Adhyaya 66

Verse 1

सूत उवाच । ततस्त्रयोदशे वर्षे व्यतीते समये तदा । उपप्लवे संगतेषु सर्वराजसु पांडवाः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಹದಿಮೂರನೇ ವರ್ಷ ಕಳೆದಾಗ ಮತ್ತು ನಿಗದಿತ ಸಮಯ ಬಂದಾಗ, ಉಪಪ್ಲವದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜರು ಸೇರಿದ್ದಾಗ ಪಾಂಡವರು ಅಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು.

Verse 2

योद्धुमागत्य संतस्थुः कुरुक्षेत्रं महारथाः । कौरवाश्चापि संतस्धुर्दुर्योधनपुरोगमाः

ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಬಂದ ಮಹಾರಥಿಗಳು ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಂದು ನಿಂತರು. ದುರ್ಯೋಧನನ ಮುನ್ನಡೆದಲ್ಲಿ ಕೌರವರೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾದರು.

Verse 3

ततो भीष्मेण प्रोक्तां च नरैः श्रुत्वा युधिष्ठिरः । रथातिरथसंख्यां तु राज्ञां मध्ये वचोऽब्रवीत्

ಆಮೇಲೆ ಜನರಿಂದ ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದ ರಥ-ಅತಿರಥರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ರಾಜರ ಮಧ್ಯೆ ಒಂದು ಮಾತು ಹೇಳಿದರು.

Verse 4

भीष्मेण विहिता कृष्ण रथातिरथवर्णना । ततो दुर्योधनोऽपृच्छदिदं स्वीयान्महारथान्

ಓ ಕೃಷ್ಣಾ! ಭೀಷ್ಮನು ರಥ-ಅತಿರಥರ ವರ್ಣನೆಯನ್ನು ಹೀಗೆ ವಿಧಿಸಿದನು. ನಂತರ ದುರ್ಯೋಧನನು ತನ್ನ ಮಹಾರಥಿಗಳನ್ನು ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿದನು.

Verse 5

ससैन्यान्पांडवानेतान्हन्यात्कालेन केन कः । मासेन तु प्रतिज्ञातं भीष्मेण च कृपेण च

‘ಈ ಪಾಂಡವರನ್ನು ಅವರ ಸೇನೆಯೊಡನೆ ಯಾರು, ಎಷ್ಟು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಂಹರಿಸಬಲ್ಲರು?’ ಏಕೆಂದರೆ ಭೀಷ್ಮನೂ ಕೃಪನೂ ‘ಒಂದು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ’ ಎಂದು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದ್ದರು.

Verse 6

पक्षं द्रोणेन चाह्नां च दशभिर्द्रौणिना रणे । षड्भिः कर्णेन च तथा सदा ममभयंकृता

‘ದ್ರೋಣನು—ಪಕ್ಷಕಾಲದಲ್ಲಿ; ದ್ರೌಣಿ (ಅಶ್ವತ್ಥಾಮ)—ರಣದಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ; ಹಾಗೆಯೇ ಕರ್ಣನು—ಆರು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ.’ ಹೀಗೆ ಅವರು ಸದಾ ನನಗೆ ಭಯಕಾರಣರಾದರು.

Verse 7

तदहं स्वांश्च पृच्छामि केन कालेन हंति कः । एतच्छ्रुत्वा वचो राज्ञः फाल्गुनो वाक्यमब्रवीत्

ಆದುದರಿಂದ ನಾನು ನನ್ನವರನ್ನೇ ಕೇಳುತ್ತೇನೆ—ಯಾರು, ಯಾವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಅವರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವರು? ರಾಜನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಫಾಲ್ಗುಣ (ಅರ್ಜುನ) ಪ್ರತಿಯುತ್ತರ ನೀಡಿದನು।

Verse 8

अयुक्तमेतद्भीष्माद्यैः प्रतिज्ञातं युधिष्ठिर । ततो जये च विजये निश्चयो हि मृषैव तत्

ಓ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಭೀಷ್ಮಾದಿಗಳು ಮಾಡಿದ ಈ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಯುಕ್ತವಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಜಯ-ವಿಜಯಗಳ ಕುರಿತು ಇರುವ ನಿಶ್ಚಯವು ನಿಜಕ್ಕೂ ಮಿಥ್ಯೆಯೇ.

Verse 9

तवापि ये संति नृपाः सन्नद्धा रणसंस्थिताः । पश्यैतान्पुरुषव्याघ्रान्कालकल्पान्दुरासदान्

ನಿನ್ನ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿಯೂ ಕವಚಧಾರಿಗಳಾಗಿ ರಣಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಿ ನಿಂತಿರುವ ರಾಜರು ಇದ್ದಾರೆ. ಈ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರರನ್ನು ನೋಡು—ಕಾಲದಂತೆ ಭಯಂಕರರು, ಎದುರಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯರು.

Verse 10

द्रुपदं च विराटं च धृष्टकेतुं च कैकयम् । सहदेवं सात्यकिं च चेकितानं च दुर्जयम्

ನಾನು ದ್ರುಪದನನ್ನೂ ವಿರಾಟನನ್ನೂ, ಧೃಷ್ಟಕೇತುವನ್ನೂ ಕೈಕಯರಾಜನನ್ನೂ, ಸಹದೇವನನ್ನೂ ಸಾತ್ಯಕಿಯನ್ನೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಚೇಕಿತಾನನನ್ನೂ ದುರ್ಜಯನನ್ನೂ ಕಾಣುತ್ತೇನೆ.

Verse 11

धृष्टद्युम्नं सपुत्रं च महावीर्यं घटोत्कचम् । भीमादींश्च महेष्वासान्केशवं चापराजितम्

ನಾನು ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನನ್ನು ಅವನ ಪುತ್ರನೊಡನೆ, ಮಹಾವೀರ್ಯನಾದ ಘಟೋತ್ಕಚನನ್ನು, ಭೀಮಾದಿ ಮಹಾಧನುರ್ಧರರನ್ನು, ಹಾಗೆಯೇ ಅಪರಾಜಿತನಾದ ಕೇಶವನನ್ನೂ ಕಾಣುತ್ತೇನೆ.

Verse 12

मन्येहमेकस्त्वेतेषां हन्यात्कौरववाहिनीम् । सन्नद्धाः प्रतिदृश्यंते भीष्माद्या बहवो रथाः

ನನಗೆ ತೋರುತ್ತದೆ—ಇವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೇ ಆದರೂ ಕೌರವ-ವಾಹಿನಿಯನ್ನು ಸಂಹರಿಸಬಲ್ಲನು. ಆದರೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸನ್ನದ್ಧರಾದ ಅನೇಕ ರಥಗಳು ಕಾಣುತ್ತಿವೆ—ಭೀಷ್ಮಾದಿಗಳು.

Verse 13

तेभ्यो भयं न कार्यं ते फल्गवोऽमी मृगा इव

ಅವರಿಂದ ಭಯಪಡಬೇಡ; ಹೇ ಫಲ್ಗವ, ಇವರು ಜಿಂಕೆಗಳಂತೆ ಇದ್ದಾರೆ.

Verse 14

अस्माकं धनुषां घोषैरिदानीमेव भारत । कौरवा विद्रविष्यंति सिंहत्रस्ता मृगा इव

ಓ ಭಾರತ, ನಮ್ಮ ಧನುಷ್ಯಗಳ ಘೋಷದಿಂದ—ಈಗಲೇ—ಕೌರವರು ಸಿಂಹಭೀತ ಮೃಗಗಳಂತೆ ಚದುರಿ ಓಡಿಹೋಗುವರು.

Verse 15

वृद्धाद्भीष्माद्द्विजाद्वृद्धाद्द्रोणादपि कृपादपि । बालिशात्किं भयं द्रौणेः सूतपुत्राच्च दुर्मतेः

ವೃದ್ಧ ಭೀಷ್ಮನಿಂದ, ವೃದ್ಧ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ದ್ರೋಣನಿಂದ, ಅಥವಾ ಕೃಪನಿಂದ ಏನು ಭಯ? ಹಾಗೆಯೇ ದ್ರೋಣಪುತ್ರನಾದ ಆ ಮೂಢನಿಂದಲೂ, ದುರ್ಮತಿಯ ಸೂತಪುತ್ರನಿಂದಲೂ ಏನು ಭೀತಿ?

Verse 16

अथवा चित्तनिर्वृत्यै ज्ञातुमिच्छसि भारत । शत्रूणां प्रत्यनीकेषु संधावच्छृणु मे वचः

ಅಥವಾ, ಓ ಭಾರತ, ಮನಸ್ಸಿನ ನಿವೃತ್ತಿಗಾಗಿ ತಿಳಿಯಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದರೆ—ಶತ್ರುಗಳ ವ್ಯೂಹಗಳೊಳಗೆ ವೇಗವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತಾ ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳು.

Verse 17

एकोऽहमेव संग्रामे सर्वे तिष्ठंतु ते रथाः । एकाह्ना क्षपये सर्वान्कौरवान्सैन्यसंयुतान्

ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಾನೊಬ್ಬನೇ ಹೋರಾಡುತ್ತೇನೆ; ನಿಮ್ಮ ರಥಗಳೆಲ್ಲವೂ ಹಿಂದಿರಲಿ. ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಸೈನ್ಯಸಹಿತ ಕೌರವರನ್ನು ನಾನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತೇನೆ.

Verse 18

इत्यर्जुनवचः श्रुत्वा स्मयन्दामोदरोऽब्रवीत् । एवमेतद्यथा प्राह फाल्गुनोऽयं मृषा न तत्

ಅರ್ಜುನನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ದಾಮೋದರನು ನಗುತ್ತಾ ಹೇಳಿದನು: 'ಫಲ್ಗುಣನು ಹೇಳಿದಂತೆ ಇದು ಸತ್ಯವೇ, ಅದು ಸುಳ್ಳಲ್ಲ.'

Verse 19

ततश्च शंखान्भेरीश्च शतशश्चैव पुष्करान् । निवार्य राजमध्यस्थो बर्बरीको वचोऽब्रवीत्

ಅನಂತರ ಶಂಖ, ಭೇರಿ ಮತ್ತು ನೂರಾರು ನಗಾರಿಗಳನ್ನು ತಡೆದು, ರಾಜರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಬರ್ಬರೀಕನು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಡಿದನು.

Verse 20

येन तप्तं गुप्तक्षेत्रे येन देव्यः सुतोषिताः । यस्यातुलं बाहुबलं तेन चोक्तं निशम्यताम्

ಗುಪ್ತಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದ, ದೇವಿಯರನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದ ಮತ್ತು ಸಾಟಿಯಿಲ್ಲದ ತೋಳ್ಬಲವುಳ್ಳ ಆತನು ಹೇಳುವುದನ್ನು ಕೇಳಿರಿ.

Verse 21

यद्ब्रवीमि वचः सत्यं शृणुध्वं तन्नराधिपाः । आत्मनो वीर्यसदृशं केवलं न तु दर्पतः

ಎಲೈ ರಾಜರೇ! ನಾನು ಹೇಳುವ ಮಾತು ಸತ್ಯ, ಅದನ್ನು ಕೇಳಿರಿ. ಇದು ನನ್ನ ಪರಾಕ್ರಮಕ್ಕೆ ತಕ್ಕುದಾಗಿದೆಯೇ ಹೊರತು ಅಹಂಕಾರದಿಂದಲ್ಲ.

Verse 22

यदार्येण प्रतिज्ञातमर्जुनेन महात्मना । न मर्षयामि तद्वाक्यं कालक्षेपो महानयम्

ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಆರ್ಯ ಅರ್ಜುನನು ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಜ್ಞಾವಾಕ್ಯವನ್ನು ನಾನು ಸಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಇದು ಮಹಾ ಕಾಲಕ್ಷಯ.

Verse 23

सर्वे भवंतस्तिष्ठंतु सार्जुनाः सहकेशवाः । एको मुहूर्ताद्भीष्मादीन्सर्वान्नेष्ये यमक्षयम्

ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ಅರ್ಜುನನೂ ಕೇಶವನೂ ಜೊತೆ ಇಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿರಿ; ನಾನು ಒಬ್ಬನೇ ಒಂದು ಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲೇ ಭೀಷ್ಮಾದಿ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಯಮಧಾಮಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುವೆನು.

Verse 24

मयि तिष्ठति केनापि शस्त्रग्राह्यं न क्षत्रियैः । स्वधर्मशपथो वोऽस्तु मृते ग्राह्यं ततो मयि

ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವವರೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಕ್ಷತ್ರಿಯನು ಶಸ್ತ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿಯಬಾರದು. ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಧರ್ಮಶಪಥ ಇದೇ—ನನ್ನ ಮರಣಾನಂತರ ಮಾತ್ರ ನನ್ನ ವಿರುದ್ಧ ಶಸ್ತ್ರಗ್ರಹಣ ಮಾಡಿರಿ.

Verse 25

पश्यध्वं मे बलं बाह्वोर्देव्याराधनसंभवम् । माहात्म्यं गुप्तक्षेत्रस्य तथा भक्तिं च पांडुषु

ದೇವಿಯ ಆರಾಧನೆಯಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ನನ್ನ ಭುಜಬಲವನ್ನು ನೋಡಿ; ಗುಪ್ತಕ್ಷೇತ್ರದ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನೂ, ಪಾಂಡುಪುತ್ರರ ಮೇಲಿನ ನನ್ನ ಭಕ್ತಿಯನ್ನೂ ನೋಡಿ.

Verse 26

पश्यध्वं मे धनुर्घोरं तूणीरावक्षयौ तथा । खड्गं च देव्या यद्दत्तं ततो वच्मि वचस्त्विदम्

ನನ್ನ ಈ ಭಯಂಕರ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ನೋಡಿ, ಈ ಅಕ್ಷಯ ತೂಣೀರಗಳನ್ನೂ; ದೇವಿಯೇ ನೀಡಿದ ಈ ಖಡ್ಗವನ್ನೂ ನೋಡಿ—ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

Verse 27

इति तस्य वचः श्रुत्वा क्षत्रिया विस्मयं ययुः । अर्जुनश्च कटाक्षेपे लज्जितः कृष्णमैक्षत

ಅವನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ವಿಸ್ಮಯಗೊಂಡರು. ಮತ್ತು ಕಟಾಕ್ಷಗಳಿಂದ ಲಜ್ಜಿತನಾದ ಅರ್ಜುನನು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಕಡೆ ನೋಡಿದನು.

Verse 28

तमाह ललितं कृष्णः फाल्गुनं परमं वचः । आत्मौपयिकमेवेदं भैमि पुत्रोऽभ्यभाषत

ಆಗ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಫಾಲ್ಗುಣ (ಅರ್ಜುನ)ನಿಗೆ ಮೃದುವಾಗಿ ಪರಮವಾದ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು. ಭೈಮೀಪುತ್ರನು ಹೇಳಿದನು—“ಈ ಮಾತು ಅವನ ಸ್ವಪ್ರಯೋಜನಕ್ಕೇ.”

Verse 29

नवकोटियुतोऽनेन पलाशी निहतः पुरा । क्षणादेव च पाताले श्रूयते महदद्भुतम्

ಹಿಂದೆ ಇವನು ಒಂಬತ್ತು ಕೋಟಿಗಳೊಡನೆ ಇದ್ದ ಪಲಾಶಿಯನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು; ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲೇ ಅವನನ್ನು ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಿದನು—ಇದು ಮಹದದ್ಭುತವೆಂದು ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ.

Verse 30

पुनः प्रक्ष्यामदे त्वेनं क्वेनोपायेन कौरवान् । मुहूर्ताद्धंसि ब्रूहीति पृच्छयतां चाह तं जयः

ಮತ್ತೆ ಅವರು ಅವನನ್ನು ಕೇಳಿದರು—“ಯಾವ ಉಪಾಯದಿಂದ ನೀನು ಮುಹೂರ್ತಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೌರವರನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವೆ? ಹೇಳು!”—ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತಿರಲು ಜಯನು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.

Verse 31

ततः स्मरन्यादवेंद्रो भैमिपुत्रमभाषत

ಆಗ ಯಾದವೇಂದ್ರ (ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ) ಸ್ಮರಿಸಿ ಭೀಮಪುತ್ರನಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದನು.

Verse 32

भीप्मद्रोणकृपद्रौणिकर्णदुर्योधनादिभिः । गुप्तां त्र्यंबकदुर्जेयां सेनां हंसि कथं क्षणात्

ಭೀಷ್ಮ, ದ್ರೋಣ, ಕೃಪ, ದ್ರೌಣಿ, ಕರ್ಣ, ದುರ್ಯೋಧನಾದಿಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿತ—ತ್ರ್ಯಂಬಕ (ಶಿವ)ನಿಗೂ ದುರ್ಜೇಯವೆಂದು ಖ್ಯಾತವಾದ ಆ ಸೇನೆಯನ್ನು ನೀನು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಸಂಹರಿಸುವೆ?

Verse 33

अयं महान्विस्मयस्ते वचसो भैमिनंदन । संभूतः सर्वराज्ञां च फाल्गुनस्य च धीमतः

ಓ ಭೈಮಿನಂದನ! ನಿನ್ನ ವಚನಗಳಿಂದ ಮಹಾ ವಿಸ್ಮಯ ಉಂಟಾಗಿದೆ—ಎಲ್ಲ ರಾಜರಲ್ಲಿಯೂ, ಧೀಮಂತ ಫಾಲ್ಗುನ (ಅರ್ಜುನ)ನಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ।

Verse 34

तद्ब्रूहि केनोपायेन मुहूर्ताद्धंसि कौरवान् । उपायवीर्यं ते ज्ञात्वा मंस्यामो वयमप्युत

ಆದುದರಿಂದ ಹೇಳು—ಯಾವ ಉಪಾಯದಿಂದ ನೀನು ಒಂದು ಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲೇ ಕೌರವರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವೆ? ನಿನ್ನ ಉಪಾಯದ ವೀರ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿದು ನಾವು ಕೂಡ ನಿರ್ಣಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವೆವು।

Verse 35

सूत उवाच । इत्युक्तो वासुदेवेन सर्वभूतेश्वरेण च । सिंहवक्षाः पर्वताभो नानाभूषणभूषितः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಸರ್ವಭೂತೇಶ್ವರನಾದ ವಾಸುದೇವನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ಅವನು—ಸಿಂಹವಕ್ಷ, ಪರ್ವತಸಮಾನ ದೇಹಧಾರಿ, ನಾನಾ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತ—(ಮುಂದೆ ಬಂದು) ನಿಂತನು।

Verse 36

घटास्यो घटहासश्च ऊर्ध्वकेशोऽतिदीप्ति मान् । विद्युदक्षो वायुजवो यश्चेच्छेन्नाशयेज्जगत्

ಘಟದಂತ ಮುಖ, ಘಟದಂತ ನಗು; ಮೇಲೇಳಿದ ಕೂದಲು, ಅತಿದೀಪ್ತಿಮಾನ; ಮಿಂಚಿನಂತ ಕಣ್ಣುಗಳು, ಗಾಳಿಯ ವೇಗದವನು—ಇಚ್ಛಿಸಿದರೆ ಜಗತ್ತನ್ನೇ ನಾಶಮಾಡಬಲ್ಲವನು।

Verse 37

देवीदत्तातुलबलो बर्बरीकोऽभ्यभाषत । यदि वो मानसं वीरा उपायस्य प्रदर्शने

ದೇವೀದತ್ತ ಅತುಲಬಲವಂತನಾದ ಬರ್ಬರೀಕನು ಹೇಳಿದನು— “ಹೇ ವೀರರೇ, ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ಉಪಾಯದರ್ಶನಕ್ಕೆ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದ್ದರೆ…”

Verse 38

तदहं दर्शयाम्येष पश्यध्वं सहकेशवाः । इत्युक्त्वा धनुरारोप्य संदधे विशिखं त्वरन् । निःशल्यं चापि संपूर्णं सिंदूराभेण भस्मना

“ಆಗ ನಾನು ತೋರಿಸುತ್ತೇನೆ—ಕೇಶವನೊಡನೆ ನೋಡಿ!” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅವನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಧನುಸ್ಸಿಗೆ ಜ್ಯಾ ಏರಿಸಿ ಬಾಣವನ್ನು ಸಂಧಾನಿಸಿದನು; ಆ ಬಾಣವು ಅಡಚಣೆರಹಿತ, ಸಂಪೂರ್ಣ, ಸಿಂಧೂರವರ್ಣ ಭಸ್ಮಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿತ್ತು।

Verse 39

आकर्णमाकृप्य च तं मुमोच मुखादथोद्भूतमभूच्च भस्म

ಅವನು ಬಾಣವನ್ನು ಕಿವಿವರೆಗೆ ಎಳೆದು ಬಿಡಿದನು; ತಕ್ಷಣವೇ ಅವನ ಬಾಯಿಂದ ಭಸ್ಮವು ಉಕ್ಕಿ ಹೊರಟಿತು।

Verse 40

सेनाद्वये तच्च पपात शीघ्रं यस्यैव यत्रास्ति च मृत्युमर्म । सर्वरोमसु भीष्मस्य कंठे राधेयद्रोणयोः

ಆ ದೀಪ್ತ ಚಿಹ್ನವು ಎರಡೂ ಸೇನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬಿದ್ದಿತು—ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನಿಗೆ ಎಲ್ಲಿ ಮೃತ್ಯುಮರ್ಮವೋ ಅಲ್ಲಿ: ಭೀಷ್ಮನ ಸರ್ವರೋಮಗಳಲ್ಲಿ, ರಾಧೇಯ (ಕರ್ಣ) ಮತ್ತು ದ್ರೋಣರ ಕಂಠದಲ್ಲಿ।

Verse 41

ऊरौ दुर्योधनस्यापि शल्यस्यापि च वक्षसि । कंठे च शकुनेर्दीप्तं भगदत्तस्य चापतत्

ಆ ದೀಪ್ತ ಚಿಹ್ನವು ದುರ್ಯೋಧನನ ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ, ಶಲ್ಯನ ವಕ್ಷಸ್ಥಲದಲ್ಲಿ, ಶಕುನಿಯ ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿತು; ಹಾಗೆಯೇ ಆ ಜ್ವಲಿತ ಚಿಹ್ನವು ಭಗದತ್ತನ ಮೇಲೂ ಬಿದ್ದಿತು।

Verse 42

कृष्णस्य पादतल लके कंठे द्रुपदमत्स्ययोः । शिखंडिनस्तथा कट्यां कंठे सेनापतेस्तथा

ಕೃಷ್ಣನ ಪಾದತಳದಲ್ಲಿ ಅದು ಬಿದ್ದಿತು; ದ್ರುಪದನ ಮತ್ತು ಮತ್ಸ್ಯರಾಜನ ಕಂಠದಲ್ಲಿ. ಶಿಖಂಡಿಯ ಕಟಿಯಲ್ಲಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಸೇನಾಪತಿಯ ಕಂಠದಲ್ಲಿಯೂ ಅದು ಬಿದ್ದಿತು.

Verse 43

पपात रक्तं तद्भस्म यत्र येषां च मर्म च । केवलं चैव पांडूनां कृपद्रोण्योश्च नास्पृशत

ಯಾರ್ಯಾರ ಮರ್ಮಸ್ಥಾನ ಎಲ್ಲಿ ಇದ್ದಿತೋ ಅಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಆ ರಕ್ತವರ್ಣ ಭಸ್ಮವು ಬಿದ್ದಿತು. ಆದರೆ ಪಾಂಡವರನ್ನು ಅದು ಕಿಂಚಿತ್ತೂ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಲಿಲ್ಲ; ಕೃಪ ಮತ್ತು ದ್ರೋಣರನ್ನೂ ಅಲ್ಲ.

Verse 44

इति कृत्वा ततो भूयो बर्बरीकोऽभ्यभाषत । दृष्टं भवद्भिरेवं यन्मया मर्म निरीक्षितम्

ಹೀಗೆ ಮಾಡಿ ನಂತರ ಬರ್ಬರೀಕನು ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿದನು— “ನಾನು ಮರ್ಮಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದೇನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನೀವು ಈಗ ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಕಂಡಿದ್ದೀರಿ.”

Verse 45

अधुना पातयिष्यामि मर्मस्वेषां शिताञ्छरान् । देवीदत्तानमोघाख्यान्यैर्मरिष्यंत्यमी क्षणात्

ಈಗ ನಾನು ಇವರ ಮರ್ಮಸ್ಥಾನಗಳ ಮೇಲೆ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಬೀಳಿಸುವೆನು— ದೇವಿಯಿಂದ ದೊರೆತ, ‘ಅಮೋಘ’ವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದವು— ಇವುಗಳಿಂದ ಇವರು ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಮರಣಿಸುವರು.

Verse 46

शपथा वः स्वधर्मस्य शस्त्रं ग्राह्यं न वः क्वचित् । मुहूर्तात्पातयिष्यामि शत्रूनेताञ्छितैः शरैः

ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಧರ್ಮದ ಶಪಥ—ಎಲ್ಲಿಯೂ ಶಸ್ತ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿಯಬೇಡಿ. ಒಂದು ಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲೇ ನಾನು ಈ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಕೆಡವಿಬಿಡುವೆನು.

Verse 47

ततो विस्मितचित्तानां युधिष्ठिरपुरोगिणाम् । आसीन्निनादः सुमहान्साधुसाध्विति शंस ताम्

ಆಗ ವಿಸ್ಮಿತಚಿತ್ತರಾದ ಯುಧಿಷ್ಠಿರಾದಿಗಳ ನಡುವೆ “ಸಾಧು! ಸಾಧು!” ಎಂದು ಅವನನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸುತ್ತ ಮಹಾ ಜಯನಾದ ಉದ್ಭವಿಸಿತು।

Verse 48

वासुदेवश्च संक्रुद्धश्चक्रेण निशितेन च । एवं ब्रुवत एवास्य शिरश्छित्त्वा न्यपातयत्

ಆದರೆ ಕ್ರುದ್ಧನಾದ ವಾಸುದೇವನು ತನ್ನ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಚಕ್ರದಿಂದ—ಅವನು ಹಾಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೇ—ಅವನ ಶಿರಸ್ಸನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಕೆಳಗೆ ಬೀಳಿಸಿದನು।

Verse 49

ततः क्षणात्सर्वमासीदाविग्रं राजमं डलम् । व्यलोकयन्केशवं ते विस्मिताश्चाभवन्भृशम्

ನಂತರ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲೇ ಸಮಸ್ತ ರಾಜಸಭೆ ಕಲಹರಹಿತವಾಗಿ ನಿಶ್ಶಬ್ದವಾಯಿತು. ಕೇಶವನನ್ನು ನೋಡಿ ಅವರು ಅತ್ಯಂತ ವಿಸ್ಮಿತರಾದರು।

Verse 50

किमेतदिति प्राहुश्च बर्बरीकः कुतो हतः । पांडवाश्चापि मुमुचुरश्रूणि सहपार्थिवाः

ಅವರು, “ಇದೇನು? ಬರ್ಬರೀಕನು ಎಲ್ಲಿಂದ ಹತನಾದನು?” ಎಂದು ಕೂಗಿದರು. ಪಾಂಡವರೂ ಸಮವेत ರಾಜರೊಂದಿಗೆ ಕಣ್ಣೀರು ಸುರಿಸಿದರು।

Verse 51

हाहा पुत्रेति च गृणन्प्रस्खलंश्च पदेपदे । घटोत्कचोऽपतद्दीनः पुत्रोपरि विमूर्छितः

“ಹಾಹಾ ಪುತ್ರ!” ಎಂದು ಅಳುತ್ತಾ, ಹೆಜ್ಜೆಹೆಜ್ಜೆಗೆ ತಡಬಡಿಸುತ್ತಾ, ದೀನನಾದ ಘಟೋತ್ಕಚನು ತನ್ನ ಮಗನ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದು ಮೂರ್ಚಿತನಾದನು।

Verse 52

एतस्मिन्नंतरे देव्यश्चतुर्दश समाययुः

ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಹದಿನಾಲ್ಕು ದೇವಿಯರು ಒಂದಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸಿದರು.

Verse 53

सिद्धांबिका क्रोडमाता कपाली तारा सुवर्णा च त्रिलोकजेत्री । भाणेश्वरी चर्चिका चैकवीरा योगेश्वरी चंडिका त्रैपुरा च

ಅವರು ಸಿದ್ಧಾಂಬಿಕಾ, ಕ್ರೋಡಮಾತಾ, ಕಪಾಲೀ, ತಾರಾ, ಸುವರ್ಣಾ, ತ್ರಿಲೋಕಜೇತ್ರಿ; ಭಾಣೇಶ್ವರಿ, ಚರ್ಚಿಕಾ, ಏಕವೀರಾ, ಯೋಗೇಶ್ವರಿ, ಚಂಡಿಕಾ ಮತ್ತು ತ್ರೈಪುರಾ ಎಂಬ ದೇವಿಯರು.

Verse 54

भूतांबिका हरसिद्धिस्तथामूः संप्राप्य तस्थुर्नृपविस्मयंकराः । श्रीचंडिकाऽश्वास्य ततौ घटोत्कचं प्रोवाच वाक्यं महता स्वरेण

ಭೂತಾಂಬಿಕಾ, ಹರಸಿದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಇತರ ದೇವಿಯರು ಬಂದು ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತರು; ರಾಜರು ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡರು. ನಂತರ ಶ್ರೀಚಂಡಿಕಾಳು ಘಟೋತ್ಕಚನಿಗೆ ಧೈರ್ಯವನ್ನಿಟ್ಟು, ಮಹಾ ಸ್ವರದಲ್ಲಿ ವಚನವನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

Verse 55

शृणुध्वं पार्थिवाः सर्वे कृष्णेन विदितात्मना । हेतुना येन निहतो बर्बरीको महाबलः

ಓ ಪಾರ್ಥಿವರೇ, ಎಲ್ಲರೂ ಕೇಳಿರಿ—ಆತ್ಮಜ್ಞನಾದ ಕೃಷ್ಣನು ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ಬರ್ಬರೀಕನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು.

Verse 56

मेरुमूर्ध्नि पुरा पृथ्वी समवेतान्दिवौकसः । भाराक्रांता जगादैतान्भारोऽप ह्रियतां हि मे

ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮೇರುವಿನ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ, ಭಾರದಿಂದ ನಲುಗಿದ ಭೂಮಿಯು ಸೇರಿದ್ದ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಹೇಳಿತು—“ನನ್ನ ಭಾರವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ತೆಗೆದುಹಾಕಿರಿ.”

Verse 57

ततो ब्रह्मा प्राह विष्णुं भगवंस्त्वमिदं शृणु । देवास्त्वानुगमिष्यंति भारं हर भुवः प्रभो

ಆಗ ಬ್ರಹ್ಮನು ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಹೇಳಿದನು— “ಹೇ ಭಗವನ್, ಇದನ್ನು ಕೇಳು. ದೇವರುಗಳು ನಿನ್ನನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವರು; ಹೇ ಪ್ರಭೋ, ಭೂಮಿಯ ಭಾರವನ್ನು ಹರಿಸು.”

Verse 58

ततस्तथेति तन्मेने वचनं विष्णुरव्ययः । एतस्मिन्नंतरे बाहुमुद्धृत्योच्चैरभाषत

ನಂತರ ಅವ್ಯಯನಾದ ವಿಷ್ಣು ‘ತಥಾಸ್ತು’ ಎಂದು ಮನಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ ಆ ವಚನವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದನು. ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಭುಜವನ್ನು ಎತ್ತಿ ಜೋರಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.

Verse 59

सूर्यवर्चेति यक्षेंद्रश्चतुराशीतिकोटिपः । किमर्थं मानुषे लोके भवद्भिर्जन्म कार्यते

ಯಕ್ಷೇಂದ್ರನು—ಎಂಭತ್ತ್ನಾಲ್ಕು ಕೋಟಿಗಳ ಅಧಿಪತಿ—ಸೂರ್ಯವರ್ಚನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು, “ನೀವು ಮಾನವ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಜನ್ಮ ತಾಳಬೇಕಾದ ಕಾರಣವೇನು?”

Verse 60

मयि तिष्ठति दोषाणामनेकानां महास्पदे । सर्वे भवंतो मोदंतु स्वर्गेषु सह विष्णुना

ನಾನು ಅನೇಕ ದೋಷಗಳ ಮಹಾ ಆಶ್ರಯವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವೆನು; ಆದ್ದರಿಂದ ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ವಿಷ್ಣುವಿನೊಂದಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸಿರಿ.

Verse 61

अहमेकोऽवतीर्यैतान्हनिष्यामि भुवो भरान् । स्वधर्मशपथा वो वै संति चेज्जन्म प्राप्स्यथ

ನಾನು ಒಬ್ಬನೇ ಅವತರಿಸಿ ಭೂಮಿಯ ಈ ಭಾರಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವೆನು. ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಧರ್ಮದ ಶಪಥಗಳು ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದರೆ, ನೀವು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಜನ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯುವಿರಿ.

Verse 62

इत्युक्तवचने ब्रह्मा क्रुद्धस्तं समभाषत । दुर्मते सर्वदेवानामविषह्यं महाभरम्

ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದಾಗ, ಬ್ರಹ್ಮನು ಕೋಪಗೊಂಡು ಅವನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: "ಎಲೈ ದುರ್ಮತಿಯೇ! ಈ ಮಹಾಭಾರವು ಸಕಲ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಅಸಹನೀಯವಾದುದು."

Verse 63

स्वसाध्यं ब्रूषे मोहात्त्वं शापयोग्योऽसि बालिश । देशकालोचितं स्वीयं परस्य च बलं हृदा

"ಮೋಹದಿಂದ ನೀನು ಇದನ್ನು ನಿನಗೆ ಸಾಧ್ಯವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ, ಎಲೈ ಮೂರ್ಖನೇ! ನೀನು ಶಾಪಕ್ಕೆ ಅರ್ಹನು. ದೇಶ, ಕಾಲ, ನಿನ್ನ ಮತ್ತು ಪರರ ಬಲವನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ವಿವೇಚಿಸು."

Verse 64

अविचार्यैव प्रभुषु वक्ति सोऽर्हति दंडनम् । तस्माद्भूभारहरणे युद्धस्योपक्रमे सति

"ಪ್ರಭುಗಳ ಮುಂದೆ ವಿಚಾರಮಾಡದೆ ಮಾತನಾಡುವವನು ದಂಡನೆಗೆ ಅರ್ಹನು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಭೂಭಾರಹರಣಕ್ಕಾಗಿ ಯುದ್ಧವು ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗ—"

Verse 65

शरीरनाशं कृष्णात्त्वमवाप्स्यसि न संशयः । एवं शप्तो ब्रह्मणाऽसौ विष्णुमेतदयाचत

"ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಿಂದ ನಿನಗೆ ಶರೀರನಾಶವಾಗುವುದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ." ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಹೀಗೆ ಶಾಪಗ್ರಸ್ತನಾದ ಅವನು ವಿಷ್ಣುವಿನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಬೇಡಿದನು.

Verse 66

यद्येवं भविता नाशस्तदेकं देव प्रार्थये । जन्मप्रभृति मे देहि मतिं सर्वार्थसाधनीम्

"ಹೇ ದೇವನೇ! ಹೀಗೆಯೇ ನಾಶವಾಗುವುದಾದರೆ, ನಾನು ಒಂದನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತೇನೆ. ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ನನಗೆ ಸರ್ವಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀಡು."

Verse 67

ततस्तथेति तं प्राह केशवो देवसंसदि । शिरस्ते पूजयिष्यंति देव्याः पूज्यो भविष्यसि

ಆಗ ದೇವಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಶವನು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—“ತಥಾಸ್ತು।” “ದೇವಿ ನಿನ್ನ ಶಿರಸ್ಸನ್ನು ಪೂಜಿಸುವಳು; ನೀನು ದೇವಿಗೆ ಪೂಜ್ಯನಾಗುವಿ।”

Verse 68

इत्युक्त्वा चावतीर्णोऽसौ सह देवैर्हरिस्तदा । हरिर्नाम स कृष्णोऽसौ भवंतस्ते तथा सुराः

ಇಂತೆ ಹೇಳಿ ಹರಿ ಆಗ ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವತರಿಸಿದನು। ಆ ಕೃಷ್ಣನೇ ‘ಹರಿ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು; ನೀವೂ ಸಹ ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸುರರಾಗಿ ಅವತರಿಸಿದಿರಿ।

Verse 69

सूर्यवर्चाः स चायं हि निहतो भैमिपुत्रकः । प्राक्छापं ब्रह्मणः स्मृत्वा हतोनेन महात्मना । तस्माद्दोषो न कृष्णेऽस्मिन्द्रष्टव्यः सर्वभू मिपैः

ಸೂರ್ಯವರ್ಣದ ತೇಜಸ್ಸುಳ್ಳ ಆ ಭೀಮನ ಪುತ್ರನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಹತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಬ್ರಹ್ಮನ ಪೂರ್ವ ಶಾಪವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ಈ ಮಹಾತ್ಮ ಕೃಷ್ಣನು ಅವನನ್ನು ಪಾತಾಳಗೊಳಿಸಿದನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಭೂಮಿಯ ಎಲ್ಲ ರಾಜರೂ ಈ ಕೃಷ್ಣನಲ್ಲಿ ದೋಷವನ್ನು ಕಾಣಬಾರದು.

Verse 70

श्रीकृष्ण उवाच । यदुक्तं भूमिपा देव्या तत्तथैव न संशयः

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳಿದರು—“ಓ ಭೂಪತೇ, ದೇವಿಯು ಹೇಳಿದುದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।”

Verse 71

यद्येनमधुना नैव हन्यां ब्रह्मवचोऽन्यथा । ततो भवेदिति स्मृत्वा मयासौ विनिपातितः

“ನಾನು ಅವನನ್ನು ಈಗಲೇ ಸಂಹರಿಸದೆ ಇದ್ದರೆ ಬ್ರಹ್ಮನ ವಚನವು ಅನ್ಯಥಾ (ಅಸತ್ಯ) ಆಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅದರ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ನಾನು ಅವನನ್ನು ಪಾತಾಳಗೊಳಿಸಿದೆ.”

Verse 72

गुप्तक्षेत्रे मयैवाऽसौ नियुक्तो देव्यनुस्मृतौ । पूर्वं दत्तं वरं स्वीयं स्मरता देवसंसदि

ಗುಪ್ತಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ದೇವಿಯ ಅನುಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ ನಾನು ಸ್ವತಃ ಅವನನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿದೆನು. ದೇವಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ದತ್ತವಾದ ತನ್ನ ವರವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ಅವನು ತದನುಸಾರ ನಡೆದುಕೊಂಡನು.

Verse 73

इत्युक्ते चंडिका देवी तदा भक्तशिरस्त्विदम् । अभ्युक्ष्य सुधया शीघ्रमजरं चामरं व्यधात्

ಇಂತೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಚಂಡಿಕಾ ದೇವಿಯು ಆ ಭಕ್ತನ ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಅಮೃತವನ್ನು ಛಟಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಅಜರ ಮತ್ತು ಅಮರವಾಗಿಸಿದಳು.

Verse 74

यथा राहुशिरस्तद्वत्तच्छिरः प्रणनाम तान् । उवाच च दिदृक्षामि युद्धं तदनुमन्यताम्

ರಾಹುವಿನ ಶಿರಸ್ಸಿನಂತೆ ಆ ಶಿರಸ್ಸು ಕೂಡ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ ಹೇಳಿತು—“ಯುದ್ಧವನ್ನು ನೋಡಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ; ದಯವಿಟ್ಟು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿ.”

Verse 75

ततः कृष्णो वचः प्राह मेघगंभीरवाक्प्रभुः । यावन्मही सनक्षत्रा यावच्चंद्रदिवाकरौ

ನಂತರ ಮೇಘಗಂಭೀರ ವಾಣಿಯ ಪ್ರಭು ಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳಿದನು—“ನಕ್ಷತ್ರಗಳೊಡನೆ ಈ ಭೂಮಿ ಇರುವವರೆಗೆ, ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯ ಇರುವವರೆಗೆ…”

Verse 76

तावत्त्वं सर्वलोकानां वत्स पूज्यो भविष्यसि । देवीलोकेषु सर्वेषु देवीवद्विचरिष्यसि

“ಅಷ್ಟರವರೆಗೆ, ವತ್ಸ, ನೀನು ಸರ್ವಲೋಕಗಳಿಗೂ ಪೂಜ್ಯನಾಗಿರುವೆ; ದೇವಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ದೇವಿಯಂತೆ ಸಂಚರಿಸುವೆ.”

Verse 77

स्वभक्तानां च लोकेषु देवीनां दास्यसे स्थितिम् । बालानां ये भविष्यंति वातपित्तकफोद्भवाः । पिटकास्ताः सुखेनैव शामयिष्यसि पूजनात्

ಸ್ವಭಕ್ತರ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ದೇವಿಯರ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನೀನು ಕ್ಷೇಮ‑ಮಂಗಳವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುವೆ. ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ವಾತ‑ಪಿತ್ತ‑ಕಫದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪಿಟಕಗಳು (ಫೋಡೆಗಳು) ನಿನ್ನ ಪೂಜೆಯಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ಶಮನವಾಗುವವು.

Verse 78

इदं च शृंगमारुह्य पश्य युद्धं यथा भवेत्

ಈ ಶಿಖರವನ್ನು ಏರಿ, ಯುದ್ಧವು ಹೇಗೆ ನಡೆಯುವುದೋ ಹಾಗೆಯೇ ನೋಡು.

Verse 79

धावंतः कौरवास्त्वस्मान्वयं यामस्त्वमूनिति । इत्युक्ते वासुदेवेन देव्योऽथांबरमाविशन्

ಕೌರವರು ನಮ್ಮತ್ತ ಧಾವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ; ನಾವು ಅವರ ಎದುರಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತೇವೆ—ನೀನು ಇವರನ್ನು (ನೋಡು/ಸಂಭಾಳಿಸು). ಎಂದು ವಾಸುದೇವನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ದೇವಿಯರು ಆಗಾಶವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.

Verse 80

बर्बरीकशिरश्चैव गिरिशृंगमवाप्य तत् । देहस्य भूमिसंस्काराश्चाभवच्छिरसो नहि । ततो युद्धं महदभूत्कुरुपांडवसेनयोः

ಬರ್ಬರೀಕನ ಶಿರಸ್ಸು ಆ ಗಿರಿಶೃಂಗವನ್ನು ತಲುಪಿತು. ಅವನ ದೇಹಕ್ಕೆ ಭೂಮಿಸಂಸ್ಕಾರಗಳು (ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಗಳು) ನೆರವೇರಿದವು; ಆದರೆ ಶಿರಸ್ಸಿಗೆ ಅಲ್ಲ. ನಂತರ ಕುರು‑ಪಾಂಡವ ಸೇನೆಗಳ ನಡುವೆ ಮಹಾಯುದ್ಧ ಉಂಟಾಯಿತು.

Verse 81

अष्टादशाहेन हता ये च द्रोणवृषादयः । दुर्योधने हते क्रूरे अष्टादशदिनात्यये

ದ್ರೋಣ, ವೃಷ ಮೊದಲಾದವರು ಅಷ್ಟಾದಶ ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಹತರಾದರು. ಕ್ರೂರ ದುರ್ಯೋಧನನು ಹತನಾದಾಗ—ಅಷ್ಟಾದಶ ದಿನಗಳ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ—(ಯುದ್ಧವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು).

Verse 82

युधिष्ठिरो ज्ञातिमध्ये गोविंदं समभाषत । पुरुषोत्तम संग्रामममुं संतारिता वयम्

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಬಂಧುಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಗೋವಿಂದನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದನು— “ಹೇ ಪುರುಷೋತ್ತಮ, ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ನಾವು ಈ ಸಂಗ्रामವನ್ನು ದಾಟಿ ಬಂದೆವು।”

Verse 83

त्वयैव नाथेन हरे नमस्ते पुरुषोत्तम । श्रुत्वा तस्यापि सासूयमिदं भीमो वचोऽब्रवीत्

“ಹೇ ಹರಿ, ನೀನೇ ನಮ್ಮ ನಾಥ—ನಮಸ್ಕಾರ, ಹೇ ಪುರುಷೋತ್ತಮ!” ಇದನ್ನೂ ಕೇಳಿ ಅಸೂಯೆಯಿಂದ ಭೀಮನು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು।

Verse 84

येन ध्वस्ता धार्तराष्ट्रास्तं निराकृत्य मां नृप । पुरुषोत्तमं कृष्णमिति ब्रवीषि किमु मूढवत्

“ಹೇ ರಾಜನೇ, ಧಾರ್ತರಾಷ್ಟ್ರರು ಧ್ವಸ್ತರಾದದ್ದು ನನ್ನಿಂದ; ನನ್ನನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ‘ಪುರುಷೋತ್ತಮ’ ಎಂದು ಏಕೆ ಮೂಢನಂತೆ ಹೇಳುತ್ತೀ?”

Verse 85

धृष्टद्युम्नं फाल्गुनं च सात्यकिं मां च पांडव । निराकृत्य ब्रवीष्येव सूतं धिक्त्वा युधिष्ठिर

“ಹೇ ಪಾಂಡವ, ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನ, ಫಾಲ್ಗುನ, ಸಾತ್ಯಕಿ ಮತ್ತು ನನ್ನನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿ, ನೀನು ಸಾರಥಿಯನ್ನೇ ಎಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತೀಯೆ—ಧಿಕ್ಕಾರ, ಯುಧಿಷ್ಠಿರ!”

Verse 86

अर्जुन उवाच । मैवं मैवं ब्रूहि भीम न त्वं वेत्सि जनार्दनम् । न मया न त्वया पार्थ नान्येनाप्यरयो हताः

ಅರ್ಜುನನು ಹೇಳಿದನು— “ಭೀಮ, ಹೀಗೆ ಹೇಳಬೇಡ, ಹೀಗೆ ಹೇಳಬೇಡ. ನೀನು ಜನಾರ್ದನನನ್ನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಹೇ ಪಾರ್ಥ, ಶತ್ರುಗಳು ನನ್ನಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ, ನಿನ್ನಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ, ಬೇರೆ ಯಾರಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ (ಹತರಾದರು).”

Verse 87

अहं हि सर्वदाग्रस्थं नरं पश्यामि संयुगे । निघ्नंतं शात्रवांस्तत्र न जाने कोऽप्यसाविति

ನಾನು ಸದಾ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವ ಒಬ್ಬ ಪುರುಷನನ್ನು ನೋಡುತ್ತೇನೆ. ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಆದರೆ ಅವನು ಯಾರು ಎಂಬುದು ನನಗೆ ತಿಳಿಯದು.

Verse 88

भीम उवाच । विभ्रांतोऽसि ध्रुवं पार्थ नात्र हंता नरोऽपरः । अथ चेदस्ति त्वत्पौत्रमुच्चस्थं वच्मि हंत कः

ಭೀಮನು ಹೇಳಿದನು—ಪಾರ್ಥ, ನೀನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಭ್ರಾಂತನಾಗಿದ್ದೀಯ; ಇಲ್ಲಿ ಸಂಹಾರಕನಾಗಿ ಬೇರೆ ‘ನರ’ ಇಲ್ಲ. ಆದರೂ ಯಾರಾದರೂ ಇದ್ದರೆ ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಆ ಉನ್ನತಸ್ಥನು ಯಾರು? ಅವನು ನಿನ್ನ ಮೊಮ್ಮಗನೇ?

Verse 89

उपसृत्य ततो भीमो बर्बरीकमपृच्छत । ब्रूह्येते केन निहता धार्तराष्ट्रा हि शत्रवः

ನಂತರ ಭೀಮನು ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಿ ಬರ್ಬರೀಕನನ್ನು ಕೇಳಿದನು—ಹೇಳು, ಈ ಧಾರ್ತರಾಷ್ಟ್ರ ಶತ್ರುಗಳು ಯಾರಿಂದ ನಿಹತರಾದರು?

Verse 90

बर्बरीक उवाच । एको मया पुमान्दृष्टो युध्यमानः परैः सह । सव्यतः पंचवक्त्रः स दक्षिणे चैकवक्त्रतः

ಬರ್ಬರೀಕನು ಹೇಳಿದನು—ನಾನು ಅನೇಕರೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಒಬ್ಬನೇ ಪುರುಷನನ್ನು ಕಂಡೆ. ಅವನು ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪಂಚಮುಖ, ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಏಕಮುಖನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 91

सव्यतो दशहस्तश्च धृतशूलाद्युदायुधः । दक्षिणे च चतुर्हस्तो धृतचक्राद्युदायुधः

ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅವನು ದಶಭುಜ, ತ್ರಿಶೂಲಾದಿ ಎತ್ತಿದ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದನು; ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅವನು ಚತುರ್ಭುಜ, ಚಕ್ರಾದಿ ಎತ್ತಿದ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದನು.

Verse 92

सव्यतश्च जटाधारी दक्षिणे मुकुटोच्चयः । सव्यतो भस्मधारी च दक्षिणे धृतचंदनः

ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅವರು ಜಟಾಧಾರಿಯಾಗಿದ್ದು, ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಮಕುಟವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದರು. ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭಸ್ಮಲೇಪಿತರು, ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚಂದನಧಾರಿಗಳಾಗಿ ಶೋಭಿಸಿದರು।

Verse 93

सव्यतश्चंद्रधारी च दक्षिणे कौस्तुभद्युतिः । ममापि तद्दर्शनतो महद्भयमजायत

ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅವರು ಚಂದ್ರಧಾರಿಯಾಗಿದ್ದು, ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೌಸ್ತುಭಮಣಿಯ ದ್ಯುತಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದರು. ಆ ದರ್ಶನದಿಂದ ನನಗೂ ಮಹಾಭಯ ಉಂಟಾಯಿತು।

Verse 94

ईदृशो मे नरो दृष्टो न चान्यो यो जघान तान् । इत्युक्ते पुष्पवर्षं तु खादासीत्सुमहाप्रभम्

ಇಂತಹ ಪುರುಷನನ್ನು ನಾನು ಎಂದಿಗೂ ನೋಡಿಲ್ಲ; ಅವರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಬಲ್ಲ ಮತ್ತೊಬ್ಬನೂ ಇಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಆಕಾಶದಿಂದ ಮಹಾಪ್ರಭೆಯಿಂದ ದೀಪ್ತವಾದ ಪುಷ್ಪವೃಷ್ಟಿ ಸುರಿಯಿತು।

Verse 95

सस्वनुर्देववाद्यानि साधुसाध्विति वै जगुः । विस्मिताः पांडवाश्चासन्प्रणेमुः पुरुषोत्तमम्

ದೇವವಾದ್ಯಗಳು ಮೊಳಗಿದವು; ಅವರು ‘ಸಾಧು! ಸಾಧು!’ ಎಂದು ಹಾಡಿದರು. ಪಾಂಡವರು ವಿಸ್ಮಿತರಾಗಿ ಪುರುಷೋತ್ತಮನಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿದರು।

Verse 96

विलक्षश्चाभवद्भीमो निश्वासांश्चाप्यमुंचत । तं ततः केशवः स्वामी समादाय करे दृढे

ಭೀಮನು ಗೊಂದಲಗೊಂಡು ಭಾರವಾದ ಉಸಿರಾಟಗಳನ್ನು ಬಿಡತೊಡಗಿದನು. ಆಗ ಸ್ವಾಮಿ ಕೇಶವನು ಅವನ ಕೈಯನ್ನು ದೃಢವಾಗಿ ಹಿಡಿದು ಅವನನ್ನು ತಾಳ್ಮೆಗೊಳಿಸಿದನು।

Verse 97

कुरुशार्दूल एहीति प्रोच्य सस्मार काश्यपिम् । आरुह्य गरुडं पश्चात्स्मृतमात्रमुपस्थितम्

“ಓ ಕುರುಶಾರ್ದೂಲ, ಬಾ” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅವನು ಕಾಶ್ಯಪಿಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದನು. ಬಳಿಕ ಸ್ಮರಣಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾದ ಗರುಡನ ಮೇಲೆ ಆರೋಹಿಸಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು.

Verse 98

भीमेन सहितो व्योम्नि प्रयातो दक्षिणां दिशम् । ततोऽर्णवमतीत्यैव सुवेलं च महागिरिम्

ಭೀಮನೊಂದಿಗೆ ಅವನು ಆಕಾಶಮಾರ್ಗವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದನು. ನಂತರ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ದಾಟಿ ಮಹಾಗಿರಿಯಾದ ಸುವೇಲ ಪರ್ವತವನ್ನೂ ಮೀರಿ ಹೋದನು.

Verse 99

लंकासमीपे दृष्ट्वैव सरः कृष्णोऽब्रवीद्वचः । कुरुशार्दूल पश्येदं सरो द्वादशयोजनम्

ಲಂಕೆಯ ಸಮೀಪ ಸರೋವರವನ್ನು ಕಂಡ ತಕ್ಷಣ ಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳಿದನು—“ಓ ಕುರುಶಾರ್ದೂಲ, ನೋಡು ಈ ಸರೋವರವನ್ನು; ಇದರ ವಿಸ್ತಾರ ಹನ್ನೆರಡು ಯೋಜನಗಳು.”

Verse 100

यदि शूरोऽसि तच्छीघ्रमानयास्यतलान्मृदम् । इत्युक्तो गरुडाच्छीघ्रं न्यपतत्तज्जले बली

“ನೀನು ಶೂರನಾದರೆ, ತಕ್ಷಣ ಈ ಸರೋವರದ ತಳದಿಂದ ಮಣ್ಣನ್ನು ತಂದುಕೊ.” ಎಂದು ಹೇಳಿದಾಗ, ಆ ಬಲಶಾಲಿ ಗರುಡನಿಂದ ಬೇಗನೆ ಜಿಗಿದು ಆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದನು.

Verse 101

योजनं वायुजवाद्गच्छन्नधो नांतमपश्यत । ततो भीमो विनिःसृत्य भग्नवीर्योऽभ्यभाषत

ಗಾಳಿಯ ವೇಗದಿಂದ ಒಂದು ಯೋಜನ ಕೆಳಗೆ ಇಳಿದರೂ ಅವನಿಗೆ ಅಂತ್ಯ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ಭೀಮನು ಹೊರಬಂದು, ತನ್ನ ಬಲಗರ್ವ ಕುಗ್ಗಿ, ಮಾತಾಡಿದನು.

Verse 102

अगाधमेतत्सुमहत्सरः कैश्चिन्महाबलैः । अहं खादितुमारब्धः कथंचिच्चापि निर्गतः

ಈ ಮಹತ್ತಾದ ಸರೋವರ ಅತಿಗಹನವಾಗಿದೆ; ಕೆಲ ಮಹಾಬಲಿಗಳು ಇದನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತಾರೆ. ನನ್ನನ್ನು ಹಿಡಿದು ನುಂಗಲು ಯತ್ನಿಸಿದರು; ಹೇಗೋ ನಾನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಹೊರಬಂದೆ.

Verse 103

एवमुक्तो हसन्कृष्ण उच्चिक्षेप महत्सरः । स्वेनांगुष्ठेन तेजस्वी तदर्धार्धमजायत

ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ನಗುತ್ತಾ, ತೇಜಸ್ವಿಯಾಗಿ ತನ್ನ ಅಂಗುಷ್ಠದಿಂದ ಆ ಮಹಾಸರೋವರವನ್ನು ಎತ್ತಿದನು; ಅದು ಹಿಂದಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಣ್ಣ ಭಾಗವಾಗಿ ಕುಗ್ಗಿತು.

Verse 104

तदृष्ट्वा विस्मितः प्राह किमिदं कृष्ण ब्रूहि मे

ಅದನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನು ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡು ಹೇಳಿದನು—“ಇದು ಏನು, ಓ ಕೃಷ್ಣ? ನನಗೆ ಹೇಳು.”

Verse 105

श्रीकृष्ण उवाच । कुम्भकर्ण इति ख्यातः पूर्वमासीन्निशाचरः । रामबाणहतस्याभूच्छिरश्छिन्नं सुदुर्मतेः

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳಿದರು—“ಹಿಂದೆ ಕುಂಭಕರ್ಣನೆಂದು ಖ್ಯಾತನಾದ ಒಬ್ಬ ನಿಶಾಚರನಿದ್ದನು. ರಾಮನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಆ ದುರ್ಮತಿ ಹತನಾದಾಗ ಅವನ ಶಿರಸ್ಸು ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.”

Verse 106

शिरसस्तस्य तालुक्यखंडमेतद्वृकोदर । योजनद्वादशायामं मृदु क्षिप्तं विचूर्णितम्

“ಓ ವೃಕೋದರ, ಇದು ಅವನ ಶಿರಸ್ಸಿನ ತಾಲುವಿನ ಒಂದು ಖಂಡ—ಹನ್ನೆರಡು ಯೋಜನ ಉದ್ದ—ಮೃದುಗೊಂಡು ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದು ನುಚ್ಚುನೂರಾಗಿದೆ.”

Verse 107

विधृतस्त्वं च यैस्ते तु सरोगेयाभिधाः सुराः । त्रिकूटस्य शिला भिश्च चूर्णिता ये च कोटिशः

ಸರೋಗೇಯರೆಂಬ ದೇವರುಗಳು ನಿನ್ನನ್ನು ತಡೆದರು; ತ್ರಿಕೂಟ ಪರ್ವತದ ಅನೇಕ ಶಿಲೆಗಳೂ ಕೋಟಿಶಃ ಚೂರ್ಣವಾದವು।

Verse 108

एते हि विश्वरिपवो निहताः स्युरुपायतः । गच्छामः पांडवान्भीम द्रौणिर्हि त्वरते दृढम्

ಈ ಉಪಾಯದಿಂದ ಲೋಕಶತ್ರುಗಳಾದ ಇವರು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸಂಹರಿಸಲ್ಪಡುವರು. ಭೀಮಾ, ಪಾಂಡವರ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗೋಣ; ದ್ರೌಣಿ ದೃಢವಾಗಿ ತ್ವರಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾನೆ।

Verse 109

ततो भीमः प्रणम्याह मनोवाक्कायवृद्धिभिः । कृतमाजन्मतः सव कुकृतं क्षम केशव

ಆಗ ಭೀಮನು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಕೇಶವ, ಜನ್ಮದಿಂದ ಮನಸ್ಸು, ವಾಣಿ, ದೇಹಗಳಿಂದ ನಾನು ಮಾಡಿದ ಎಲ್ಲಾ ದುಷ್ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸು।

Verse 110

पुरुषोत्तम भवान्नाथ बालिशस्य प्रसीद मे । ततः क्षांतमिति प्रोच्य भीमेन सहितो हरिः

ಹೇ ಪುರುಷೋತ್ತಮ, ನೀನೇ ನನ್ನ ನಾಥ; ನಾನು ಬಾಲಿಶನೂ ಅಜ್ಞಾನಿಯೂ—ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗು. ಆಗ ಭೀಮನೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದ ಹರಿಯು “ಕ್ಷಮಿಸಲಾಗಿದೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು।

Verse 111

रणाजिरं भूय एत्य बर्बरीकं वचोऽब्रवीत् । चरन्नेवं सुहृदय सर्वलोकेषु नित्यशः

ಮತ್ತೆ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಗೆ ಬಂದು ಅವನು ಬರ್ಬರೀಕನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—“ಹೇ ಸುಹೃದಯ, ಇದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ನಿತ್ಯವೂ ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸು.”

Verse 112

पूजितः सर्वलोकैस्त्वं यच्छंस्तेषां वरान्वृतान् । गुप्तक्षेत्रं च न त्याज्यं सर्वक्षेत्रोत्तमोत्तमम्

ಸರ್ವಲೋಕಗಳಿಂದ ಪೂಜಿತನಾದ ನೀನು ಯಾಚಕರಿಗೆ ಅವರ ಅಭೀಷ್ಟ ವರಗಳನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುವೆ. ಮತ್ತು ಗುಪ್ತಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ತ್ಯಜಿಸಬೇಡ—ಅದು ಎಲ್ಲ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪರಮೋತ್ತಮ.

Verse 113

देहिस्थल्यां तथा वासी क्षमस्व दुष्कृतं च यत् । इत्युक्तस्तान्नमत्कृत्य भैमिः स्वैरं ययौ मुदा

ದೇಹಿಸ್ಥಲಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಏನಾದರೂ ದೋಷಕೃತ್ಯ ನಡೆದಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸು. ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಭೀಮನು ಅವರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಸ್ವೈರವಾಗಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

Verse 114

वासुदेवोऽपि कार्याणि सर्वाण्यूर्ध्वमकारयत् । इति वो वर्णितोत्पत्तिर्बर्बरीकस्य वाडवाः । स्तवं चास्य प्रवक्ष्यामि येन तुष्यति यक्षराट्

ನಂತರ ವಾಸುದೇವನೂ ಮುಂದಿನ ಎಲ್ಲ ಅಗತ್ಯ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿಸಿದನು. ಓ ವಾಡವಾ ವಂಶಜರೇ, ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಬರ್ಬರೀಕನ ಉತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ನಿಮಗೆ ವರ್ಣಿಸಿದೆನು. ಈಗ ಯಕ್ಷರಾಜನು ತೃಪ್ತನಾಗುವಂತೆ ಅವನ ಸ್ತವವನ್ನು ಹೇಳುವೆನು.

Verse 115

जयजय चतुरशीतिकोटिपरिवार सूर्यवर्चाभिधान यक्षराज जय भूभारहरणप्रवृत्त लघुशापप्राप्तनैरृतियोनिसंभव जय कामकटंकटाकुक्षिराजहंस जय घटोत्कचानंदवर्धन बर्बरीकाभिधान जय कृष्णोपदिष्टश्रीगुप्तक्षेत्रदे वीसमाराधनप्राप्तातुलवीर्य जय विजयसिद्धिदायक जय पिंगलारेपलेन्द्रदुहद्रुहानवकोटीश्वर पलाशनदावानल जय भूपातालांतराले नागकन्यापरि हारक जय भीममानमर्दन जय सकलकौरवसेनावधमुहूर्तप्रवृत्त जय श्रीकृष्णवरलब्धसर्ववरप्रदानसामर्थ्य जयजय कलिकालवंदितनमोनमस्ते पा हिपाहीति

ಜಯ ಜಯ! ಚತುರಶೀತಿಕೋಟಿ ಪರಿವಾರಸಹಿತ ಸೂರ್ಯವರ್ಚಾ ನಾಮ ಯಕ್ಷರಾಜನೇ, ನಿನಗೆ ಜಯ. ಭೂಭಾರಹರಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೃತ್ತನಾದವನೇ, ಲಘುಶಾಪದಿಂದ ನೈಋತಿ ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವನೇ, ಜಯ. ಕಾಮಕಟಂಕಟಾ ಗರ್ಭಜಾತ ರಾಜಹಂಸನೇ, ಜಯ. ಘಟೋತ್ಕಚಾನಂದವರ್ಧಕ ಬರ್ಬರೀಕನೇ, ಜಯ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣೋಪದೇಶಾನುಸಾರ ಗुप್ತಕ್ಷೇತ್ರದೇವಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ ಅತೂಲ ವೀರ್ಯ ಪಡೆದವನೇ, ಜಯ. ವಿಜಯಸಿದ್ಧಿದಾಯಕನೇ, ಜಯ. ಪಿಂಗಲಾರೆ-ರೇಪಲೆಂದ್ರ ಸಂಬಂಧಿತ ಅನೇಕ ಕೋಟಿಗಳ ಅಧೀಶ್ವರನೇ, ದ್ರುಹಾಣವಧಕನೇ, ಪಲಾಶನದಿಯ ದಾವಾನಲದಂತೆ ದೀಪ್ತನಾದವನೇ, ಜಯ. ಭೂ-ಪಾತಾಳಾಂತರಾಳದ ವಿಘ್ನಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವವನೇ, ನಾಗಕನ್ಯೆಗಳ ರಕ್ಷಕನೇ, ಜಯ. ಭೀಮಮಾನಮರ್ಧನನೇ, ಜಯ. ಸಮಸ್ತ ಕೌರವಸೇನಾವಧಕ್ಕೆ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೃತ್ತನಾದವನೇ, ಜಯ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣವರದಿಂದ ಸರ್ವವರಪ್ರದಾನಸಾಮರ್ಥ್ಯವಂತನೇ, ಜಯ. ಕಲಿಕಾಲವಂದಿತನೇ—ನಮೋ ನಮಸ್ತೇ; ಪಾಹಿ ಪಾಹಿ, ರಕ್ಷಿಸು.

Verse 116

अनेन यः सुहृदयं श्रावणेऽभ्यर्च्य दर्शके । वैशाखे च त्रयोदश्यां कृष्णपक्षे द्विजोत्तमाः । शतदीपैः पूरिकाभिः संस्तवेत्तस्य तुष्यति

ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯಂದು ಹಾಗೂ ವೈಶಾಖ ಮಾಸದ ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದ ತ್ರಯೋದಶಿಯಂದು ಈ ಸ್ತವದಿಂದ ಆ ಸುಹೃದಯ ದೇವರನ್ನು ಅರ್ಚಿಸಿ, ನೂರು ದೀಪಗಳು ಮತ್ತು ಪೂರಿಕಾ ನೈವೇದ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ತುತಿಸುವವನ ಮೇಲೆ ಅವನು ತೃಪ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 117

ततो विप्रा नारदश्च समाराध्य महेश्वरम् । महीनगरके पुण्ये स्थापयामास शंकरम्

ಅನಂತರ ವಿಪ್ರರು ನಾರದನೊಂದಿಗೆ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ, ಪುಣ್ಯವಾದ ಮಹೀನಗರಕದಲ್ಲಿ ಶಂಕರನನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದರು।

Verse 118

लोकानां च हितार्थाय केदारं लिङ्गमुत्तमम् । अत्रीशादुत्तरे भागे महापापप्रणाशनम्

ಲೋಕಗಳ ಹಿತಾರ್ಥವಾಗಿ ‘ಕೇದಾರ’ ಎಂಬ ಉತ್ತಮ ಲಿಂಗವನ್ನು ಅತ್ರೀಶನ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಯಿತು; ಅದು ಮಹಾಪಾಪಪ್ರಣಾಶಕ।

Verse 119

अत्र कुण्डे नरः स्नात्वा श्राद्धं कृत्वा यथाविधि । अत्रीशं च नमस्कृत्य केदारं च प्रपश्यति

ಇಲ್ಲಿನ ಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಮನುಷ್ಯನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಅತ್ರೀಶನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಕೇದಾರನನ್ನೂ ದರ್ಶನ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 120

मातुः स्तन्यं पुनर्नैव स पिबेन्मुक्तिभाग्भवेत् । ततो रुद्रो नीलकण्ठो नारदाय महात्मने

ಅವನು ಮತ್ತೆ ತಾಯಿಯ ಹಾಲನ್ನು ಕುಡಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ಮುಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲುಗಾರನಾಗುವನು। ಆಗ ನೀಲಕಂಠನಾದ ರುದ್ರನು ಮಹಾತ್ಮ ನಾರದನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು।

Verse 121

वरं दत्त्वा स्वयं तस्थौ महीनगरके शुभे । कोटितीर्थे नरः स्नात्वा नीलकण्ठं प्रपश्यति

ವರವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿ ಅವರು ಸ್ವತಃ ಶುಭ ಮಹೀನಗರಕದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು। ಕೋಟಿತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವನು ನೀಲಕಂಠನ ದರ್ಶನ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 123

न तेषां वंशनाशोऽस्ति जयादित्यप्रसादतः । तेषां कुले न रोगः स्यान्न दारिद्र्यं न लाञ्छनम्

ಜಯಾದಿತ್ಯನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಅವರಿಗೆ ವಂಶನಾಶವಿಲ್ಲ. ಅವರ ಕುಲದಲ್ಲಿ ರೋಗವಿಲ್ಲ, ದಾರಿದ್ರ್ಯವಿಲ್ಲ, ಅಪಕೀರ್ತಿಯೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 124

पुत्रपौत्रसमायुक्ता धनधान्यसमायुताः । भुक्त्वा भोगानिह बहून्सूर्यलोके वसन्ति ते

ಅವರು ಪುತ್ರಪೌತ್ರಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತರಾಗಿದ್ದು, ಧನಧಾನ್ಯದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ, ನಂತರ ಸೂರ್ಯಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 125

इति प्रोक्तं मया विप्रा गुप्तक्षेत्रं समासतः । सप्तक्रोशप्रमाणं च क्षेत्रस्यास्य पुरा द्विजाः । स्वयंभुवा प्रोक्तमिदं सर्वकामार्थसिद्धिदम्

ಹೇ ವಿಪ್ರರೇ, ನಾನು ಗೂಪ್ತಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿದೆನು. ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ, ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರಮಾಣ ಏಳು ಕ್ರೋಶವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಇದು ಸ್ವಯಂಭೂ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಉಪದೇಶಿಸಿದದು; ಸರ್ವಕಾಮಾರ್ಥಸಿದ್ಧಿದಾಯಕವಾಗಿದೆ.

Verse 126

इति वो वर्णितः पुण्यो महीसागरसम्भवः । शृण्वन्संकीर्तयंश्चैव सर्वपापैः प्रमुच्यते

ಇಂತೆ ನಿಮಗೆ ಪುಣ್ಯವಾದ ‘ಮಹೀಸಾಗರಸಂಭವ’ವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಕೇಳುವವನು ಮತ್ತು ಕೀರ್ತಿಸುವವನು ಸರ್ವಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 127

य इदं श्रावयेद्विद्वान्महामाहात्म्यमुत्तमम् । सर्वपापविनिर्मुक्तो रुद्रलोकं स गच्छति

ಯಾವ ವಿದ್ಯಾವಂತನು ಈ ಉತ್ತಮ ಮಹಾಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಶ್ರಾವಯಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಸರ್ವಪಾಪಗಳಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನಾಗಿ ರುದ್ರಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 128

गुप्तक्षेत्रस्य माहात्म्यं सकलं श्रावयेद्यदि । सर्वैश्वर्यमवाप्नोति ब्रह्महत्यां व्यपोहति

ಗುಪ್ತಕ್ಷೇತ್ರದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಇತರರಿಗೆ ಶ್ರವಣ ಮಾಡಿಸುವವನು ಸರ್ವೈಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯೆಯ ಪಾಪವನ್ನೂ ನಿವಾರಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 129

कोटितीर्थस्य माहात्म्यं महीनगरकस्य च । शृणोति श्रावयेद्यस्तु ब्रह्मभूयाय कल्पते

ಕೋಟಿತೀರ್ಥ ಮತ್ತು ಮಹೀನಗರಕದ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಕೇಳುವವನು ಅಥವಾ ಇತರರಿಗೆ ಕೇಳಿಸುವವನು ಬ್ರಹ್ಮಭೂಯ—ಬ್ರಹ್ಮಸ್ಥಿತಿಪ್ರಾಪ್ತಿಗೆ—ಯೋಗ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 130

कोटितीर्थे नरः स्नात्वा श्राद्धं कृत्वा प्रयत्नतः । दानं दद्याद्यथाशक्त्या शृणुध्वं तत्फलं हि मे

ಕೋಟಿತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಮನುಷ್ಯನು ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ದಾನ ನೀಡಬೇಕು. ಅದರ ಫಲವನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ಕೇಳಿರಿ.

Verse 131

स्वर्गपातालमर्त्येषु यानि तीर्थानि सन्ति वै । तेषु दानेषु यत्पुण्यं तत्फलं प्राप्यते नरैः

ಸ್ವರ್ಗ, ಪಾತಾಳ ಮತ್ತು ಮর্ত್ಯಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಎಲ್ಲ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ದಾನ ಮಾಡಿದಾಗ ದೊರೆಯುವ ಪುಣ್ಯಫಲವೇ, ಅದೇ ಫಲವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 132

अश्वमेधादिभिर्यज्ञैरिष्टैश्चैवाप्तदक्षिणैः । सर्वव्रततपोभिश्च कृतैर्यत्पुण्यमाप्यते

ಅಶ್ವಮೇಧಾದಿ ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿ ಯೋಗ್ಯ ದಕ್ಷಿಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ, ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ವ್ರತ-ತಪಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುವುದರಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಪುಣ್ಯವು—

Verse 133

तत्पुण्यं प्राप्यते विप्राः कोटितीर्थे न संशयः

ಹೇ ವಿಪ್ರರೇ! ಕೋಟಿತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅದೇ ಪುಣ್ಯವು ನಿಸ್ಸಂಶಯವಾಗಿ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 134

इदं पवित्रं खलु पुण्यदं सदा यशस्करं पापहरं परात्परम् । शृणोति भक्त्या पुरुषः स पुण्यभागसुक्षये रुद्रसलोकतां व्रजेत्

ಇದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಪವಿತ್ರಕರ—ಸದಾ ಪುಣ್ಯದಾಯಕ, ಯಶಸ್ಕರ, ಪಾಪಹರ ಮತ್ತು ಪರಾತ್ಪರ. ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಇದನ್ನು ಕೇಳುವವನು, ತನ್ನ ಪುಣ್ಯಭೋಗ ಕ್ಷಯವಾದಾಗ ರುದ್ರಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ.

Verse 135

धन्यं यशस्यं नियतं सुपुण्यं स्वर्मोक्षदं पापहरं नराणाम् । शृणोति नित्यं नियतः शुचिः पुमान्भित्त्वा रविं विष्णु पदं प्रयाति

ಇದು ಧನ್ಯ, ಯಶಪ್ರದ, ನಿಶ್ಚಿತ, ಅತಿಪುಣ್ಯ—ಮಾನವರಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗಮೋಕ್ಷದಾಯಕ ಮತ್ತು ಪಾಪಹರ. ನಿಯತನು, ಶುದ್ಧನಾದ ಪುರುಷನು ಇದನ್ನು ನಿತ್ಯ ಕೇಳಿದರೆ, ಸೂರ್ಯವನ್ನು ದಾಟಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪರಮಪದವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ.