Adhyaya 272

Verse 1

ऋषय ऊचुः । यदेतद्भवता प्रोक्तमीशानस्य महीपतेः । ईश्वरेण पुरा दत्तमायुर्यावत्स्ववासरम्

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಸೂತನೇ! ನೀನು ಈಶಾನನೆಂಬ ಮಹೀಪತಿಯ ಕುರಿತು ಹೇಳಿದುದು, ಅಂದರೆ ಈಶ್ವರನು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ‘ದಿನ’ದ ಪ್ರಮಾಣದವರೆಗೆ ಅವನಿಗೆ ಆಯುಷ್ಯವನ್ನು ದತ್ತನಾಗಿದ್ದನೆಂಬುದನ್ನು ಇನ್ನೂ ವಿವರಿಸು.

Verse 2

किंप्रमाणं भवेत्तस्य दिवसस्य ब्रवीहि नः । सूत उवाच । अहं वः कीर्तयिष्यामि प्रमाणं दिवसस्य तु

ಆ ‘ದಿನ’ದ ಪ್ರಮಾಣ ಎಷ್ಟು? ನಮಗೆ ಹೇಳು. ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಆ ದಿನದ ನಿಜವಾದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ನಾನು ನಿಮಗೆ ವರ್ಣಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 3

माहेश्वरस्य विप्रेन्द्राः श्रूयतां गदतः स्फुटम् । निमेषस्य चतुर्भागस्त्रुटिः स्यात्तद्द्वयं लवः

ಹೇ ವಿಪ್ರಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಮಹೇಶ್ವರನ ಕಾಲಮಾನವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುವುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕೇಳಿರಿ. ನಿಮೇಷದ ಚತುರ್ಥಾಂಶ ‘ತ್ರುಟಿ’; ಎರಡು ತ್ರುಟಿಗಳು ಸೇರಿ ‘ಲವ’ ಆಗುತ್ತದೆ.

Verse 4

लवद्वयं यवः प्रोक्तः काष्ठा ते दश पंच च । त्रिंशत्काष्ठाः कलामाहुः क्षणस्त्रिंशत्कलो मतः

ಎರಡು ಲವಗಳನ್ನು ‘ಯವ’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಅಂಥ ಹದಿನೈದು ಯವಗಳಿಂದ ಒಂದು ‘ಕಾಷ್ಠಾ’. ಮுப்பತ್ತು ಕಾಷ್ಠಾಗಳು ‘ಕಲಾ’; ಮுப்பತ್ತು ಕಲೆಗಳು ‘ಕ್ಷಣ’ ಎಂದು ಗಣ್ಯ.

Verse 5

क्षणैः षष्ट्या पलं प्रोक्तं षष्ट्या तेषां च नाडिका । नाडिकाद्वितयेनैव मुहूर्तं परिकीर्तितम्

ಅರವತ್ತು ಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ‘ಪಲ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಅಂಥ ಅರವತ್ತು ಪಲಗಳಿಂದ ಒಂದು ‘ನಾಡಿಕಾ’. ಎರಡು ನಾಡಿಕಗಳಿಂದಲೇ ‘ಮುಹೂರ್ತ’ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 6

त्रिंशन्मुहूर्त्तमुद्दिष्टमहोरात्रं मनीषिभिः । मासस्त्रिंशदहोरात्रैद्वौ द्वौ मासावृतुं विदुः

ಮುನಿಗಳು ಅಹೋರಾತ್ರವನ್ನು ಮுப்பತ್ತು ಮುಹೂರ್ತಗಳೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಅಂಥ ಮுப்பತ್ತು ಅಹೋರಾತ್ರಗಳಿಂದ ಒಂದು ಮಾಸ; ಎರಡು ಮಾಸಗಳು ಸೇರಿ ಒಂದು ಋತು ಎಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 7

ऋतुत्रयं चाप्ययनमयने द्वे तु वत्सरम् । मानुषाणां हि सर्वेषां स एव परिकीर्तितः

ಮೂರು ಋತುಗಳು ಸೇರಿ ಒಂದು ‘ಅಯನ’; ಎರಡು ಅಯನಗಳು ಸೇರಿ ಒಂದು ‘ವತ್ಸರ’ (ವರ್ಷ). ಇದೇ ಗಣನೆ ಎಲ್ಲ ಮಾನವರಿಗೂ ಪ್ರಕಟಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 8

स देवानामहोरात्रं पुराणज्ञाः प्रचक्षते । अयनं चोत्तरं शुक्लं यद्देवानां दिनं च तत् । यद्दक्षिणं तु सा रात्रिः शुभकर्मविगर्हिता

ಪುರಾಣಜ್ಞರು ಈ ವಾರ್ಷಿಕ ಚಕ್ರವನ್ನೇ ದೇವತೆಗಳ ಅಹೋರಾತ್ರವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಶುಕ್ಲ ಉತ್ತರಾಯಣ ದೇವತೆಗಳ ದಿನ; ದಕ್ಷಿಣಾಯಣ ಅವರ ರಾತ್ರಿ—ಶುಭಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಅನನುಕೂಲವೆಂದು ನಿಂದಿತ ಕಾಲ.

Verse 9

यथा सुप्तो न गृह्णाति किंचिद्भोगादिकं नरः । तथा देवाश्च यज्ञांशान्न गृह्णन्ति कथं चन

ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮನುಷ್ಯನು ಭೋಗಾದಿಗಳನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸದಂತೆ, ಯೋಗ್ಯತೆ/ಜಾಗೃತಿ ಇಲ್ಲದಾಗ ದೇವತೆಗಳೂ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಯಜ್ಞಾಂಶಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 10

अनेनैव तु मानेन मानवेन द्विजोत्तमाः । लक्षैः सप्तदशाख्यैस्तु वत्सराणां प्रकीर्तितम्

ಈ ಮಾನವೀಯ ಕಾಲಮಾನದ ಪ್ರಕಾರವೇ, ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ವರ್ಷಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹದಿನೇಳು ಲಕ್ಷವೆಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 11

अष्टाविंशत्सहस्रैस्तु वत्सराणां कृतं युगम् । तस्मिञ्छ्वेतोऽभवद्विष्णुर्भगवान्यो जगद्गुरुः

ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಕೃತಯುಗವು ನಿರ್ಮಿತವಾಯಿತು. ಆ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಜಗದ್ಗುರು ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣು ಶ್ವೇತ (ದೀಪ್ತಿಮಯ) ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದನು.

Verse 12

लोकाः पापविनिर्मुक्ताः शांता दांता जितेन्द्रियाः । दीर्घायुषस्तथा सर्वे सदैव तपसि स्थिताः

ಜನರು ಪಾಪವಿಮುಕ್ತರು, ಶಾಂತರು, ದಮನಶೀಲರು, ಇಂದ್ರಿಯಜಯಿಗಳು ಆಗಿದ್ದರು. ಎಲ್ಲರೂ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯರು; ಸದಾ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾಗಿದ್ದರು.

Verse 13

यो यथा जन्म चाप्नोति तथा स म्रियते नरः । न पुत्रसंभवो मृत्युर्वीक्ष्यते जनकैः क्वचित्

ಮನುಷ್ಯನು ಹೇಗೆ ಜನ್ಮ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೋ ಹಾಗೆಯೇ ಮರಣ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ; ಜನಕರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸವದಿಂದ ಮರಣವು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 14

कामः क्रोधस्तथा लोभो दंभो मत्सर एव च । न जायते नृणां तत्र युगे तु द्विजसत्तमाः

ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ! ಆ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ, ಲೋಭ, ದಂಭ ಮತ್ತು ಮತ್ಸರ ಇವು ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 15

ततस्त्रेतायुगं भावि द्वितीयं मुनिसत्तमाः । पादेनैकेन पापं तु रौद्रं धर्मे तदाविशत्

ನಂತರ, ಹೇ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಎರಡನೆಯ ಯುಗವಾದ ತ್ರೇತಾಯುಗವು ಬಂದಿತು; ಆಗ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪಾದ (ಚತುರ್ಥಾಂಶ) ಪ್ರಮಾಣದ ಭೀಕರ ಪಾಪ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು।

Verse 16

ततो रक्तत्वमभ्येति भगवान्मधुसूदनः । पापांशेऽपि च संप्राप्ते सस्पर्द्धो जायते जनः

ನಂತರ ಭಗವಾನ್ ಮಧುಸೂದನನು ರಕ್ತಿಮ (ಪ್ರಕಾಶಮಯ) ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಪಾಪಾಂಶ ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಬಂದಾಗ ಜನರು ಸ್ಪರ್ಧಾ-ವೈರದಿಂದ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 17

स्वर्गमार्गकृते सर्वे चक्रुर्यज्ञांस्ततः परम् । अग्निष्टोमादिकांस्तत्र बहुहोमादिकांस्तथा

ನಂತರ ಸ್ವರ್ಗಮಾರ್ಗಕ್ಕಾಗಿ ಎಲ್ಲರೂ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು—ಅಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಾದಿ ಯಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಬಹು ಹೋಮಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಇತರ ಯಜ್ಞಗಳೂ ಸಹ।

Verse 19

देवलोकांस्ततो यांति मूलाद्यावच्चतुर्दश । ब्रह्मलोकस्य पर्यंतं स्वकीयैर्य ज्ञकर्मभिः

ತಮ್ಮ ಸ್ವಕೀಯ ಯಜ್ಞಕರ್ಮಗಳ ಪುಣ್ಯದಿಂದ ಅವರು ನಂತರ ದೇವಲೋಕಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ—ಮೂಲದಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಚತುರ್ದಶ ಭುವನಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕವರೆಗೆ ತಲುಪುತ್ತಾರೆ।

Verse 20

जनके विद्यमाने च स्व ल्पदोषाः प्रकीर्तिताः । कामक्रोधादयो ये च भवंति न भवंति च

ಜನಕಸಮಾನನಾದ ರಾಜನು ಇದ್ದಾಗ ಸಣ್ಣ ದೋಷಗಳನ್ನೇ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಕಾಮ-ಕ್ರೋಧಾದಿ ವಿಕಾರಗಳು ಉದ್ಭವಿಸಿದರೂ ಅವು ನಿಜವಾಗಿ ಬೇರೂರದು।

Verse 21

एकया वेलया तत्र वापितं सस्यमुत्तमम् । सप्तवारान्प्रगृह्णंति वैश्याः कृषिपरायणाः

ಅಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತಿದ ಉತ್ತಮ ಬೆಳೆ ಏಳು ಬಾರಿ ಕೊಯ್ಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಕೃಷಿಪರಾಯಣರಾದ ವೈಶ್ಯರು ಅದನ್ನು ಮರುಮರು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 22

सर्वा घटस्रवा गावो महिष्यश्च चतुर्गुणाः । प्रयच्छंति तथा क्षीरमुष्ट्र्यस्तासां चतुर्गुणम्

ಎಲ್ಲಾ ಹಸುಗಳು ಕುಂಭಕುಂಭವಾಗಿ ಹಾಲು ಕೊಡುತ್ತವೆ; ಎಮ್ಮೆ ನಾಲ್ಕುಪಟ್ಟು ಕೊಡುತ್ತದೆ; ಉಷ್ಟ್ರಿಯು ಅವುಗಳಿಗಿಂತಲೂ ನಾಲ್ಕುಪಟ್ಟು ಹಾಲು ನೀಡುತ್ತದೆ।

Verse 23

अजाविकास्तथा पादं नार्यः सर्वास्तथैव च । वेदाध्ययनसंपन्नाः प्रतिग्रहविवर्जिताः । शापानुग्रहकृत्येषु समर्थाः संभवंति च

ಹಾಗೆಯೇ ಆಡು-ಕುರಿಗಳೂ ಪೂರ್ಣ ಫಲ ನೀಡುತ್ತವೆ; ಎಲ್ಲಾ ಸ್ತ್ರೀಯರೂ ಹಾಗೆಯೇ ಇರುತ್ತಾರೆ। ವೇದಾಧ್ಯಯನಸಂಪನ್ನರು, ಪ್ರತಿಗ್ರಹವರ್ಜಿತರು ಶಾಪ-ಅನುಗ್ರಹ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಮರ್ಥರಾಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 24

क्षत्रियाः क्षात्रधर्मेण पालयंति वसुंधराम् । न तत्र दृश्यते चौरो न च जारः कथंचन । स्वधर्मनिरताः सर्वे वर्णाश्चैव व्यवस्थिताः

ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ಕ್ಷಾತ್ರಧರ್ಮದಂತೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಕಳ್ಳನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ, ವ್ಯಭಿಚಾರಿಯೂ ಎಂದಿಗೂ ಇಲ್ಲ. ಎಲ್ಲರೂ ಸ್ವಧರ್ಮನಿಷ್ಠರಾಗಿದ್ದು, ವರ್ಣಗಳು ಸುಸಂಸ್ಥಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ.

Verse 25

तच्च द्वादशभिर्लक्षैर्वत्सराणां प्रकीर्तितम् । षण्णवत्या सहस्रैस्तु द्वितीयं युगमुत्तमम्

ಆ (ಪ್ರಥಮ ಯುಗ) ಹನ್ನೆರಡು ಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳೆಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ; ಮತ್ತು ತೊಂಬತ್ತಾರು ಸಾವಿರ (ಹೆಚ್ಚಾಗಿ) ಸೇರಿ ಎರಡನೆಯ ಉತ್ತಮ ಯುಗವೆಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 26

ततश्च द्वापरं भावि तृतीयं द्विजसत्तमाः । द्वौ पादौ तत्र पापस्य द्वौ च धर्मस्य संस्थितौ । भगवान्वासुदेवश्च कपिलस्तत्र जायते

ಅನಂತರ, ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಮೂರನೆಯ ಯುಗವಾದ ದ್ವಾಪರವು ಬರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಪಾಪಕ್ಕೆ ಎರಡು ಪಾದಗಳು, ಧರ್ಮಕ್ಕೂ ಎರಡು ಪಾದಗಳು ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಆ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ವಾಸುದೇವನೂ ಕಪಿಲನೂ ಜನಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 27

तच्चाष्टलक्षमानेन वत्सराणां प्रकीर्तितम् । चतुःषष्टिभिरन्यैस्तु सहस्राणां द्विजोत्तमाः

ಆ (ದ್ವಾಪರಯುಗ) ಎಂಟು ಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳ ಪ್ರಮಾಣವೆಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ; ಜೊತೆಗೆ ಇನ್ನೂ ಅರವತ್ತ್ನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ (ಹೆಚ್ಚಾಗಿ) ಸೇರಿ, ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ.

Verse 28

कामः क्रोधस्तथा लोभो दंभो मत्सर एव च । षडेते तत्र जायंते ईर्ष्या चैव तु सप्तमी

ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ, ಲೋಭ, ದಂಭ, ಮತ್ಸರ—ಈ ಆರು ಅಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ; ಮತ್ತು ಈರ್ಷೆ ಏಳನೆಯದಾಗಿರುತ್ತದೆ.

Verse 29

अथ संसेवितास्तैस्तु मानवाश्च परस्परम् । विरुद्धांश्च प्रकुर्वंति नाप्नुवंति यथा दिवम्

ಆಮೇಲೆ ಆ ದೋಷಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮಾನವರು ಪರಸ್ಪರ ವಿರೋಧಿಗಳಾಗಿ ಕಲಹಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 30

केचित्तत्रापि जायंते शांता दांता जितेंद्रियाः । न सर्वेऽपि द्विजश्रेष्ठा यतोऽर्द्धं पातकस्य तु

ಆ ಯುಗದಲ್ಲಿಯೂ ಕೆಲವರು ಶಾಂತರು, ದಾಂತರು (ಸಂಯಮಿಗಳು), ಜಿತೇಂದ್ರಿಯರು ಆಗಿ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಎಲ್ಲರೂ—ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರೂ ಸಹ—ಅಂಥವರಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಪಾಪದ ಅರ್ಧಭಾಗ ಇನ್ನೂ ಉಳಿದಿರುತ್ತದೆ।

Verse 31

ततः कलियुगं प्रोक्तं चतुर्थं च सुदारुणम् । एकपादो वृषो यत्र पापं पादैस्त्रिभिः स्थितम्

ಅನಂತರ ನಾಲ್ಕನೆಯದು, ಅತ್ಯಂತ ದಾರುಣವಾದ ಕಲಿಯುಗವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವೃಷಭನು ಒಂದೇ ಪಾದದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುತ್ತಾನೆ, ಪಾಪವು ಮೂರು ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ।

Verse 32

कृष्णत्वं याति देवोऽपि तत्र चैव चतुर्भुजः । एक पादोऽपि धर्मस्य यावत्तावत्प्रवर्तते

ಅಲ್ಲಿ ಚತುರ್ಭುಜನಾದ ಭಗವಾನನೂ ಕೃಷ್ಣತ್ವ (ಅಂಧಕಾರಮಯ ಸ್ಥಿತಿ) ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಧರ್ಮದ ಉಳಿದ ಒಂದೇ ಪಾದವೂ ಯಾವತ್ತಾವತ್ ಮಾತ್ರ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ।

Verse 33

पश्चान्नाशं समभ्येति यावत्तावच्छनैःशनैः । प्रमाणं तस्य निर्दिष्टं लक्षाश्चत्वार एव हि

ನಂತರ ಅದು ನಿಧಾನವಾಗಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ, ಸ್ವಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪವಾಗಿ, ನಾಶದ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ; ಅದರ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ಲಕ್ಷ ಎಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ।

Verse 34

द्वात्रिंशच्च सहस्राणि युगस्यैवांतिमस्य च । कलिना तत्र संपृष्टा मर्त्याः सर्वे परस्परम्

ಆ ಅಂತಿಮ ಯುಗಕ್ಕೂ ಮுப்பತ್ತೆರಡು ಸಹಸ್ರ (ಸಂಖ್ಯೆ) ಇರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಕಲಿಯ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಎಲ್ಲ ಮನುಷ್ಯರು ಪರಸ್ಪರ ಪೀಡಿತರಾಗಿ ಅಶಾಂತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 36

विबुधैस्ते प्रवर्तंते रागद्वेषपरायणाः । यस्ययस्य गृहे वित्तं तथा नार्यो मनोरमाः

ಅವರು ‘ವಿಬುಧರು’ ಎಂದೆನಿಸುವವರಿಂದಲೂ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ರಾಗ-ದ್ವೇಷಗಳಲ್ಲೇ ಪರಾಯಣರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಯಾವ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಧನವಿದೆಯೋ, ಅಲ್ಲಿ ಮನೋಹರ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನೂ ಬಯಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 37

लोकद्वयविनाशः स्याद्यतश्चेतो न शुध्यति । प्रावृट्कालेऽपि संप्राप्ते दुर्भिक्षेण प्रपीडिताः

ಮನಸ್ಸು ಶುದ್ಧವಾಗದ ಕಾರಣ ಇಹಲೋಕ-ಪರಲೋಕ ಎರಡರಲ್ಲಿಯೂ ವಿನಾಶ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಮಳೆಗಾಲ ಬಂದರೂ ಜನರು ದುರ್ಭಿಕ್ಷದಿಂದ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಪೀಡಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 38

भ्रमंति च कलौ लोका गगनासक्तदृष्टयः । जानाति चापि तनयः पिता चेन्निधनं व्रजेत्

ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಜನರು ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಅಂಟಿದ ದೃಷ್ಟಿಯೊಂದಿಗೆ (ಅಸ್ಥಿರವಾಗಿ) ಅಲೆದಾಡುತ್ತಾರೆ. ತಂದೆ ನಿಧನಕ್ಕೆ ಹೋಗುವನಾದರೆ, ಮಗನು ಕೂಡ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮುಂಚೆಯೇ ಅದನ್ನು ಊಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.

Verse 39

ततोहं गृहपो भूयां बांधवो ह्यपि बांधवम् । स्नुषापि वेत्ति चित्तेन यदि श्वश्रूः क्षयं व्रजेत्

ಆಗ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ‘ನಾನು ಗೃಹಾಧಿಪತಿಯಾಗಬೇಕು’ ಎಂಬ ವೃತ್ತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಬಂಧುವೂ ಬಂಧುವಿನ ವಿರುದ್ಧ ಕುಟಿಲವಾಗಿ ಯೋಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅತ್ತೆ ನಿಧನವಾದರೆ ಸೊಸೆಯೂ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ತಿಳಿದು (ಯೋಜನೆ) ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ.

Verse 40

मम स्याद्गृह ऐश्वर्यं तत्सर्वं नान्यथा व्रजेत् । काव्यैरुपहता वेदाः पुत्रा जामातृकैस्तथा

“ನನ್ನ ಮನೆಯ ಐಶ್ವರ್ಯ ನನಗೇ ಇರಲಿ; ಅದು ಬೇರೆ ದಾರಿಗೆ ಹೋಗದಿರಲಿ” ಎಂಬ ಆಶೆ. ಕೇವಲ ಕಾವ್ಯಪ್ರದರ್ಶನದಿಂದ ವೇದಗಳು ಪೀಡಿತವಾಗುತ್ತವೆ; ಪುತ್ರರೂ ಜಾಮಾತೃಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ಲೋಕಾಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಚಲಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 41

शालकैर्बांधवाश्चैव ह्यसतीभिः कुलस्त्रियः । शूद्रास्तपस्विनश्चैव शूद्रा धर्मस्य सूचकाः

ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಕುಲಸ್ತ್ರೀಯರು ಶಾಲಕರು, ಬಂಧುಬಾಂಧವರು ಮತ್ತು ಅಸತೀ ಸಂಗದಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಶೂದ್ರರು ತಪಸ್ವಿಯ ವೇಷ ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ; ‘ಧರ್ಮ’ವೆಂದು ಕರೆಯುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸಿ ನಿರ್ಧರಿಸುವವರಾಗಿಯೂ ಶೂದ್ರರೇ ಆಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 42

ब्राह्मणानां ततः शूद्रा उपदेशं वदंति च । अल्पोदकास्तथा मेघा अल्पसस्या च मेदिनी

ಆಮೇಲೆ ಶೂದ್ರರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೂ ಉಪದೇಶ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಮೋಡಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ಕಡಿಮೆ; ಭೂಮಿಯಲ್ಲೂ ಬೆಳೆ ಅಲ್ಪವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 43

अल्पक्षीरास्तथा गावः क्षीरे सर्पिस्तथाऽल्पकम् । सर्वभक्षास्तथा विप्रा नृपा निष्करुणास्ततः । कृष्या लज्जंति वैश्याश्च शूद्रा ब्राह्मणप्रेषकाः

ಹಸುಗಳು ಅಲ್ಪ ಹಾಲು ಕೊಡುತ್ತವೆ; ಹಾಲಿನಿಂದ ತುಪ್ಪವೂ ಕಡಿಮೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಸರ್ವಭಕ್ಷಕರಾಗುತ್ತಾರೆ; ರಾಜರು ಕರುಣೆಯಿಲ್ಲದವರಾಗುತ್ತಾರೆ. ವೈಶ್ಯರು ಕೃಷಿಗೆ ಲಜ್ಜಿಸುತ್ತಾರೆ; ಶೂದ್ರರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 44

हेतुवादरता ये च भंडंविद्यापराश्च ये । तेते स्युर्भूमिपालस्य सदाऽभीष्टाः कलौ युगे

ಹೇತುವಾದ ಮತ್ತು ವಾದವಿವಾದದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾಗಿರುವವರು, ಹಾಗೆಯೇ ಭಂಡವಿದ್ಯೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರದರ್ಶನಮಯ ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡವರು—ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಸದಾ ರಾಜರಿಗೆ ಇಷ್ಟರಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 45

श्वःश्वःपापीयदिवसाः पृथिवी गतयौवना । अतिक्रांत शुभाः कालाः पर्युपस्थितदारुणाः

ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಕಾಲವು ಇನ್ನಷ್ಟು ಪಾಪಮಯವಾಗುತ್ತಿದೆ; ಭೂಮಿಯು ತನ್ನ ಯೌವನವೀರ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಶುಭಕಾಲಗಳು ಕಳೆದಿವೆ; ದಾರುಣಕಾಲಗಳು ಸಮೀಪಿಸಿವೆ.

Verse 46

यथायथा युगं भावि वृद्धिं यांति स्त्रियो नराः । तथातथा प्रयांति स्म लघुतां जंतुभिः सह

ಬರುವ ಯುಗವು ಎಷ್ಟೆಷ್ಟಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೋ, ಅಷ್ಟಷ್ಟಾಗಿ ಸ್ತ್ರೀಪುರುಷರು (ಲೌಕಿಕವಾಗಿ) ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಹಾಗೆಯೇ ಇತರ ಜಂತುಗಳೊಂದಿಗೆ ತুচ್ಛತೆ ಮತ್ತು ಲಘುತೆಗೆ ಕುಸಿಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 47

द्वादशमे चैव कन्या स्याद्भर्तृसंयुता

ಹನ್ನೆರಡನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲೇ ಕನ್ಯೆ ಭರ್ತೃಸಂಯುಕ್ತಳಾಗುವಳು.

Verse 48

ततः षोडशमे वर्षे नराः पलितयौवनाः । शौचाचारपरित्यक्ता निजकार्यपरास्तथा

ನಂತರ ಹದಿನಾರನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲೇ ಪುರುಷರು ಯೌವನದಲ್ಲಿಯೇ ಪಳಿತಕೇಶಿಗಳಾಗಿ ವೃದ್ಧರಂತೆ ಕಾಣುವರು. ಶೌಚ ಮತ್ತು ಸದಾಚಾರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ತಮ್ಮ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲೇ ಪರರಾಗುವರು.

Verse 49

भविष्यंति युगस्यांते नराः अंगुष्ठमात्रकाः । गृहं च तेऽथ कुर्वंति बिलैराखुसमुद्भवैः

ಯುಗಾಂತದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರು ಅಂಗುಷ್ಟಮಾತ್ರರಾಗುವರು. ಆಗ ಇಲಿ ಹುಟ್ಟಿಸಿದ ಬಿಲಗಳನ್ನೇ ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವರು.

Verse 52

पश्चात्कृतयुगं भावि भूयोऽपि द्विजसत्तमाः

ಆನಂತರ, ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಕೃತಯುಗವು ಮತ್ತೆ ಪುನಃ ಆಗಮಿಸುವುದು.

Verse 53

एवं युगसहस्रेण संप्राप्तेन ततः परम् । ब्रह्मणो दिवसं भावि रात्रिश्चैव ततः परम्

ಈ ರೀತಿ ಯುಗಸಹಸ್ರ ಚಕ್ರವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ ಬಳಿಕ ಬ್ರಹ್ಮನ ದಿನವು ಬರುತ್ತದೆ; ನಂತರ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅವನ ರಾತ್ರಿಯೂ ಬರುತ್ತದೆ.

Verse 54

ततश्चानेन मानेन षष्ट्या युक्तैस्त्रिभिः शतैः । ब्रह्मणो वत्सरं भावि केशवस्य च तद्दिनम्

ನಂತರ ಇದೇ ಪ್ರಮಾಣದಿಂದ, ಅರವತ್ತಿನಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ಮೂರು ನೂರು (ಅಂದರೆ 360) ದಿನಗಳು ಬ್ರಹ್ಮನ ಒಂದು ವರ್ಷ; ಅದೇ ಅವಧಿ ಕೇಶವನ ಒಂದು ದಿನವೆಂದು ಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 55

आत्मीये जीविते ब्रह्म यावद्वर्षशतं स्थितः । केशवोऽपि स्वमानेन वर्षाणां जीविते शतम्

ತನ್ನದೇ ಜೀವನಮಾನದಂತೆ ಬ್ರಹ್ಮನು ನೂರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಸ್ಥಿತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ; ಕೇಶವನೂ ತನ್ನ ಪ್ರಮಾಣದಂತೆ ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಆಯುಷ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ.

Verse 56

वर्षेण वासुदेवस्य दिनं माहेश्वरं भवेत् । निजमानेन सोप्यत्र याव द्वर्षशतं स्थितः

ವಾಸುದೇವನ ಒಂದು ವರ್ಷದಿಂದ ‘ಮಾಹೇಶ್ವರ ದಿನ’ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಅವನೂ ತನ್ನ ಪ್ರಮಾಣದಂತೆ ಇಲ್ಲಿ ನೂರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಸ್ಥಿತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.

Verse 57

ततः शक्तिस्वरूपः स्यात्सोऽक्षयी कीर्त्यते यतः । सदाशिवस्य निःश्वासः शैवं वर्षशतं भवेत् । उच्छ्वासस्तु पुनस्तस्य शक्तिरूपेण संस्थितः

ತದನಂತರ ಅವನು ಶಕ್ತಿಸ್ವರೂಪನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಆಕೆ ‘ಅಕ್ಷಯಾ’ ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾಳೆ. ಸದಾಶಿವನ ಒಂದು ನಿಃಶ್ವಾಸವೇ ಶತ ಶೈವವರ್ಷವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಮತ್ತು ಅವನ ಉಚ್ಛ್ವಾಸವು ಪುನಃ ಶಕ್ತಿರೂಪವಾಗಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

Verse 58

सूत उवाच । एतद्वः सर्वमाख्यातं शिवशक्तिसमुद्भवम् । यावदायुः प्रमाणं च मानुषाढ्यं च यद्भवेत्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಶಿವಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿಮಗೆ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ; ಆಯುಷ್ಯದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನೂ, ಮಾನವರ ಐಶ್ವರ್ಯ-ಸಮೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಪಾಲಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ.

Verse 59

भवद्भिः शांकरं पृष्टो द्विजा अस्मि दिनं पुरा । मया पुनस्तु सर्वेषां मर्त्यादीनां तु कीर्तितम्

ಓ ದ್ವಿಜರೇ, ನೀವು ಹಿಂದೆ ಶಂಕರನ ದಿನದ ಕುರಿತು ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದಿರಿ; ಈಗ ನಾನು ಮর্ত್ಯರಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಗಣನೆಯನ್ನೂ ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ.

Verse 91

एवं जाते ततो लोके ब्राह्मणो हरिपिंगलः । कल्किगोत्रसमुत्पन्नस्तान्सर्वा न्सूदयेत्ततः

ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಸಂಭವಿಸಿದ ನಂತರ, ಕಲ್ಕಿಗೋತ್ರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಹರಿಪಿಂಗಲ ಎಂಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಅವರನ್ನು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಸಂಹರಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 272

इति श्रीस्कांदे महापुराण एका शीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये युगस्वरूपवर्णनंनाम द्विसप्तत्युत्तरद्विशततमोअध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯ ಷಷ್ಠ ನಾಗರಖಂಡದ ಹಾಟಕೇಶ್ವರಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಯುಗಸ್ವರೂಪವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ದ್ವಿಶತಸಪ್ತತ್ಯುತ್ತರ (272ನೇ) ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು.