರ್ಯನು ಮಕರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವಾಗ—ಅವನು ಪರಮ ಶೈವ ಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 63

त्रिविक्रमस्य माहात्म्यमधिकृत्य चतुर्मुखः । त्रिवर्गमभ्यधात्तत्तु वामनं परिकीर्तितम्

ತ್ರಿವಿಕ್ರಮನ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಕುರಿತು ಚತುರ್ಮುಖ ಬ್ರಹ್ಮನು ತ್ರಿವರ್ಗ (ಧರ್ಮ-ಅರ್ಥ-ಕಾಮ)ವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಿದನು; ಆ ವೃತ್ತಾಂತವೇ ‘ವಾಮನ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

Verse 64

पुराणं दशसाहस्रं कौर्मकल्पानुगं शिवम्

ಇದು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಶ್ಲೋಕಗಳ ಪುರಾಣ; ಶಿವಮಂಗಳಕರವಾದುದು ಮತ್ತು ಕೂರ್ಮಕಲ್ಪಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾದುದು.

Verse 65

यः शरद्विषुवे दद्याद्धेमवस्त्रसमन्वितम् । क्षौमावृतं युतं धेन्वा स पदं याति वैष्णवम्

ಯಾರು ಶರದ್ವಿಷುವದಂದು ಸ್ವರ್ಣವಸ್ತ್ರ ಸಹಿತ ದಾನಮಾಡಿ, ಕ್ಷೌಮ (ಅಗಸೆ) ವಸ್ತ್ರದಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಧೇನುವನ್ನೂ ಸಮರ್ಪಿಸುತ್ತಾನೋ—ಅವನು ಪರಮ ವೈಷ್ಣವ ಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 66

यच्च धर्मार्थकामानां मोक्षस्य च रसातले । माहात्म्यं कथयामास कूर्मरूपी जनार्दनः

ರಸಾತಲದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಾರ್ಥಕಾಮಗಳೂ ಮೋಕ್ಷವೂ ಹೊಂದಿದ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಕೂರ್ಮರೂಪಿಯಾದ ಜನಾರ್ದನನು ವರ್ಣಿಸಿದನು।

Verse 67

इन्द्रद्युम्नप्रसंगेन ऋषीणां शक्रसन्निधौ । सप्तदशसहस्राणि लक्ष्मीकल्पानुषङ्गिकम्

ಇಂದ್ರದ್ಯುಮ್ನಪ್ರಸಂಗದ ನಿಮಿತ್ತ, ಶಕ್ರಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಋಷಿಗಳ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ, ಲಕ್ಷ್ಮೀಕಲ್ಪಾನುಬಂಧವಾದ ಹದಿನೇಳು ಸಾವಿರ (ಶ್ಲೋಕಗಳ) ಕಥನವು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿತು।

Verse 68

यो दद्यादयने कौर्मं हेमकूर्मसमन्वितम् । गोसहस्रप्रदानस्य स फलं प्राप्नुयान्नरः

ಅಯನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಿಮಕೂರ್ಮಸಹಿತ ‘ಕೌರ್ಮ’ ದಾನವನ್ನು ಯಾರು ನೀಡುವರೋ, ಆ ನರನು ಸಾವಿರ ಗೋ ದಾನದ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುವನು।

Verse 69

श्रुतीनां यत्र कल्पादौ प्रवृत्त्यर्थं जनार्दनः । मत्स्यरूपी च मनवे नरसिंहोपवर्णनम्

ಕಲ್ಪದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಶ್ರುತಿಗಳ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಾಗಿ ಜನಾರ್ದನನು ಮತ್ಸ್ಯರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಮನುವಿಗೆ ನರಸಿಂಹೋಪವರ್ಣನವನ್ನು ಹೇಳಿದ ಸ್ಥಳ ಅದು।

Verse 70

अधिकृत्याब्रवीत्सप्तकल्पवृत्तं मुनिव्रताः । तन्मात्स्यमिति जानीध्वं सहस्राणि चतुदर्श

ಮುನಿವ್ರತಿಗಳೇ! ಅವನು ಏಳು ಕಲ್ಪಗಳ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದನು; ಅದನ್ನು ‘ಮಾತ್ಸ್ಯ’ವೆಂದು ತಿಳಿಯಿರಿ—ಅದು ಹದಿನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ (ಶ್ಲೋಕಗಳ)ಾಗಿದೆ।

Verse 71

विषुवे हैममत्स्येन धेन्वा क्षौमयुगान्वितम् । यो दद्यात्पृथिवी तेन दत्ता भवति चाखिला

ವಿಷುವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಣಮತ್ಸ್ಯಸಹಿತ, ಕ್ಷೌಮವಸ್ತ್ರಯುಗದಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ಗೋವನ್ನು ಯಾರು ದಾನಮಾಡುವರೋ, ಅವರಿಂದ ಅಖಿಲ ಭೂಮಿಯೇ ದಾನವಾದಂತೆ ಆಗುತ್ತದೆ।

Verse 72

यदा वा गरुडे कल्पे विश्वाण्डाद्गरुडोऽभवत् । अधिकृत्याब्रवीत्कृष्णो गारुडं तदिहोच्यते

ಗರುಡಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಂಡದಿಂದ ಗರುಡನು ಉದ್ಭವಿಸಿದಾಗ, ಅವನನ್ನು ಕುರಿತು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳಿದ ವೃತ್ತಾಂತವೇ ಇಲ್ಲಿ ‘ಗಾರುಡಂ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ।

Verse 73

तदष्टादश चैकं च सहस्राणीह पठ्यते । स्वर्णहंससमायुक्तं यो दद्यादयने परे । स सिद्धिं लभते मुख्यां शिवलोके च संस्थितिम्

ಇದು ಇಲ್ಲಿ ಹದಿನೆಂಟು ಸಾವಿರ ಒಂದು (ಶ್ಲೋಕಗಳು) ಎಂದು ಪಠಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ। ಶುಭ ಅಯನಸಂಕ್ರಮಣಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಣಹಂಸಸಹಿತ ದಾನಮಾಡುವವನು ಪರಮ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ಶಿವಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ।

Verse 74

ब्रह्मा ब्रह्माण्डमाहात्म्यमधिकृत्याब्रवीत्पुनः । तच्च द्वादशसाहस्रं ब्रह्माण्डं द्विशताधिकम्

ಮತ್ತೆ ಬ್ರಹ್ಮನು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಕುರಿತು ಹೇಳಿದನು; ಆ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ (ಪುರಾಣ) ಹನ್ನೆರಡು ಸಾವಿರ ಶ್ಲೋಕಗಳಿದ್ದು, ಇನ್ನೂ ಎರಡು ನೂರು ಶ್ಲೋಕಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 76

यो दद्यात्तु व्यतीपात ऊर्णायुगसमन्वितम् । राजसूयसहस्रस्य फलमाप्नोति मानवः

ವ್ಯತೀಪಾತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಊರ್ಣವಸ್ತ್ರಯುಗಸಹಿತ ದಾನಮಾಡುವವನು, ಸಹಸ್ರ ರಾಜಸೂಯ ಯಾಗಗಳ ಫಲವನ್ನು ಮಾನವನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 77

हेमधेन्वायुतं तच्च ब्रह्मलोकफलप्रदम् । चतुर्लक्षमिदं प्रोक्तं व्यासेनाद्भुतकर्मणा

ಆ ದಾನವು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಸ್ವರ್ಣಧೇನುಗಳಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅದ್ಭುತಕರ್ಮನಾದ ವ್ಯಾಸನು ಈ ನಾಲ್ಕು ಲಕ್ಷ (ಶ್ಲೋಕಗಳ) ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು.

Verse 78

इदं लोकहितार्थाय संक्षिप्तं द्वापरे द्विजाः

ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ, ಲೋಕಹಿತಾರ್ಥವಾಗಿ ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.

Verse 79

भविष्याणां च कल्पानां श्रूयते यत्र विस्तरः । तद्ब्रह्माण्डं पुराणं तु ब्रह्मणा समुदाहृतम्

ಭವಿಷ್ಯದ ಕಲ್ಪಗಳ ವಿವರವಾದ ವಿಸ್ತಾರವು ಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೋ, ಅದೇ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಪುರಾಣ; ಅದನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮನೇ ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾನೆ.

Verse 80

पाद्मे पुराणे यत्प्रोक्तं नारसिंहोपवर्णनम् । तच्चाष्टादशसाहस्रं नारसिंहमिहोच्यते

ಪದ್ಮಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ನರಸಿಂಹೋಪವರ್ಣನೆ ಅಷ್ಟಾದಶ ಸಹಸ್ರ (ಶ್ಲೋಕಗಳ) ಪ್ರಮಾಣದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ಅದನ್ನೇ ‘ನಾರಸಿಂಹ’ (ಪುರಾಣ/ಖಂಡ) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 81

नन्दिने यत्र माहात्म्यं कार्तिकेयेन वर्णितम् । लोके नन्दिपुराणं वै ख्यातमेतद्द्विजोत्तमाः

ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ನಂದಿಗೆ ಕಾರ್ತಿಕೇಯನು ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿದ ಗ್ರಂಥವೇ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ‘ನಂದಿಪುರಾಣ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ.

Verse 82

यत्र साम्बं पुरस्कृत्य भविष्यति कथानकम् । प्रोच्यते तत्पुनर्लोके सांबमेव मुनिव्रताः

ದೃಢವ್ರತ ಮುನಿಗಳೇ! ಸಾಂಬನನ್ನು ಮುಂಚಿಟ್ಟು ಹೇಳಲ್ಪಡುವ ಆ ಕಥಾನಕವು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪುನಃ ‘ಸಾಂಬ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗುವುದು।

Verse 83

एवमादित्यसंज्ञं तु तत्रैव परिपठ्यते । अष्टादशभ्यस्तु पृथक्पुराणं यच्च दृश्यते । विजानीध्वं द्विजश्रेष्ठास्तदेतेभ्यो विनिर्गतम्

ಹೀಗೆ ಅಲ್ಲಿ തന്നೇ ಅದು ‘ಆದಿತ್ಯ’ ಎಂಬ ಸಂಜ್ಞೆಯಿಂದ ಪಠಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟಾದಶದಿಂದ ಬೇರೆ ಎಂದು ಕಾಣುವ ಯಾವುದೇ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪುರಾಣವಿದ್ದರೂ—ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ! ಅದು ಇವೆಯಲ್ಲಿಂದಲೇ ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಿರಿ।

Verse 84

पञ्चाङ्गानि पुराणस्य चाख्यानमितरत्स्मृतम् । सर्गश्च प्रतिसर्गश्च वंशो मन्वन्तराणि च । वंशानुवंशचरितं पुराणं पञ्चलक्षणम्

ಪುರಾಣಕ್ಕೆ ಐದು ಅಂಗಗಳಿವೆ; ಇತರ ಕಥನವು ಉಪಾಖ್ಯಾನವೆಂದು ಸ್ಮೃತವಾಗಿದೆ. ಸರ್ಗ, ಪ್ರತಿಸರ್ಗ, ವಂಶ, ಮನ್ವಂತರಗಳು ಮತ್ತು ವಂಶಾನುವಂಶಚರಿತ—ಇವೇ ಪುರಾಣದ ಪಂಚಲಕ್ಷಣಗಳು।

Verse 85

ब्रह्मविष्ण्वर्करुद्राणां माहात्म्यं भुवनस्य च । संहारश्च प्रदृश्येत पुराणं पञ्चलक्षणम्

ಅದರಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ಅರ್ಕ (ಸೂರ್ಯ) ಮತ್ತು ರುದ್ರರ ಮಹಾತ್ಮ್ಯ, ಹಾಗೆಯೇ ಭುವನಗಳ ಸ್ವರೂಪ ಹಾಗೂ ಸಂಹಾರವೂ ಕಾಣುತ್ತದೆ—ಆದ್ದರಿಂದ ಪುರಾಣವು ಪಂಚಲಕ್ಷಣವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ।

Verse 86

धर्मश्चार्थश्च कामश्च मोक्षश्च परिकीर्त्यते । सर्वेष्वपि पुराणेषु तद्विरूढे च यत्फलम्

ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷ—ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಎಲ್ಲಾ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಕೀರ್ತಿತವಾಗಿವೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಆ ಉಪದೇಶಗಳನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಸಿ ಆಚರಿಸಿದಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಫಲವೂ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Verse 87

सात्विकेषु च कल्पेषु माहात्म्यमधिकं हरेः । राजसेषु च माहात्म्यमधिकं ब्रह्मणो विदुः

ಸಾತ್ತ್ವಿಕ ಕಲ್ಪಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿಯ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವು ಅಧಿಕ; ರಾಜಸ ಕಲ್ಪಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವೇ ಅಧಿಕವೆಂದು ಪಂಡಿತರು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 88

तद्वदग्रे च माहात्म्यं तामसेषु शिवस्य हि । संकीर्णे च सरस्वत्याः पितॄणां च निगद्यते

ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ತಾಮಸ ಕಲ್ಪಗಳಲ್ಲಿ ಶಿವನ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವೇ ಅಗ್ರ; ಸಂಕೀರ್ಣ ಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಸರಸ್ವತಿಯೂ ಪಿತೃಗಳೂ ಮಹಿಮೆ ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ।

Verse 89

चतुर्भिर्भगवान्विष्णुर्द्वाभ्यां ब्रह्मा तथा रविः । अष्टादशपुराणेषु शेषेषु भगवाञ्छिवः

ಹದಿನೆಂಟು ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕರಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪ್ರಧಾನ ಸ್ತುತಿ; ಎರಡರಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನದು ಹಾಗೂ ಎರಡರಲ್ಲಿ ರವಿಯದು (ಸೂರ್ಯ); ಉಳಿದವುಗಳಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಶಿವನದು।

Verse 90

वेदवन्निश्चलं मन्ये पुराणं वै द्विजोत्तमाः । वेदाः प्रतिष्ठिताः सर्वे पुराणे नात्र संशयः

ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ! ನಾನು ಪುರಾಣವನ್ನು ವೇದದಂತೆ ಅಚಲವಾದ ಪ್ರಮಾಣವೆಂದು ಮನ್ಯಿಸುತ್ತೇನೆ. ಎಲ್ಲಾ ವೇದಗಳು ಪುರಾಣದಲ್ಲೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।

Verse 91

बिभेत्यल्पश्रुताद्वेदो मामयं चालयिष्यति । इतिहासपुराणैस्तु निश्चलोऽयं कृतः पुरा

ವೇದವು ಅಲ್ಪಶ್ರುತನನ್ನು ಭಯಪಡುತ್ತದೆ—‘ಇವನು ನನ್ನನ್ನು ಚಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿಬಿಡುವನು’ ಎಂದು. ಆದರೆ ಇತಿಹಾಸ-ಪುರಾಣಗಳಿಂದ ಅದು ಪೂರ್ವದಲ್ಲೇ ದೃಢವಾಗಿ, ಅಚಲವಾಗಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ।

Verse 92

यन्न दृष्टं हि वेदेषु न दृष्टं स्मृतिषु द्विजाः । उभयोर्यत्र दृष्टं च तत्पुराणेषु गीयते

ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ! ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣದದ್ದು, ಸ್ಮೃತಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣದದ್ದು; ಹಾಗೆಯೇ ಎರಡರಲ್ಲಿಯೂ ಇರುವುದಾಗಿ ದೃಶ್ಯವಾಗುವುದು—ಅದೇ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಗೀತವಾಗಿ ಉಪದೇಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 93

यो वेद चतुरो वेदान्सांगोपनिषदो द्विजः । पुराणं नैव जानाति न च स स्याद्विचक्षणः

ಸಾಂಗೋಪನಿಷತ್ತులతో ನಾಲ್ಕು ವೇದಗಳನ್ನು ತಿಳಿದ ದ್ವಿಜನೂ—ಪುರಾಣವನ್ನು ತಿಳಿಯದಿದ್ದರೆ ಅವನು ನಿಜವಾಗಿ ವಿಚಕ್ಷಣನೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗದು।

Verse 94

अष्टादशपुराणानि कृत्वा सत्यवतीसुतः । भारताख्यानमकरोद्वेदार्थैरुपबृंहितम्

ಸತ್ಯವತೀಸುತ (ವ್ಯಾಸ) ಅಷ್ಟಾದಶ ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ, ನಂತರ ವೇದಾರ್ಥಗಳಿಂದ ಉಪಬೃಂಹಿತವಾದ ‘ಭಾರತ’ಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು।

Verse 95

लक्षेणैकेन तत्प्रोक्तं द्वापरान्ते महात्मना । वाल्मीकिना च यत्प्रोक्तं रामोपाख्यानमुत्तमम्

ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ದ್ವಾಪರಾಂತದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಒಂದು ಲಕ್ಷ ಶ್ಲೋಕಗಳ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರೋಕ್ತನಾದನು; ಹಾಗೆಯೇ ವಾಲ್ಮೀಕಿಯು ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಮೋಪಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಹೇಳಿದನು।

Verse 96

ब्रह्मणा विहितं यच्च शतकोटिप्रविस्तरम् । आह तन्नारदायैव तेन वाल्मीकये पुनः

ಬ್ರಹ್ಮನು ಶತಕೋಟಿ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ವಿಧಿಸಿದದ್ದನ್ನು ಅವನು ನಾರದನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು; ನಾರದನು ಮತ್ತೆ ಅದನ್ನೇ ವಾಲ್ಮೀಕಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದನು।

Verse 97

वाल्मीकिना च लोके तु धर्मकामार्थसाधकम्

ವಾಲ್ಮೀಕಿಯೂ ಲೋಕಹಿತಾರ್ಥವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಧರ್ಮ–ಕಾಮ–ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದೆಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು.

Verse 98

एवं सपादाः पञ्चैते लक्षाः पुण्याः प्रकीर्तिताः । पुरातनस्य कल्पस्य पुराणे तु विदुर्बुधाः

ಹೀಗೆ ಸವ್ವಾ ಐದು ಲಕ್ಷಗಳ ಈ ಸಂಖ್ಯೆ ಪುಣ್ಯವೆಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇದನ್ನು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಲ್ಪಕ್ಕೆ ಸೇರಿದುದೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 99

इतिहासपुराणानि भिद्यन्ते काल गौरवात् । स्कान्दं तथा च ब्रह्माण्डं पुराणं लैङ्गमेव च

ಕಾಲದ ಗಂಭೀರತೆಯಿಂದ ಇತಿಹಾಸ-ಪುರಾಣಗಳು ವಿಭಜಿತವಾಗುತ್ತವೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಸ್ಕಾಂದ, ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಪುರಾಣ ಮತ್ತು ಲೈಂಗ (ಲಿಂಗ) ಪುರಾಣವೂ ವಿಭಿನ್ನ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ.

Verse 100

वाराहकल्पे विप्रेन्द्रास्तेषां भेदः प्रवर्तते । अष्टादशप्रकारेण ब्रह्माण्डं भिन्नमेव हि

ಓ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರರೇ! ವಾರಾಹಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ವಿಭಾಗಗಳು ಪ್ರವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ; ನಿಜಕ್ಕೂ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಪುರಾಣವು ಹದಿನೆಂಟು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಜಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 101

अष्टादशपुराणानि तेन जातानि भूतले । लैङ्गमेकादशविधं प्रभिन्नं द्वापरे शुभम्

ಅವನಿಂದ ಭೂತಲದಲ್ಲಿ ಹದಿನೆಂಟು ಪುರಾಣಗಳು ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದವು; ಶುಭವಾದ ಲೈಂಗ (ಲಿಂಗ) ಪುರಾಣವು ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ ಹನ್ನೊಂದು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶಾಲವಾಗಿ ವಿಭಜಿತವಾಯಿತು.

Verse 102

स्कान्दं तु सप्तधा भिन्नं वेद व्यासेनधीमता । एकाशीतिसहस्राणि शतं चैकं तु संख्यया

ಧೀಮಂತನಾದ ವ್ಯಾಸನ ಪ್ರಕಾರ ಸ್ಕಂದಪುರಾಣವು ಏಳು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿತವಾಗಿದೆ; ಸಂಖ್ಯೆಯಂತೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಎಂಭತ್ತೊಂದು ಸಾವಿರ ನೂರು ಶ್ಲೋಕಗಳಿವೆ।

Verse 103

तस्याऽद्यो यो विभागस्तु स्कन्दमाहात्म्यसंयुतः । माहेश्वरः समाख्यातो द्वितीयो वैष्णवः स्मृतः

ಆ ಪುರಾಣದ ಮೊದಲ ವಿಭಾಗ ಸ್ಕಂದಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಸಹಿತವಾಗಿ ‘ಮಾಹೇಶ್ವರ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ; ಎರಡನೆಯದು ‘ವೈಷ್ಣವ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ।

Verse 104

तृतीयो ब्रह्मणः प्रोक्तः सृष्टिसंक्षेपसूचकः । काशीमाहात्म्यसंयुक्तश्चतुर्थः परिपठ्यते

ಮೂರನೇ ವಿಭಾಗ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಸೇರಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಸೃಷ್ಟಿಯ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ; ನಾಲ್ಕನೇದು ಕಾಶೀಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಸಹಿತವಾಗಿ ಪಠಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ।

Verse 105

रेवायाः पञ्चमो भागः सोज्जयिन्याः प्रकीर्तितः । षष्ठः कल्पो नागरश्च तीर्थमाहात्म्यसूचकः

ಐದನೇ ಭಾಗ ರೇವಾ (ನರ್ಮದಾ) ಮತ್ತು ಉಜ್ಜಯಿನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದುದಾಗಿ ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ; ಆರನೆಯದು ‘ನಾಗರ ಕಲ್ಪ’, ಇದು ತೀರ್ಥಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 106

सप्तमो यो विभागोऽयं स्मृतः प्राभासिको द्विजाः । सर्वे द्वादशसाहस्रा विभागाः संप्रकीर्तिताः

ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ, ಈ ಏಳನೇ ವಿಭಾಗ ‘ಪ್ರಾಭಾಸಿಕ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಹೀಗೆ ಹನ್ನೆರಡು ಸಾವಿರ ಶ್ಲೋಕಪ್ರಮಾಣದ ಎಲ್ಲ ವಿಭಾಗಗಳೂ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ।

Verse 107

अस्मिन्प्राभासिकः सर्वो वर्ण्यते क्षेत्रविस्तरः । तीर्थानां चैव माहात्म्यं माहात्म्यं शंकरस्य च

ಈ ಪ್ರಾಭಾಸಿಕ ಖಂಡದಲ್ಲಿ ಈ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಸ್ತಾರವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ; ಜೊತೆಗೆ ತೀರ್ಥಗಳ ಮಹಿಮೆ ಮತ್ತು ಶಂಕರ (ಶಿವ)ನ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವೂ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Verse 108

अन्येषां चैव देवानां माहात्म्यं च प्रकीर्त्यते । इति भेदः पुराणानां संक्षेपात्कथितो द्विजाः

ಇತರ ದೇವತೆಗಳ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವೂ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ, ಓ ದ್ವಿಜರೇ, ಪುರಾಣಗಳ ಭೇದವನ್ನು ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Verse 109

इममष्टादशानां तु पुराणानामनुक्रमम् । यः पठेद्धव्यकव्येषु स याति भवनं हरेः

ದೇವರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುವ ಹವ್ಯದಲ್ಲೂ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುವ ಕವ್ಯದಲ್ಲೂ ಅಷ್ಟಾದಶ ಪುರಾಣಗಳ ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ಯಾರು ಪಠಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಹರಿ (ವಿಷ್ಣು)ಯ ಭವನವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ।