Adhyaya 231

Verse 1

सूत उवाच । वृकोऽपि तत्समासाद्य राज्यं त्रैलोक्यसंभवम् । यदृच्छया जगत्सर्वं समाज्ञापयत्तदा

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ವೃಕನೂ ಆ ತ್ರಿಲೋಕವ್ಯಾಪಿ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದು, ಆಗ ಸ್ವೇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಆಜ್ಞೆಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದನು।

Verse 2

सोंऽधकस्य बले वीर्ये धैर्ये कोपे च दानवः । सहस्रगुणितश्चासीद्रौद्रः परमदारुणः

ಆ ದಾನವನು ಬಲ, ಪರಾಕ್ರಮ, ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಕೋಪಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಧಕನಿಗಿಂತ ಸಹಸ್ರಗುಣ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಅತ್ಯಂತ ರೌದ್ರನಾಗಿ ಪರಮ ಭಯಂಕರನಾದನು।

Verse 3

एतस्मिन्नंतरे कश्चिन्न मर्त्यो यजति क्षितौ । न होमं नैव जाप्यं च दैत्याञ्ज्ञात्वा सुरास्पदे

ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ಮನುಷ್ಯನೂ ಯಜ್ಞ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ; ಹೋಮವೂ ಇಲ್ಲ, ಜಪವೂ ಇಲ್ಲ—ದೈತ್ಯರು ದೇವರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು।

Verse 4

अथ यः कुरुते धर्मं होमं वा जपमेव वा । सुगुप्तस्थानमासाद्य करोत्यमरतुष्टये

ಮತ್ತೆ ಯಾರು ಧರ್ಮಕರ್ಮ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೋ—ಹೋಮವಾಗಲಿ ಜಪವಾಗಲಿ—ಅವರು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗುಪ್ತವಾದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸೇರಿ, ಅಮರರನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಲು ಮಾತ್ರ ಅದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು।

Verse 5

अथ स्वर्गस्थिता दैत्या यज्ञभागविवर्जिताः । तथा मर्त्योद्भवैर्भागैः संदेहं परमं गताः

ಆಮೇಲೆ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿದ್ದ ದೈತ್ಯರು ಯಜ್ಞಭಾಗದಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗಿ, ಮর্ত್ಯಲೋಕದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಭಾಗಗಳು ಹಂಚಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ಪರಮ ಸಂಶಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರು।

Verse 6

ततः कोपपरीतात्मा प्रेषयामास दानवः । मर्त्यलोके चरान्गुप्तान्निपुणांश्चाब्रवीत्ततः

ನಂತರ ಕೋಪದಿಂದ ಆವೃತಮನಸ್ಸಿನ ಆ ದಾನವನು ಮর্ত್ಯಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರ ನಡುವೆ ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುವ ನಿಪುಣ ಚರರನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿ ಅವರಿಗೆ ಆಜ್ಞೆ ನೀಡಿದನು।

Verse 7

यः कश्चिद्देवतानां च प्रगृह्णाति करोति च । तदर्थं यजनं होमं दानं वा पृथिवीतले । स च वध्यश्च युष्माभिर्मम वाक्यादसंशयम्

‘ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಯಾರು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಅಥವಾ ಅವರಿಗಾಗಿ ಕಾರ್ಯಮಾಡಿ, ಯಜ್ಞ, ಹೋಮ ಅಥವಾ ದಾನವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾರೋ—ಅವರು ನನ್ನ ವಾಕ್ಯಾನುಸಾರ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ ನಿಮ್ಮಿಂದ ವಧ್ಯರು.’

Verse 8

अथ ते तद्वचः श्रुत्वा दानवा बलवत्तराः । गत्वा च मेदिनीपृष्ठं गुप्ताः सर्पंति सर्वतः

ಆ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ಅತ್ಯಂತ ಬಲಿಷ್ಠ ದಾನವರು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಹೋಗಿ, ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಉಳಿದು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸರ್ಪಿಸುತ್ತಾ ಸಂಚರಿಸಿದರು।

Verse 9

यं कञ्चिद्वीक्षयंतिस्म जपहोमपरायणम । स्वाध्यायं वा प्रकुर्वाणं तं निघ्नंति शितासिभिः

ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಜಪ-ಹೋಮದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿರುವವನಾಗಿ ಅಥವಾ ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿರುವವನಾಗಿ ಕಂಡರೆ, ಅವನನ್ನು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಖಡ್ಗಗಳಿಂದ ಕೊಂದುಹಾಕುತ್ತಿದ್ದರು।

Verse 10

एतस्मिन्नेव काले तु सांकृतिर्मुनिसत्तमः । गुप्तश्चक्रे ततस्तस्यां गर्तायां छन्नवर्ष्मकः । यत्र पूर्वं तपस्तप्तं वृकेण च द्विजाः पुरा

ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಾಂಕೃತಿಯು ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಮರೆಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅಲ್ಲಿ ಇರುವ ಗುಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಗುಪ್ತನಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದನು—ಹಿಂದೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ವೃಕನು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದ ಅದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ।

Verse 11

अथ ते तं तदा दृष्ट्वा तद्गुहायां व्यवस्थितम् । भर्त्समानास्तपस्तच्च प्रोचुश्च परुषाक्षरैः

ನಂತರ ಅವನು ಆ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ ಇರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವರು ಅವನನ್ನೂ ಅವನ ತಪಸ್ಸನ್ನೂ ನಿಂದಿಸಿ ಕಠಿಣ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು।

Verse 12

दृष्ट्वा तस्याग्रतः संस्थां गन्धपुष्पैश्च पूजिताम् । वासुदेवात्मिकां मूर्तिं चतुर्हस्तां द्विजोत्तमाः

ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ! ಅವರು ಅವನ ಮುಂದೆಯಲ್ಲಿ ಸುಗಂಧ-ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಪೂಜಿತವಾದ, ವಾಸುದೇವಸ್ವರೂಪ ಚತುರ್ಭುಜ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿ ಕಂಡರು।

Verse 13

ततस्ते शस्त्रमुद्यम्य निर्जघ्नुस्तं क्रुधान्विताः । न शेकुस्ते यदा हंतुं संवृतं विष्णुतेजसा । कुण्ठतां सर्वशस्त्राणि गतानि विमलान्यपि

ನಂತರ ಅವರು ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ಅವನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು; ಆದರೆ ವಿಷ್ಣುತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲಾರಿದರು. ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ಶಸ್ತ್ರಗಳು—ನಿರ್ಮಲವೂ ತೀಕ್ಷ್ಣವೂ ಆಗಿದ್ದರೂ—ಮಂದವಾದವು।

Verse 14

अथ वैलक्ष्यमापन्ना निर्विण्णाः सर्व एव ते । तां वार्तां दानवेन्द्राय वृकायोचुश्च ते तदा

ನಂತರ ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಲಜ್ಜೆಪಟ್ಟು ನಿರಾಶರಾದವರಾಗಿ, ಆ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ದಾನವರ ಅಧಿಪತಿ ವೃಕನಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು।

Verse 15

कश्चिद्विप्रः समाधाय वैष्णवीं प्रतिमां पुरः । तपस्तेपे महाभाग क्षेत्रे वै हाटकेश्वरे

ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ತನ್ನ ಮುಂದೆ ವೈಷ್ಣವೀ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ, ಹಾಟಕೇಶ್ವರದ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಆಚರಿಸಿದನು.

Verse 16

यत्र त्वया तपस्तप्तं भीत्या सर्वदिवौकसाम् । अपि चौर्येण चास्माकं तपस्तपति तादृशम्

ನೀನು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸಿದ ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ, ನಿನ್ನ ಕಳ್ಳತನಕೃತ್ಯದಿಂದ ನಮ್ಮ ಮೇಲೆಯೂ ಅಂಥದೇ ತಪಸ್ಸು ದಹಿಸುತ್ತಿದೆ.

Verse 17

येन सर्वाणि शस्त्राणि कुण्ठतां प्रगतानि च । तस्य गात्रे प्रहारैश्च तस्मात्कुरु यथोचितम्

ಅವನಿಂದ ಎಲ್ಲ ಶಸ್ತ್ರಗಳೂ ಮೊನಕಳೆದುಕೊಂಡಿವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಯೋಗ್ಯವಾದುದನ್ನು ಮಾಡಿ—ಅವನ ದೇಹದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಹಾರಗಳನ್ನು ಮಾಡಿರಿ.

Verse 18

तेषां तद्वचनं श्रुत्वा वृकः कोपसमन्वितः । जगाम सत्वं तत्र यत्रासौ सांकृतिः स्थितः

ಅವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬಿದ ವೃಕನು ತಕ್ಷಣವೇ ಅಲ್ಲಿ ಹೋದನು; ಅಲ್ಲಿ ಮುನಿ ಸಾಂಕೃತಿಯು ನೆಲೆಸಿದ್ದನು.

Verse 19

स गत्वा वैष्णवीं मूर्तिं तामुत्क्षिप्य सुदूरतः । श्वभ्राद्बहिः प्रचिक्षेप भर्त्समानः पुनः पुनः

ಅವನು ವೈಷ್ಣವೀ ಮೂರ್ತಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅದನ್ನು ಎತ್ತಿ ಬಹುದೂರಕ್ಕೆ ಎಸೆದನು; ಗುಂಡಿಯಿಂದ ಹೊರಗೆ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಎಸೆದು, ಪದೇ ಪದೇ ನಿಂದಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 20

जघान पादघातेन दक्षिणेनेतरेण तम् । अब्रवीन्मम वध्यस्त्वं यन्मच्छत्रुं जनार्दनम्

ಅವನು ಬಲ ಮತ್ತು ಎಡಗಾಲುಗಳಿಂದ ಒದೆಯುತ್ತಾ, 'ನೀನು ನನ್ನ ಶತ್ರುವಾದ ಜನಾರ್ದನನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಿರುವೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ನನ್ನಿಂದ ಸಾಯಲು ಅರ್ಹನಾಗಿದ್ದೀಯೆ' ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.

Verse 21

संपूजयसि चौर्येण तेन प्राणान्हराम्यहम् । एवमुक्त्वाथ खड्गेन तं जघान स दैत्यपः

'ನೀನು ಕಳ್ಳತನದಿಂದ ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ನಿನ್ನ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ತೆಗೆಯುತ್ತೇನೆ.' ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಆ ದೈತ್ಯರಾಜನು ಕತ್ತಿಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ಹೊಡೆದನು.

Verse 22

ततस्तस्य स खड्गस्तु तीक्ष्णोऽपि द्विजसत्तमाः । तस्य काये प्रहीणस्तु शतधा समपद्यत

ಎಲೈ ಬ್ರಾಹ್మణೋತ್ತಮರೇ! ಆ ಕತ್ತಿಯು ಹರಿತವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವನ ದೇಹಕ್ಕೆ ತಗುಲಿದ ಕೂಡಲೇ ನೂರು ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ಹೋಯಿತು.

Verse 23

ततः कोपपरीतात्मा तं शशाप स सांकृतिः

ತದನಂತರ, ಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಆ ಸಾಂಕೃತಿಯು ಅವನಿಗೆ ಶಾಪವನ್ನು ನೀಡಿದನು.

Verse 24

यस्मात्पाप त्वयाहं च पादघातैः प्रताडितः । तस्मात्ते पततां पादौ सद्य एव धरातले

'ಎಲೈ ಪಾಪಿಯೇ! ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಒದ್ದಿರುವುದರಿಂದ, ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳು ತಕ್ಷಣವೇ ಕಳಚಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬೀಳಲಿ!'

Verse 25

सूत उवाच । उक्तमात्रे ततस्तेन पादौ तस्य द्विजोत्तमाः । पतितौ मेदिनीपृष्ठे पंचशीर्षाविवोरगौ

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ! ಅವನು ಮಾತು ಹೇಳಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ಅವನ ಎರಡು ಪಾದಗಳು ಭೂಮಿಪೃಷ್ಠದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದುವು; ಪಂಚಶಿರಸ್ಸಿನ ಎರಡು ನಾಗಗಳಂತೆ.

Verse 26

एतस्मिन्नेव काले तु आक्रन्दः सुमहानभूत् । वृकस्य सैनिकानां च नारीणां च विशेषतः

ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಆಕ್ರಂದನ ಉಂಟಾಯಿತು—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವೃಕನ ಸೈನಿಕರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ.

Verse 27

अथ देवाः परिज्ञाय तं तदा पंगुतां गतम् । आगत्य मेरुपृष्ठं च निजघ्नुस्तत्परिग्रहम्

ನಂತರ ದೇವರುಗಳು ಅವನು ಆ ವೇಳೆಗೆ ಪಂಗುವಾಗಿದ್ದಾನೆಂದು ತಿಳಿದು, ಮೇರುವಿನ ಪೃಷ್ಠಭಾಗಕ್ಕೆ ಬಂದು ಅವನ ಶಿಬಿರವನ್ನೂ ಪರಿಗ್ರಹ-ಪರಿವಾರವನ್ನೂ ಹೊಡೆದು ನಾಶಮಾಡಿದರು.

Verse 28

हतशेषाश्च दैत्यास्ते पातालांतःसमा गताः । वृकोऽपि पंगुतां प्राप्तस्तस्थौ तपसि सुस्थिरम्

ಸಂಹಾರದಿಂದ ಉಳಿದ ದೈತ್ಯರು ಪಾತಾಳದ ಒಳಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು. ವೃಕನೂ ಪಂಗುವಾಗಿ, ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಚಲವಾಗಿ ದೃಢನಿಷ್ಠನಾಗಿ ನಿಂತನು.

Verse 29

सर्वैरंतःपुरैः सार्धं दुःखशोकसमन्वितः । इन्द्रोऽपि प्राप्तवान्राज्यं तदा निहत कंटकम्

ಎಲ್ಲ ಅಂತಃಪುರದವರೊಡನೆ ದುಃಖ-ಶೋಕದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದರೂ, ಇಂದ್ರನು ಆ ವೇಳೆಗೆ ತನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪುನಃ ಪಡೆದನು—ಆ ಕಂಟಕಸಮಾನ ಉಪದ್ರವ ನಿಹತವಾದುದರಿಂದ.

Verse 30

धर्मक्रियाः प्रवृत्ताश्च ततो भूयो रसातले

ಅನಂತರ ಪುನಃ ಧರ್ಮಕರ್ಮಗಳೂ ನಿಯಮಾಚರಣೆಗಳೂ ಪ್ರಾರಂಭವಾದವು—ರಸಾತಲದಲ್ಲಿಯೂ ಅವು ನಡೆಯತೊಡಗಿದವು.

Verse 31

अथ दीर्घेण कालेन तस्य तुष्टः पितामहः । उवाच तत्र चागत्य गर्त्तामध्ये द्विजोत्तमाः

ನಂತರ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಬಳಿಕ ಪಿತಾಮಹ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಅವನ ಮೇಲೆ ತೃಪ್ತನಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದು ಗುಂಡಿಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದರು—ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ.

Verse 32

वृक तुष्टोऽस्मि ते वत्स वरं वरय सुव्रत । अहं दास्यामि ते नूनं यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम्

‘ವೃಕ, ವತ್ಸ, ನಾನು ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ತೃಪ್ತನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಓ ಸುವ್ರತ, ವರವನ್ನು ಬೇಡು; ಅದು ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಲಭವಾದರೂ ನಾನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನೀಡುವೆ.’

Verse 33

वृक उवाच । यदि तुष्टोऽसि मे देव यदि देयो वरो मम । पाददानं तदा देव मम ब्रह्मन्समाचर । पंगुता याति शीघ्रं मे येनेयं ते प्रसादतः

ವೃಕನು ಹೇಳಿದನು—‘ಹೇ ದೇವ, ನೀವು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ತೃಪ್ತರಾಗಿದ್ದು ನನಗೆ ವರ ನೀಡಬೇಕೆಂದಿದ್ದರೆ, ಹೇ ಪ್ರಭು, ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್, ನನಗೆ ಪಾದದಾನವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ; ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನನ್ನ ಕುಂಟಿತನ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ದೂರವಾಗಲಿ.’

Verse 34

तच्छ्रुत्वा तं समानीय सांकृतिं तत्र पद्मजः । प्रोवाच सांत्वपूर्वं च वृकस्यास्य द्विजोत्तम

ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ಪದ್ಮಜ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಅಲ್ಲಿ ಸಾಂಕೃತಿಯನ್ನು ಕರೆತಂದು, ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ, ಈ ವೃಕನಿಗೆ ಸಾಂತ್ವನಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಾತಾಡಿದರು.

Verse 35

मद्वाक्यात्पंगुता याति येनास्य त्वं तथा कुरु

ನನ್ನ ವಚನದಿಂದ ಇವನ ಕುಂಟಿತನವು ದೂರವಾಗುವುದು; ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ಅವನಿಗೆ ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡು।

Verse 36

सांकृतिरुवाच । अनृतं नोक्तपूर्वं मे स्वैरेष्वपि पितामह । ज्ञायते देवदेवेश तत्कथं तत्करोम्यहम्

ಸಾಂಕೃತಿಯು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಪಿತಾಮಹ, ನಾನು ಹಿಂದೆ ಎಂದಿಗೂ ಅಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಿಲ್ಲ; ಅಲಕ್ಷ್ಯದ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅಲ್ಲ. ದೇವದೇವೇಶನು ಸರ್ವಜ್ಞನಾಗಿರುವಾಗ ನಾನು ಅದನ್ನು (ಸುಳ್ಳನ್ನು) ಹೇಗೆ ಮಾಡಬಲ್ಲೆ?

Verse 37

ब्रह्मोवाच । मम भक्तिपरो नित्यं वृकोऽयं दैत्यसत्तमः । पौत्रस्त्वं दयितो नित्यं तेन त्वां प्रार्थयाम्यहम्

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ಈ ವೃಕನು ದಾನವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಸದಾ ನನ್ನ ಭಕ್ತಿಪರನು. ನೀನು ನನ್ನ ಮೊಮ್ಮಗ, ಯಾವಾಗಲೂ ನನಗೆ ಪ್ರಿಯನು; ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ।

Verse 38

तव वाक्यं च नो मिथ्या कर्तुं शक्नोमि सन्मुने

ಹೇ ಸನ್ಮುನಿಯೇ, ನಿನ್ನ ವಚನವನ್ನು ಸುಳ್ಳಾಗಿಸಲು ನಾನು ಸಾಧ್ಯನಲ್ಲ।

Verse 39

सांकृतिरुवाच । एष दैत्यः सुदुष्टात्मा देवानामहिते स्थितः । विशेषाद्वासुदेवस्य पुरोर्मम महात्मनः

ಸಾಂಕೃತಿಯು ಹೇಳಿದನು—ಈ ದೈತ್ಯನು ಅತ್ಯಂತ ದುಷ್ಟಸ್ವಭಾವದವನು, ದೇವತೆಗಳ ಅಹಿತದಲ್ಲೇ ನಿಂತವನು; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನನ್ನ ಮಹಾತ್ಮ ಅಗ್ರಜ ವಾಸುದೇವನ ವಿರುದ್ಧ ಶತ್ರುತೆಯಿಂದ।

Verse 40

पंगुतामर्हति प्रायः पापात्मा द्विजदूषकः । बलेन महता युक्तो जरामरणवर्जितः

ಆ ಪಾಪಾತ್ಮನು, ದ್ವಿಜದೂಷಕನು, ನಿಜಕ್ಕೂ ಲಂಗತನಕ್ಕೇ ಅರ್ಹನು. ಆದರೂ ಅವನು ಮಹಾಬಲಸಂಪನ್ನನಾಗಿ ಜರಾ-ಮರಣವರ್ಜಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

Verse 41

पुरा कृतस्त्वया देव स चेत्पादाववाप्स्यति । हनिष्यति जगत्सर्वं सदेवासुरमानुषम्

ಹೇ ದೇವಾ! ಈ ವರವು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮಿಂದಲೇ ದತ್ತವಾಗಿದೆ. ಅವನು ಪಾದಗಳನ್ನು ಪಡೆದರೆ, ದೇವ-ಅಸುರ-ಮಾನವರೊಡನೆ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತನ್ನೇ ಸಂಹರಿಸುವನು.

Verse 42

तस्मात्तिष्ठतु तद्रूपो न कल्पं कर्तुमर्हसि । त्वयापि चिन्ता कर्तव्या त्रैलोक्यस्य यतः प्रभो

ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಅದೇ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೇ ಇರಲಿ; ಅದನ್ನು ಬದಲಿಸುವುದು ನಿಮಗೆ ಯುಕ್ತವಲ್ಲ. ಪ್ರಭೋ! ತ್ರಿಲೋಕಗಳ ಹಿತವನ್ನು ನೀವೂ ಚಿಂತಿಸಬೇಕು, ಏಕೆಂದರೆ ನೀವೇ ಅವುಗಳ ಸ್ವಾಮಿ.

Verse 43

ब्रह्मोवाच । प्रावृट्काले तु सञ्जाते यानं कर्तुं न युज्यते । विजिगीषोर्विशेषेण मुक्त्वा शीतातपागमम्

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಮಳೆಗಾಲ ಬಂದಾಗ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡುವುದು ಯುಕ್ತವಲ್ಲ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿಜಯವನ್ನು ಬಯಸುವವನಿಗೆ, ಚಳಿ ಅಥವಾ ಬಿಸಿಲನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಗಮನೆ ಹೊರತು.

Verse 44

तस्माच्च चतुरो मासान्वार्षिकान्पादसंयुतः । अगम्यः सर्वलोकानां कुर्यात्कर्माणि धैर्यतः

ಆದ್ದರಿಂದ ಮಳೆಗಾಲದ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳು, ಪಾದಗಳಿದ್ದರೂ ಸಂಯಮಿತವಾಗಿ (ಚಲನೆ ಮಿತಗೊಳಿಸಿ), ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅಗಮ್ಯನಾಗಿ ಉಳಿದು, ಧೈರ್ಯದಿಂದ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲಿ.

Verse 45

तद्भूयात्पादसंयुक्तः स वृको दान वोत्तमः । येन क्षेमं च देवानां द्विजानां जायते द्विज

ಆಗ ಆ ವೃಕನು ಪಾದಸಂಯುಕ್ತನಾಗಲಿ, ಹೇ ದಾನಶ್ರೇಷ್ಠ; ಇದರಿಂದ ದೇವರುಗಳಿಗೂ ದ್ವಿಜರಿಗೂ ಕ್ಷೇಮವೂ ಸುರಕ್ಷೆಯೂ ಉಂಟಾಗಲಿ, ಹೇ ದ್ವಿಜ।

Verse 46

एवं कृते न मिथ्या ते वाक्यं विप्र भविष्यति । फलं च तपसस्तस्य न वृथा संभविष्यति

ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರೆ, ಹೇ ವಿಪ್ರ, ನಿನ್ನ ವಾಕ್ಯ ಮಿಥ್ಯವಾಗದು; ಅವನ ತಪಸ್ಸಿನ ಫಲವೂ ವ್ಯರ್ಥವಾಗದು।

Verse 47

सूत उवाच । बाढमित्येव तेनोक्ते सांकृतेन महात्मना । उत्थितौ सहसा पादौ तस्य गात्रात्पुनर्नवौ

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಸಾಂಕೃತನು ‘ಬಾಢಮ್’ (ತಥಾಸ್ತು) ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ, ಅವನ ದೇಹದಿಂದ ಸಹಸಾ ಮತ್ತೆ ಎರಡು ಹೊಸ ಪಾದಗಳು ಉದ್ಭವಿಸಿದವು।

Verse 48

पुनश्च दानवो रौद्रः पशुत्वं समपद्यत । तस्यामेव तु गर्तायां संतिष्ठति द्विजोत्तमाः

ಮತ್ತೆ ಆ ರೌದ್ರ ದಾನವನು ಪಶುತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದನು; ಮತ್ತು ಅದೇ ಗುಂಡಿಯಲ್ಲೇ ಅವನು ನಿಂತುಕೊಂಡಿದ್ದನು, ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ।

Verse 49

मासानष्टौ स दुःखेन सकलत्रः सबांधवः । स्मरमाणो महद्वैरं दैवैः सार्धं दिवानिशम्

ಅವನು ಪತ್ನಿಯೂ ಬಂಧುಗಳೂ ಸಹಿತ ಎಂಟು ತಿಂಗಳು ದುಃಖದಿಂದ ಕಾಲಕಳೆಯುತ್ತ, ದೇವರೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಮಹಾವೈರವನ್ನು ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು।

Verse 51

विध्वंसयति सर्वाणि धर्मस्थानानि यानि च

ಅವನು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿಯ ಧರ್ಮಸ್ಥಾನಗಳಿದ್ದರೂ ಅವನ್ನೆಲ್ಲ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಧ್ವಂಸಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 52

विध्वंसयति देवानां स्त्रियो मासचतुष्टयम् । उद्यानानि च सर्वाणि सपुराणि गृहाणि च

ಅವನು ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳು ದೇವತೆಗಳ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಪೀಡಿಸುತ್ತಾನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲಾ ಉದ್ಯಾನಗಳನ್ನೂ, ಪುರಾತನ ನಗರ-ಪ್ರಾಂಗಣಗಳೊಡನೆ ಇರುವ ಗೃಹಗಳನ್ನೂ ಧ್ವಂಸಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 53

ततो देवाः समभ्येत्य देवदेवं जनार्दनम् । क्षीराब्धौ संस्थितं नित्यं शेषपर्यंकशायिनम्

ನಂತರ ದೇವರುಗಳು ದೇವದೇವನಾದ ಜನಾರ್ದನನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದರು—ಅವನು ಕ್ಷೀರಸಾಗರದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ, ಶೇಷಪರ್ಯಾಂಕದ ಮೇಲೆ ಶಯನಿಸುವವನು.

Verse 54

चतुरो वार्षिकान्मासांस्तत्र स्थित्वा तदंतिके । मासानष्टौ पुनर्जग्मुस्त्रिदिवं प्रति निर्भयाः

ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ಅವನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳು ಉಳಿದು; ನಂತರ ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ಮತ್ತೆ ಎಂಟು ತಿಂಗಳು ತ್ರಿದಿವ (ಸ್ವರ್ಗ)ದ ಕಡೆಗೆ ಹೋದರು.

Verse 55

तस्मिन्पंगुत्वमापन्ने दैत्ये परमदारुणे । कस्यचित्त्वथ कालस्य देवराजो बृहस्पतिम् । प्रोवाच दुःखसंतप्त आषाढांते सुरो त्तमः

ಆ ಪರಮ ಭಯಾನಕ ದೈತ್ಯನು ಪಂಗುತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದ ನಂತರ, ಕೆಲಕಾಲವಾದ ಮೇಲೆ, ದುಃಖದಿಂದ ತಪ್ತನಾದ ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠ ದೇವರಾಜನು ಆಷಾಢಾಂತದಲ್ಲಿ ಬೃಹಸ್ಪತಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.

Verse 56

गुरो स मासः संप्राप्तः प्रावृट्कालो भयावहः । आगमिष्यति यत्रासौ लब्धपादो वृकासुरः

ಓ ಗುರುದೇವ, ಆ ಮಾಸವು ಬಂದಿದೆ—ಭಯಂಕರವಾದ ಮಳೆಗಾಲ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಾದಬಲವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆದ ವೃಕಾಸುರನು ಎಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾನೋ ಅಲ್ಲಿಗೇ ಬರುತ್ತಾನೆ.

Verse 57

गन्तव्यं च ततोऽस्माभिः क्षीरोदे केशवालये । मैवं दीनैस्तथा भाव्यं पराश्रयनिवासिभिः

ನಂತರ ನಾವು ಕ್ಷೀರೋದದಲ್ಲಿರುವ ಕೇಶವನ ಆಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು. ಪರಾಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರು ಇಂತಹ ದೀನಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಬಾರದು.

Verse 58

स्वगृहाणि परित्यज्य शयनान्यासनानि च । वाहनानि विचित्राणि यच्चान्य द्दयितं गृहे

ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಹಾಸಿಗೆಗಳನ್ನೂ ಆಸನಗಳನ್ನೂ; ವಿಚಿತ್ರವಾದ ಸುಂದರ ವಾಹನಗಳನ್ನು, ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಿಯವಾದ ಇತರ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟು…

Verse 59

तस्मात्कथय चास्माकमुपायं कञ्चिदेव हि । व्रतं वा नियमं वाथ होमं वा मुनिसत्तम

ಆದುದರಿಂದ, ಓ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ, ನಮಗೆ ಯಾವುದಾದರೂ ಉಪಾಯವನ್ನು ಹೇಳಿರಿ—ವ್ರತವಾಗಲಿ, ನಿಯಮವಾಗಲಿ, ಅಥವಾ ಹೋಮವಾಗಲಿ.

Verse 60

अशून्यं शयनं येन स्वकलत्रेण जायते । तथा न गृहसंत्यागः स्वकीयस्य प्रजायते

ಯಾವ ಆಚರಣೆಯಿಂದ ತನ್ನ ಧರ್ಮಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಶಯನವು ಶೂನ್ಯವಾಗದೆ ಇರುತ್ತದೋ, ಹಾಗೆಯೇ ತನ್ನ ಮನೆಯ ತ್ಯಾಗವೂ ಸಂಭವಿಸದಿರುತ್ತದೋ—ಅಂತಹ ವಿಧಿಯನ್ನು ಹೇಳಿರಿ.

Verse 61

निर्विण्णोऽहं निजस्थानभ्रंशाद्द्विजवरोत्तम । वर्षेवर्षे च सम्प्राप्ते स्थानकस्य च्युतिर्भवेत्

ಹೇ ದ್ವಿಜವರೋತ್ತಮ! ನನ್ನ ಸ್ವಸ್ಥಾನದಿಂದ ಭ್ರಷ್ಟನಾಗಿರುವುದರಿಂದ ನಾನು ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ವಿಣ್ಣನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ವರ್ಷೇವರ್ಷ ಬಂದಂತೆ ನನ್ನ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಇನ್ನಷ್ಟು ಚ್ಯುತಿ ಸಂಭವಿಸುವಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ.

Verse 62

पुनर्भूमौ शयिष्यामि यावन्मासचतुष्टयम् । निष्कलत्रो भयोद्विग्नो ब्रह्मचर्यपरायणः

ನಾನು ಮತ್ತೆ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಶಯನಿಸುವೆನು—ಪತ್ನಿಯಿಲ್ಲದೆ, ಭಯದಿಂದ ಉದ್ವಿಗ್ನನಾಗಿ, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯದಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣನಾಗಿ.

Verse 63

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा भयार्तस्य बृहस्पतिः । प्रोवाच सुचिरं ध्यात्वा ततो देवं शतक्रतुम्

ಭಯದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದ ಅವನ ಆ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಬಹುಕಾಲ ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಚಿಂತಿಸಿದನು; ನಂತರ ದೇವ ಶತಕ್ರತು (ಇಂದ್ರ)ನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು.

Verse 64

अशून्यशयनंनाम व्रतमस्ति महत्तपः । विष्णोराराधनार्थाय तत्कुरुष्व समा हितः

‘ಅಶೂನ್ಯಶಯನ’ ಎಂಬ ವ್ರತವಿದೆ; ಅದು ಮಹತ್ತಪಸ್ಸು. ವಿಷ್ಣುವಿನ ಆರಾಧನೆಗಾಗಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಮಾಧಾನಗೊಳಿಸಿ ಅದನ್ನು ಆಚರಿಸು.

Verse 65

देवो यत्रास्ति विष्णुः स क्षीराब्धौ मधुसूदनः । जलशायी जगद्योनिः स दास्यति हितं च ते

ಯಲ್ಲಿ ದೇವ ವಿಷ್ಣು ಇದ್ದಾನೋ—ಕ್ಷೀರಾಬ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಧುಸೂದನ—ಜಲಶಯನ, ಜಗದ್ಯೋನಿ; ಅವನೇ ನಿನಗೆ ಹಿತಕರವಾದುದನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುವನು.

Verse 66

यथा न शून्यं शयनं गृह भंगः प्रजायते । सर्वशत्रुविनाशश्च तत्प्रसादेन वासव

ಶಯನವು ಶೂನ್ಯವಾಗದಂತೆ, ಗೃಹಭಂಗವು ಉಂಟಾಗದಂತೆ; ಅವನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ, ಹೇ ವಾಸವ, ಸರ್ವಶತ್ರುಗಳ ವಿನಾಶವೂ ಸಂಭವಿಸುವುದು।

Verse 67

सूत उवाच । तस्मिन्व्रते ततश्चीर्णे ह्यशून्यशयनात्मके । तुतोष भगवान्विष्णुस्ततः प्रोवाच देवपम्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—‘ಅಶೂನ್ಯಶಯನ’ವೆಂಬ ಆ ವ್ರತವನ್ನು ವಿಧಿವಿಧಾನದಿಂದ ಆಚರಿಸಿದಾಗ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣು ಸಂತುಷ್ಟನಾದನು; ನಂತರ ದೇವಪತಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದನು।

Verse 68

शक्र तुष्टोऽस्मि भद्रं ते वरं वरय सुव्रत । व्रतेनानेन चीर्णेन चातुर्मास्योद्भवेन च । तस्मात्प्रार्थय देवेन्द्र नित्यं यन्मनसि स्थितम्

ಹೇ ಶಕ್ರ, ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ—ನಾನು ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಹೇ ಸುವ್ರತ, ವರವನ್ನು ಬೇಡು. ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಈ ವ್ರತವನ್ನು ನೀನು ಆಚರಿಸಿದ್ದರಿಂದ; ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ದೇವೇಂದ್ರ, ನಿತ್ಯ ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವುದನ್ನೇ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸು।

Verse 69

इन्द्र उवाच । कृष्ण जानासि त्वं चापि यश्च मेऽत्र पराभवः । क्रियते दानवेन्द्रेण वृकेण सुदुरात्मना

ಇಂದ್ರನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಕೃಷ್ಣ, ಇಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಸಂಭವಿಸುವ ಪರಾಭವ ಮತ್ತು ಅಪಮಾನವನ್ನು ನೀನೂ ತಿಳಿದಿರುವೆ; ಅದನ್ನು ದಾನವರಾಜ ದುರುಾತ್ಮ ವೃಕನು ಮಾಡಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 70

ममाष्टमासिकं राज्यं त्रैलोक्येऽपि व्यवस्थितम् । शेषांश्च चतुरो मासान्वर्षेवर्षे समेति सः

ತ್ರೈಲೋಕ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ನನ್ನ ರಾಜ್ಯವು ಕೇವಲ ಎಂಟು ತಿಂಗಳು ಮಾತ್ರ ಇರುತ್ತದೆ; ಉಳಿದ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳಿಗಾಗಿ ಅವನು ವರ್ಷೇವರ್ಷೆ ಮತ್ತೆ ಬರುತ್ತಾನೆ।

Verse 71

एवं ज्ञात्वा सुरश्रेष्ठ दयां कृत्वा ममोपरि । तथा कुरु यथा राज्यं मम स्यात्सार्वकालिकम्

ಹೇ ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಇದನ್ನು ತಿಳಿದು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಕರುಣೆ ತೋರಿಸಿ, ನನ್ನ ರಾಜ್ಯವು ಸರ್ವಕಾಲವೂ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವಂತೆ ಮಾಡು।

Verse 72

विष्णुरुवाच । अजरश्चामरश्चापि स कृतः पद्मयोनिना । तत्कथं जीवमानेन तेन राज्यं भवेत्तव

ವಿಷ್ಣು ಹೇಳಿದರು—ಪದ್ಮಯೋನಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಅವನನ್ನು ಅಜರನೂ ಅಮರನೂ ಆಗಿ ಮಾಡಿದನು; ಅವನು ಜೀವಂತಿರುವಾಗ ನಿನಗೆ ರಾಜ್ಯ ಹೇಗೆ ಸಿಗುವುದು?

Verse 73

परं तथापि देवेन्द्र करिष्यामि हितं तव

ಆದರೂ, ಹೇ ದೇವೇಂದ್ರನೇ, ನಿನ್ನ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಮಾಡಬೇಕಾದುದನ್ನು ಮಾಡುವೆನು।

Verse 74

क्षीरार्णवं परित्यज्य हाटकेश्वरसंज्ञिते । क्षेत्रे गत्वा समं लक्ष्म्या तस्योपरि ततः परम्

ಕ್ಷೀರಸಾಗರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯೊಡನೆ ಹಾಟಕೇಶ್ವರವೆಂಬ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಗು; ನಂತರ ಅಲ್ಲಿ ಆ ಸ್ಥಳದ ಮೇಲೆ ಮುಂದಿನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡು।

Verse 76

तस्मात्स्थानात्सहस्राक्ष मद्भारेण प्रपीडितः । वर्षेवर्षे सदा कार्यं मया तत्सुहितं तव

ಹೇ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷನೇ! ಆ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಅವನು ನನ್ನ ಭಾರದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗುವನು; ವರ್ಷೇವರ್ಷೆ ನಾನು ಸದಾ ನಿನ್ನ ಮಹಾಹಿತವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವೆನು।

Verse 77

तस्माद्गच्छाधुना स्वर्गे कुरु राज्यमकंटकम् । प्रावृट् काले तु संप्राप्ते न भीः कार्या तदुद्भवा

ಆದ್ದರಿಂದ ಈಗ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಅಡಚಣೆರಹಿತವಾಗಿ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳು. ಮಳೆಗಾಲ ಬಂದಾಗ, ಅದರಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುವ ಶತ್ರುವಿನ ಭಯವನ್ನು ಮಾಡಬೇಡ.

Verse 78

यो मां तत्र शयानं तु व्रतेनानेन देवप । पूजयिष्यति सद्भक्त्या तस्य दास्यामि वांछितम्

ಹೇ ದೇವಾಧಿಪತೇ! ಅಲ್ಲಿ ಶಯನಸ್ಥನಾದ ನನ್ನನ್ನು ಈ ವ್ರತದಿಂದ ಸತ್ಪಕ್ತಿಯಿಂದ ಯಾರು ಪೂಜಿಸುವರೋ, ಅವರಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ವರವನ್ನು ನಾನು ನೀಡುವೆನು.

Verse 79

सूत उवाच । एवमुक्त्वा हृषीकेशो विससर्ज शतक्रतुम् । निःशेषभयनिर्मुक्तं स्वराज्यपरिवृद्धये

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಹೃಷೀಕೇಶನು ಶತಕ್ರತು (ಇಂದ್ರ)ನನ್ನು ವಿದಾಯಗೊಳಿಸಿದನು. ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ಭಯಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ತನ್ನ ರಾಜ್ಯವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಹೊರಟನು.

Verse 80

आषाढस्य सिते पक्ष एकादश्या दिने सदा । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे तत्रागत्य स्वयं विभुः

ಆಷಾಢ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಏಕಾದಶಿ ದಿನದಲ್ಲಿ ಸದಾ, ಸ್ವಯಂ ವಿಭು ಹಾಟಕೇಶ್ವರ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 81

वृकोपरि ततश्चक्रे शयनं यत्नमास्थितः । तेनाक्रांतस्ततः सोऽपि शक्नोति चलितुं न हि

ನಂತರ ಆತನು ಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವೃಕದ ಮೇಲೆ ಶಯನಮಾಡಿದನು. ಅವನ ಭಾರದಿಂದ ಒತ್ತಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ವೃಕವೂ ಅಲ್ಪವೂ ಚಲಿಸಲಾರದೆ ಹೋಯಿತು.

Verse 82

मृतप्रायस्ततो नित्यं तद्भारेण प्रपीडितः । कार्तिकस्य सिते पक्ष एकादश्या दिने स्थिते

ನಂತರ ಆ ಭಾರದಿಂದ ನಿತ್ಯವೂ ನಲುಗಿ, ಅವನು ಮೃತಪ್ರಾಯನಂತೆ ಇದ್ದನು—ಕಾರ್ತಿಕ ಶುದ್ಧಪಕ್ಷದ ಏಕಾದಶಿಯ ದಿನ ಬರುವವರೆಗೆ।

Verse 83

उत्थानं कुरुते विष्णुः क्षीरोदं प्रति गच्छति ा । सोऽपि सांकृतिशापेन वृकः पंगुत्वमाप्नुयात्

ವಿಷ್ಣು (ಯೋಗನಿದ್ರೆಯಿಂದ) ಉತ್ತಾನಗೊಂಡು ಕ್ಷೀರೋದಸಾಗರದ ಕಡೆಗೆ ತೆರಳುತ್ತಾನೆ; ವೃಕನೂ ಸಾಂಕೃತಿಯ ಶಾಪದಿಂದ ಲಂಗತನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 84

एवं च चतुरो मासान्न त्यजेच्छयनं हरिः । भयात्तस्यासुरेंद्रस्य दानवस्य दुरात्मनः

ಹೀಗೆ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳು ಹರಿ ಶಯನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಲಿಲ್ಲ—ಆ ದುಷ್ಟ ದಾನವ, ಅಸುರೇಂದ್ರನ ಭಯದಿಂದ।

Verse 85

तत्र मर्त्यैः क्रिया सर्वाः क्रियते न मखोद्भवाः । यस्मात्स यज्ञपुरुषो न सुप्तो भागमश्नुते

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರು ನಿತ್ಯ-ನೈಮಿತ್ತಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಮಾಡಬಹುದು; ಆದರೆ ಮಖೋದ್ಭವ ಮಹಾಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಯಜ್ಞಪುರುಷನಾದ ಭಗವಾನ್ ನಿದ್ರಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಭಾಗವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 86

तथा यज्ञाश्च ये सर्वे क्त्वयादानादि काः शुभाः । ते सर्वे न क्रियंते च चूडाकरणपूर्वकाः

ಹಾಗೆಯೇ ದಾನಾದಿಗಳೊಡನೆ ಇರುವ ಎಲ್ಲಾ ಶುಭ ಯಜ್ಞಕರ್ಮಗಳು ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ; ಚೂಡಾಕರಣದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳೂ ಆಚರಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 87

मुक्त्वान्नप्राशनंनाम सीमंतोन्नयनं तथा । तस्मात्सुप्ते जगन्नाथे ताः सर्वाः स्युर्वृथा द्विजाः

ಅನ್ನಪ್ರಾಶನ ಮತ್ತು ಸೀಮಂತೋನ್ನಯನವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಜಗನ್ನಾಥನು ಶಯನದಲ್ಲಿರುವಾಗ, ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ, ಆ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಸ್ಕಾರಕರ್ಮಗಳು ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತವೆ।

Verse 88

व्रतं वा नियमं वाथ तस्मिन्यः कुरुते नरः । प्रसुप्ते देवदेवेशे तत्सर्वं निष्फलं भवेत्

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯಾವ ನರನು ವ್ರತವೋ ನಿಯಮವೋ ಆಚರಿಸಿದರೂ, ದೇವದೇವೇಶ್ವರನು ಪ್ರಸೂಪ್ತನಾಗಿರುವಾಗ, ಅದು ಎಲ್ಲವೂ ನಿಷ್ಫಲವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 89

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन संप्रसुप्ते जनार्दने । व्रतस्थैर्मानवैर्भाव्यं तस्य देवस्य तुष्टये

ಆದ್ದರಿಂದ ಜನಾರ್ದನನು ಪ್ರಸೂಪ್ತನಾಗಿರುವಾಗ, ವ್ರತಸ್ಥರಾದ ಮಾನವರು ಆ ದೇವನ ತೃಪ್ತಿಗಾಗಿ ಸರ್ವಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು।

Verse 90

एकादश्यां दिने प्राप्ते शयने बोधने हरेः । यत्किंचित्क्रियते कर्म श्रेष्ठं तच्चाक्षयं भवेत्

ಏಕಾದಶಿಯ ದಿನ ಬಂದಾಗ—ಹರಿಯ ಶಯನ ಮತ್ತು ಬೋಧನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ—ಯಾವ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಿದರೂ ಅದು ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಫಲ ಅಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 91

किंवात्र बहुनोक्तेन क्रियते यद्व्रतं नरैः । तेन तुष्टिं परां याति दैत्योपरि स्थितो हरिः

ಇಲ್ಲಿ ಇನ್ನೇನು ಹೇಳಬೇಕು? ಮಾನವರು ಯಾವ ವ್ರತವನ್ನೇ ಮಾಡಿದರೂ, ಅದರಿಂದ ದೈತ್ಯರ ಮೇಲಿರುವ ಹರಿ ಪರಮ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ।

Verse 92

एवं स भगवान्प्राह सुप्तस्तत्र जनार्दनः । किं वा तस्य ज्वरो जातो महती वेदनापि च

ಹೀಗೆ ಅಲ್ಲಿ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ಭಗವಾನ್ ಜನಾರ್ದನನು ಹೇಳಿದನು— “ಅವನಿಗೆ ಜ್ವರ ಬಂದಿತೇ? ಮಹಾ ವೇದನೆಯೂ ಉಂಟಾಯಿತೇ?”

Verse 93

तस्मिन्नहनि पापात्मा योन्नमश्नाति मानवः । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन संप्राप्ते हरिवासरे

ಆ ದಿನ ಅನ್ನವನ್ನು ತಿನ್ನುವ ಮನುಷ್ಯನು ಪಾಪಾತ್ಮನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹರಿಯ ಪವಿತ್ರ ದಿನ ಬಂದಾಗ ಸರ್ವಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ನಿಯಮ-ಸಂಯಮದಿಂದ ವ್ರತವನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು.

Verse 94

अन्यस्मिन्नपि भोक्तव्यं न नरेण विजानता । किं पुनः शयनं यत्र कुरुते यत्र बोधनम्

ವಿವೇಕಿಯು ಇತರ ಪವಿತ್ರ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಭೋಜನ ಮಾಡಬಾರದು; ಇನ್ನೂ ಅವರು ಶಯನ ಮಾಡುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೂ, ಅವರನ್ನು ಬೋಧಿಸಿ (ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಿ) ಎಬ್ಬಿಸುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೂ ಎಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಿಯಮ ಪಾಲಿಸಬೇಕು!

Verse 95

सूत उवाच । एतद्वः सर्वमाख्यातं यत्पृष्टोऽस्मि द्विजो त्तमाः । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे यस्माच्छेते जनार्दनः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು— ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ! ನೀವು ಕೇಳಿದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾನು ವಿವರಿಸಿದೆ— ಹಾಟಕೇಶ್ವರ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಕುರಿತು; ಏಕೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಜನಾರ್ದನನು ಪವಿತ್ರ ಶಯನದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾನೆ.

Verse 96

क्षीराब्धिं संपरित्यज्य सदा मासचतुष्टयम् । श्रूयतां च फलं यत्स्यात्तस्मिन्नाराधिते विभो

ಕ್ಷೀರಸಾಗರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ನಾಲ್ಕು ಮಾಸಗಳು ಸದಾ (ಇಲ್ಲಿ) ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈಗ ಕೇಳಿರಿ— ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಆ ವಿಭುವನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದರೆ ದೊರೆಯುವ ಫಲವೇನು ಎಂಬುದು.

Verse 97

चतुरो वार्षिकान्मासान्यस्तं पूजयते विभुम् । व्रतस्थः स नरो याति यत्र देवः स संस्थितः

ವ್ರತಸ್ಥನಾಗಿ ವರ್ಷದ ನಾಲ್ಕು ಮಾಸಗಳು ಆ ವಿಭುವಾದ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ ನರನು, ದೇವರು ನೆಲೆಸಿರುವ ಲೋಕಕ್ಕೆಲೇ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 98

किं दानैर्बहुभिर्दत्तैः किं व्रतैः किमुपोषितैः । तत्र यः पुंडरीकाक्षं सुप्तं पूजयति ध्रुवम्

ಬಹು ದಾನಗಳಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ, ವ್ರತಗಳಿಂದ ಏನು, ಉಪವಾಸಗಳಿಂದ ಏನು? ಆ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಶಯನಸ್ಥ ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷನನ್ನು ಧ್ರುವವಾಗಿ ಪೂಜಿಸುವವನ ಪುಣ್ಯ ನಿಶ್ಚಿತ।

Verse 231

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये जलशाय्युपाख्यान एकादशीव्रतमाहात्म्यवर्णनंनामैकत्रिंशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯ ಷಷ್ಠ ನಾಗರಖಂಡದಲ್ಲಿ, ಹಾಟಕೇಶ್ವರಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದ ಜಲಶಾಯೀ ಉಪಾಖ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ‘ಏಕಾದಶೀವ್ರತಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವರ್ಣನ’ ಎಂಬ 231ನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।

Verse 785

करिष्यामि त्वहं शक्र शयनं यत्नमास्थितः । यावच्च चतुरो मासान्यथा स न चलिष्यति

ಓ ಶಕ್ರಾ! ನಾನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಯತ್ನದಿಂದ ಪ್ರಭುವಿನ ಶಯನವನ್ನು ಹೀಗೇ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ; ನಾಲ್ಕು ಮಾಸಗಳವರೆಗೆ ಅವನು ಚಲಿಸದಂತೆ, ಅಲುಗದಂತೆ।