
ಸೂತನು ತ್ರಿಲೋಕಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಒಂದು ತೀರ್ಥದ ಉದ್ಭವವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅದು ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ತ್ರಿಶಂಕುವಿನ ಅಸಾಧಾರಣ ಆರೋಹಣದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಕಲಿದೋಷದ ಸ್ಪರ್ಶವಿಲ್ಲ; ಘೋರ ಪಾಪಗಳೂ ಅಲ್ಲಿ ಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ದೇಹತ್ಯಾಗವೂ ಶಿವಲೋಕಪ್ರಾಪ್ತಿಗೆ ಕಾರಣ; ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೂ ಪುಣ್ಯಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಮಹಿಮೆ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ. ಮುಂದೆ ಜನರು ಒಂದೇ ಕ್ರಿಯೆ—ಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ಲಿಂಗಭಕ್ತಿ—ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅವಲಂಬಿತರಾಗಿ, ಯಜ್ಞ-ತಪಸ್ಸು ಮುಂತಾದ ಇತರ ಆಚರಣೆಗಳು ಕುಗ್ಗುತ್ತವೆ. ಯಜ್ಞಭಾಗ ನಿಂತುದರಿಂದ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಚಿಂತೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಇಂದ್ರನು ಧೂಳಿನಿಂದ ತೀರ್ಥವನ್ನು ಮುಚ್ಚಲು ಆಜ್ಞಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಇರುವೆಗೂಡು/ವಲ್ಮೀಕ ‘ನಾಗ-ಬಿಲ’ವಾಗಿ, ಅದರ ಮೂಲಕ ನಾಗಗಳು ಪಾತಾಳ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ನಡುವೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಆಮೇಲೆ ವೃತ್ರನ ವಂಚಕ ವಧದಿಂದ ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾದೋಷ ಬರುವುದು; ವೃತ್ರನ ತಪಸ್ಸು, ವರಗಳು ಮತ್ತು ದೇವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಘರ್ಷದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯೂ ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇಂದ್ರನು ಅನೇಕ ತೀರ್ಥಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಿದರೂ ಶುದ್ಧನಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ದಿವ್ಯವಾಣಿ ಅವನನ್ನು ನಾಗ-ಬಿಲ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಪಾತಾಳಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಹಾಟಕೇಶ್ವರನ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಅವನು ಶುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಣವಿಲ್ಲದ ಪ್ರವೇಶ ತಪ್ಪಿಸಲು ಆ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮುಚ್ಚಬೇಕೆಂಬ ವಿಧಿ, ಹಾಗೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪಠಿಸುವವರಿಗೂ ಶ್ರವಣ ಮಾಡುವವರಿಗೂ ಪರಮ ಫಲವೆಂಬ ಫಲಶ್ರುತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
Verse 1
। सूत उवाच । एवं स्वर्गमनुप्राप्ते त्रिशंकौ नृपसत्तमे । सशरीरे द्विजश्रेष्ठा विश्वामित्रसमुद्यमात्
ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ತ್ರಿಶಂಕು ಸಶರೀರನಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆದನು; ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ಮಹೋದ್ಧಮದಿಂದ।
Verse 2
तत्तीर्थं ख्यातिमायातं समस्ते भुवनत्रये । ततःप्रसूति लोकानां धर्मकामार्थमोक्षदम्
ಆ ತೀರ್ಥವು ತ್ರಿಭುವನದಲ್ಲೆಲ್ಲ ಖ್ಯಾತಿಯಾಯಿತು; ಅದರಿಂದ ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಹಿತವು ಉಂಟಾಗಿ, ಧರ್ಮ-ಕಾಮ-ಅರ್ಥ-ಮೋಕ್ಷಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ।
Verse 3
अस्पृष्टं कलिदोषेण तथान्यैरुपपातकैः । ब्रह्महत्यादिकैश्चैवत्रिपुरारेः प्रभावतः
ಈ ತೀರ್ಥವು ಕಲಿದೋಷದಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ; ಇತರ ಉಪಪಾತಕಗಳಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ; ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾದಿ ಪಾಪಗಳೂ ಅಂಟುವುದಿಲ್ಲ—ತ್ರಿಪುರಾರಿಯಾದ ಶಿವನ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ।
Verse 4
यस्तत्र त्यजति प्राणाञ्छ्रद्धा युक्तेन चेतसा । स मोक्षमाप्नुयान्मर्त्यो यद्यपि स्यात्सुपापकृत्
ಯಾರು ಅಲ್ಲಿ ಶ್ರದ್ಧಾಯುಕ್ತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾನೋ, ಆ ಮನುಷ್ಯನು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ಮಹಾಪಾಪಕೃತನಾದರೂ ಸಹ।
Verse 5
कृमिपक्षिपतंगा ये पशवः पक्षिणो मृगाः । तेऽपि तत्र मृता यांति शिवलोकमसंशयम्
ಕೃಮಿಗಳು, ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಪತಂಗಗಳು, ಪಶುಗಳು ಹಾಗೂ ವನ್ಯಮೃಗಗಳು—ಅಲ್ಲಿ ಮೃತರಾದರೂ ಅವರು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಶಿವಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ.
Verse 6
स्नानं ये तत्र कुर्वंति श्रद्धापूतेन चेतसा । त्रिशंकुरिव ते स्वर्गे प्रयांत्यपि विधर्मिणः
ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಶುದ್ಧವಾದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವವರು, ತ್ರಿಶಂಕುವಿನಂತೆ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ—ವಿಧರ್ಮಿಗಳಾದರೂ ಸಹ.
Verse 7
घर्मार्त्ता वा तृषार्ता वा येऽवगाहंति तज्जलम् । तेऽपि यांति परं स्थानं यत्र देवो महेश्वरः
ಬಿಸಿಲಿನಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ದಾಹದಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲರಾಗಿರಲಿ—ಆ ಜಲದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುವವರು ಕೂಡ ದೇವ ಮಹೇಶ್ವರನು ಇರುವ ಪರಮಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ.
Verse 8
विश्वामित्रोऽपि तद्दृष्ट्वा तीर्थमाहात्म्यमुत्तमम् । कुरुक्षेत्रं परित्यज्य तत्र वासमथाकरोत्
ಆ ತೀರ್ಥದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಕಂಡ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನೂ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡಿದನು.
Verse 9
तथान्ये मुनयः शांतास्त्यक्त्वा तीर्थानि दूरतः । तत्राश्रमपदं कृत्वा प्रयाताः परमं पदम्
ಹಾಗೆಯೇ ಇತರ ಶಾಂತ ಮುನಿಗಳು ದೂರದ ತೀರ್ಥಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಮಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಪರಮಪದವನ್ನು ಪಡೆದರು.
Verse 10
तथैव मनुजाः सर्वे दूरादागत्य सत्वराः । तत्र स्नात्वा दिवं यांति कृत्वा पापशतान्यपि
ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಮಾನವರು ದೂರದಿಂದ ತ್ವರೆಯಿಂದ ಬಂದು ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ನೂರಾರು ಪಾಪಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೂ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ।
Verse 11
एवं तस्य प्रभावेण तीर्थस्य द्विजसत्तमाः । गच्छमानेषु लोकेषु सुखेन त्रिदिवालयम्
ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ! ಆ ತೀರ್ಥದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಜನರು ಈ ಲೋಕದಿಂದ ಹೊರಟು ಸುಲಭವಾಗಿ ತ್ರಿದಿವಾಲಯವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ।
Verse 12
अग्निष्टोमादिका सर्वाः समुच्छेदं गताः क्रियाः । न कश्चिद्यजते मर्त्यो न व्रतं कुरुते नरः
ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಾದಿ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಕ್ಷಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದವು; ಯಾವ ಮರಣಶೀಲನೂ ಯಜ್ಞ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ, ಯಾವ ನರನೂ ವ್ರತ ಆಚರಿಸಲಿಲ್ಲ।
Verse 13
न यच्छति तथा दानं न च तीर्थं निषेवते । केवलं कुरुते स्नानं लिंगभेदे समाहितः
ಅವನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ದಾನ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ, ತೀರ್ಥವನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿ ಸೇವಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಲಿಂಗಭೇದದ ಆಸಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ನೆಟ್ಟು ಕೇವಲ ಸ್ನಾನಮಾತ್ರ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ।
Verse 14
ततः प्रगच्छति स्वर्गं विमानवरमाश्रितः
ನಂತರ ಅವನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿಮಾನವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ತೆರಳುತ್ತಾನೆ।
Verse 15
ततः प्रपूरिताः सर्वे स्वर्गलोका नरैर्द्विजाः । ब्रह्मविष्णुशिवेन्द्रादीन्स्पर्धमानैः सुरोत्तमान्
ಅನಂತರ, ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ, ಮಾನವರಿಂದ ಎಲ್ಲ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕಗಳು ತುಂಬಿಬಿಟ್ಟವು; ಬ್ರಹ್ಮ-ವಿಷ್ಣು-ಶಿವ-ಇಂದ್ರಾದಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದೇವರೊಡನೆ ಸಹ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತಾ ಅವರು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಗುಂಪಾಗಿ ನುಗ್ಗಿದರು.
Verse 16
ततो देवगणाः सर्वे यज्ञभागविवर्जिताः । कृच्छ्रं परमनुप्राप्ता मन्त्रं चक्रुः परस्परम्
ನಂತರ ಯಜ್ಞಭಾಗದಿಂದ ವಂಚಿತರಾದ ಎಲ್ಲಾ ದೇವಗಣರು ಪರಮ ಸಂಕಟಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ, ಪರಸ್ಪರ ಮಂತ್ರಾಲೋಚನೆ ಮಾಡಿದರು.
Verse 17
हाटकेश्वरमाहात्म्यात्स्वर्गलोकः प्रपूरितः । ऊर्ध्वबाहुभिराकीर्णः स्पर्धमानैः समंततः
ಹಾಟಕೇಶ್ವರನ ಮಹಿಮೆಯಿಂದ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕ ತುಂಬಿಬಿಟ್ಟಿತು; ಕೈಗಳನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವವರು ಎಲ್ಲೆಡೆ ತುಂಬಿಕೊಂಡರು.
Verse 18
तस्मात्तत्क्रियतां कर्म येनोच्छेदं प्रगच्छति । तीर्थमेद्धरापृष्ठे हाटकेश्वरसंज्ञितम्
ಆದ್ದರಿಂದ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿರುವ ‘ಹಾಟಕೇಶ್ವರ’ ಎಂಬ ಆ ತೀರ್ಥವು ನಾಶವಾಗುವಂತೆ ಆ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.
Verse 19
ततः संवर्तको वायुः शक्रादेशात्समंततः । तत्क्षेत्रं पूरयामास पांसुभिर्द्विजसत्तमाः
ನಂತರ ಶಕ್ರನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಸಂವರ್ತಕ ವಾಯು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಬೀಸಿ, ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಆ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಧೂಳಿನಿಂದ ತುಂಬಿಸಿತು.
Verse 20
एवं नाशमनुप्राप्ते तस्मिंस्तीर्थे स्थलोच्चये । जाते जाताः क्रियाः सर्वा भूयोऽपि क्रतुसंभवाः
ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಆ ತೀರ್ಥಸ್ಥಳಸಮೂಹವು ನಾಶಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದಾಗ, ಎಲ್ಲಾ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮತ್ತೆ ಉದ್ಭವಿಸಿದವು; ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಕ್ರತುಸಂಭವ ಯಜ್ಞಕರ್ಮಗಳೂ ಪುನಃ ನಡೆಯಲಾರಂಭಿಸಿದವು।
Verse 21
ततः कालेन महता वल्मीकः समपद्यत । तस्मिन्क्षेत्रे स पाताले संप्रयातः शनैःशनैः
ನಂತರ ಬಹುಕಾಲ ಕಳೆದ ಮೇಲೆ ಅಲ್ಲಿ ವಲ್ಮೀಕ (ಇರುವೆಗುಡ್ಡ) ಉಂಟಾಯಿತು; ಆ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅದು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಇಳಿದುಹೋಯಿತು।
Verse 22
अथ पातालतो नागास्तेन मार्गेण कौतुकात् । मर्त्यलोकं समायांति भ्रमंति च धरातले
ಆಮೇಲೆ ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಪಾತಾಳದಿಂದ ನಾಗರು ಅದೇ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಬಂದು ಮತ್ಯಲೋಕವನ್ನು ತಲುಪಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ।
Verse 23
तत्र ते मानवान्भोगान्भुक्त्वा चैव यथेच्छया । पुनर्निर्यांति तेनैव मार्गेण निजमंदिरम्
ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಾನವರ ಭೋಗಸುಖಗಳನ್ನು ಇಷ್ಟದಂತೆ ಅನುಭವಿಸಿ, ನಂತರ ಅದೇ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಮತ್ತೆ ಹೊರಟು ತಮ್ಮ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಮರಳುತ್ತಾರೆ।
Verse 24
ततो नागबिलः ख्यातः स सर्वस्मिन्धरातले । गतागतेन नागानां स वल्मीको द्विजोत्तमाः
ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ! ನಾಗರ ನಿರಂತರ ಆಗಮನ-ನಿರ್ಗಮನದಿಂದ ಆ ವಲ್ಮೀಕವು ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ‘ನಾಗಬಿಲ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು।
Verse 25
कस्यचित्त्वथ कालस्य भगवान्पाकशासनः । ब्रह्महत्यासमोपेतो निस्तेजाः समपद्यत
ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಪಾಕಶಾಸನ (ಇಂದ್ರ) ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾ ಪಾಪದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ ತೇಜಸ್ಸು ಕಳೆದುಕೊಂಡನು.
Verse 26
ततः पितामहादेशं लब्ध्वा मार्गेण तेन सः । प्रविश्य चेक्षयामास पाताले हाट केश्वरम्
ನಂತರ ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪಡೆದು ಅವನು ಅದೇ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿ ಹಾಟಕೇಶ್ವರನನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡಿದನು.
Verse 27
अथाऽभूत्पापनिर्मुक्तस्तत्क्षणात्तस्य दर्शनात् । तेजसा च समायुक्तः पुनः प्राप त्रिविष्टपम्
ಅವನ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಅವನು ತಕ್ಷಣ ಪಾಪಮುಕ್ತನಾದನು; ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ ಮತ್ತೆ ತ್ರಿವಿಷ್ಟಪ (ಸ್ವರ್ಗ)ವನ್ನು ಸೇರಿದನು.
Verse 28
स दृष्ट्वा तत्प्रभावं तल्लिंगं देवस्य शूलिनः । हाटकेश्वरसंज्ञस्य भयं चक्रे नरोद्भवम्
ಆ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ನೋಡಿ—ಶೂಲಧಾರಿ ದೇವನ ಹಾಟಕೇಶ್ವರ ಎಂಬ ನಾಮದ ಲಿಂಗವನ್ನು—ಅದು ಮಾನವರಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗಿಬಿಡಬಹುದೆಂದು ಅವನು ಭಯಪಟ್ಟನು.
Verse 29
यदि कश्चित्पुमानत्र त्रिशंकुरिव भूपतिः । पूजयिष्यति तल्लिंगं विपाप्मा श्रद्धया सह
ಇಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ಪುರುಷನು—ತ್ರಿಶಂಕು ರಾಜನಂತೆಯಾದರೂ—ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಆ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರೆ, ಅವನು ಪಾಪರಹಿತನಾಗುವನು.
Verse 30
यापयिष्यति तन्नूनं मामस्मात्त्रिदशालयात् । तस्मात्संपूरयाम्येनं मार्गं पाता लसंभवम्
ಇದು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ಈ ದೇವಾಲಯದಿಂದ ದೂರ ತಳ್ಳುವುದು; ಆದ್ದರಿಂದ ಪಾತಾಳದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಈ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಾನು ತುಂಬಿ ಮುಚ್ಚುತ್ತೇನೆ।
Verse 31
ततश्च त्वरया युक्तो रक्तशृंगं नगोत्तमम् । प्रचिक्षेप बिले तस्मिन्स्वयमेव शतक्रतुः
ನಂತರ ತ್ವರೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾದ ಶತಕ್ರತು ಇಂದ್ರನು ಸ್ವತಃ ಆ ಬಿಲದಲ್ಲೇ ‘ರಕ್ತಶೃಂಗ’ ಎಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರ್ವತವನ್ನು ಎಸೆದನು।
Verse 32
ऋषय ऊचुः । ब्रह्महत्या कथं जाता देवेन्द्रस्य महात्मनः । कस्मिन्काले च सर्वं नो विस्तरात्सूत कीर्तय
ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಸೂತ! ಮಹಾತ್ಮನಾದ ದೇವೇಂದ್ರ ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯೆಯ ಪಾಪ ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಯಿತು? ಅದು ಯಾವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿತು? ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಮಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು।
Verse 33
रक्तशृंगो गिरिः कोऽयं संक्षिप्तस्तत्र तेन यः । मानुषाणां भयं तस्य कतमस्य शचीपतेः
ಈ ‘ರಕ್ತಶೃಂಗ’ ಪರ್ವತ ಯಾವುದು, ಮತ್ತು ಅವನು ಅದನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಏಕೆ ಎಸೆದನು? ಶಚೀಪತಿಯ ಯಾವ ಕರ್ಮದಿಂದ ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಭಯ ಉಂಟಾಯಿತು?
Verse 34
सूत उवाच । पुरा त्वष्ट्रा द्विजश्रेष्ठा हिरण्यकशिपोः सुता । विवाहिता रमानाम श्रेष्ठरूपगुणान्विता
ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ತ್ವಷ್ಟಾ, ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುವಿನ ಪುತ್ರಿ ‘ರಮಾ’ಯನ್ನು—ಶ್ರೇಷ್ಠ ರೂಪಗುಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತಳನ್ನು—ವಿವಾಹ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು।
Verse 35
अथ तस्या ययौ कालः सुप्रभूतः सुतं विना । ततो वैराग्यसंपन्ना सुतार्थं तपसि स्थिता
ಅವಳಿಗೆ ಪುತ್ರನಿಲ್ಲದೆ ಬಹಳ ಕಾಲ ಕಳೆದಿತು. ನಂತರ ವೈರಾಗ್ಯಸಂಪನ್ನಳಾಗಿ ಪುತ್ರಾರ್ಥವಾಗಿ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಳಾದಳು.
Verse 36
ध्यायमाना सुराधीशं देवदेवं महेश्वरम् । बलिपूजोपहारेण सम्यक्छ्रद्धासमन्विता
ದೇವದೇವನೂ ಸುರಾಧೀಶನೂ ಆದ ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾ, ಅವಳು ದೃಢಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಬಲಿ, ಪೂಜೆ, ಉಪಹಾರಗಳಿಂದ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಆರಾಧಿಸಿದಳು.
Verse 37
नियता नियताहारा स्नानजप्यपरायणा । यच्छमाना द्विजाग्र्येभ्यो दानानि विविधानि च
ಅವಳು ನಿಯಮಿತಳಾಗಿ ಮಿತಾಹಾರಿಣಿಯಾಗಿ, ಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ಜಪದಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣಳಾಗಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರಿಗೆ ನಾನಾವಿಧ ದಾನಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಳು.
Verse 38
ततो वर्षसहस्रांते तस्यास्तुष्टो महेश्वरः । उवाच वरदोऽस्मीति वृणुष्व यदभीप्सितम्
ನಂತರ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹೇಶ್ವರನು ಅವಳ ಮೇಲೆ ತೃಪ್ತನಾಗಿ ಹೇಳಿದನು—“ನಾನು ವರದಾತನು; ನಿನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದುದನ್ನು ಬೇಡು.”
Verse 39
सा वव्रे मम पुत्रोऽस्तु भगवंस्त्वत्प्रसादतः । शूरः शस्त्रैरवध्यश्च विप्रदानवरूपधृक्
ಅವಳು ವರವನ್ನು ಬೇಡಿದಳು—“ಭಗವನ್, ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನನಗೆ ಪುತ್ರನು ಆಗಲಿ; ಅವನು ಶೂರನಾಗಲಿ, ಶಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಅವಧ್ಯನಾಗಲಿ, ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಹಾಗೂ ದಾನವ—ಎರಡೂ ರೂಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸಬಲ್ಲವನಾಗಲಿ.”
Verse 40
वेदाध्ययन संपन्नो यज्ञकर्मसमुद्यतः । तेजसा यशसा ख्यातः सर्वेषामपि देहिनाम्
ಅವನು ವೇದಾಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಸಂಪನ್ನನಾಗಿ, ಯಜ್ಞಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ತತ್ಪರನಾಗಿ, ತೇಜಸ್ಸು ಯಶಸ್ಸಿನಿಂದ ಎಲ್ಲ ದೇಹಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಖ್ಯಾತನಾಗಲಿ।
Verse 41
भगवानुवाच । भविष्यति न संदेहः पुत्रस्ते बलवान्सुधीः । अवध्यः सर्वशस्त्राणां महातेजोभिरन्वितः
ಭಗವಾನ್ ಹೇಳಿದರು—ಇದು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ; ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ನಿನ್ನ ಪುತ್ರನು ಬಲವಂತನೂ ಸುಧಿಯೂ ಆಗಿ, ಎಲ್ಲ ಶಸ್ತ್ರಗಳಿಗೆ ಅವಧ್ಯನಾಗಿ, ಮಹಾತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗುವನು।
Verse 42
यज्वा दानपतिः शूरो वेदवेदांगपारगः । ब्राह्मणोक्ताः क्रियाः सर्वाः करिष्यति स कृत्स्नशः । अजेयः संगरे चैव कृत्स्नैरपि सुरासुरैः
ಅವನು ಯಜ್ವನಾಗಿ, ದಾನದ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿ, ಶೂರನಾಗಿ, ವೇದ-ವೇದಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರಂಗತನಾಗುವನು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ವಿಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸುವನು; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದೇವಾಸುರರ ಸಮಸ್ತ ಸೇನೆಗಳಿಗೂ ಅಜೇಯನಾಗುವನು।
Verse 43
एवमुक्त्वा स देवेशस्ततश्चादर्शनं गतः । ऋतौ सापि दधे गर्भं सकाशाद्विश्वकर्मणः
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ದೇವೇಶ್ವರನು ನಂತರ ದೃಶ್ಯದಿಂದ ಅಂತರಧಾನನಾದನು. ಯೋಗ್ಯ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಅವಳೂ ವಿಶ್ವಕರ್ಮನ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯದಿಂದ ಗರ್ಭವನ್ನು ಧರಿಸಿದಳು।
Verse 44
ततश्च सुषुवे पुत्रं दशमे मासि शोभनम् । द्वादशार्कप्रतीकाशं सर्वलक्षणलक्षितम्
ನಂತರ ದಶಮ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಒಂದು ಶೋಭನ ಪುತ್ರನನ್ನು ಪ್ರಸವಿಸಿದಳು—ಹನ್ನೆರಡು ಸೂರ್ಯರಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ಶುಭಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಲಕ್ಷಿತನಾಗಿ।
Verse 45
तस्य चक्रे पिता नाम प्राप्ते द्वादशमे दिने । प्रसिद्धं वृत्र इत्येव पूजयित्वा द्विजोत्तमान्
ಹನ್ನೆರಡನೇ ದಿನ ಬಂದಾಗ ತಂದೆ ನಾಮಕರಣಕರ್ಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು; ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ಮಗುವಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ “ವೃತ್ರ” ಎಂಬ ನಾಮವನ್ನು ನೀಡಿದನು।
Verse 46
अथासौ ववृधे बालः शुक्लपक्षे यथोडुराट् । पितृमातृकृतानंदो बन्धुवर्गेण लालितः
ನಂತರ ಆ ಬಾಲನು ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಚಂದ್ರನಂತೆ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ವೃದ್ಧಿಯಾದನು; ತಂದೆ-ತಾಯಿಗೆ ಆನಂದ ನೀಡುತ್ತ, ಬಂಧುವರ್ಗದ ಸ्नेಹದಲ್ಲಿ ಲಾಲಿತನಾದನು।
Verse 47
ततोऽस्य प्रददौ काले व्रतं विप्रजनोचितम् । समभ्येत्य स्वयं शुक्रो दानवस्यापि संद्विजः
ನಂತರ ಯೋಗ್ಯಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ವಿಪ್ರಜನೋಚಿತ ವ್ರತ (ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ ದೀಕ್ಷೆ) ನೀಡಲಾಯಿತು; ದಾನವರ ಗುರು, ಪೂಜ್ಯ ದ್ವಿಜನಾದ ಶುಕ್ರಾಚಾರ್ಯನು ಸ್ವತಃ ಆಗಮಿಸಿದನು।
Verse 48
स चापि चतुरो वेदान्ब्रह्मचारिव्रते स्थितः । वेदांगैः सहितान्वृत्रः पपाठ गुरुवत्सलः
ವೃತ್ರನು ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿವ್ರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ, ಗುರುಪ್ರೇಮಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ವೇದಾಂಗಗಳೊಡನೆ ನಾಲ್ಕು ವೇದಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದನು।
Verse 49
ततो यौवनमासाद्य भूमिपालानशेषतः । जित्वा धरां वशे चक्रे पातालं तदनंत रम्
ನಂತರ ಯೌವನವನ್ನು ಪಡೆದ ಅವನು ಎಲ್ಲ ರಾಜರನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಜಯಿಸಿದನು; ಭೂಮಿಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು, ನಂತರ ಪಾತಾಳಲೋಕವನ್ನೂ ತನ್ನ ಅಧೀನಕ್ಕೆ ತಂದನು।
Verse 50
ततश्चेंद्रजयाकांक्षी समासाय सुरालयम् । सहस्राक्षमुखान्देवान्युद्धे चक्रे पराङ्मुखान्
ನಂತರ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಜಯಿಸಬೇಕೆಂಬ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಯಿಂದ ಅವನು ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸಹಸ್ರನೇತ್ರ ಇಂದ್ರನ ನೇತೃತ್ವದ ದೇವರನ್ನು ಪರಾಙ್ಮುಖರಾಗಿ ಹಿಂತಿರುಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದನು।
Verse 51
अथ तेन समं वज्री चक्रेऽष्टादश संयुगान् । एकस्मिन्नपि नो लेभे विजयं द्विजसत्तमाः
ನಂತರ ವಜ್ರಧಾರಿ ಇಂದ್ರನು ಅವನಿಗೆ ಸಮನಾಗಿ ನಿಂತು ಹದಿನೆಂಟು ಸಮರಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದನು; ಆದರೆ ಹೇ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮರೇ, ಒಂದಲ್ಲಿಯೂ ವಿಜಯವನ್ನು ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ।
Verse 52
हतशेषैः सुरैः सार्धं सर्वांगक्षतविक्षतैः । ततो जगाम वित्रस्तो ब्रह्मलोकं दिवा लयात्
ಆಗ ಉಳಿದ ದೇವರೊಂದಿಗೆ—ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳೂ ಗಾಯಗಳಿಂದ ಚಿದ್ರಗೊಂಡವರೊಂದಿಗೆ—ಅವನು ಭಯದಿಂದ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕವನ್ನು ತೊರೆದು ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು।
Verse 53
वृत्रोऽपि बुभुजे कृत्स्नं त्रैलोक्यं सचराचरम् । शाक्रं पदं समास्थाय निहताशेषकंटकम्
ವೃತ್ರನೂ ಶಾಕ್ರಪದವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಉಳಿದ ಎಲ್ಲ ವಿರೋಧರೂಪ ಕಂಟಕಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ, ಚರಾಚರ ಸಹಿತ ಸಂಪೂರ್ಣ ತ್ರಿಲೋಕ್ಯವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದನು।
Verse 54
यज्ञभागभुजश्चक्रे दानवान्बल गर्वितान् । देवस्थानेषु सर्वेषु यथोक्तेषु महाबलः
ಆ ಮಹಾಬಲವಂತನು, ಪೂರ್ವೋಕ್ತ ವಿಧಾನದಂತೆ, ಎಲ್ಲ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬಲಗರ್ವಿತ ದಾನವರನ್ನು ಯಜ್ಞಭಾಗವನ್ನು ಭೋಗಿಸುವವರಾಗಿ ಮಾಡಿದನು।
Verse 55
एवं त्रैलोक्यराज्येऽपि लब्धे तस्य द्विजोत्तमाः । न संतोषश्च संजज्ञे ब्रह्मलोकाभि कांक्षया
ಹೀಗೆ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದರೂ, ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ಅವನಿಗೆ ತೃಪ್ತಿ ಉಂಟಾಗಲಿಲ್ಲ; ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಾಭಿಲಾಷೆಯಿಂದ ಅವನ ಮನಸ್ಸು ವ್ಯಾಕುಲವಾಯಿತು.
Verse 56
ततः शुक्रं समाहूय प्रोवाच मधुरं वचः । विनयावनतो भूत्वा चतुर्भिः सचिवैः सह
ನಂತರ ಅವನು ಶುಕ್ರನನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿ, ವಿನಯದಿಂದ ತಲೆಬಾಗಿ, ತನ್ನ ನಾಲ್ವರು ಸಚಿವರೊಂದಿಗೆ ಮಧುರ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
Verse 57
वृत्र उवाच । ब्रह्मलोकं गतः शक्रो भयाद्गुरुकुलोद्वह । कथं गतिर्भवेत्तत्र मम ब्रूहि यथातथम्
ವೃತ್ರನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಗುರುಕುಲೋದ್ವಹ! ಭಯದಿಂದ ಶಕ್ರನು ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಹೇಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ? ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ತಿಳಿಸು.
Verse 58
येन शक्रं विरंचिं च सूदयिष्ये तथाखिलम् । तुभ्यं दत्त्वा ब्रह्म लोकं भोक्ष्यामि त्रिदिवं स्वयम्
ಯಾವ ಉಪಾಯದಿಂದ ನಾನು ಶಕ್ರನನ್ನೂ ವಿರಂಚಿಯನ್ನೂ (ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನೂ) ಹಾಗೂ ಉಳಿದ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಸಂಹರಿಸಬಲ್ಲೆನೋ, ಅದನ್ನು ಹೇಳು. ನಿನಗೆ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕವನ್ನು ನೀಡಿ, ನಾನು ಸ್ವತಃ ತ್ರಿದಿವ (ಸ್ವರ್ಗ)ವನ್ನು ಭೋಗಿಸುವೆನು.
Verse 59
शुक्र उवाच । न गतिर्विद्यते तत्र तव दानवसत्तम । तस्मात्त्रैलोक्यराज्येन संतोषं कर्तुम र्हसि
ಶುಕ್ರನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ದಾನವಸತ್ತಮ! ಅಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಗತಿ ಇಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯರಾಜ್ಯದಲ್ಲೇ ತೃಪ್ತನಾಗಬೇಕು.
Verse 60
वृत्र उवाच । यावत्तिष्ठति सुत्रामा तावन्नास्ति सुखं मम । तस्मान्निष्कंटकार्थाय यतिष्येऽहं द्विजोत्तम
ವೃತ್ರನು ಹೇಳಿದನು—ಸೂತ್ರಾಮಾ (ಇಂದ್ರ) ಇರುವವರೆಗೆ ನನಗೆ ಸುಖವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕಂಟಕಗಳು (ವೈರಿಗಳು) ದೂರವಾಗಲೆಂದು ನಾನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವೆನು, ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ।
Verse 61
कथं शक्रस्य संजाता गतिस्तत्र भृगूद्वह । न भविष्यति मे ब्रूहि कथं साऽद्य महामते
ಹೇ ಭೃಗುಶ್ರೇಷ್ಠ! ಅಲ್ಲಿ ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ)ನಿಗೆ ಆ ಗತಿ ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಯಿತು? ನನಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳು—ಇಂದು ಅದು ನನಗೆ ಹೇಗೆ ದೊರೆಯದು, ಹೇ ಮಹಾಮತೇ?
Verse 62
शुक्र उवाच । तेन पूर्वं तपस्तप्तं नैमिषे दानवोत्तम । यावद्वर्षसहस्रांतं ध्यायमानेन शंकरम्
ಶುಕ್ರನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ದಾನವೋತ್ತಮ! ಅವನು ಹಿಂದೆ ನೈಮಿಷದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು; ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು ಪೂರ್ಣವಾಗುವವರೆಗೆ ಶಂಕರನ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿದ್ದನು।
Verse 63
तत्प्रभावाद्गतिस्तस्य तत्र जाता सदैव हि । सभृत्यपरिवारस्य नान्यदस्तीह कारणम्
ಆ (ತಪಸ್ಸು/ತೀರ್ಥ)ದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಅವನ ಗತಿ ಅಲ್ಲಿ ಸದಾ ಸ್ಥಿರವಾಯಿತು. ಭೃತ್ಯ-ಪರಿವಾರসহ ಅವನಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಕಾರಣವೇ ಇಲ್ಲ।
Verse 64
योऽन्योऽपि नैमिषारण्ये तद्रूपं कुरुते तपः । ब्रह्मलोके गतिस्तस्य जायते नात्र संशयः
ನೈಮಿಷಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ಅದೇ ರೀತಿಯ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದರೆ, ಅವನಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಗತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।
Verse 65
सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा सत्वरं गत्वा नैमिषं तीर्थमुत्तमम् । तपश्चक्रे ततस्तीव्रं ध्यायमानो महेश्वरम्
ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ತೀರ್ಥವಾದ ನೈಮಿಷಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಅಲ್ಲಿ ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾ ಘೋರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು.
Verse 66
त्रैलोक्यरक्षणार्थाय संनिरूप्य दनूत्त मान् । महाबलसमोपेताञ्छक्राधिकपराक्रमान्
ತ್ರಿಲೋಕ ರಕ್ಷಣಾರ್ಥವಾಗಿ ದೇವರುಗಳು ದನುಪುತ್ರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಿದರು—ಅವರು ಮಹಾಬಲಸಂಪನ್ನರು, ಶಕ್ರನಿಗಿಂತಲೂ ಅಧಿಕ ಪರಾಕ್ರಮಿಗಳು.
Verse 67
वर्षास्वाकाशस्थायी स हेमन्ते सलिलाश्रयः । पंचाग्निसाधको ग्रीष्मे स वभूवा निलाशनः
ವರ್ಷಾಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವನು ತೆರೆಯಾದ ಆಕಾಶದ ಕೆಳಗೆ ನಿಂತಿದ್ದನು; ಹೇಮಂತದಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದನು; ಗ್ರೀಷ್ಮದಲ್ಲಿ ಪಂಚಾಗ್ನಿ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದನು; ವಾಯುವನ್ನೇ ಆಹಾರವಾಗಿ ಬದುಕಿದನು.
Verse 68
एवं तस्य व्रतस्थस्य जग्मुर्वर्षशतानि च । तत्र भीतास्ततो देवा ब्रह्मविष्णुपुरःसराः
ಈ ರೀತಿ ವ್ರತಸ್ಥನಾಗಿ ಇದ್ದಾಗ ಅವನಿಗೆ ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದವು. ಆಗ ಬ್ರಹ್ಮ-ವಿಷ್ಣುಗಳ ಮುಂದಾಳತ್ವದಲ್ಲಿ ದೇವರುಗಳು ಆ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಭಯಗೊಂಡರು.
Verse 69
चक्रुश्च सततं मंत्रं तद्विनाशाय केवलम् । वीक्षयंति च च्छिद्राणि न च पश्यंति दुःखिताः
ಅವನ ವಿನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕೇವಲ ಮಂತ್ರಜಪವನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಆದರೂ ದೌರ್ಬಲ್ಯದ ಚಿದ್ರಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿದರೂ ಏನೂ ಕಂಡುಬರಲಿಲ್ಲ; ದುಃಖಿತರಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಯಾವ ಮಾರ್ಗವೂ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ.
Verse 70
अथाब्रवीत्स्वयं विष्णुश्चिरं निश्चित्य चेतसा । वधोपायं समालोक्य वृत्रस्य प्रमुदान्वितः
ಆಗ ಸ್ವಯಂ ವಿಷ್ಣುವು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘವಾಗಿ ನಿರ್ಣಯಿಸಿ, ವೃತ್ರವಧೋಪಾಯವನ್ನು ಕಂಡು ಹರ್ಷದಿಂದ ತುಂಬಿದನು।
Verse 71
विष्णुरुवाच । तस्य शक्र वधोपायो मया ज्ञातोऽधुना ध्रुवम् । तच्छ्रुत्वा कुरु शीघ्रं त्वमुपायो नास्ति कश्चन
ವಿಷ್ಣು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಶಕ್ರಾ! ಅವನ ವಧೋಪಾಯವನ್ನು ನಾನು ಈಗ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ. ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ನೀನು ತಕ್ಷಣ ಕಾರ್ಯಮಾಡು; ಬೇರೆ ಉಪಾಯವೇ ಇಲ್ಲ।
Verse 72
अवध्यः सर्वशस्त्राणां स कृतः शूलपाणिना । तस्मादस्थिमयं वज्रं तद्वधार्थं निरूपय
ಅವನು ಶೂಲಪಾಣಿ (ಶಿವ) ಯಿಂದ ಎಲ್ಲ ಶಸ್ತ್ರಗಳಿಗೆ ಅವಧ್ಯನಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನ ವಧಾರ್ಥ ಅಸ್ಥಿಮಯ ವಜ್ರವನ್ನು ರೂಪಿಸು।
Verse 73
इन्द्र उवाच । अस्थिभिः कस्य जीवस्य वज्रं देव भविष्यति । गजस्य शरभस्याथ किं वान्यस्य वदस्व मे
ಇಂದ್ರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವಾ! ಯಾವ ಜೀವಿಯ ಅಸ್ಥಿಗಳಿಂದ ವಜ್ರವಾಗುವುದು? ಆನೆಯದೋ, ಶರಭದೋ, ಅಥವಾ ಇನ್ನಾರದ್ದೋ—ನನಗೆ ಹೇಳು।
Verse 74
विष्णुरुवाच । शतहस्तप्रमाणं तत्षडस्रि च सुराधिप । मध्ये क्षामं तु पार्श्वाभ्यां स्थूलं रौद्रसमाकृति
ವಿಷ್ಣು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಸುರಾಧಿಪ! ಅದು ಶತಹಸ್ತ ಪ್ರಮಾಣದದು, ಷಡಸ್ರಿ (ಆರು ಅಂಚುಗಳ) ಯುಕ್ತ; ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣದು, ಆದರೆ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ದಪ್ಪ—ರೌದ್ರಾಕೃತಿಯದು।
Verse 75
इंद्र उवाच । न तादृग्दृश्यते सत्त्वं त्रैलोक्येपि सुरेश्वर । यस्यास्थिभिर्विधीयेत वजमेवंविधाकृति
ಇಂದ್ರನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಸುರೇಶ್ವರ! ತ್ರೈಲೋಕ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಇಂತಹ ಸತ್ತ್ವವು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ; ಯಾರ ಅಸ್ಥಿಗಳಿಂದ ಇಂತಹ ಆಕಾರದ ವಜ್ರವನ್ನು ರೂಪಿಸಬಹುದೋ।
Verse 76
विष्णुरुवाच । दधीचिर्नाम विप्रोऽस्ति तपः परममा स्थितः । द्विगुणं च तथा दीर्घः सरस्वत्यां कृताश्रमः
ವಿಷ್ಣುನು ಹೇಳಿದನು—ದಧೀಚಿ ಎಂಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೊಬ್ಬನಿದ್ದಾನೆ; ಅವನು ಪರಮ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವನ ದೇಹವು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ದೀರ್ಘ; ಸರಸ್ವತೀ ತೀರದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾನೆ।
Verse 77
तं गत्वा प्रार्थयाशु त्वं स्वान्यस्थीनि प्रदास्यति । नादेयं विद्यते किंचित्तस्य संप्रार्थितस्य हि
ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸು; ಅವನು ತನ್ನದೇ ಅಸ್ಥಿಗಳನ್ನು ದಾನಮಾಡುವನು. ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಬೇಡಿಕೊಂಡವರಿಗೆ ಅವನಿಂದ ‘ಕೊಡಲಾಗದ’ದೇನೂ ಇಲ್ಲ।
Verse 79
ततः शक्रः सुरैः सार्धं गत्वा तस्य तदाश्रमम् । प्राचीसरस्वतीतीरे पुष्करे द्विजसत्तमाः
ನಂತರ ಶಕ್ರನು (ಇಂದ್ರನು) ದೇವರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಅವನ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋದನು—ಪ್ರಾಚೀ ಸರಸ್ವತೀ ತೀರದಲ್ಲಿ, ಪುಷ್ಕರದಲ್ಲಿ, ಹೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರೇ।
Verse 80
स प्रणम्य सहस्राक्षं तथान्यानपि सन्मुनिः । अर्घ्यादिभिस्ततः पूजां चक्रे तेषां ततः परम्
ಆ ಸನ್ಮುನಿಯು ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷನಿಗೆ (ಇಂದ್ರನಿಗೆ) ಹಾಗೂ ಇತರರಿಗೂ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ನಂತರ ಅರ್ಘ್ಯಾದಿ ಅರ್ಪಣೆಗಳಿಂದ ಅವರಿಗೆ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಪೂಜೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು।
Verse 81
ततः प्रोवाच हृष्टात्मा विनयावनतः स्थितः । स्वयमेव सहस्राक्षं प्रणिपत्य मुहुर्मुहुः
ಆಗ ಹರ್ಷಿತಚಿತ್ತನಾಗಿ, ವಿನಯದಿಂದ ನತವಾಗಿ ನಿಂತು, ಅವನು ಸ್ವತಃ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷ (ಇಂದ್ರ)ನಿಗೆ ಮರುಮರು ಸಾಷ್ಟಾಂಗ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ ಮಾತಾಡಿದನು।
Verse 82
दधीचिरुवाच । किमर्थमागता देवाः कृत्यं चाशु निवेद्यताम् । धन्योऽहमागतो यस्य गृहे त्वं बलसूदन
ದಧೀಚಿ ಹೇಳಿದರು—ದೇವರೆ, ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದೀರಿ? ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಶೀಘ್ರ ತಿಳಿಸಿರಿ. ಹೇ ಬಲಸೂದನ, ನೀನು ನನ್ನ ಮನೆಗೆ ಬಂದಿರುವುದರಿಂದ ನಾನು ಧನ್ಯನು।
Verse 83
शक्र उवाच । वृत्रेण निर्जिताः सर्वे वयं ब्राह्मणसत्तम । स वध्यो नहि शस्त्राणां सर्वेषां वरपुष्टितः
ಶಕ್ರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸತ್ತಮ, ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ವೃತ್ರನಿಂದ ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ. ಅವನು ವರಗಳಿಂದ ಬಲಿಷ್ಠನಾಗಿ, ಯಾವ ಶಸ್ತ್ರದಿಂದಲೂ ವಧ್ಯನಲ್ಲ.
Verse 84
सोऽस्थिसंभववज्रस्य वध्यः स्यादब्रवीद्धरिः । शतहस्तप्रमाणस्य न च जीवोस्ति तादृशः
ಹರಿಯು ಹೇಳಿದರು—ಅವನು ಅಸ್ಥಿಯಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನವಾದ ವಜ್ರದಿಂದಲೇ ವಧ್ಯನಾಗುವನು. ಶತಹಸ್ತ ಪ್ರಮಾಣದಂತಹ ಜೀವಿ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ.
Verse 85
त्वां मुक्त्वा ब्राह्मणश्रेष्ठ तस्मादस्थीनि यच्छ नः । स्वकीयानि भवेद्येन वज्रं तस्य विनाशकम्
ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಶ್ರೇಷ್ಠ, ನಿನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಉಪಾಯವಿಲ್ಲ; ನಮ್ಮಿಗೆ ನಿನ್ನ ಸ್ವಕೀಯ ಅಸ್ಥಿಗಳನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು, ನಿನ್ನ ದೇಹಸಂಭವ ವಜ್ರವೇ ಅವನ ವಿನಾಶಕವಾಗಲಿ.
Verse 86
कुरु कृत्यं द्विजश्रेष्ठ देवानामार्तिनाशनम् । अन्यथा विबुधाः सर्वे नाशं यास्यंति कृत्स्नशः
ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಈ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ ದೇವರ ಆర్తಿಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡು. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಎಲ್ಲಾ ವಿಬುಧರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿನಾಶವನ್ನು ಹೊಂದುವರು.
Verse 87
सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा संप्रहृष्टात्मा दधीचिर्भगवान्मुनिः । अत्यजज्जीवितं तेषां हितार्थाय दिवौकसाम्
ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಭಗವಾನ್ ಮುನಿ ದಧೀಚಿ ಹರ್ಷಭರಿತನಾಗಿ, ದಿವೌಕಸರ ಹಿತಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ತನ್ನ ಜೀವವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದನು.
Verse 88
ततो देवाः प्रहृष्टास्ते गृहीत्वास्थीनि कृत्स्नशः । ततश्चक्रुर्महावज्रं यादृशं विष्णुनोदितम्
ನಂತರ ಆ ದೇವರುಗಳು ಹರ್ಷಿತರಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಅಸ್ಥಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಆದೇಶದಂತೆ ಅದೇ ರೀತಿಯ ಮಹಾವಜ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.
Verse 89
अथ शक्रस्तदादाय नैमिषाभिमुखो ययौ । भयेन महता युक्तो वेपमानो निशागमे
ನಂತರ ಶಕ್ರನು ಅದನ್ನು ಹಿಡಿದು ನೈಮಿಷದತ್ತ ಹೊರಟನು; ಮಹಾಭಯದಿಂದ ಆವರಿತನಾಗಿ, ರಾತ್ರಿ ಸಮೀಪಿಸಿದಾಗ ನಡುಗತೊಡಗಿದನು.
Verse 90
तत्र ध्यानस्थितं वृत्रं दूरस्थस्त्रिदशाधिपः । वज्रेण ताडयामास पलायनपरायणः
ಅಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ವೃತ್ರನನ್ನು ನೋಡಿ, ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದ ತ್ರಿದಶಾಧಿಪತಿ ವಜ್ರದಿಂದ ಹೊಡೆದನು—ಅವನು ಪಲಾಯನದಲ್ಲೇ ತತ್ಪರನಾಗಿದ್ದನು.
Verse 91
सोऽपि वजप्रहारेण भस्मसात्सम पद्यत । वृत्रो दानवशार्दूलो वह्निं प्राप्य पतंगवत्
ವಜ್ರಪ್ರಹಾರದಿಂದ ಅವನೂ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಭಸ್ಮವಾಯಿತು. ದಾನವರಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಘ್ರಸಮಾನ ವೃತ್ರನು ಪತಂಗದಂತೆ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸೇರಿದನು.
Verse 92
शक्रोऽपि भयसंत्रस्तो गत्वा सागरमध्यगम् । पर्वतं सुदुरारोहं तुंगशृंगं समाश्रितः
ಭಯದಿಂದ ಕಂಗಾಲಾದ ಶಕ್ರನು (ಇಂದ್ರನು) ಸಾಗರಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ, ಏರಲು ಅತಿದುರ್ಗಮವಾದ, ಎತ್ತರ ಶೃಂಗದ ಪರ್ವತವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದನು.
Verse 93
न जानाति हतं वृत्रं वज्रघातेन तेन तम् । केवलं वीक्षते मार्गं वृत्रागमनसंभवम्
ಆ ವಜ್ರಘಾತದಿಂದ ವೃತ್ರನು ಹತನಾದನೆಂಬುದನ್ನು ಅವನು ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ವೃತ್ರನು ಬರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿರುವ ಮಾರ್ಗವನ್ನೇ ಮಾತ್ರ ನೋಡುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ.
Verse 94
एतस्मिन्नंतरे देवाः संप्रहृष्टतनूरुहाः । सूत्रं विनिहतं दृष्ट्वा तुष्टुवुस्त्रिदशाधिपम्
ಇದರ ನಡುವೆ ದೇವರುಗಳು ಹರ್ಷದಿಂದ ರೋಮಾಂಚಿತರಾದರು; ಶತ್ರುವು ನಿಹತನಾದುದನ್ನು ನೋಡಿ ತ್ರಿದಶಾಧಿಪತಿ (ಇಂದ್ರ)ಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು.
Verse 95
न जानंति भयान्नष्टं तस्मिन्सागरपर्वते । अन्विष्य चिरकालेन कृच्छ्रात्संप्राप्य तं ततः
ಭಯದಿಂದ ಅವನು ಆ ಸಾಗರಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆಂಬುದನ್ನು ಅವರು ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ; ದೀರ್ಘಕಾಲ ಹುಡುಕಿ, ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಕೊನೆಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಕಂಡರು.
Verse 96
वीक्षांचक्रुः समासीनं विषमे गिरिगह्वरे । तेजोहीनं तथा दीनं ब्रह्महत्यापरिप्लुतम्
ಅವರು ಅವನನ್ನು ದುರ್ಗಮ ಪರ್ವತ-ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾಗಿ ಕಂಡರು—ತೇಜೋಹೀನ, ದೀನ, ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾ ಕಲ್ಮಷದಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿ।
Verse 97
गात्रदुर्गंधितासंगैः पूरयन्तं दिशो दश
ಅವನ ಅಂಗಗಳಿಗೆ ಅಂಟಿದ ದುರ್ವಾಸನೆಯಿಂದ ಅವನು ಹತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನೂ ತುಂಬಿಸುತ್ತಿದ್ದನು।
Verse 98
अथोवाच चतुर्वक्त्रो दृष्ट्वा शक्रं तथाविधम् । समस्तान्देवसंघातान्दूरस्थः पापशंकया
ಆಮೇಲೆ ಚತುರ್ಮುಖ ಬ್ರಹ್ಮನು ಶಕ್ರನನ್ನು ಅಂಥ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡು, ಪಾಪಸಂಕ್ರಮಣದ ಭಯದಿಂದ ದೂರ ನಿಂತು, ಸಮಸ್ತ ದೇವಸಂಘಗಳಿಗೆ ಹೇಳಿದನು।
Verse 99
शक्रोऽयं विबुधश्रेष्ठा ब्रह्महत्यापरिप्लुतः । तस्मातत्त्याज्यः सुदूरेण नो चेत्पापमवाप्स्यथ
ಓ ವಿಬುಧಶ್ರೇಷ್ಠರೇ! ಈ ಶಕ್ರನು ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾ ದೋಷದಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿದ್ದಾನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನನ್ನು ಬಹುದೂರದಿಂದಲೇ ತ್ಯಜಿಸಿರಿ, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನಿಮಗೂ ಪಾಪವುಂಟಾಗುವುದು।
Verse 100
पश्यध्वं सर्वलिंगानि ब्रह्महत्यान्वितानि च । अस्य गात्रेषु दृश्यंते तस्माद्गच्छामहे दिवि
ನೋಡಿರಿ—ಇವನ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲ ಲಕ್ಷಣಗಳೂ ಕಾಣುತ್ತಿವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಾವು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೊರಡೋಣ।
Verse 102
पितामहमुखान्दृष्ट्वा देवान्प्राप्तान्सुराधिपः । पराङ्मुखानकस्माच्च संजातान्विस्मयान्वितः । ततः प्रोवाच संभ्रांतः किमिदं गम्यते सुराः । दृष्ट्वापि मामनाभाष्य कच्चित्क्षेमं गृहे मम
ಪಿತಾಮಹನಾದ ಬ್ರಹ್ಮ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದ ದೇವರನ್ನು ನೋಡಿ ದೇವಾಧಿಪತಿ ಇಂದ್ರನು ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡನು; ಅವರು ಅಕಸ್ಮಾತ್ ಮುಖ ತಿರುಗಿಸಿ ಪರಾಂಗ್ಮುಖರಾದರು. ಆಗ ಅವನು ಗಾಬರಿಗೊಂಡು—“ಹೇ ದೇವರೇ, ಇದು ಏನು? ಏಕೆ ಹೊರಟಿರಿ? ನನ್ನನ್ನು ಕಂಡೂ ಮಾತಾಡದೆ ಇದ್ದೀರಿ; ನನ್ನ ಗೃಹದಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇಮವೇ?” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.
Verse 103
कच्चित्स निहतस्तेन मम वज्रेण दानवः । कच्चिन्न मां स युद्धार्थमन्वेष यति दुर्मतिः
“ನನ್ನ ವಜ್ರದಿಂದ ಆ ದಾನವನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನಿಹತನಾದನೇ? ಆ ದುರ್ಮತಿ ಇನ್ನು ಯುದ್ಧಾರ್ಥವಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ಹುಡುಕುವುದಿಲ್ಲವಲ್ಲ?”
Verse 104
ब्रह्मोवाच । निहतः स त्वया शक्र तेन वज्रेण दानवः । गतो मृत्युवशं पापो न भयं कर्तुमर्हसि
ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—“ಹೇ ಶಕ್ರ, ಆ ವಜ್ರದಿಂದ ಆ ದಾನವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ನಿಹತನಾದನು. ಆ ಪಾಪಿ ಮೃತ್ಯುವಶನಾದನು; ನೀನು ಭಯಪಡಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ.”
Verse 105
परं तस्य वधाज्जाता ब्रह्महत्या सुगर्हिता । तव शक्र न तेनाद्य स्पृशामोऽस्पृश्यतां गतम्
“ಆದರೆ ಅವನ ವಧದಿಂದ, ಹೇ ಶಕ್ರ, ನಿನಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಗರ್ಹಿತವಾದ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾ ಪಾಪವು ಉಂಟಾಗಿದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಇಂದು ನಾವು ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ನೀನು ಅಸ್ಪೃಶ್ಯ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದೀ.”
Verse 106
इन्द्र उवाच । मया विनिहताः पूर्वं बहवः किल दानवाः । ब्रह्महत्या न संजाता मम हत्याधुना कथम्
ಇಂದ್ರನು ಹೇಳಿದರು—“ಹಿಂದೆ ನಾನು ಅನೇಕ ದಾನವರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ್ದೇನೆ; ಆಗ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾ ಪಾಪವು ಉಂಟಾಗಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾದರೆ ಈಗ ನನ್ನ ಈ ಹತ್ಯೆಯಿಂದ ಅದು ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಯಿತು?”
Verse 107
ब्रह्मोवाच । ते त्वया निहता युद्धे क्षात्रधर्मेण वासव । विशुद्धा दानवाः सर्वे तेन जातं न पातकम्
ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ವಾಸವ! ಕ್ಷಾತ್ರಧರ್ಮಾನುಸಾರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನೀನು ಸಂಹರಿಸಿದವರು ಎಲ್ಲ ದಾನವರು ಶುದ್ಧರಾದರು; ಆದ್ದರಿಂದ ಅದರಿಂದ ಪಾತಕವು ಉಂಟಾಗಲಿಲ್ಲ।
Verse 108
एष यज्ञोपवीताढ्यो विशेषात्तपसि स्थितः । छलेन निहतः शक्र तेन त्वं पापसंयुतः
ಆದರೆ ಇವನು ಯಜ್ಞೋಪವೀತಧಾರಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದನು. ಹೇ ಶಕ್ರ! ಇವನು ಛಲದಿಂದ ಸಂಹರಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು; ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ಪಾಪಸಂಯುಕ್ತನಾದೆ।
Verse 109
इन्द्र उवाच । जानाम्यहं चतुर्वक्त्र स्वं कायं पापसंयुतम् । चिह्नैर्ब्रह्मवधोद्भूतैस्तस्माच्छुद्धिं वदस्व मे
ಇಂದ್ರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಚತುರ್ವಕ್ತ್ರ! ನನ್ನ ದೇಹವು ಪಾಪಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ; ಬ್ರಹ್ಮವಧದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಚಿಹ್ನೆಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ನನಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಶುದ್ಧಿಯ ಉಪಾಯವನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು।
Verse 110
यया याति द्रुतं पापं ब्रह्महत्यासमुद्भवम् । स्पृश्यो भवामि सर्वेषां देवानां प्रपितामह
ಹೇ ಪ್ರಪಿತಾಮಹ! ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯೆಯಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಪಾಪವು ಯಾವ ಉಪಾಯದಿಂದ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ದೂರವಾಗುತ್ತದೆ, ಅದರಿಂದ ನಾನು ಮತ್ತೆ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಪೃಶ್ಯನಾಗುವೆನು?
Verse 111
ब्रह्मोवाच । तीर्थयात्रां सुरश्रेष्ठ तदर्थं कर्तुमर्हसि । तया विना न ते पापं नाशमायाति कृत्स्नशः
ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠ! ಆ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ನೀನು ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಅದಿಲ್ಲದೆ ನಿನ್ನ ಪಾಪವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶವಾಗದು।
Verse 112
सूत उवाच । ततस्तद्वचनाच्छक्रस्तीर्थयात्रापरायणः । बभ्राम सकलां पृथ्वीं स्नानं कुर्वन्पृथक्पृथक्
ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಆ ವಚನದಂತೆ ಶಕ್ರನು ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಗೆ ಪರಾಯಣನಾಗಿ, ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸಂಚರಿಸಿ, ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡುತ್ತಾ ಇದ್ದನು।
Verse 113
तीर्थेषु सुप्रसिद्धेषु नदीनदयुतेषु च । वाराणस्यां प्रयागे च प्रभासे कुरुजांगले
ಅತಿಪ್ರಸಿದ್ಧ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಅನೇಕ ನದಿ-ಸರಿತೆಗಳ ತೀರಗಳಲ್ಲಿ—ವಾರಾಣಸಿಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರಯಾಗದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಭಾಸದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕುರುಜಾಂಗಲ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯೂ (ನಾನು ತೀರ್ಥಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದೆ)।
Verse 115
अहं स्नातः समस्तेषु तीर्थेषु धरणीतले । न च पापेन निर्मुक्तः किं करोमि च सांप्रतम्
ನಾನು ಧರಣೀತಲದ ಎಲ್ಲ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿದ್ದೇನೆ; ಆದರೂ ಪಾಪದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿಲ್ಲ. ಈಗ ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ?
Verse 116
किं पतामि गिरेः शृंगाद्विषं वा भक्षयामि किम् । त्रैलोक्यराज्यविभ्रष्टो नाहं जीवितुमुत्सहे
ನಾನು ಪರ್ವತಶಿಖರದಿಂದ ಬೀಳಬೇಕೇ, ಅಥವಾ ವಿಷವನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸಬೇಕೇ? ತ್ರೈಲೋಕ್ಯರಾಜ್ಯದಿಂದ ಭ್ರಷ್ಟನಾದ ನನಗೆ ಬದುಕಲು ಮನಸ್ಸೇ ಇಲ್ಲ।
Verse 117
एवं वैराग्यमापन्नो गिरिमारुह्य वासवः । यावत्क्षिपति चात्मानं मरणे कृतनिश्चयः
ಹೀಗೆ ವೈರಾಗ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ವಾಸವನು ಬೆಟ್ಟವನ್ನು ಏರಿ, ಮರಣಕ್ಕೆ ನಿಶ್ಚಯಮಾಡಿಕೊಂಡು ತನ್ನನ್ನೇ ಕೆಳಗೆ ಎಸೆಯಲು ಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದನು।
Verse 118
तावद्देवोत्थिता वाणी गगनाद्द्विजसत्तमाः । मा शक्र साहसं कार्षीर्वैराग्यं प्राप्य चेतसि
ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಆಕಾಶದಿಂದ ದಿವ್ಯವಾಣಿ ಉದ್ಭವಿಸಿತು—“ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠಾ! ಹೇ ಶಕ್ರಾ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ವೈರಾಗ್ಯ ಬಂದರೂ ಅತಿಸಾಹಸ ಮಾಡಬೇಡ।”
Verse 119
त्वया राज्यं प्रकर्तव्यं स्वर्गेऽद्यापि युगाष्टकम् । तस्मात्पापविशुद्ध्यर्थं शृणु शक्र समा हितः
ನೀನು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಎಂಟು ಯುಗಗಳ ಕಾಲ ರಾಜ್ಯಧರ್ಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು. ಆದ್ದರಿಂದ ಪಾಪಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ, ಹೇ ಶಕ್ರಾ, ಹಿತಕರವಾದ ಸಮಾಹಿತ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳು।
Verse 120
कुरुष्व वचनं शीघ्रं भावनीयं न चान्यथा । यत्त्वया पांसुभिः पूर्वं विवरं परिपूरितः
ನನ್ನ ವಚನವನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸು—ಇದನ್ನೇ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಧರಿಸು, ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲ. ನೀನು ಹಿಂದೆ ಧೂಳಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಆ ರಂಧ್ರವೇ ಪರಿಹಾರದ ಮೂಲ।
Verse 121
हाटकेश्वरजे क्षेत्रे यत्र देवः स्वयं हरः । तत्र नागबिलो जातो वल्मीकात्त्रिदशाधिप
ಹಾಟಕೇಶ್ವರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ಹರ ದೇವರು ವಿರಾಜಮಾನನಾಗಿರುವಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಲಿ ವಲ್ಮೀಕದಿಂದ ನಾಗಬಿಲ ಉಂಟಾಗಿದೆ, ಹೇ ತ್ರಿದಶಾಧಿಪ।
Verse 122
येन नागा धरापृष्ठे निर्गच्छंति व्रजंति च । तेन मार्गेण गत्वा त्वं पाताले हाटकेश्वरम् । स्नात्वा पातालगंगायां पूजयस्व महेश्वरम्
ನಾಗಗಳು ಭೂಮಿಪೃಷ್ಟಕ್ಕೆ ಹೊರಬಂದು ಮರಳಿ ಹೋಗುವ ಅದೇ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ನೀನು ಹೋಗಿ ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿರುವ ಹಾಟಕೇಶ್ವರನನ್ನು ಸೇರು. ಪಾತಾಳಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು ಪೂಜಿಸು।
Verse 123
ततः पापविनिर्मुक्तो भविष्यसि न संशयः । संप्राप्स्यसि च भूयोऽपि देवराज्यमकण्टकम्
ಆಮೇಲೆ ನೀನು ಪಾಪದಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನಾಗುವಿ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ—ಮತ್ತೆ ನಿರ್ವಿಘ್ನ ದೇವರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುವಿ।
Verse 124
सूत उवाच । अथ शक्रः समाकर्ण्य तां गिरं गगनोत्थिताम् । जगाम सत्वरं तत्र यत्र नागबिलः स च
ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು: ಆಗ ಶಕ್ರನು (ಇಂದ್ರನು) ಆಕಾಶದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಆ ವಾಣಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ, ನಾಗಬಿಲ ಇರುವ ಆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ತಕ್ಷಣವೇ ವೇಗವಾಗಿ ಹೋದನು।
Verse 125
ततः प्रविश्य पातालं गंगातोयपरिप्लुतः । पूजयामास तल्लिंगं हाटकेश्वरसंज्ञितम्
ನಂತರ ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಗಂಗಾಜಲದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಿಂಚಿತನಾಗಿ, ‘ಹಾಟಕೇಶ್ವರ’ ಎಂಬ ನಾಮಧೇಯದ ಆ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು।
Verse 126
अथ तस्य क्षणाज्जातं शरीरं मलवर्जितम् । दुर्गन्धश्च गतो नाशं तेजोवृद्धिर्बभूव ह
ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅವನ ದೇಹವು ಮಲರಹಿತವಾಯಿತು; ದುರ್ಗಂಧವು ನಾಶವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅವನ ತೇಜಸ್ಸು ಬಹಳವಾಗಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಯಿತು।
Verse 127
एतस्मिन्नंतरे प्राप्ता ब्रह्मविष्णुमुखाः सुराः । प्रोचुश्च देवराजं तं मुक्तपापं प्रहर्षिताः
ಇದರ ಮಧ್ಯೆ ಬ್ರಹ್ಮ-ವಿಷ್ಣು ಮೊದಲಾದ ದೇವರುಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಬಂದು, ಹರ್ಷದಿಂದ ಪಾಪಮುಕ್ತನಾದ ಆ ದೇವರಾಜನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದರು।
Verse 128
प्राप्तस्तु मेध्यतां शक्र विमुक्तो ब्रह्महत्यया । तस्मादागच्छ गच्छामः सहितास्त्रिदशालयम्
ಹೇ ಶಕ್ರಾ! ನೀನು ಪವಿತ್ರತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೀ, ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾಪಾಪದಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನಾಗಿದ್ದೀ; ಆದ್ದರಿಂದ ಬಾ—ನಾವು ಜೊತೆಯಾಗಿ ತ್ರಿದಶಾಲಯವಾದ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗೋಣ.
Verse 129
एतन्नाग बिलं शक्र पुनः पूरय पांसुभिः । नो चेदागत्य चानेन मानुषाः सिद्धिहेतवः
ಹೇ ಶಕ್ರಾ! ಈ ನಾಗಬಿಲವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ತುಂಬು; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಇದರ ಮೂಲಕ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದು ಮಾನವರು ಸಿದ್ಧಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವರು.
Verse 130
एतल्लिंगं समभ्यर्च्य स्नात्वा भागीरथीजले । अपि पापसमायुक्ता यास्यंति परमां गतिम्
ಈ ಲಿಂಗವನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅರ್ಚಿಸಿ, ಭಾಗೀರಥೀ (ಗಂಗಾ) ಜಲದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ, ಪಾಪಭಾರ ಹೊಂದಿದವರೂ ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
Verse 132
ततो जज्ञे महांस्तत्र स्वर्गे वृत्रवधोत्सवः । देवेन्द्रत्वमनुप्राप्ते पुनः शक्रे द्विजोत्तमाः
ಆಮೇಲೆ, ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ! ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ವೃತ್ರವಧೋತ್ಸವವೆಂಬ ಮಹೋತ್ಸವ ಉಂಟಾಯಿತು; ಶಕ್ರನು ಪುನಃ ದೇವೇಂದ್ರತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದಾಗ.
Verse 133
सूत उवाच । एतद्वः सर्वमाख्यातं हाटकेश्वरसंभवम् । माहात्म्यं ब्राह्मणश्रेष्ठाः सर्वपातकनाशनम्
ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಶ್ರೇಷ್ಠರೇ! ಹಾಟಕೇಶ್ವರ ಸಂಬಂಧವಾದ ಈ ಎಲ್ಲ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ನಿಮಗೆ ವಿವರಿಸಿದೆನು; ಈ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವು ಸರ್ವ ಪಾತಕಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವುದು.
Verse 134
यश्चैतत्कीर्तयेद्भक्त्या शृणोति च समाहितः । स याति परमं स्थानं जरा मरणवर्जितम्
ಯಾರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಇದನ್ನು ಕೀರ್ತಿಸಿ, ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತದಿಂದ ಶ್ರವಣಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಜರಾ-ಮರಣವರ್ಜಿತ ಪರಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।