Adhyaya 20

Verse 1

नारद उवाच । तं दृष्ट्वा दानवाः सर्वे क्रुद्धाः स्वैःस्वैर्बलैर्वृताः । सरघा इव माक्षिकं रुरुधुः सर्वतस्ततः

ನಾರದರು ಹೇಳಿದರು—ಅವನನ್ನು ಕಂಡು ಎಲ್ಲ ದಾನವರು ಕ್ರೋಧಗೊಂಡು, ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಬಲಗಳಿಂದ ಆವರಿತರಾಗಿ, ನಂತರ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದರು—ಜೇನುನೊಣಗಳ ಗುಂಪು ಒಂದು ಈಗೆಗೆ ಸುತ್ತುವರಿದಂತೆ।

Verse 2

पर्वताभे गजे भीमे मदस्राविणि दुर्दमे । सितचित्रपताके तु प्रभिन्नकरटामुखे

ಪರ್ವತಪ್ರಾಯ ಭೀಕರ ಗಜದ ಮೇಲೆ, ಮದಸ್ರಾವಿಸುತ್ತಾ ದುರ್ಧರ್ಷನಾಗಿ, ಶ್ವೇತ ಚಿತ್ರಪತಾಕೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಭಿನ್ನವಾದ ಕಪೋಲಗಳಿಂದ ಧಾರೆ ಹರಿಯುತ್ತಾ ಅವನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಚಲಿಸಿದನು।

Verse 3

स्वर्णवर्णांचिते यद्वन्नगे दावाग्निसंवृते । आरुह्यजौ निमिर्दैत्यो हरिं प्रत्युद्ययौ बली

ಸ್ವರ್ಣವರ್ಣದಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುವ, ವನಾವೃತ ಪರ್ವತವು ದಾವಾಗ್ನಿಯಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ—ಅಂತೆಯೇ ಬಲಿಷ್ಠ ದೈತ್ಯ ನಿಮಿ (ತನ್ನ ವಾಹನವನ್ನು) ಏರಿ ಹರಿಯ ವಿರುದ್ಧ ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ಹೊರಟನು।

Verse 4

तस्यासन्दानवा रौद्रा गजस्य परिरक्षिणः । सप्तविंशतिकोट्यश्च किरीटकवचोज्जवलाः

ಆ ಗಜದ ಪರಿರಕ್ಷಕರಾದ ರೌದ್ರ ದಾನವ ಅನುಚರರು ಇಪ್ಪತ್ತೇಳು ಕೋಟಿ; ಕಿರೀಟ ಮತ್ತು ಕವಚಗಳಿಂದ ಅವರು ದೀಪ್ತರಾಗಿದ್ದರು।

Verse 5

अश्वमारुह्य शैलाभं हरिमाद्रवत् । पंचयोजनप्रग्रीवमुष्ट्रमास्थाय जंभकः

ಶೈಲಪ್ರಾಯ ಅಶ್ವವನ್ನು ಏರಿ (ಒಬ್ಬನು) ಹರಿಯ ಕಡೆಗೆ ಧಾವಿಸಿದನು; ಜಂಭಕನು ಐದು ಯೋಜನ ಉದ್ದದ ಕತ್ತಿನ ಒಂಟೆಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ (ಅವನು ಸಹ) ಮುಂದಕ್ಕೆ ಬಂದನು।

Verse 6

शुम्भो मेषं समारुह्याव्रजद्द्वादशयोजनम् । अपरे दानवेन्द्राश्च यत्ता नानास्त्रापाणयः

ಶುಂಭನು ಮೇಷವನ್ನು ಏರಿ ಹನ್ನೆರಡು ಯೋಜನ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗಿದನು; ಇತರ ದಾನವೇಂದ್ರರೂ ನಾನಾವಿಧ ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು, ಸಿದ್ಧರಾಗಿ, ಮುಂದೆ ಬಂದರು।

Verse 7

आजग्मुः समरे क्रुद्धा विष्णुमक्लिष्टकारिणम् । परघेण निमिर्दैत्यो मथनो मुद्गरेण च

ಸಮರದಲ್ಲಿ ಕ್ರುದ್ಧರಾದ ಅವರು ಅಕ್ಲಿಷ್ಟಕಾರ್ಯಕರ್ತನಾದ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮೇಲೆ ಧಾವಿಸಿದರು. ದೈತ್ಯ ನಿಮಿ ಪರಘದಿಂದ, ಮಥನನು ಮುದ್ಗರದಿಂದ ಪ್ರಹಾರ ಮಾಡಿದನು.

Verse 8

शुम्भः शूलेन तीक्ष्णेन प्रासेन ग्रसनस्तथा । चक्रेण क्रथनः क्रुद्धो जंभः शक्त्या महारणे

ಶುಂಭನು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಶೂಲದಿಂದ, ಗ್ರಸನನು ಪ್ರಾಸದಿಂದ ಪ್ರಹಾರ ಮಾಡಿದನು. ಕ್ರಥನನು ಕ್ರುದ್ಧನಾಗಿ ಚಕ್ರದಿಂದ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದನು; ಮಹಾರಣದಲ್ಲಿ ಜಂಭನು ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಹೋರಾಡಿದನು.

Verse 9

जघ्नुर्नारायणं शेषा विशिखैर्मर्मभेदिभिः । तान्यस्त्राणि प्रयुक्तानि विविशुः पुरुषोत्तमम्

ಉಳಿದ ಯೋಧರು ಮರ್ಮಭೇದಿ ಬಾಣಗಳಿಂದ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಹೊಡೆದರು. ಪ್ರಯುಕ್ತವಾದ ಆ ಅಸ್ತ್ರಗಳು ಪುರುಷೋತ್ತಮನೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದವು.

Verse 10

उपदेशा गुरोर्यद्वत्सच्छिष्यं बहुधेरिताः । ततः क्रुद्धो हरिर्गृह्य धनुर्बाणांश्च पुष्कलान्

ಸದ್ಶಿಷ್ಯನು ಗುರುವಿನ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಮರುಮರು ಸ್ವೀಕರಿಸುವಂತೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಹಾರಗಳು ಸುರಿದವು. ಆಗ ಹರಿ ಕ್ರುದ್ಧನಾಗಿ ಧನುಸ್ಸನ್ನೂ ಅಪಾರ ಬಾಣಗಳನ್ನೂ ಹಿಡಿದನು.

Verse 11

ममर्द दैत्यसेनां तद्धर्ममर्थवचो यथा । निमिं विव्याध विंशत्या वाणैरनलवर्चसैः

ಅವನು ದೈತ್ಯಸೇನೆಯನ್ನು ಧರ್ಮಾನುಕೂಲ ಅರ್ಥವಚನವು ಅಧರ್ಮವನ್ನು ದಮನಿಸುವಂತೆ ಮರ್ಧಿಸಿದನು. ಮತ್ತು ನಿಮಿಯನ್ನು ಅಗ್ನಿವರ್ಚಸ್ಸಿನ ಇಪ್ಪತ್ತು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಭೇದಿಸಿದನು.

Verse 12

मथनं दशभिश्चैव शुम्भं पंचभिरेव च । शतेन महिषं क्रुद्धो विव्याधोरसि माधवः

ಕ್ರುದ್ಧನಾದ ಮಾಧವನು ಮಥನನನ್ನು ಹತ್ತು ಬಾಣಗಳಿಂದ, ಶುಂಭನನ್ನು ಐದು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ ಮಹಿಷನನ್ನು ನೂರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ವಕ್ಷಸ್ಥಲದಲ್ಲಿ ಭೇದಿಸಿದನು।

Verse 13

जंभं द्वादशभिस्तीक्ष्णैः सर्वांश्चैकैक शोऽष्टभिः । तस्य तल्लाघवं दृष्ट्वा दानवाः क्रोधमूर्छिताः

ಅವನು ಜಂಭನನ್ನು ಹನ್ನೆರಡು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ ಇತರ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನನ್ನು ಎಂಟೆಂಟು ಬಾಣಗಳಿಂದ ವಿದ್ಧಿಸಿದನು; ಅವನ ಲಾಘವವನ್ನು ನೋಡಿ ದಾನವರು ಕ್ರೋಧಮೂರ್ಚಿತರಾದರು।

Verse 14

चक्रुर्गाढतरं यत्नमावृण्वाना हरिं शरैः । चिच्छेदाथ धनुर्ज्यां च निमिर्भल्लेन दानवः

ಅವರು ಶರವೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಹರಿಯನ್ನು ಆವರಿಸಿ ಇನ್ನೂ ಗಾಢ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದರು; ಆಗ ದಾನವ ನಿಮಿ ಭಲ್ಲದಿಂದ ಧನುರ್ಜ್ಯೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದನು।

Verse 15

हस्ताच्चापं च संरंभाच्चिच्छेद महिषासुरः । षीडयामासा गरुडं जंभो बाणायुतैस्त्रिभिः

ಉಗ್ರ ಕೋಪದಲ್ಲಿ ಮಹಿಷಾಸುರನು ಹರಿಯ ಕೈಯಲ್ಲಿದ್ದ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದನು; ಜಂಭನು ಮೂರು ಬಾಣಾಯುತಗಳಿಂದ (ಮೂವತ್ತು ಸಾವಿರ ಬಾಣಗಳಿಂದ) ಗರುಡನನ್ನು ಪೀಡಿಸಿದನು।

Verse 16

भुजावस्य च विव्याध शंभो बाणायुतेन वै । ततो विस्मितचित्तस्तु गदां जग्राह माधवः

ಶಂಭನು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವನ ಎರಡೂ ಭುಜಗಳನ್ನು ವಿದ್ಧಿಸಿದನು; ನಂತರ ವಿಸ್ಮಿತಚಿತ್ತನಾದ ಮಾಧವನು ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದನು।

Verse 17

तां प्राहिणोत्स वेगेन मथनाय महाहवे । तामाप्राप्तां निमिर्बाणैर्मुशलाभैः सहस्रशः

ಆ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನು ಅದನ್ನು ಮಹಾವೇಗದಿಂದ ಮಥನನ ಮೇಲೆ ಎಸೆದನು; ಎದುರಿಗೆ ಬಂದ ಆ ಗದೆಯನ್ನು ನಿಮಿಯು ಕಬ್ಬಿಣದ ಮುಸಳಗಳಂತೆ ಸಾವಿರಾರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ತಡೆದನು।

Verse 18

आहत्य पातयामास विनदन्कालमेघवत् । ततोंऽतरिक्षे हाहेति भूतानां जज्ञिरे कथाः

ಅವನು ಅದನ್ನು ಹೊಡೆದು ಕೆಳಗೆ ಬೀಳಿಸಿದನು, ಕಾಲಮೇಘದಂತೆ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಾ; ಆಗ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಭೂತಗಣಗಳ ನಡುವೆ ‘ಹಾ ಹಾ’ ಎಂಬ ಆಕ್ರಂದನಗಳು ಎದ್ದವು।

Verse 19

नैतदस्ति बलं व्यक्तं यत्राशीर्यत सा गदा । तां हरिः पतितां दृष्ट्वा अस्थाने प्रार्थनामिव

‘ಆ ಗದೆ ಚೂರಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾದ ಬಲವೇ ಇಲ್ಲ.’ ಅದನ್ನು ಬಿದ್ದಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡ ಹರಿ, ಅದನ್ನು ಅಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಂತೆ ಭಾವಿಸಿದನು।

Verse 20

जग्राह मुद्गरं घोरं दिव्यरत्नपरिष्कृतम् । तं मुमोचातिवेगेन निमिमुद्दिश्य दानवम्

ಅವನು ದಿವ್ಯರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಭಯಂಕರ ಮುದ್ಗರವನ್ನು ಹಿಡಿದನು; ದಾನವ ನಿಮಿಯನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿ ಅದನ್ನು ಅತಿವೇಗದಿಂದ ಎಸೆದನು।

Verse 21

तमायांतं वियत्येव त्रयो दैत्या ह्यवारयन् । गदया दंभदैत्यस्तु ग्रसनः पट्टिशेन तु

ಅವನು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಮೂರು ದೈತ್ಯರು ಅವನನ್ನು ತಡೆದರು—ದಂಭ ದೈತ್ಯನು ಗದೆಯಿಂದ, ಗ್ರಸನನು ಪಟ್ಟಿಶ (ಕೊಡಲಿಯಂತ ಶಸ್ತ್ರ)ದಿಂದ।

Verse 22

शक्त्या च महिषो दैत्यो विनदंतो महाररवम् । निराकृतं तमालोक्य दुर्जनैः सुजनं यथा

ದೈತ್ಯ ಮಹಿಷನು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ಮಹಾರವದಿಂದ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದನು. ಅವನು ತಿರಸ್ಕೃತನಾದುದನ್ನು ಕಂಡಾಗ, ದುರ್ಜನರು ಸುಜನನನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕುವಂತೆ ತೋಚಿತು.

Verse 23

जग्राह शक्तिमुग्रोग्रां शतघंटामहास्वनाम् । जंभाय तां समुद्दिश्य प्राहिणोद्भीषणेरणे

ಅವನು ನೂರು ಗಂಟೆಗಳ ಮಹಾಧ್ವನಿಯಂತೆ ಮೊಳಗುವ ಅತ್ಯಂತ ಉಗ್ರ-ಭೀಕರ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದನು. ಜಂಭನನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿ, ಆ ಭೀಷಣ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಎಸೆದನು.

Verse 24

तामायान्तीमथालोक्य जंभोऽन्यस्य रथात्त्वरात् । आप्लुत्य लीलया गृह्णन्कामिनीं कामुको यथा

ಅದು ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡ ಜಂಭನು ಇನ್ನೊಂದು ರಥದಿಂದ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಜಿಗಿದುಬಂದನು. ಬಳಿಕ ಲೀಲೆಯಿಂದ ಅದನ್ನು ಹಿಡಿದನು—ಕಾಮುಕನು ತನ್ನ ಕಾಮಿನಿಯನ್ನು ಹಿಡಿಯುವಂತೆ.

Verse 25

तयैव गरुडं मूर्ध्नि जघ्ने स प्रहसन्बली । ततो भूयो रथं प्राप्य घनुर्गृह्यभ्ययोजयत्

ಅದೇ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಆ ಬಲಿಷ್ಠನು ನಗುತ್ತಾ ಗರುಡನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊಡೆದನು. ನಂತರ ಮತ್ತೆ ರಥವನ್ನು ಸೇರಿ, ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿದು ಬಾಣಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧನಾದನು.

Verse 26

विचेताश्चाभवद्युद्धे गरुडः शक्तिपीडितः । ततः प्रहस्य तं विष्णुः साधुसाध्विति भारत

ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದ ಗರುಡನು ಅಚೇತನನಾದನು. ಆಗ ವಿಷ್ಣು ನಗುತ್ತಾ ಅವನಿಗೆ—“ಸಾಧು, ಸಾಧು” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು, ಹೇ ಭಾರತ।

Verse 27

करस्पर्शेन कृतवान्विमोहं विनतात्मजम् । समाश्वास्य च तं वाग्भिः शक्तिं दृष्ट्वा च निष्फलाम्

ತನ್ನ ಕರಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ವಿನತಾಪುತ್ರನ ಮೋಹವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ, ವಚನಗಳಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಆಶ್ವಾಸನೆ ನೀಡಿ, ಶಕ್ತಿ ಆಯುಧವು ನಿಷ್ಫಲವಾದುದನ್ನು ಕಂಡನು।

Verse 28

कुभार्यस्य यथा पुंसः सर्वंस्याच्चिंतितं वृथा । दृठसारमहामौर्वीमन्यां संयोजयत्ततः

ಕುಭಾರ್ಯೆಯುಳ್ಳ ಪುರುಷನ ಎಲ್ಲಾ ಯೋಚನೆಗಳು ವ್ಯರ್ಥವಾಗುವಂತೆ, ಆ ಪ್ರಯತ್ನ ವಿಫಲವೆಂದು ಕಂಡು ಅವನು ಮತ್ತೊಂದು ದೃಢಸಾರವಾದ ಮಹಾಮೌರ್ವೀ ಧನುರ್ಜ್ಯೆಯನ್ನು ಬಿಗಿದನು।

Verse 29

कृत्वा च तलनिर्घोषं रौद्रमस्त्रं मुमोच सः । ततोऽस्त्रतेजसा सर्वमाकाशं नैव दृश्यते

ತಾಳನಿರ್ಘೋಷದಂತೆ ಭೀಕರ ನಾದಮಾಡಿ ಅವನು ರೌದ್ರಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದನು; ಆ ಅಸ್ತ್ರತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಸಮಸ್ತ ಆಕಾಶವೇ ಕಾಣದೆ ಹೋಯಿತು।

Verse 30

भूमिर्दिशश्च विदिशो बामजालमया बुभुः । दृष्ट्वा तदस्त्रमाहात्म्यं सेनानीर्ग्रसनोऽसुरः

ಭೂಮಿ, ದಿಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ವಿದಿಕ್ಕುಗಳು ವಾಮಾವರ್ತ ಜಾಲದಂತೆ ಪಾಶದಿಂದ ತುಂಬಿದವು; ಆ ಅಸ್ತ್ರದ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಕಂಡ ಅಸುರಸೇನಾನಿ ಗ್ರಸನನು ಆಶ್ಚರ್ಯಭೀತನಾದನು।

Verse 31

ब्राह्ममस्त्रं चकाराशु सर्वास्त्रविनिवारणम् । तेन तत्प्रशमं यातं रौद्रास्त्रं लोकभीषणम्

ಅವನು ತಕ್ಷಣವೇ ಎಲ್ಲ ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು; ಅದರಿಂದ ಲೋಕಭೀಷಣವಾದ ರೌದ್ರಾಸ್ತ್ರವು ಶಮನವಾಯಿತು।

Verse 32

अस्त्रे प्रतिहते तस्मिन्विष्णुर्दानवसूदनः । कालदंडास्त्रमकरोत्सर्वलोकभयंकरम्

ಆ ಅಸ್ತ್ರವು ಪ್ರತಿಹತವಾದಾಗ, ದಾನವಸೂದನನಾದ ವಿಷ್ಣುವು ಸರ್ವಲೋಕಭಯಂಕರವಾದ ಕಾಲದಂಡಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು.

Verse 33

संधीयमानेस्त्रे तस्मिन्मारुतः परुषो ववौ । चकंपे च मही देवी भिन्नाश्चांबुधयोऽभवन्

ಆ ಅಸ್ತ್ರ ಸಂಧಾನಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಕಠೋರವಾದ ಗಾಳಿ ಬೀಸಿತು; ದೇವೀ ಭೂಮಿ ಕಂಪಿಸಿತು, ಸಮುದ್ರಗಳೂ ಚಿದ್ರವಾಗಿ ವಿಭಜಿತವಾದವು.

Verse 34

तदस्त्रमुग्रं दृष्ट्वा तु दानवा युद्धदुर्मदाः । चक्रुरस्त्राणि दिव्यानि नानारूपाणि संयुगे

ಆ ಉಗ್ರ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕಂಡು ಯುದ್ಧದುರ್ಮದರಾದ ದಾನವರು ಸಮರದಲ್ಲಿ ನಾನಾರೂಪದ ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದರು.

Verse 35

नारायणांस्त्रं ग्रसनस्तु चक्रे त्वाष्ट्रं निमिश्चास्त्रवरं मुमोच । ऐषीकमस्त्रं च चकार जंभो युद्धस्य दण्डास्त्र निवारणाय

ಗ್ರಸನನು ನಾರಾಯಣಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು; ನಿಮಿಯು ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ತ್ವಾಷ್ಟ್ರಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದನು; ಜಂಭನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕಾಲದಂಡಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಐಷೀಕಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದನು.

Verse 36

यावच्च संधानवशं प्रयांति नारायणादीनि निवारणाय । तावत्क्षणेनैव जघान कोटींदैत्येश्वराणां किल कालदंडः

ನಾರಾಯಣಾದಿ ಅಸ್ತ್ರಗಳು ತಡೆಯಲು ಸಂಧಾನಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬರುತ್ತಿರುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ, ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ—ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ—ಕಾಲದಂಡವು ದೈತ್ಯೇಶ್ವರರ ಒಂದು ಕೋಟಿಯನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿತು.

Verse 37

अनंतरं शांतभयं तदस्त्रं दैत्यास्त्रयोगेन च कालदण्डम् । शांतं तदालोक्य हरिः स्वमस्त्रं कोपेन कालानलतुल्यमूर्तिः

ಅನಂತರ ದೈತ್ಯಾಸ್ತ್ರಪ್ರಯೋಗದಿಂದ ಆ ಅಸ್ತ್ರವೂ ಕಾಲದಂಡವೂ ಶಾಂತವಾದವು. ಅದನ್ನು ಶಾಂತವಾಗಿ ಕಂಡು, ಪ್ರಳಯಾಗ್ನಿಸಮಾನ ಕ್ರೋಧಮೂರ್ತಿಯಾದ ಹರಿಯು ತನ್ನ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿದನು.

Verse 38

जग्राह चक्रं तपना युतप्रभमुग्रारमात्मानमिव द्वितीयम् । चिक्षेप सेनापतये ज्वलंतं चतुर्भूजः संयति संप्रगृह्य

ಚತುರ್ಭುಜನಾದ ಪ್ರಭುವು ಸೂರ್ಯಪ್ರಭೆಯಿಂದ ದೀಪ್ತ, ಉಗ್ರ—ತನ್ನ ಎರಡನೇ ಸ್ವರೂಪದಂತೆ—ಚಕ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿದನು. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿ ಹಿಡಿದು ಜ್ವಲಿಸುವ ಚಕ್ರವನ್ನು ಸೇನಾಪತಿಗೆ ಎಸೆದನು.

Verse 39

तदाव्रजच्चक्रमथो विलोक्य सर्वात्मना दैत्यवराः स्ववीर्यात् । नाशक्नुन्वारयितुं प्रचंडं दैवं यथा पूर्वमिवोपपन्नम्

ಆ ಚಕ್ರವು ವೇಗವಾಗಿ ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದೈತ್ಯರು ತಮ್ಮ ವೀರ್ಯದಲ್ಲೇ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಂಬಿಕೆ ಇಟ್ಟು ನಿಂತರು; ಆದರೆ ಹಿಂದಿನಂತೆಯೇ ಆ ಪ್ರಚಂಡ ದೈವಬಲವನ್ನು ತಡೆಯಲಾರಿದರು.

Verse 40

तदप्रतर्क्यं नवहेतितुल्यं चक्रं पपात ग्रसनस्य कण्ठे । तद्रक्तधारा रुणघोरनाभि जगाम भूयोपि करं मुरारेः

ಆ ಅಪ್ರತರ್ಕ್ಯ, ಹೊಸದಾಗಿ ತೀಕ್ಷ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ಆಯುಧದಂತಿರುವ ಚಕ್ರವು ಗ್ರಸನನ ಕಂಠದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿತು. ರಕ್ತಧಾರೆ ಹರಿಯುತ್ತ, ಘೋರನಾಭಿಯ ಸುಧರ್ಶನವು ಮತ್ತೆ ಮುರಾರಿಯ ಕೈಗೆ ಮರಳಿತು.

Verse 41

चक्राहतः संयति दानवश्च पपात भूमौ प्रममार चापि । दैत्याश्च शेषा भृशशौकमापुः क्रोधं च केचित्पिपिषुर्भुजांश्च

ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಚಕ್ರಾಘಾತದಿಂದ ಆ ದಾನವನು ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದು ಸತ್ತನು. ಉಳಿದ ದೈತ್ಯರು ತೀವ್ರ ಶೋಕಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರು; ಕೆಲವರು ಕೋಪದಿಂದ ತಮ್ಮದೇ ಭುಜಗಳನ್ನು ಕಚ್ಚಿದರು.

Verse 42

ततो विनिहते दैत्ये ग्रसने बलनायके । निर्मर्यादमयुध्यंत हरिणा सह दानवाः

ಆಮೇಲೆ ಬಲಾಧಿಪತಿ ಗ್ರಸನನೆಂಬ ದೈತ್ಯನು ಹತನಾದಾಗ, ದಾನವರು ಮಿತಿಮೀರಿದಂತೆ ನಿಯಮರಹಿತವಾಗಿ ಹರಿಯೊಡನೆ ಯುದ್ಧಮಾಡಲಾರಂಭಿಸಿದರು।

Verse 43

पट्टिशैर्मुशलैः प्रासैग्नि दाभिः कणपैरपि । तीक्ष्णाननैश्च नाराचैश्चक्रैः शक्तिभिरेव च

ಅವರು ಪಟ್ಟಿಶ, ಮುಸಲ, ಪ್ರಾಸ, ಅಗ್ನಿದಂಡ, ಕಣಪ; ಹಾಗೆಯೇ ತೀಕ್ಷ್ಣಮುಖ ನಾರಾಚ, ಚಕ್ರ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಅವನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು।

Verse 44

तदस्त्रजालं तैर्मुक्तं लब्धलक्षो जनार्दनः । एकैकं शतधा चक्रे बाणैरग्नि शिखोपमैः

ಅವರು ಬಿಡಿಸಿದ ಆ ಅಸ್ತ್ರಜಾಲವನ್ನು ಗುರಿ ಹಿಡಿದು ಜನಾರ್ದನನು ಅಗ್ನಿಶಿಖೆಯಂತಿರುವ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಒಂದೊಂದನ್ನೂ ಶತಧಾ ಚೂರುಮೂರು ಮಾಡಿದನು।

Verse 45

जघान तेषां संक्रुद्धः कोटिकोटिं जनार्दनः । ततस्ते सहसा भूत्वा न्यपतन्केशवोपरि

ಕ್ರುದ್ಧನಾದ ಜನಾರ್ದನನು ಅವರ ಕೋಟಿಕೋಟಿ ದಾನವರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು; ನಂತರ ಅವರು ಏಕಾಏಕಿ ಗುಂಪಾಗಿ ಕೇಶವನ ಮೇಲೆ ಎರಗಿದರು।

Verse 46

गरुडं जगृहुः केचित्पादयोः शतशोऽसुराः । ललंबिरे च पक्षाभ्यां मुखे चान्ये ललंबिरे

ಕೆಲವರು ನೂರಾರು ಅಸುರರು ಗರುಡನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದರು; ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಅವನ ರೆಕ್ಕೆಗಳಿಂದ ತೂಗಿದರು, ಮತ್ತವರು ಅವನ ಚಂಚುವಿನಲ್ಲಿಯೂ ತೂಗಿದರು।

Verse 47

केशवस्यापि धनुषि भुजयोः शीर्ष एव च । ललंबिरे महादैत्या निनदंतो मुहुर्मुहुः

ಮಹಾದೈತ್ಯರು ಕೇಶವನ ಧನುಸ್ಸಿನ ಮೇಲೂ, ಭುಜಗಳ ಮೇಲೂ, ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮೇಲೂ ಅಂಟಿಕೊಂಡು, ಮರುಮರು ಘರ್ಜಿಸಿದರು।

Verse 48

तदद्भुतं महद्दृष्ट्वा सिद्धचारणवार्तिकाः । हाहेति मुमुचुर्नादसंबरे चास्तुवन्हरिम्

ಆ ಮಹದದ್ಭುತವನ್ನು ಕಂಡು ಸಿದ್ಧರು, ಚಾರಣರು ಮತ್ತು ದಿವ್ಯ ವಾರ್ತಿಕರು ‘ಹಾ! ಹಾ!’ ಎಂದು ಕೂಗಿದರು; ನಾದಕೋಲಾಹಲದ ನಡುವೆ ಹರಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು।

Verse 49

ततो हरिर्विनिर्धूय पातयामास तान्भुवि । यथा प्रबुद्धः पुरुषो दोषान्संसारसंभवान्

ಆಮೇಲೆ ಹರಿ ಅವರನ್ನು ಝಟ್ಕಿ ಭೂಮಿಗೆ ಬೀಳಿಸಿದನು—ಜಾಗೃತನಾದ ಪುರುಷನು ಸಂಸಾರಜನ್ಯ ದೋಷಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವಂತೆ।

Verse 50

विकोशं च ततः नंदकं खड्गमुत्तमम् । चर्म चाप्यमलं विष्णुः पदातिस्तानधावत

ನಂತರ ವಿಷ್ಣು ಪರಮೋತ್ತಮ ನಂದಕ ಖಡ್ಗವನ್ನು ಕೋಶದಿಂದ ಹೊರತೆಗೆದು; ನಿರ್ಮಲವಾದ ಗುರಾಣಿಯನ್ನೂ ಹಿಡಿದು, ಆ ಪದಾತಿ ಯೋಧರ ಮೇಲೆ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯೇ ಧಾವಿಸಿದನು।

Verse 51

ततो मुहूर्तमात्रेण पद्मानि दश केशवः । चकर्त्त मार्गे बहुभिर्विचरन्दैत्यसत्तमान्

ನಂತರ ಕೇವಲ ಒಂದು ಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲೇ ಕೇಶವನು ಯುದ್ಧಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ‘ಪದ್ಮ’ ಎಂಬ ಹತ್ತು ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಬೀಳಿಸಿದನು; ಅನೇಕ ದೈತ್ಯಶ್ರೇಷ್ಠರ ನಡುವೆ ಸಂಚರಿಸಿ ಅವರನ್ನು ಛೇದಿಸಿದನು।

Verse 52

ततो निमिप्रभृतयो विनद्यासुरसत्तमाः । अधावंत महेष्वासाः केशवं पादचारिणम्

ಆಗ ನಿಮಿ ಮೊದಲಾದ ಅಸುರಶ್ರೇಷ್ಠರು ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಾ, ಮಹಾಧನುರ್ಧರರಾಗಿ, ಪಾದಚಾರಿಯಾಗಿ ಯುದ್ಧಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಕೇಶವನ ಮೇಲೆ ಧಾವಿಸಿದರು।

Verse 53

गरुत्मांश्चाभ्ययात्तूर्णमारुरोह च तं हरिः । उवाच च गरुत्मंतं तस्मिंश्च तुमुले रणे

ಗರುತ್ಮಾನ್ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಬಂದನು; ಹರಿ ಅವನ ಮೇಲೆ ಆರೋಹಣ ಮಾಡಿದನು. ಆ ತುಮುಲ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನು ಗರುಡನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು।

Verse 54

अश्रांतो यदि तार्क्ष्यासि मथनं प्रति तद्व्रज । श्रांतश्चेच्च मुहूर्तं त्वं रणादपसृतो भव

ಓ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ, ನೀನು ದಣಿದಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಮಥನನ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗು; ದಣಿದಿದ್ದರೆ ಕ್ಷಣಕಾಲ ಯುದ್ಧದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯು।

Verse 55

तार्क्ष्य उवाच । न मे श्रमोऽस्ति लोकेश किंचित्संस्मरतश्च मे । यन्मे सुतान्वाहनत्वे कल्पयामास तारकः

ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಲೋಕೇಶ, ನನಗೆ ಸ್ವಲ್ಪವೂ ದಣಿವು ಇಲ್ಲ; ತಾರಕನು ನನ್ನ ಪುತ್ರರನ್ನು ವಾಹನತ್ವಕ್ಕೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದುದನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದಾಗ ಇನ್ನೂ ಇಲ್ಲ।

Verse 56

इति ब्रवन्रणे दैत्यं मथनं प्रति सोऽगमत् । दैत्यस्तवभिमुखं दृष्ट्वा शंखचक्रगदाधरम्

ಇಂತೆ ಹೇಳಿ ಅವನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದೈತ್ಯ ಮಥನನ ಕಡೆಗೆ ಹೋದನು. ದೈತ್ಯನು ನಿನ್ನನ್ನು ಎದುರಾಗಿ ಕಂಡನು—ಶಂಖ, ಚಕ್ರ, ಗದೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದವನಾಗಿ।

Verse 57

जघान भिंडिपालेन शितधारेण वक्षसि । तं प्रहारमचिंत्यैव विष्णुस्तस्मिन्महाहवे

ಅವನು ಹರಿತವಾದ ಅಂಚುಳ್ಳ ಭಿಂಡಿಪಾಲದಿಂದ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಎದೆಗೆ ಹೊಡೆದನು. ಆ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವು ಆ ಹೊಡೆತವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸಲಿಲ್ಲ.

Verse 58

जघान पंचभिर्बाणैर्गिरींद्रस्यापि भेदकैः । आकर्णकृष्टैर्दशभिः पुनर्विद्धः स्तनांतरे

ಪರ್ವತಗಳನ್ನೂ ಭೇದಿಸಬಲ್ಲ ಐದು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವನು ಹೊಡೆದನು; ಮತ್ತು ಕಿವಿಯವರೆಗೆ ಎಳೆದ ಹತ್ತು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಎದೆಯ ನಡುವೆ ಮತ್ತೆ ಚುಚ್ಚಿದನು.

Verse 59

विचेतनो मुहूर्तात्स संस्तभ्य मथनः पुनः । गृहीत्वा परिघं मूर्ध्नि जनार्दनमताडयत्

ಕ್ಷಣಕಾಲ ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪಿದ್ದ ಮಥನನು ಮತ್ತೆ ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡನು; ನಂತರ ಪರಿಘಾಯುಧವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಜನಾರ್ದನನ ತಲೆಗೆ ಹೊಡೆದನು.

Verse 60

विष्णुस्तेन प्रहारेण किंचिदाघूर्णितोऽभवत् । ततः कोपविवृत्ताक्षो गदां जग्राह माधवः

ಆ ಹೊಡೆತದಿಂದ ವಿಷ್ಣುವು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ತೂರಾಡಿದನು. ಆಗ ಕೋಪದಿಂದ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಅರಳಿಸಿದ ಮಾಧವನು ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದನು.

Verse 61

तया संताडयामास मथनं हृदये दृढम् । स पपात तथा भूमौ चूर्णितांगो ममार च

ಆ ಗದೆಯಿಂದ ಅವನು ಮಥನನ ಎದೆಗೆ ಬಲವಾಗಿ ಹೊಡೆದನು. ಅವನು ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದನು ಮತ್ತು ಅವನ ಅಂಗಗಳು ನಜ್ಜುಗುಜ್ಜಾಗಿ ಮರಣಹೊಂದಿದನು.

Verse 62

तस्मिन्निपतिते भूमौ मथने मथिते भृशम् । अवसादं युयुर्दैत्याः सर्वे ते युद्धमण्डले

ಮಥನನು ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದು ಭಾರಿಯಾಗಿ ನುಚ್ಚುನೂರಾದಾಗ, ಯುದ್ಧಮಂಡಲದಲ್ಲಿದ್ದ ಆ ದೈತ್ಯರೆಲ್ಲರೂ ವಿಷಾದದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದರು।

Verse 63

ततस्तेषु विषण्णेषु दानवेष्वतिमानिषु । चुकोप रक्तनयनो महिषो दानवेश्वरः

ಆ ಅತಿಮಾನಿಗಳಾದ ದಾನವರು ವಿಷಣ್ಣರಾದಾಗ, ದಾನವೇಶ್ವರ ಮಹಿಷನು ರಕ್ತನೇತ್ರಗಳಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡನು।

Verse 64

प्रत्युद्ययौ हरिं रौद्रः स्वबाहुबलमाश्रितः । रीक्ष्णधारेण शूलेन महिषो हरिमर्दयन्

ರೌದ್ರನಾದ ಮಹಿಷನು ತನ್ನ ಭುಜಬಲವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಹರಿಯ ಮೇಲೆ ಧಾವಿಸಿ, ತೀಕ್ಷ್ಣಧಾರ ಶೂಲದಿಂದ ಹರಿಯನ್ನು ಹೊಡೆಯಲು ಮುಂದಾದನು।

Verse 65

शक्त्या च गरुडं वीरो हृदयेऽभ्यहनद्दृढम् । ततो विवृत्य वदनं महामलगुहानिभम्

ಆ ವೀರನು ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಗರುಡನ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ದೃಢವಾಗಿ ಹೊಡೆದನು; ನಂತರ ಮಹಾ ಮಲಿನ ಗುಹೆಯಂತೆ ಬಾಯನ್ನು ತೆರೆದು।

Verse 66

ग्रस्तुमैच्छद्रणे दैत्यः सगरुत्मंतमच्युतम् । अथाच्युतोऽपि विज्ञाय दानवस्य चिकीर्षितम्

ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಆ ದೈತ್ಯನು ಗರುಡನೊಡನೆ ಅಚ್ಯುತನನ್ನು ನುಂಗಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದನು; ಆಗ ಅಚ್ಯುತನು ದಾನವನ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡನು।

Verse 67

वदनं पूरयामास दिव्यैस्त्रैर्महाबलः । स तैर्बाणैरभिहतो महिषोऽचलसंनिभः

ಮಹಾಬಲನು ಮೂರು ದಿವ್ಯ ಬಾಣಗಳಿಂದ ತನ್ನ ಮುಖವನ್ನು ತುಂಬಿಕೊಂಡನು. ಆ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆತಪಟ್ಟು ಪರ್ವತಸಮಾನ ಮಹಿಷನು ಗಾಯಗೊಂಡನು.

Verse 68

परिवर्तितकायार्धः पपाताथ ममार च । महिषं पतितं दृष्ट्वा जीवयित्वा पुनर्हरिः

ದೇಹದ ಅರ್ಧಭಾಗ ತಿರುಗಿ ಅವನು ಬಿದ್ದು ಮರಣವನ್ನಪ್ಪಿದನು. ಬಿದ್ದ ಮಹಿಷನನ್ನು ನೋಡಿ ಹರಿಯು ಅವನನ್ನು ಪುನಃ ಜೀವಂತಗೊಳಿಸಿದನು.

Verse 69

महिषं प्राह मत्तस्त्वं वधं नार्हसि दानव । योषिद्वध्यः पुरोक्तस्त्वं साक्षात्कमलयोनिना

ಹರಿಯು ಮಹಿಷನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—“ಹೇ ದಾನವ, ನನ್ನ ಕೈಯಿಂದ ನಿನಗೆ ವಧ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ. ಕಮಲಯೋನಿಯಾದ ಬ್ರಹ್ಮನೇ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ‘ನೀನು ಸ್ತ್ರೀಯಿಂದ ವಧಿಸಲ್ಪಡುವೆ’ ಎಂದು ನೇರವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.”

Verse 70

उत्तिष्ठ गच्छ मन्मुक्तो द्रुतमस्मान्महारणात् । इत्युक्तो हरिणा तस्माद्देशादपगतोऽसुरः

“ಎದ್ದು ಹೋಗು—ನನ್ನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡವನೇ—ಈ ಮಹಾರಣಭೂಮಿಯಿಂದ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ದೂರವಾಗು.” ಎಂದು ಹರಿಯು ಹೇಳಿದಾಗ ಆ ಅಸುರನು ಆ ಸ್ಥಳದಿಂದ ತೆರಳಿದನು.

Verse 71

तस्मिन्पराङ्मुखे दैत्ये महिषे शुंभदानवः । संदष्टौष्ठपुटाटोपो भृकुटीकुटिलाननः

ಆ ದೈತ್ಯ ಮಹಿಷನು ಪರಾಂಗ್ಮುಖನಾದಾಗ ಶುಂಭ ದಾನವನು ಕೋಪದಿಂದ ತುಟಿಗಳನ್ನು ಕಚ್ಚಿ, ಭ್ರೂಕುಟಿಯನ್ನು ಮಡಚಿ, ಮುಖವನ್ನು ವಕ್ರಗೊಳಿಸಿ ರೋಷದಿಂದ ಉರಿದನು.

Verse 72

निर्मध्य पाणिना पाणिं धनुरादाय भैरवम् । सज्जीकृत्य महाघोरान्मुमोच शतशः शरान्

ಅವನು ಕೈಯಿಂದ ಕೈಯನ್ನು ದೃಢವಾಗಿ ಹಿಡಿದು ಭೈರವವೆಂಬ ಭಯಂಕರ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು; ಅದನ್ನು ಜ್ಯಾ ಕಟ್ಟಿಸಿ ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಿ, ಮಹಾಘೋರವಾದ ನೂರಾರು ಬಾಣಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಿದನು।

Verse 73

स चित्रयोधी दृढमुष्टिपातस्ततश्व विष्णुं च दैत्यः । बाणैर्ज्वलद्वह्निशिखानिकाशैः क्षिप्तैरसंख्यैः प्रतिघाहीनैः

ಆ ದೈತ್ಯನು ವಿಚಿತ್ರ ಯೋಧಿ, ದೃಢ ಮুষ্টಿಪಾತ ಹೊಂದಿದವನು; ನಂತರ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮೇಲೂ ಅಗ್ನಿಶಿಖೆಯಂತೆ ಜ್ವಲಿಸುವ, ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಹಾಗೂ ನಿರಂತರ ಘಾತ ಮಾಡುವ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಎಸೆದನು।

Verse 74

विष्णुश्च दैत्येंद्रशरार्दितो भृशं भुशुंडिमादाय कृतांततुल्याम् । तया मुखं चास्य पिपेष संख्ये शुंभस्य जत्रुं च धराधराभम्

ದೈತ್ಯೇಂದ್ರನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಭಾರಿಯಾಗಿ ಗಾಯಗೊಂಡ ವಿಷ್ಣು ಕೃತಾಂತಸಮಾನವಾದ ಭುಶುಂಡಿ ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದನು; ಸಮರದಲ್ಲಿ ಅದರಿಂದ ಅವನ ಮುಖವನ್ನು ನುಚ್ಚುನೂರಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಶುಂಭನ ಪರ್ವತಸದೃಶ ಜತ್ರುವನ್ನೂ ಒಡೆದನು।

Verse 75

ततस्त्रिभिः शंभुभुजं द्विषष्ट्या सूतस्य शीर्षं दशक्षिश्च केतुम् । विष्णुर्विकृष्टैः श्रवणावसानं दैत्यस्य बाणैर्ज्वलनार्कवर्णैः

ನಂತರ ವಿಷ್ಣು ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಎಳೆದು, ಅಗ್ನಿ-ಸೂರ್ಯವರ್ಣದ ದೈತ್ಯಬಾಣಗಳಿಂದ—ಮೂರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಶಂಭುವಿನ ಭುಜವನ್ನು, ಅರವತ್ತೆರಡರಿಂದ ಸಾರಥಿಯ ತಲೆಯನ್ನು, ಹತ್ತು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಧ್ವಜಕೇತುವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಬೀಳಿಸಿದನು।

Verse 76

स तैश्च विद्धो व्यथितो बभूव दैत्येश्वरो विस्रुतशोणिताक्तः । ततोऽस्य किंचिच्चलितस्य धैर्यादुवाच शंखांबुजसार्ङ्गपाणिः

ಆ ಬಾಣಗಳಿಂದ ವಿದ್ಧನಾಗಿ ದೈತ್ಯೇಶ್ವರನು ವ್ಯಥಿತನಾಗಿ, ಹರಿಯುವ ರಕ್ತದಿಂದ ಲೇಪಿತನಾದನು; ಆಗ ಅವನ ಧೈರ್ಯ ಸ್ವಲ್ಪ ಕದಲಿದುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಶಂಖ-ಪದ್ಮ-ಶಾರ್ಙ್ಗಪಾಣಿ ವಿಷ್ಣು ಅವನಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದನು।

Verse 77

योषित्सुवध्योऽसि रणं विभुंच शुंभाऽशुभ स्वल्पतरैरहोभिः । मत्तोर्हसि त्वं न वृथैव मूढ ततोऽपयातः स च शंभदानवः

ಹೇ ಅಶುಭ ಶುಂಬಾ! ನೀ ಸ್ತ್ರೀಯಿಂದ ವಧಿಸಲ್ಪಡುವ ಯೋಗ್ಯನು; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿನ ನಿನ್ನ ಪರಾಕ್ರಮವೂ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಷಯವಾಗುವುದು. ನೀ ನನಗೆ ಸಮನಲ್ಲ; ಹೇ ಮೂಢಾ, ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಯತ್ನಿಸಬೇಡ. ಎಂದು ಹೇಳಿ ಆ ದಾನವ ಶುಂಬನು ಹಿಂತಿರುಗಿದನು।

Verse 78

जम्भोऽथ तद्विष्णुमुखान्निशम्य जगर्ज चोच्चैः कृतसिंहनादः । प्रोवाच वाक्यं च सलीलमाजौ महाट्टहासेन जगद्विकंप्य

ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮುಖದಿಂದ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಜಂಭನು ಸಿಂಹನಾದದಂತೆ ಉಚ್ಚವಾಗಿ ಗರ್ಜಿಸಿದನು. ಬಳಿಕ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಾಭಾವದಿಂದ ಮಾತಾಡಿ, ಮಹಾಟ್ಟಹಾಸದಿಂದ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಕಂಪಿಸಿದನು।

Verse 79

किमेभिस्ते जलावास दैत्यैर्हीनपराक्रमैः । मामासादय युद्धेऽस्मिन्यदि ते पौरुषं क्वचित्

ಹೇ ಜಲವಾಸಿ! ಈ ಹೀನಪರಾಕ್ರಮ ದೈತ್ಯರಿಂದ ನಿನಗೆ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ? ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿ ಆದರೂ ಪೌರುಷವಿದ್ದರೆ, ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಎದುರಿಗೆ ಬಾ।

Verse 80

यत्ते पूर्वं हता दैत्या हिरण्याक्षमुखाः किल । जंभस्तदाभवन्नैव पश्य मामद्य संस्थितम्

ನೀನು ಹಿಂದೆ ಸಂಹರಿಸಿದ ದೈತ್ಯರು—ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷ ಮೊದಲಾದವರು—ಜಂಭನಲ್ಲ. ಇಂದು ನನ್ನನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವವನಾಗಿ ನೋಡು!

Verse 81

पश्य तालप्रती काशौ भुजावेतौ हरे मम । वक्षो वा वज्रकठिनं मयि प्रहर तत्सुखम्

ಹೇ ಹರಿ! ನನ್ನ ಈ ಎರಡು ಭುಜಗಳನ್ನು ನೋಡು—ತಾಳವೃಕ್ಷಗಳಂತೆ ಮಹತ್ತಾದವು; ನನ್ನ ವಕ್ಷಸ್ಥಲವು ವಜ್ರದಂತೆ ಕಠಿಣ. ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಹರಿಸು—ನಿನಗೆ ತೃಪ್ತಿಯಾಗುವಂತೆ!

Verse 82

इत्युक्तः केशवस्तेन सृक्किणी संलिहन्रुषा । मुमोच परिघंघोरं विरीणामपि दारणम्

ಅವನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಕೇಶವನು ಕೋಪದಿಂದ ತುಟಿಗಳ ಮೂಲೆಗಳನ್ನು ನಕ್ಕುಕೊಂಡು, ಬಲಿಷ್ಠ ವೀರರನ್ನೂ ಚೀರಬಲ್ಲ ಭಯಂಕರ ಕಬ್ಬಿಣದ ಪರಿಘವನ್ನು ಎಸೆದನು।

Verse 83

ततस्तस्याप्यनुपदं कालायसमयं दृढम् । मुमोच मुद्गरं विष्णुर्द्वितीयं पर्वतं यथा

ನಂತರ ತಕ್ಷಣವೇ ವಿಷ್ಣುವು ಕಪ್ಪು ಕಬ್ಬಿಣದಿಂದ ಮಾಡಿದ ದೃಢವಾದ ಎರಡನೇ ಮುದ್ಗರವನ್ನು ಎಸೆದನು—ಎರಡನೇ ಪರ್ವತವೇ ಬಿದ್ದಂತೆ।

Verse 84

तदायुधद्वयं दृष्ट्वा जंभो न्यस्य रथे धनुः । आप्लुत्य परिघं गृह्य गरुडं तेन जघ्निवान्

ಆ ಎರಡು ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಕಂಡ ಜಂಭನು ರಥದಲ್ಲಿ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಇಟ್ಟು, ಜಿಗಿದು ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ಪರಿಘವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಅದರಿಂದ ಗರುಡನನ್ನು ಹೊಡೆದನು।

Verse 85

द्वितीयं मुद्गरं चानु गृहीत्वा विनदन्रणे । सर्वप्राणेन गोविंदं तेन मूर्ध्नि जघान सः

ನಂತರ ಎರಡನೇ ಮುದ್ಗರವನ್ನೂ ಹಿಡಿದು, ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಾ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಬಲದಿಂದ ಗೋವಿಂದನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊಡೆದನು।

Verse 86

ताभ्यां चातिप्रहाराभ्यामुभौ गरुडकेशवौ । मोहाविष्टौ विचेतस्कौ मृतकल्पाविवासताम्

ಆ ಎರಡು ಭಾರೀ ಪ್ರಹಾರಗಳಿಂದ ಗರುಡ ಮತ್ತು ಕೇಶವ ಇಬ್ಬರೂ ಮೋಹಗ್ರಸ್ತರಾಗಿ ಚೇತನೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು, ಮೃತರಂತೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದರು।

Verse 87

तदद्भुतं महद्दृष्ट्वा जगर्जुर्दैत्यसत्तमाः । नैतान्हर्षमदोद्धूतानिदं सेहे जगत्तदा

ಆ ಮಹದದ್ಭುತವನ್ನು ಕಂಡು ದೈತ್ಯಶ್ರೇಷ್ಠರು ಗರ್ಜಿಸಿದರು. ಹರ್ಷ, ಮದ, ಗರ್ವಗಳಿಂದ ಉನ್ಮತ್ತರಾಗಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವೇ ತಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಾರದೆ ಹೋದರು; ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅವರ ಉಲ್ಲಾಸವನ್ನು ಜಗತ್ತೇ ಸಹಿಸಲಾರದಂತಾಯಿತು.

Verse 88

सिंहनादैस्तलोन्नाहैर्धनुर्नादैश्च बाणजैः । जंभं ते हर्षयामासुर्वासांस्यादुधुवुश्च ते

ಸಿಂಹನಾದ, ಭಾರೀ ಘೋಷ, ಧನುಸ್ಸಿನ ಟಂಕಾರ ಮತ್ತು ಬಾಣಗಳ ಶಬ್ದಗಳಿಂದ ಅವರು ಜಂಭನನ್ನು ಹರ್ಷಗೊಳಿಸಿದರು; ಉಲ್ಲಾಸದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಜಾಡಿಸಿ ಅಲೆಯಿಸಿದರು.

Verse 89

शंखांश्च पूरयामासुश्चिक्षिपुर्देवता भृशम्

ದೇವರುಗಳು ಭಾರೀ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಶಂಖಗಳನ್ನು ಊದಿ ತುಂಬಿಸಿದರು; ಮಹಾಬಲದಿಂದ ತಮ್ಮ ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಎಸೆದರು.

Verse 90

संज्ञामवाप्याथ महारणे हरिः सवैनतेयः परिरभ्य जंभम् । पराङ्मुखः संयुगादप्रधृष्यात्पलायनं वेगपरश्चकार

ಆ ಮಹಾರಣದಲ್ಲಿ ಸಂಜ್ಞೆ ಪಡೆದ ಹರಿ (ವಿಷ್ಣು) ವೈನತೇಯ ಗರುಡನೊಂದಿಗೆ ಜಂಭನನ್ನು ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು—ಯುದ್ಧದಿಂದ ಮುಖ ತಿರುಗಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ಅಪ್ರಧೃಷ್ಯನಾಗಿದ್ದರೂ—ಅತೀವ ವೇಗದಿಂದ ಹಿಂಜರಿದು ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿದನು.