Adhyaya 6

Verse 1

स्कंद उवाच । अथेशाज्ञां समादाय गजवक्त्रः प्रतस्थिवान् । शंभोः काश्यागमोपायं चिंतयन्मंदराद्रितः

ಸ್ಕಂದನು ಹೇಳಿದನು—ಅನಂತರ ಈಶ್ವರನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಗಜವಕ್ತ್ರನು (ಗಣೇಶನು) ಮಂದರ ಪರ್ವತದಿಂದ ಹೊರಟನು; ಶಂಭುವಿನ ಕಾಶಿಗೆ ಆಗಮನೋಪಾಯವನ್ನು ಮನದಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 2

प्राप्य वाराणसीं तूर्णमाशु स्यंदनगो विभुः । वाडवीं मूर्तिमालंब्य प्राविशच्छकुनैः स्तुतः

ವೇಗವಾಗಿ ವಾರಾಣಸಿಗೆ ತಲುಪಿ ಆ ವಿಭು ರಥಾರೂಢನಾಗಿ, ವಾಡವೀ (ಮೇರೆ) ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಆಲಂಬಿಸಿ, ಶುಭ ಶಕುನಪಕ್ಷಿಗಳ ಸ್ತುತಿಯಿಂದ ನಗರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

Verse 3

नक्षत्रपाठको भूत्वा वृद्धः प्रत्यवरोधगः । चचार मध्ये नगरं पौराणां प्रीतिमावहन्

ನಕ್ಷತ್ರಪಾಠಕನಾಗಿ, ವೃದ್ಧರೂಪದಲ್ಲಿ, ಅಡ್ಡಿಯಿಲ್ಲದೆ ಅವನು ನಗರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿ ಪೌರರಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ತಂದನು.

Verse 4

स्वयमेव निशाभागे स्वप्नं संदर्शयन्नृणाम् । प्रातस्तेषां गृहान्गत्वा तेषां वक्ति बलाबलम्

ರಾತ್ರಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅವನು ಸ್ವತಃ ಜನರಿಗೆ ಸ್ವಪ್ನಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿ, ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಅವರ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅವರ ಸ್ಥಿತಿಯ ಬಲಾಬಲವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 5

भवद्भिरद्य रात्रौ यद्दृष्टं स्वप्नविचेष्टितम् । भवत्कौतूहलोत्पत्त्यै तदेव कथयाम्यहम्

ಇಂದು ರಾತ್ರಿ ನೀವು ಕಂಡ ಸ್ವಪ್ನವಿಚೇಷ್ಠಿತವನ್ನು, ನಿಮ್ಮ ಕೌತುಕ ನಿವಾರಣೆಗೆ, ಅದನ್ನೇ ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 6

स्वपता भवता रात्रौ तुर्ये यामे महाह्रदः । अदर्शि तत्र च भवान्मज्जन्मज्जंस्तटंगतः

ರಾತ್ರಿ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ನಾಲ್ಕನೇ ಯಾಮದಲ್ಲಿ, ನೀವು ಒಂದು ಮಹಾಹ್ರದವನ್ನು ಕಂಡಿರಿ; ಅಲ್ಲಿ ನೀವು ಮರುಮರು ಮುಳುಗಿ, ಬಳಿಕ ತೀರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿರಿ.

Verse 7

तदंबुपिच्छिले पंके मग्नोन्मग्नोसि भूरिशः । दुःस्वप्नस्यास्य च महान्विपाकोति भयप्रदः

ನೀರಿನಿಂದ ಜಾರುವಂತಾದ ಆ ಕೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನೀನು ಮರುಮರು ಮುಳುಗಿ ಮತ್ತೆ ಮೇಲೇಳುತ್ತೀಯ. ಈ ದುಃಸ್ವಪ್ನದ ವಿಪಾಕವು ಮಹತ್ತರವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಭಯಪ್ರದವಾಗಿದೆ.

Verse 8

काषायवसनो मुंडः प्रैक्ष्यहो भवतापि यः । परितापं महानेष जनयिष्यति दारुणम्

ಕಾಷಾಯ ವಸ್ತ್ರಧಾರಿಯಾದ ಆ ಮುಂಡಿತನು, ನೀನು ಸಹ—ಅಯ್ಯೋ—ಕಂಡವನೇ; ಅವನು ಮಹತ್ತರವಾದ ದಾರುಣ ಪರಿತಾಪವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವನು.

Verse 9

रात्रौ सूर्यग्रहो दृष्टो महानिष्टकरो ध्रुवम् । ऐंद्रधनुर्द्वयं रात्रौ यदलोकि न तच्छुभम्

ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯಗ್ರಹಣ ಕಾಣುವುದು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಮಹಾ ಅನಿಷ್ಟಕರ. ಹಾಗೆಯೇ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ದ್ವಿತೀಯ ಇಂದ್ರಧನು ಕಾಣಿಸಿದರೂ ಅದು ಶುಭವಲ್ಲ.

Verse 10

प्रतीच्यां रविरागत्य प्रोद्यंतं व्योम्नि शीतगुम् । पातयामास भूपृष्ठे तद्राज्यभयसूचकम्

ಪಶ್ಚಿಮದಿಂದ ಬಂದು ಸೂರ್ಯನು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಉದಯಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಚಂದ್ರನನ್ನು ಹೊಡೆದು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬೀಳಿಸಿದನು—ಇದು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಭಯ ಮತ್ತು ಅಪಾಯದ ಸೂಚನೆ.

Verse 11

युगपत्केतुयुगलं युध्यमानं परस्परम् । यददर्शि न तद्भद्रं राष्ट्रभंगाय केवलम्

ಒಂದೇ ವೇಳೆ ಪರಸ್ಪರ ಯುದ್ಧಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಎರಡು ಕೇತುಗಳನ್ನು ನೀನು ಕಂಡೆ; ಅದು ಶುಭವಲ್ಲ—ರಾಷ್ಟ್ರಭಂಗಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೂಚನೆ.

Verse 12

विशीर्यत्केशदशनं नीयमानं च दक्षिणे । आत्मानं यत्समद्राक्षीः कुटुंबस्यापि भीषणम्

ನೀನು ನಿನ್ನನ್ನೇ ಕಂಡೆ—ಕೇಶವೂ ದಂತವೂ ಉದುರುತ್ತಾ, ನಿನ್ನನ್ನು ದಕ್ಷಿಣದಿಕ್ಕಿಗೆ ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿರುವಂತೆ; ಅದು ಕುಟುಂಭಕ್ಕೂ ಅತಿಭೀಕರವಾದ ಅಶುಭಸೂಚನೆ.

Verse 13

प्रासादध्वजभंगोयस्त्वयैक्षत निशाक्षये । राज्यक्षयकरं विद्धि महोत्पाताय निश्चितम्

ರಾತ್ರಿಯ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನೀನು ಕಂಡ ಪ್ರಾಸಾದಧ್ವಜಭಂಗವು ರಾಜ್ಯಕ್ಷಯಕಾರಕವೆಂದು ತಿಳಿ; ಅದು ನಿಶ್ಚಿತ ಮಹೋತ್ಪಾತ, ಮಹಾವಿಪತ್ತಿನ ಸೂಚನೆ.

Verse 14

नगरी प्लाविता स्वप्ने तरंगैः क्षीरनीरधेः । पक्षैस्त्रिचतुरैः शंके महाशंकां पुरौकसाम्

ಸ್ವಪ್ನದಲ್ಲಿ ನಗರವು ಕ್ಷೀರಸಮುದ್ರದ ತರಂಗಗಳಿಂದ ಮುಳುಗಿತು; ಮೂರು ನಾಲ್ಕು ಪಕ್ಷಗಳೊಳಗೆ ಪುರವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಮಹಾಭಯ ಉಂಟಾಗುವುದೆಂದು ನಾನು ಶಂಕಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 15

स्वप्ने वानरयानेन यत्त्वमूढोसि दक्षिणाम् । अतस्तद्वंचनोपायः पुरत्यागो महामते

ಸ್ವಪ್ನದಲ್ಲಿ ನೀನು ವಾನರಯಾನದಲ್ಲಿ ಮೋಹಿತನಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲ್ಪಟ್ಟೆ; ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ಮಹಾಮತೇ, ಆ ಅಶುಭವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವ ಉಪಾಯ ಪುರತ್ಯಾಗವೇ.

Verse 16

रुदती या त्वया दृष्टा महिलैका निशात्यये । मुक्तकेशी विवसना सा नारी श्रीरिवोद्गता

ಉಷಃಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೀನು ಕಂಡ ಆ ಒಂಟಿ ಮಹಿಳೆ—ಅಳುತ್ತಾ, ಮುಕ್ತಕೇಶಿಯಾಗಿ, ವಿವಸನವಾಗಿ—ಅವಳು ಶ್ರೀದೇವಿಯೇ ಎದ್ದು ಹೊರಟಂತೆ, ಅಶುಭಸೂಚನೆ.

Verse 17

देवालयस्य कलशो यत्त्वया वीक्षितः पतन् । दिनैः कतिपयैरेव राज्यभंगो भविष्यति

ನೀನು ದೇವಾಲಯದ ಶಿಖರಕಲಶವು ಬೀಳುವುದನ್ನು ಕಂಡಿರುವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಭಂಗವು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುವುದು.

Verse 18

पुरी परिवृता स्वप्ने मृगयूथैः समंततः । रोरूयमाणैरत्यर्थं मासेनैवोद्वसी भवेत्

ಸ್ವಪ್ನದಲ್ಲಿ ನಗರವು ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದಲೂ ಕಾಡುಮೃಗಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಭೀಕರವಾಗಿ ಕೂಗುತ್ತಾ ಸುತ್ತುವರಿದಂತೆ ಕಂಡರೆ, ಒಂದು ತಿಂಗಳಲ್ಲೇ ಅದು ನಿರ್ಜನವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 19

आतायियूकगृध्राद्यैः पुरीमुपरिचारिभिः । सूच्यतेत्याहितं किंचिद्ध्रुवमत्र निवासिनाम्

ನಗರದಲ್ಲಿ ದರೋಡೆಕೋರರು, ಜೂನು, ಗಿಧ್ರಗಳು ಮೊದಲಾದವುಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಿದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರಿಗೆ ಯಾವುದೋ ಅನಿಷ್ಟವು ನಿಶ್ಚಿತವೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 20

स्वप्नोत्पातानिति बहूञ्शंसञ्शंसन्नितस्ततः । बहूनुच्चाटयांचक्रे स विघ्नेशः पुरौकसः

ಆ ವಿಘ್ನೇಶನು ನಗರವಾಸಿಗಳ ನಡುವೆ ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸ್ವಪ್ನ-ಅಪಶಕುನಗಳನ್ನು ಸಾರುತ್ತಾ, ಭಯದಿಂದ ಹಲವರನ್ನು ನಗರದಿಂದ ಹೊರಡಿಸಿದನು.

Verse 21

केषांचित्पुरतो वादीद्ग्रहचारं प्रदर्शयन् । एकराशिस्थिताः सौरि सितभौमा न शोभनाः

ಕೆಲವರ ಮುಂದೆ ಒಬ್ಬ ವಕ್ತಾ ಗ್ರಹಚಾರವನ್ನು ತೋರಿಸಿ ಹೇಳಿದನು—‘ಶನಿ, ಶುಕ್ರ ಮತ್ತು ಮಂಗಳ ಒಂದೇ ರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಿಯಾದರೆ ಅದು ಶುಭಕರವಲ್ಲ.’

Verse 22

सोयं धूमग्रहो व्योम्नि भित्त्वा सप्तर्षिमंडलम् । प्रयातः पश्चिमामाशां स नाशाय विशांपतेः

ಈ ಧೂಮಕೇತು-ಗ್ರಹವು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಪ್ತರ್ಷಿಮಂಡಲವನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ತೆರಳಿದೆ; ಇದು ಪ್ರಜಾಧಿಪತಿ ರಾಜನ ನಾಶವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 23

अतिचारगतो मंदः पुनर्वक्राध्व संस्थितः । पापग्रहसमायुक्तो न युक्तोयमिहेष्यते

ಶನಿ ಅತಿಚಾರಗತಿಯಾಗಿ ಮತ್ತೆ ವಕ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ; ಪಾಪಗ್ರಹಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದ ಈ ಯೋಗ ಇಲ್ಲಿ ಯುಕ್ತವಲ್ಲ, ಅಶುಭಫಲದಾಯಕ.

Verse 24

व्यतीते वासरे योयं भूकंपः समपद्यत । कंपं जनयतेऽतीव हृदो मेपि पुरौकसः

ಹಿಂದಿನ ದಿನ ಸಂಭವಿಸಿದ ಆ ಭೂಕಂಪವು, ಓ ನಗರವಾಸಿಯೇ, ಇಂದಿಗೂ ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಂಪನವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.

Verse 25

उदीच्यादक्षिणाशायां येयमुल्का प्रधाविता । विलीना च वियत्येव स निर्घातं न सा शुभा

ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಧಾವಿಸಿದ ಈ ಉಲ್ಕೆಯು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗಿ, ಘರ್ಜನೆಯೊಡನೆ ಕಾಣಿಸಿತು; ಇದು ಶುಭಕರವಲ್ಲ.

Verse 26

उन्मूलितो महामूलो महानिलरयेण यः । चत्वरे चैत्यवृक्षोयं महोत्पातं प्रशंसति

ಚೌಕದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಚೈತ್ಯವೃಕ್ಷವು, ಗಾಢಮೂಲವಿದ್ದರೂ, ಮಹಾ ಗಾಳಿಯ ವೇಗದಿಂದ ಬೇರುಸಹಿತ ಉರುಳಿದೆ; ಇದು ಮಹೋತ್ಪಾತವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 27

सूर्योदयमनुप्राप्य प्राच्यां शुष्कतरूपरि । करटो रारटीत्येष कटूत्कट भयप्रदः

ಸೂರ್ಯೋದಯಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಒಣಮರದ ಮೇಲಿದ್ದ ಒಂಟೆ ‘ರಾರಟಿ’ ಎಂದು ಕಠೋರ, ಕರ್ಕಶ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿತು; ಆ ಧ್ವನಿ ಸಹಸಾ ಭಯಕಾರಿಯಾಯಿತು।

Verse 28

मध्ये विपणि यतूर्णं कौचिच्चारण्यचारिणौ । मृगौ मृगयतां यातौ पौराणां पुरतोऽहितौ

ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಎರಡು ಜಿಂಕೆಗಳು ಅಚಾನಕ ಓಡಿಬಂದು ಪಟ್ಟಣದವರ ಮುಂದೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು; ಅದು ಅಶುಭ ದೃಶ್ಯವೆಂದು ಎಣಿಸಲಾಯಿತು।

Verse 29

रसालशालमुकुलं वीक्ष्यते यच्छरद्यदः । महाकालभयं मन्येप्यकालेपि पुरौकसाम्

ಮಾವಿನ ಹಾಗೂ ಶಾಲ ಮರಗಳಲ್ಲಿ ಋತುವಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಶರದೃತುವಿನಂತೆ ಮೊಗ್ಗುಗಳು ಕಾಣಿಸಿದರೆ, ಅದು ಪಟ್ಟಣವಾಸಿಗಳ ಮೇಲೆ ಮಹಾಕಾಳನ ಭಯ—ಅಕಾಲದಲ್ಲೇ ಬೀಳುವ ತ್ರಾಸ—ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 30

साध्वसंजनयित्वेति केचिदुच्चाटिताः पुरः । तेन विघ्नकृतापौराः कपटद्विजरूपिणा

ಹೀಗೆ ಭೀತಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿ ಕೆಲವರನ್ನು ನಗರದಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲಾಯಿತು; ಕಪಟ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ರೂಪಧಾರಿಯೊಬ್ಬನು ಪಟ್ಟಣದವರಿಗೆ ವಿಘ್ನಬಾಧೆಗಳನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದನು।

Verse 31

अथ मध्येवरोधं स प्रविश्य निजमायया । दृष्टार्थमेव कथयन्स्त्रीणां विस्रंभभूरभूत्

ನಂತರ ಅವನು ತನ್ನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಅಂತಃಪುರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ‘ಕಂಡ ವಿಷಯಗಳೇ’ ಎಂದು ನಂಬುವಂತೆ ಮಾತಾಡುತ್ತಾ ಸ್ತ್ರೀಯರ ವಿಶ್ವಾಸಸ್ಥಾನವಾಯಿತು।

Verse 32

तव पुत्रशतं जज्ञे सप्तोनं शुभलक्षणे । तेष्वेकस्तुरगारूढो बाह्याल्यां पतितो मृतः

ಹೇ ಶುಭಲಕ್ಷಣವತೀ! ನಿನಗೆ ಏಳು ಕಡಿಮೆ ಆಗುವಂತೆ ನೂರು ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು; ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನು ಕುದುರೆಯೇರಿದವನು ಹೊರಗಿನ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು ಮೃತನಾದನು।

Verse 33

अंतर्वत्नी त्वियं कन्या जनयिष्यति शोभनाम् । एषा हि दुर्भगा पूर्वं सांप्रतं सुभगाऽभवत्

ಈ ಕನ್ಯೆ ಗರ್ಭಿಣಿ; ಅವಳು ಒಂದು ಸುಂದರ ಸಂತಾನವನ್ನು ಹೆರಳುವಳು. ಹಿಂದೆ ದುರ್ಭಾಗ್ಯವತಿಯಾಗಿದ್ದವಳು ಈಗ ಸೌಭಾಗ್ಯವತಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ।

Verse 34

असौ हि राज्ञो राज्ञीनामत्यंतमिहवल्लभा । मुक्तालंकृतिरेतस्यै राज्ञा दत्ता निजोरसः

ಅವಳು ಇಲ್ಲಿ ರಾಜನಿಗೂ ರಾಣಿಯರಿಗೂ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ; ರಾಜನು ತನ್ನದೇ ವಕ್ಷಸ್ಥಳದಿಂದ ತೆಗೆದು ಅವಳಿಗೆ ಮುತ್ತಿನ ಆಭರಣವನ್ನು ನೀಡಿದನು।

Verse 35

पंचसप्तदिनान्येव जातानीतीह तर्क्यते । अस्यै राज्ञा प्रसादेन ग्रामौ दातुमुदीरितौ

ಇದು ಸಂಭವಿಸಿ ಕೇವಲ ಐದು ರಿಂದ ಏಳು ದಿನಗಳಷ್ಟೇ ಆಗಿವೆ ಎಂದು ಇಲ್ಲಿ ಎಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ರಾಜನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಅವಳಿಗೆ ಎರಡು ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಲು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ।

Verse 36

इति दृष्टार्थकथनै राज्ञीमान्योभवद्द्विजः । वर्णयंति च ता राज्ञः परोक्षेपि गुणान्बहून्

ಈ ರೀತಿಯ ‘ದೃಷ್ಟಾರ್ಥ’ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಆ ದ್ವಿಜನು ರಾಣಿಯಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು; ರಾಜನು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಅವನ ಅನೇಕ ಗುಣಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಿದ್ದರು।

Verse 37

अहो यादृगसौ विप्रः सर्वत्रातिविचक्षणः । सुशीलश्च सुरूपश्च सत्यवाङ्मितभाषणः

ಅಹೋ! ಈ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಎಲ್ಲ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅತ್ಯಂತ ವಿವೇಕಿ; ಸುಶೀಲನು, ಸುರೂಪನು; ಸತ್ಯವಾಕ್ಯನುಡಿ ಮಿತಭಾಷಿ.

Verse 38

अलोलुप उदारश्च सदाचारो जितेंद्रियः । अपि स्वल्पेन संतुष्टः प्रतिग्रहपराङ्मुखः

ಅವನು ಲೋಭರಹಿತನು, ಉದಾರನು; ಸದಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರ, ಇಂದ್ರಿಯಜಯಿ; ಸ್ವಲ್ಪದಲ್ಲಿಯೂ ತೃಪ್ತ, ಪ್ರತಿಗ್ರಹ (ದಾನ ಸ್ವೀಕಾರ)ಕ್ಕೆ ಪರಾಙ್ಮುಖನು.

Verse 39

जितक्रोधः प्रसन्नास्यस्त्वनसूयुरवंचकः । कृतज्ञः प्रीतिसुमुखः परिवादपराङ्मुखः

ಅವನು ಕ್ರೋಧಜಯಿ, ಪ್ರಸನ್ನಮುಖ; ಅಸೂಯಾರಹಿತ, ವಂಚನೆರಹಿತ; ಕೃತಜ್ಞ, ಪ್ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸೌಮ್ಯಮುಖ, ಮತ್ತು ಪರಿವಾದ-ನಿಂದೆಗೆ ಪರಾಙ್ಮುಖನು.

Verse 40

पुण्योपदेष्टा पुण्यात्मा सर्वव्रतपरायणः । शुचिः शुचिचरित्रश्च श्रुतिस्मृतिविशारदः

ಅವನು ಪುಣ್ಯೋಪದೇಶಕ, ಪುಣ್ಯಾತ್ಮ, ಎಲ್ಲ ವ್ರತಗಳಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣ; ಶುದ್ಧನು, ಶುದ್ಧಚರಿತ್ರನು; ಮತ್ತು ಶ್ರುತಿ-ಸ್ಮೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶಾರದನು.

Verse 41

धीरः पुण्येतिहासज्ञः सर्वदृक्सर्वसंमतः । कलाकलापकुशलो ज्योतिःशास्त्रविदुत्तमः

ಅವನು ಧೀರನು, ಜ್ಞಾನಿ; ಪುಣ್ಯ ಇತಿಹಾಸಗಳ ಜ್ಞಾತ; ಸರ್ವದೃಕ್, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮ್ಮತನಾದವನು; ಕಲಾಕಲಾಪಗಳಲ್ಲಿ ಕುಶಲ, ಜ್ಯೋತಿಷಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ವಿದ್ವಾಂಸನು.

Verse 42

क्षमी कुलीनोऽकृपणो भोक्ता निर्मलमानसः । इत्यादि गुणसंपन्नः कोपि क्वापि न दृग्गतः

ಕ್ಷಮಾಶೀಲನು, ಕುಲೀನನು, ಕೃಪಣನಲ್ಲದವನು, ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ಭೋಗಿಸಬಲ್ಲವನು, ನಿರ್ಮಲಮನಸ್ಸಿನವನು—ಇಂತಹಾದಿ ಗುಣಸಂಪನ್ನನು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 43

इत्थं तास्तद्गुणग्रामं वर्णयंत्यः पदेपदे । कालं विनोदयंति स्म अंतःपुरचराः स्त्रियः

ಹೀಗೆ ಅಂತಃಪುರದಲ್ಲಿದ್ದ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಪ್ರತಿಪದದಲ್ಲೂ ಅವನ ಗುಣಸಮೂಹವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾ, ಮಧುರ ಸಂಭಾಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಲವನ್ನು ವಿನೋದವಾಗಿ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು।

Verse 44

एकदावसरं प्राप्य दिवोदासस्य भूभुजः । राज्ञी लीलावती नाम राज्ञे तं विन्यवेदयत्

ಒಮ್ಮೆ ಯೋಗ್ಯ ಅವಕಾಶ ದೊರಕಿದಾಗ, ದಿವೋದಾಸ ಭೂಪತಿಯ ರಾಣಿ ಲೀಲಾವತಿ ರಾಜನಿಗೆ ಅವನ ವಿಷಯವನ್ನು ತಿಳಿಸಿತು।

Verse 45

राजन्वृद्धो गुणैर्वृद्धो ब्राह्मणः सुविचक्षणः । एकोस्ति स तु द्रष्टव्यो मूर्तो ब्रह्मनिधिः परः

ಹೇ ರಾಜನ್! ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿದ್ದಾನೆ—ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧ, ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ವೃದ್ಧ, ಅತ್ಯಂತ ವಿವೇಕಿ. ಅವನು ಅನನ್ಯನು; ಅವನ ದರ್ಶನ ಅವಶ್ಯ—ದೇಹಧಾರಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಪರಬ್ರಹ್ಮನಿಧಿಯಂತೆ।

Verse 46

राज्ञी राज्ञा कृतानुज्ञा सखीं प्रेष्य विचक्षणाम् । आनिनाय च तं विप्रं ब्राह्मं तेज इवांगवत्

ರಾಜನ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದ ರಾಣಿ, ವಿವೇಕವಂತಿಯಾದ ಸಖಿಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿ, ಆ ವಿಪ್ರನನ್ನು ಕರೆತಂದಳು—ಬ್ರಾಹ್ಮ ತೇಜಸ್ಸೇ ದೇಹಧಾರಿಯಾಗಿ ಬಂದಂತೆಯೇ।

Verse 47

राजापि दूरादायांतं त विलोक्यमहीसुरम् । यत्राकृतिर्गुणास्तत्र जहर्षेति वदन्हृदि

ರಾಜನೂ ದೂರದಿಂದ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಶ್ರೇಷ್ಠನನ್ನು ನೋಡಿ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಹರ್ಷಗೊಂಡನು—“ಎಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಉದಾತ್ತ ಆಕೃತಿ ಇರುವುದೋ, ಅಲ್ಲಿ ಗುಣಗಳೂ ಇರುತ್ತವೆ” ಎಂದು ಮನಸಲ್ಲಿ ತಿಳಿದನು।

Verse 48

पदैर्द्वित्रैर्नृपतिना कृताभ्युत्थानसत्कृतिः । चतुर्निगमजाभिः स तमाशीर्भिरनंदयत्

ರಾಜನು ಒಂದು-ಎರಡು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದೆ ಬಂದು ಎದ್ದು ಗೌರವದಿಂದ ಸ್ವಾಗತ-ಸತ್ಕಾರ ಮಾಡಿದನು; ಆ ದ್ವಿಜನು ನಾಲ್ಕು ವೇದಜನ್ಯ ಆಶೀರ್ವಚನಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಆನಂದಗೊಳಿಸಿದನು।

Verse 49

कृतप्रणामो राज्ञा स सादरं दत्तमासनम् । भेजेथ कुशलं पृष्टः स राज्ञा तेन भूपतिः

ರಾಜನು ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿದ ಬಳಿಕ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಗೌರವದಿಂದ ನೀಡಿದ ಆಸನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು. ಆ ಭೂಪತಿ ಕ್ಷೇಮ ವಿಚಾರಿಸಿದಾಗ, ಅವನು ಮಂಗಳಕರ ಕ್ಷೇಮವಚನಗಳಿಂದ ಉತ್ತರಿಸಿದನು।

Verse 50

परस्परं कुशलिनौ कुशलौ च कथागमे । प्रश्नोत्तराभ्यां संतुष्टौ द्विजवर्य क्षमाभृतौ

ಇಬ್ಬರೂ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ಷೇಮ ವಿಚಾರಿಸಿದರು; ಶಿಷ್ಟ ಸಂಭಾಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರೂ ನಿಪುಣರು. ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳಿಂದ ತೃಪ್ತರಾದರು—ಓ ದ್ವಿಜವರ್ಯ—ಇಬ್ಬರೂ ಕ್ಷಮೆ ಹಾಗೂ ಸಹನೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದರು।

Verse 51

कथावसाने राज्ञाथ गेहं विससृजे द्विजः । लब्धमानमहापूजः स स्वमाश्रममाविशत्

ಕಥೆ ಮುಗಿದ ಬಳಿಕ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ರಾಜನ ಗೃಹದಿಂದ ವಿದಾಯಗೊಂಡನು. ಮಾನ ಮತ್ತು ಮಹಾಪೂಜೆ ಪಡೆದು ತನ್ನ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು।

Verse 52

गतेऽथ स्वाश्रमं विप्रे दिवोदासो नरेश्वरः । लीलावत्याः पुरो विप्रं वर्णयामास भूरिशः

ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ತನ್ನ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದ ಬಳಿಕ, ನರಾಧಿಪತಿ ದಿವೋದಾಸ ರಾಜನು ಲೀಲಾವತಿಯ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಕುರಿತು ವಿಶದವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿದನು।

Verse 53

महादेवि महाप्राज्ञे लीलावति गुणप्रिये । यथाशंसि तथा विप्रस्ततोपि गुणवत्तरः

ಓ ಮಹಾದೇವಿ, ಓ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞೆ ಗುಣಪ್ರಿಯ ಲೀಲಾವತಿ! ನೀನು ಹೇಗೆ ಪ್ರಶಂಸಿಸುತ್ತೀಯೋ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹಾಗೆಯೇ; ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅವನು ಗುಣಸಂಪನ್ನನು।

Verse 54

अतीतं वेत्ति सकलं वर्तमानमवैति च । प्रष्टव्यः प्रातराहूय भविष्यं किंचिदेष वै

ಅವನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಭೂತಕಾಲವನ್ನು ತಿಳಿದವನು, ವರ್ತಮಾನವನ್ನೂ ಅರಿತವನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರಾತಃಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕರೆಸಿ ಭವಿಷ್ಯದ ಕುರಿತು ಸ್ವಲ್ಪ ಕೇಳಬೇಕು—ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅವನು ಹೇಳುವನು।

Verse 55

महाविभव संभारैर्महाभोगैरनेकधा । व्युष्टायां स नृपो रात्र्यां प्रातराहूतवान्द्विजम्

ಅನೇಕ ವಿಧದ ಮಹಾವಿಭವ ಸಂಭಾರಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಾಭೋಗಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ, ರಾತ್ರಿ ಕಳೆದ ನಂತರ ಆ ರಾಜನು ಪ್ರಾತಃಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆ ದ್ವಿಜನನ್ನು ಕರೆಸಿದನು।

Verse 56

सत्कृत्य तं द्विजं भक्त्या दुकूलादि प्रदानतः । एकांते तं द्विजं राजा पप्रच्छ निजहृत्स्थितम्

ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆ ದ್ವಿಜನನ್ನು ಸತ್ಕರಿಸಿ, ಉತ್ತಮ ವಸ್ತ್ರಾದಿಗಳನ್ನು ದಾನಮಾಡಿ, ರಾಜನು ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿದ್ದ ವಿಷಯವನ್ನು ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಕೇಳಿದನು।

Verse 57

राजोवाच । द्विजवर्यो भवानेकः प्रतिभातीति निश्चितम् । यथातत्त्ववती ते धीर्न तथान्यस्य मे मतिः

ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ! ನೀನೇ ಒಬ್ಬನೇ ನಿಜವಾದ ವಿವೇಕಿ ಎಂದು ನನಗೆ ನಿಶ್ಚಯ. ನಿನ್ನ ಬುದ್ಧಿ ಯಥಾತತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ; ಇತರರ ಬಗ್ಗೆ ನನಗೆ ಅಂಥ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿಲ್ಲ.

Verse 58

दृष्ट्वा त्वां तु महाप्राज्ञं शांतं दांतं तपोनिधिम् । किंचित्प्रष्टुमना विप्र तदाख्याहि यथार्थवत्

ನಿನ್ನನ್ನು—ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ, ಶಾಂತ, ದಾಂತ, ತಪೋನಿಧಿ—ಎಂದು ಕಂಡು, ಹೇ ವಿಪ್ರ! ನನಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಕೇಳಬೇಕೆಂಬ ಮನಸ್ಸಾಗಿದೆ. ದಯವಿಟ್ಟು ಅದನ್ನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಹೇಳು.

Verse 59

शासितेयं मया पृथ्वी न तथान्यैस्तु पार्थिवैः । यावद्भूति मया भुक्ता दिव्या भोगा अनेकधा

ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನಾನು ಆಳಿದ್ದೇನೆ—ಇತರ ರಾಜರು ಹಾಗೆ ಅಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ ಇದ್ದಷ್ಟು ಸಮೃದ್ಧಿಯವರೆಗೆ ನಾನು ಅನೇಕ ವಿಧದ ದಿವ್ಯ, ಸ್ವರ್ಗಸಮಾನ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ್ದೇನೆ.

Verse 60

निजौरसेभ्योप्यधिकं रात्रिंदिवमतंद्रितम् । विनिर्जित्य हठाद्दुष्टान्प्रजेयं परिपालिता

ನನ್ನ ಸ್ವಪುತ್ರರಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು, ನಾನು ರಾತ್ರಿ-ಹಗಲು ಅಲಕ್ಷ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಈ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿದೆ. ದುಷ್ಟರನ್ನು ಬಲದಿಂದ ಜಯಿಸಿ, ಈ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಪರಿಪಾಲಿಸಿದೆ.

Verse 61

द्विजपादार्चनात्किंचित्सुकृतं वेद्मि नापरम् । अनेनापरिकथ्येन कथितेनेह किं मम

ನನಗೆ ತಿಳಿದಿರುವ ಪುಣ್ಯ ಸ್ವಲ್ಪವೇ—ಅದು ದ್ವಿಜನ ಪಾದಾರ್ಚನೆ; ಅದನ್ನು ಹೊರತು ಬೇರೆ ಏನೂ ಇಲ್ಲ. ಹೇಳುವಷ್ಟು ಮೌಲ್ಯವಿಲ್ಲದ ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಹೇಳುವುದರಿಂದ ನನಗೆ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ?

Verse 62

निर्विस्ममिव मे चेतः सांप्रतं सर्वकर्मसु । विचार्यार्य शुभोदर्कमत आख्याहि सत्तम

ಈಗ ನನ್ನ ಚಿತ್ತವು ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಿರ್ಲಿಪ್ತವಾದಂತೆ ಆಗಿದೆ. ಹೇ ಆರ್ಯ, ವಿಚಾರಿಸಿ ಶುಭಫಲದಾಯಕ ಉಪದೇಶವನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು, ಹೇ ಸತ್ತಮ।

Verse 63

द्विज उवाच । अपि स्वल्पतरं कृत्यं यद्भवेद्भूभुजामिह । एकांते तत्तु पृष्टेन वक्तव्यं सुधिया सदा

ದ್ವಿಜನು ಹೇಳಿದರು—ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ರಾಜರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕರ್ತವ್ಯ ಅತಿ ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ, ಕೇಳಿದಾಗ ಜ್ಞಾನಿಯು ಸದಾ ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಹೇಳಬೇಕು।

Verse 64

अमात्येनाप्यपृष्टेन न वक्तव्यं नृपाग्रतः । महापमानभीतेन स्तोकमप्यत्र किंचन

ಅಮಾತ್ಯನಾದರೂ ಕೇಳದೆ ಇದ್ದರೆ ರಾಜನ ಮುಂದೆ ಮಾತನಾಡಬಾರದು. ಮಹಾ ಅಪಮಾನದ ಭಯದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪವಾದುದನ್ನೂ ಹೇಳಬಾರದು।

Verse 65

पृष्टश्चेत्कथयामीह मा तत्र कुरु संशयम् । तत्कृते तव गंता वै मनो निर्वेदकारणम्

ಆದರೆ ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಅದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯ ಮಾಡಬೇಡ. ಅದರಿಂದಲೇ ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ವೈರಾಗ್ಯದ ಕಾರಣದ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ।

Verse 66

शृणु राजन्महाबुद्धे नायथार्थं ब्रवीम्यहम् । विक्रांतोस्यतिशूरोसि भाग्यवानसि सर्वदा

ಹೇ ಮಹಾಬುದ್ಧಿವಂತ ರಾಜನೇ, ಕೇಳು—ನಾನು ಅಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ನೀನು ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿ, ಅತಿಶೂರ, ಮತ್ತು ಸದಾ ಭಾಗ್ಯವಂತನು।

Verse 67

पुण्येन यशसा बुद्ध्या संपन्नोस्ति भवान्यथा । मन्ये तथामरावत्यां त्रिदशेशोपि नैव हि

ಪುಣ್ಯ, ಯಶಸ್ಸು ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ನೀವು ಇಷ್ಟು ಸಮೃದ್ಧರಾಗಿದ್ದೀರಿ; ಅಮರಾವತಿಯಲ್ಲಿ ಸಹ ದೇವಾಧಿಪತಿ ಇಂದ್ರನಲ್ಲಿಯೂ ಇಂತಹ ಪೂರ್ಣತೆ ಇದೆ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 68

सुधिया त्वां गुरुं मन्ये प्रसादेन सुधाकरम् । तेजसास्ति भवानर्कः प्रतापेनाशुशुक्षणिः

ನಿಮ್ಮ ಸುವಿವೇಕದಿಂದ ನಾನು ನಿಮಗೆ ದೇವಗುರು ಬೃಹಸ್ಪತಿಯೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ; ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನೀವು ಚಂದ್ರನು. ನಿಮ್ಮ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ನೀವು ಸೂರ್ಯನು, ನಿಮ್ಮ ಪ್ರತಾಪದಿಂದ ಶೀಘ್ರ ಶೋಷಿಸುವ ಅಗ್ನಿಯಂತಿದ್ದೀರಿ.

Verse 69

प्रभंजनो बलेनासि श्रीदोसि श्रीसमर्पणैः । शासनेन भवान्रुद्रो निरृतिस्त्वं रणांगणे

ಬಲದಲ್ಲಿ ನೀವು ಪ್ರಭಂಜನವಾದ ಬಿರುಗಾಳಿ; ಶ್ರೀಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ದಾನಿಸುವುದರಿಂದ ನೀವು ಶ್ರೀದಾತ. ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ನೀವು ಸ್ವತಃ ರುದ್ರ; ರಣಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ನೀವು ನಿರೃತಿಯಂತೆ.

Verse 70

दुष्टपाशयिता पाशी यमो नियमनेऽसताम् । इंदनात्त्वं महेंद्रोसि क्षमया त्वमसि क्षमा

ದುಷ್ಟರನ್ನು ಪಾಶದಿಂದ ಬಂಧಿಸುವಲ್ಲಿ ನೀವು ನಿಜವಾದ ಪಾಶಿ; ಅಸತ್ಕರ್ಮಿಗಳನ್ನು ನಿಯಮಿಸುವಲ್ಲಿ ನೀವು ಯಮ. ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ನೀವು ಮಹೇಂದ್ರ; ಕ್ಷಮೆಯಿಂದ ನೀವು ಸ್ವತಃ ಕ್ಷಮೆ.

Verse 71

मर्यादया भवानब्धिर्महत्त्वे हिमवानसि । भार्गवो राजनीत्यासि राज्येन मनुना समः

ಮರ್ಯಾದೆ ಪಾಲನೆಯಲ್ಲಿ ನೀವು ಸಮುದ್ರದಂತೆ; ಮಹತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ನೀವು ಹಿಮವಂತನಂತೆ. ರಾಜನೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೀವು ಭಾರ್ಗವ; ರಾಜ್ಯಾಧಿಕಾರದಲ್ಲಿ ನೀವು ಮನುವಿಗೆ ಸಮಾನ.

Verse 72

संतापहर्तांबुदवत्पवित्रो गांगनामवत् । सर्वेषामेव जंतूनां काशीव सुगतिप्रदः

ನೀನು ಮಳೆಮೋಡದಂತೆ ತಾಪವನ್ನು ಹರಣಮಾಡುವವನು; ಗಂಗೆಯಂತೆ ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸುವವನು. ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಕಾಶಿಯಂತೆ ಸುಗತಿಯನ್ನು ನೀಡುವವನು.

Verse 73

रुद्रः संहाररूपेण पालनेन चतुर्भुजः । विधिवत्त्वं विधातासि भारती ते मुखांबुजे

ಸಂಹಾರರೂಪದಲ್ಲಿ ನೀನು ರುದ್ರನು; ಪಾಲನೆಯಲ್ಲಿ ನೀನು ಚತುರ್ಭುಜ ಪ್ರಭು. ವಿಧಿವಿಧಾನವಾಗಿ ನೀನೇ ವಿಧಾತ; ನಿನ್ನ ಮುಖಕಮಲದಲ್ಲಿ ಭಾರತಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾಳೆ.

Verse 74

त्वत्पाणिपद्मे कमला त्वत्क्रोधेस्ति हलाहलः । अमृतं तव वागेव त्वद्भुजावश्विनीसुतौ

ನಿನ್ನ ಕೈಪದ್ಮದಲ್ಲಿ ಕಮಲಾ (ಲಕ್ಷ್ಮೀ) ಇದ್ದಾಳೆ; ನಿನ್ನ ಕ್ರೋಧದಲ್ಲಿ ಹಾಲಾಹಲ ವಿಷವಿದೆ. ನಿನ್ನ ವಾಕ್ಯವೇ ಅಮೃತ; ನಿನ್ನ ಎರಡು ಭುಜಗಳು ಅಶ್ವಿನೀಕುಮಾರರಂತೆ.

Verse 75

तत्किं यत्त्वयि भूजानौ सर्वदेवमयो ह्यसि । तस्मात्तव शुभोदर्को मया ज्ञातोस्ति तत्त्वतः

ಅದರಲ್ಲೇನು ಆಶ್ಚರ್ಯ? ನೀನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸರ್ವದೇವಮಯನು. ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನ ಶುಭೋದಯವೂ ಫಲವೂ ನಾನು ತತ್ತ್ವತಃ ತಿಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ.

Verse 76

आरभ्याद्य दिनाद्भूप ब्राह्मणोऽष्टादशेहनि । उदीच्यः कश्चिदागत्य ध्रुवं त्वामुपदेक्ष्यति

ಓ ರಾಜನೇ! ಇಂದಿನಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಹದಿನೆಂಟನೇ ದಿನ ಉತ್ತರದೇಶದ ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಬಂದು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನಿನಗೆ ಉಪದೇಶ ನೀಡುವನು.

Verse 77

तस्य वाक्यं त्वया राजन्कर्तव्यमविचारितम् । ततस्ते हृत्स्थितं सर्वं सेत्स्यत्येव महामते

ಹೇ ರಾಜನೇ, ಅವನ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ನೀನು ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ, ಮರುಚಿಂತನೆ ಇಲ್ಲದೆ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು. ಆಗ ನಿನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾದ ಎಲ್ಲವೂ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಿಯಾಗುವುದು, ಹೇ ಮಹಾಮತೇ.

Verse 78

इत्युक्त्वा पृच्छ्य राजानं लब्धानुज्ञो द्विजोत्तमः । विवेश स्वाश्रमं तुष्टो नृपोप्याश्चर्यवानभूत्

ಇಂತೆ ಹೇಳಿ, ರಾಜನನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿ ಅವನ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು, ಆ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ತನ್ನ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು; ರಾಜನೂ ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿದನು.

Verse 79

इत्थं विघ्नजिता सर्वा पुरी स्वात्मवशीकृता । सपौरा सावरोधा च सनृपा निजमायया

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ತನ್ನ ಮಾಯಾಶಕ್ತಿಯಿಂದ ವಿಘ್ನಜಿತನು ಸಂಪೂರ್ಣ ನಗರವನ್ನು—ಪೌರರೊಂದಿಗೆ, ಅಂತಃಪುರದೊಂದಿಗೆ, ರಾಜನೊಂದಿಗೆ ಸಹಿತ—ತನ್ನ ವಶಕ್ಕೆ ತಂದನು.

Verse 80

कृतकृत्यमिवात्मानं ततो मत्वा स विघ्नजित् । विधाय बहुधात्मानं काश्यां स्थितिमवाप च

ನಂತರ ವಿಘ್ನಜಿತನು ತಾನು ಕೃತಕೃತ್ಯನೆಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಅನೇಕ ರೂಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರ ವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದನು.

Verse 81

यदा स न दिवोदासः प्रागासीत्कुंभसंभव । तदातनं निजं स्थानमलंचक्रे गणाधिपः

ಹೇ ಕುಂಭಸಂಭವ ಅಗಸ್ತ್ಯನೇ, ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆ ದಿವೋದಾಸನು ಇಲ್ಲದಾಗ, ಗಣಾಧಿಪತಿಯಾದ ಪ್ರಭುವು ತನ್ನಿಗಾಗಿ ತನ್ನ ಪುರಾತನ ಆಸನಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.

Verse 82

दिवोदासे नरपतौ विष्णुनोच्चाटिते सति । पुनर्नवीकृतायां च नगर्यां विश्वकर्मणा

ವಿಷ್ಣುವು ನರಪತಿ ದಿವೋದಾಸನನ್ನು ನಗರದಿಂದ ಹೊರಹಾಕಿದಾಗ, ವಿಶ್ವಕರ್ಮನು ಆ ನಗರಿಯನ್ನು ಪುನಃ ನವೀಕರಿಸಿದಾಗ,

Verse 83

स्वयमागत्य देवेन मंदरात्सुंदरां पुरीम् । वाराणसीं प्रथमतस्तुष्टुवे गणनायकम्

ಆಮೇಲೆ ದೇವನು ಸ್ವಯಂ ಮಂದರದಿಂದ ಆ ಸುಂದರ ವಾರಾಣಸೀ ಪುರಿಗೆ ಬಂದು, ಮೊದಲಾಗಿ ಗಣನಾಯಕನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು.

Verse 84

अगस्त्य उवाच । कथं स्तुतो भगवता देवदेवेन विघ्नजित् । कथं च बहुधात्मानं स चकार विनायकः

ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದರು—ದೇವದೇವನಾದ ಭಗವಂತನು ವಿಘ್ನಜಿತನನ್ನು ಹೇಗೆ ಸ್ತುತಿಸಿದನು? ಮತ್ತು ಆ ವಿನಾಯಕನು ತನ್ನನ್ನು ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಾಗಿ ಹೇಗೆ ಮಾಡಿದನು?

Verse 85

केनकेन स वै नाम्ना काशिपुर्यां व्यवस्थितः । इति सर्वं समासेन कथयस्व षडानन

ಅವನು ಕಾಶೀಪುರಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ಯಾವ ನಾಮಗಳಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ? ಹೇ ಷಡಾನನ, ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಹೇಳು.

Verse 86

इत्युदीरितमाकर्ण्य कुंभयोनेः षडाननः । यथावत्कथयामास गणराज कथां शुभाम्

ಕುಂಭಯೋನಿಯಾದ ಅಗಸ್ತ್ಯನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಷಡಾನನನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಗಣರಾಜನ ಶುಭ ಕಥೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದನು.