Adhyaya 36

Verse 1

स्कंद उवाच । पुनर्विशेषं वक्ष्यामि सदाचारस्य कुंभज । यं श्रुत्वापि नरो धीमान्नाज्ञानतिमिरं विशेत्

ಸ್ಕಂದನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಕುಂಭಜ (ಅಗಸ್ತ್ಯ)! ಸದಾಚಾರದ ವಿಶೇಷಗಳನ್ನು ನಾನು ಮತ್ತೆ ಹೇಳುವೆನು; ಅದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಜ್ಞಾನಿ ಅಜ್ಞಾನತಿಮಿರದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 2

ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्यास्त्रयो वर्णा द्विजाः स्मृताः । प्रथमं मातृतो जाता द्वितीयं चोपनायनात्

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಕ್ಷತ್ರಿಯರು, ವೈಶ್ಯರು—ಈ ಮೂರು ವರ್ಣಗಳು ‘ದ್ವಿಜ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಮೊದಲ ಜನ್ಮ ತಾಯಿಯಿಂದ, ಎರಡನೇ ಜನ್ಮ ಉಪನಯನ ಸಂಸ್ಕಾರದಿಂದ.

Verse 3

एषां क्रियानिषेकादि श्मशानांता च वैदिकी । आदधीत सुधीर्गर्भमृतौमूलं मघां त्यजेत्

ಈ ದ್ವಿಜರ ವೈದಿಕ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳು ಗರ್ಭಾಧಾನಾದಿಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಶ್ಮಶಾನಾಂತ್ಯೇಷ್ಠಿವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತವೆ. ಜ್ಞಾನಿಯು ಅವನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸಿ, ಋತು/ಗರ್ಭಕಾಲದ ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಮಘಾ ನಕ್ಷತ್ರವನ್ನು ವರ್ಜಿಸಬೇಕು.

Verse 4

स्पंदनात्प्राक्पुंसवनं सीमंतोन्नयनं ततः । मासि षष्ठेऽष्टमे वापि जातेथो जातकर्म च

ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಂದನ ಉಂಟಾಗುವ ಮೊದಲು ಪುಂಸವನ ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ನಂತರ ಸೀಮಂತೋನ್ನಯನವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು. ಆರನೇ ಅಥವಾ ಎಂಟನೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಜನನಾನಂತರ ಜಾತಕರ್ಮ ಸಂಸ್ಕಾರ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 5

नामाह्न्येकादशे गेहाच्चतुर्थेमासि निष्क्रमः । मासेन्नप्राशनं षष्ठे चूडाब्दे वा यथाकुलम्

ಹನ್ನೊಂದನೇ ದಿನ ನಾಮಕರಣ; ನಾಲ್ಕನೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಮಗುವಿನ ಮನೆದಿಂದ ಮೊದಲ ನಿರ್ಗಮನ (ನಿಷ್ಕ್ರಮಣ). ಆರನೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಅನ್ನಪ್ರಾಶನ; ಚೂಡಾಕರ್ಮ (ಮುಂಡನ) ಒಂದು ಅಥವಾ ಮೂರು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಕುಲಾಚಾರದಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 6

शममेनो व्रजेदेवं बैजं गर्भजमवे च । स्त्रीणामेताः क्रियास्तूष्णीं पाणिग्राहस्तु मंत्रवान्

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಬೀಜಜನ್ಯ ಮತ್ತು ಗರ್ಭಜನ್ಯ ಮಲ (ದೋಷ) ಶಮನಗೊಂಡು ದೂರವಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗಾಗಿ ಈ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮೌನವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ; ಆದರೆ ಪಾಣಿಗ್ರಹಣ (ವಿವಾಹದಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಗ್ರಹಣ) ಮಂತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 7

सप्तमेथाष्टमेवाब्दे सावित्रीं ब्राह्मणोर्हति । नृपस्त्वेकादशे वैश्यो द्वादशे वा यथाकुलम्

ಏಳನೇ ಅಥವಾ ಎಂಟನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಸಾವಿತ್ರೀ (ಉಪನಯನ) ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಅರ್ಹನು. ಕ್ಷತ್ರಿಯನು (ನೃಪ) ಹನ್ನೊಂದನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ವೈಶ್ಯನು ಹನ್ನೆರಡನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ—ಅಥವಾ ಕುಲಾಚಾರದಂತೆ.

Verse 8

ब्रह्मतेजोभिवृद्ध्यर्थं विप्रोब्देपंचमेर्हति । षष्ठे बलार्थी नृपतिर्मौजीं वैश्योष्टमे ध्रियेत्

ಬ್ರಹ್ಮತೇಜಸ್ಸಿನ ವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಐದನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಮೌಂಜಿ (ಯಜ್ಞೋಪವೀತ) ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಯೋಗ್ಯನು. ಬಲಾರ್ಥಿಯಾದ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ರಾಜನು ಆರನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ವೈಶ್ಯನು ಎಂಟನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಮೌಂಜಿಯನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕು.

Verse 9

महाव्याहृतिपूर्वं च वेदमध्यापयेद्गुरुः । उपनीय च तं शिष्यं शौचाचारे च योजयेत्

ಗುರು ಮಹಾವ್ಯಾಹೃತಿಗಳಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ವೇದವನ್ನು ಅಧ್ಯಾಪಿಸಬೇಕು. ಶಿಷ್ಯನ ಉಪನಯನ ಮಾಡಿ, ಶೌಚ ಮತ್ತು ಸದಾಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

Verse 10

पूर्वोक्तविधिना शौचं कुर्यादाचमनं तथा । दंताञ्जिह्वां विशोध्याथ कृत्वा मलविशोधनम्

ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ ವಿಧಿಯಂತೆ ಶೌಚವನ್ನು ಮಾಡಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಆಚಮನವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ನಂತರ ಹಲ್ಲುಗಳು ಮತ್ತು ನಾಲಿಗೆಯನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ ಮಲವಿಶೋಧನವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬೇಕು.

Verse 11

स्नात्वांबुदैवतैर्मंत्रैः प्राणानायम्य यत्नतः । उपस्थानं रवेः कृत्वा संध्ययोरुभयोरपि

ಜಲದೇವತೆಗಳ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ ಮಾಡಿ, ಉಭಯ ಸಂಧ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ (ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಜೆ) ಸೂರ್ಯನ ಉಪಸ್ಥಾನ (ಉಪಾಸನೆ) ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 12

अग्निकार्यं ततः कृत्वा ब्राह्मणानभिवादयेत् । ब्रुवन्नमुक गोत्रोहमभिवादय इत्यपि

ನಂತರ ಅಗ್ನಿಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಅಭಿವಾದನ ಮಾಡಬೇಕು; ‘ನಾನು ಅಮುಕ ಗೋತ್ರದವನು, ಅಭಿವಾದನೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ’ ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು.

Verse 13

अभिवादनशीलस्य वृद्धसेवारतस्य च । आयुर्यशोबलं बुद्धिर्वर्धतेऽहरहोधिकम्

ಯಾರು ಸದಾ ವಿನಯದಿಂದ ಅಭಿವಾದನೆ ಮಾಡಿ ವೃದ್ಧರ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿರುತ್ತಾರೋ, ಅವರ ಆಯುಷ್ಯ, ಯಶಸ್ಸು, ಬಲ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 14

अधीते गुरुणा हूतः प्राप्तं तस्मै निवेदयेत् । कर्मणा मनसा वाचा हितं तस्याचरेत्सदा

ಅಧ್ಯಯನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗುರು ಕರೆದುದಾಗ ಪಡೆದಿರುವುದನ್ನೆಲ್ಲ ಅವರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಮತ್ತು ಕರ್ಮದಿಂದ, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ವಾಣಿಯಿಂದ ಸದಾ ಗುರುವಿನ ಹಿತವನ್ನೇ ಆಚರಿಸಬೇಕು।

Verse 15

अध्याप्याधर्मतोनार्थात्साध्वाप्तज्ञानवित्तदाः । शक्ताः कृतज्ञाः शुचयोऽद्रोहकाश्चानसूयकाः

ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ ಬಳಿಕ ಅವರು ಅಧರ್ಮ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಧನವನ್ನು ಬಯಸಬಾರದು; ಧರ್ಮಬದ್ಧವಾಗಿ ಪಡೆದು ಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು—ಸಮರ್ಥರು, ಕೃತಜ್ಞರು, ಶುದ್ಧರು, ದ್ರೋಹರಹಿತರು, ಅಸೂಯೆಯಿಲ್ಲದವರು ಆಗಿರಬೇಕು।

Verse 16

धारयेन्मेखलादंडोपवीताजिनमेव च । अनिंद्येषु चरेद्भैक्ष्यं ब्राह्मणेष्वात्मवृत्तये

ಅವನು ಮೇಖಲೆ, ದಂಡ, ಉಪವೀತ ಮತ್ತು ಅಜಿನವನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕು; ಮತ್ತು ತನ್ನ ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕಾಗಿ ನಿಂದಾರಹಿತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಿಕ್ಷೆಗಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಬೇಕು।

Verse 17

ब्राह्मणक्षत्रियविशामादिमध्यावसानतः । भैक्ष्यचर्या क्रमेण स्याद्भवच्छब्दोपलक्षिता

ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಮತ್ತು ವೈಶ್ಯರಿಗೆ ಭಿಕ್ಷಾಚರ್ಯೆ ಆರಂಭ, ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಇರಬೇಕು; ಮತ್ತು ‘ಭವತ್’ ಮೊದಲಾದ ಗೌರವಸೂಚಕ ಸಂಬೋಧನೆಗಳಿಂದ ಅದು ಗುರುತಿಸಬೇಕು।

Verse 18

वाग्यतो गुर्वनुज्ञातो भुंजीतान्नमकुत्सयन् । एकान्नं न समश्नीयाच्छ्राद्धेऽश्नीयात्तथापदि

ವಾಕ್ಸಂಯಮದಿಂದ, ಗುರುವಿನ ಅನುಜ್ಞೆ ಪಡೆದು, ಅನ್ನವನ್ನು ನಿಂದಿಸದೆ ಭುಂಜಿಸಬೇಕು. ಒಂದೇ ಪದಾರ್ಥದ ಊಟವನ್ನು ಮಾಡಬಾರದು; ಆದರೆ ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಆಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ಭುಂಜಿಸಬಹುದು.

Verse 19

अनारोग्यमनायुष्यमस्वर्ग्यंचातिभोजनम् । अपुण्यं लोकविद्विष्टं तस्मात्तत्परिवर्जयेत्

ಅತಿಭೋಜನವು ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತದೆ, ಆಯುಷ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡುತ್ತದೆ, ಸ್ವರ್ಗೀಯ ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅದು ಅಪುಣ್ಯವೂ ಲೋಕನಿಂದಿತವೂ ಆದ್ದರಿಂದ, ಅದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.

Verse 20

न द्विर्भुंजीत चैकस्मिन्दिवा क्वापि द्विजोत्तमः । सायंप्रातर्द्विजोऽश्नीयादग्निहोत्रविधानवित्

ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜನು ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಯಾದರೂ ಎರಡು ಬಾರಿ ಭುಂಜಿಸಬಾರದು. ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರವಿಧಾನವನ್ನು ತಿಳಿದ ದ್ವಿಜನು ಪ್ರಾತಃ ಮತ್ತು ಸಾಯಂಕಾಲ ಭುಂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 21

मधुमांसं प्राणिहिंसां भास्करालोकनांजने । स्त्रियं पर्युषितोच्छिष्टंपरिवादं विवजर्येत्

ಮಧು ಮತ್ತು ಮಾಂಸ, ಪ್ರಾಣಿಹಿಂಸೆ, ಭಾಸ್ಕರನನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ನೋಡುವುದು, ಅಂಜನ ಹಚ್ಚುವುದು—ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ವರ್ಜಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಸ್ತ್ರೀಯರೊಂದಿಗೆ ಅನೌಚಿತ ಸಂಗ, ಹಳೆಯ/ಉಚ್ಛಿಷ್ಟ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಪರನಿಂದೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.

Verse 22

औपनायनिकः कालो ब्रह्मक्षत्र विशां परः । आ षोडशादाद्वाविंशादा चतुर्विंशदब्दतः

ಉಪನಯನಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯ ಕಾಲ—ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಹದಿನಾರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ, ಕ್ಷತ್ರಿಯನಿಗೆ ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ, ವೈಶ್ಯನಿಗೆ ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಎಂದು ನಿಗದಿಯಾಗಿದೆ.

Verse 23

इतोप्यूर्ध्वं न संस्कार्याः पतिता धर्मवर्जिताः । व्रात्यस्तोमेन यज्ञेन तत्पातित्यं परिव्रजेत्

ಈ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರಿದವರು ಇನ್ನು ಸಂಸ್ಕಾರಾರ್ಹರು ಅಲ್ಲ; ಧರ್ಮವರ್ಜಿತರಾಗಿ ಪತಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ‘ವ್ರಾತ್ಯಸ್ತೋಮ’ ಎಂಬ ಯಜ್ಞದಿಂದ ಆ ಪತಿತತ್ವ ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 24

सावित्रीपतितैः सार्धं संबंधं न समाचरेत् । ऐणं च रौरवं वास्तं क्रमाच्चर्म द्विजन्मनाम्

ಸಾವಿತ್ರೀದಿಂದ ಪತಿತರಾದ (ಉಪನಯನಭ್ರಷ್ಟ)ವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಬೆಳೆಸಬಾರದು. ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಜಿಂಕೆಚರ್ಮ, ರುರುಚರ್ಮ ಮತ್ತು ಆಡುಚರ್ಮ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 25

वसीरन्नानुपूर्व्येण शाण क्षौमाविकानि च । द्विजस्य मेखला मौंजी मौर्वी च भुजजन्मनः । भवेत्त्रिवृत्समाश्लक्ष्णा विशस्तु शणतांतवी

ಅವನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಶಾಣ, ಕ್ಷೌಮ ಮತ್ತು ಉಣ್ಣೆಯ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕು. ದ್ವಿಜನ ಮೆಖಲಾ ಮುಂಜಗಿಡದದು; ಭುಜಜನ್ಮ (ಕ್ಷತ್ರಿಯ)ನಿಗೆ ಮೌರ್ವೀ. ಅದು ಮೃದುವಾಗಿ ತ್ರಿವೃತವಾಗಿರಲಿ; ವೈಶ್ಯನಿಗೆ ಶಣತಂತುವಿನ ಮೆಖಲಾ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 26

मुंजाभावे विधातव्या कुशाश्मंतकबल्वजैः । ग्रंथिनैकेन संयुक्ता त्रिभिः पंचभिरेव वा

ಮುಂಜ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಕುಶ, ಅಶ್ಮಂತಕ ಅಥವಾ ಬಲ್ವಜ ತಂತುಗಳಿಂದ ಮೆಖಲೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು—ಒಂದು, ಮೂರು ಅಥವಾ ಐದು ಗ್ರಂಥಿ (ಗಂಟು)ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ.

Verse 27

उपवीतक्रमेण स्यात्कार्पासं शाणमाविकम् । त्रिवृदूर्ध्ववृतं तच्च भवेदायुर्विवृद्धये

ಉಪವೀತವು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹತ್ತಿ, ಶಾಣ ಮತ್ತು ಉಣ್ಣೆಯಿಂದಿರಬೇಕು. ಅದು ತ್ರಿವೃತವಾಗಿಯೂ ಊರ್ಧ್ವವೃತವಾಗಿಯೂ (ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿ ತಿರುಗಿಸಿದ) ಇರಲಿ; ಇದರಿಂದ ಆಯುರ್ವೃದ್ಧಿ ಆಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 28

बिल्वपालाशयोर्दंडो ब्राह्मणस्य नृपस्य तु । न्यग्रोधबालदलयोः पीलूदुंबरयोर्विशः

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ದಂಡವು ಬಿಲ್ವ ಅಥವಾ ಪಲಾಶ ಕಾಷ್ಠದಿಂದ; ಕ್ಷತ್ರಿಯ (ರಾಜ)ನ ದಂಡವು ನ್ಯಗ್ರೋಧ ಅಥವಾ ಬಾಲದಲ ಕಾಷ್ಠದಿಂದ; ವೈಶ್ಯನ ದಂಡವು ಪೀಲೂ ಅಥವಾ ಉದುಂಬರ ಕಾಷ್ಠದಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಡಬೇಕು।

Verse 29

आमौलिं वाऽललाटंवाऽनासमूर्ध्वप्रमाणतः । ब्रह्मक्षत्रविशां दंडस्त्वगाढ्योनाग्निदूषितः

ದಂಡದ ಪ್ರಮಾಣವು ಶಿರೋಮೌಳಿ ತನಕ ಅಥವಾ ಲಲಾಟ ತನಕ, ಇಲ್ಲವೇ ಕನಿಷ್ಠ ನಾಸೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗ ತನಕ ಇರಬೇಕು। ಬ್ರಾಹ್ಮಣ-ಕ್ಷತ್ರಿಯ-ವೈಶ್ಯರ ದಂಡವು ದೃಢವೂ ಸ್ಥೂಲವೂ ಆಗಿ, ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ದೂಷಿತ (ಸುಟ್ಟ) ಆಗಿರಬಾರದು।

Verse 30

प्रदक्षिणं परीत्याग्निमुपस्थाय दिवाकरम् । दंडाजिनोपवीताढ्यश्चरेद्भैक्ष्यं यथोदितम्

ಪವಿತ್ರ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ, ಸೂರ್ಯದೇವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ; ದಂಡ-ಅಜಿನ-ಯಜ್ಞೋಪವೀತಧಾರಿಯಾದ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ ವಿಧಿಯಂತೆ ಭಿಕ್ಷೆಗಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಬೇಕು।

Verse 31

मातृमातृष्वसृस्वसृपितृस्वसृपुरःसराः । प्रथमं भिक्षणीयाः स्युरेतायाचन नो वदेत्

ಭಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮೊದಲು ತಾಯಿ, ತಾಯಿಯ ಸಹೋದರಿ (ಮಾತೃಸ್ವಸಾ), ಸಹೋದರಿ, ತಂದೆಯ ಸಹೋದರಿ (ಪಿತೃಸ್ವಸಾ) ಮತ್ತು ಮುಂದೆ ನಿಂತಿರುವ ಇತರ ಹಿರಿಯ/ರಕ್ಷಕ ಮಹಿಳೆಯರ ಬಳಿ ಬೇಡಬೇಕು। ಅವರ ಬಳಿ ಭಿಕ್ಷಾಯಾಚನೆಯಲ್ಲಿ ‘ಇಲ್ಲ’ ಎಂದು ತಿರಸ್ಕಾರ ಮಾತು ಹೇಳಬಾರದು।

Verse 32

यावद्वेदमधीते च चरन्वेदव्रतानि च । ब्रह्मचारी भवेत्तावदूर्ध्वं स्नातो गृही भवेत्

ಅವನು ವೇದವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ ವೇದವ್ರತಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುವವರೆಗೆ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯಾಗಿರಬೇಕು। ನಂತರ ಸಮಾವರ್ತನ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಗೃಹಸ್ಥಾಶ್ರಮವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು।

Verse 33

प्रोक्तोसावुपकुर्वाणो द्वितीयस्तत्र नैष्ठिकः । तिष्ठेत्तावद्गुरुकुले यावत्स्यादायुषः क्षयः

ಇಲ್ಲಿ ‘ಉಪಕುರ್ವಾಣ’ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಎರಡನೆಯದು ‘ನೈಷ್ಠಿಕ’. ಅವನು ಆಯುಷ್ಯ ಕ್ಷಯವಾಗುವವರೆಗೆ—ಜೀವನಾಂತವರೆಗೆ—ಗುರುಕುಲದಲ್ಲೇ ವಾಸಿಸಬೇಕು.

Verse 34

गृहाश्रमं समाश्रित्य यः पुनर्ब्रह्मचर्यभाक् । नासौ यतिर्वनस्थो वा स्यात्सर्वाश्रमवर्जितः

ಗೃಹಾಶ್ರಮವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವವನು ಯತಿಯೂ ಅಲ್ಲ, ವಾನಪ್ರಸ್ಥನೂ ಅಲ್ಲ; ಅವನು ಸರ್ವಾಶ್ರಮವರ್ಜಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 35

अनाश्रमी न तिष्ठेत दिनमेकमपि द्विजः । आश्रमं तु विना तिष्ठन्प्रायश्चित्ती यतो हि सः

ದ್ವಿಜನು ಒಂದು ದಿನವೂ ಆಶ್ರಮವಿಲ್ಲದೆ ಇರಬಾರದು. ಆಶ್ರಮವಿಲ್ಲದೆ ವಾಸಿಸುವವನು ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 36

जपं होमं व्रतं दानं स्वाध्यायं पितृतर्पणम् । कुर्वाणोथाश्रमभ्रष्टो नासौ तत्फलमाप्नुयात्

ಜಪ, ಹೋಮ, ವ್ರತ, ದಾನ, ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ, ಪಿತೃತರ್ಪಣಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೂ—ಆಶ್ರಮಭ್ರಷ್ಟನಾದವನು ಅವುಗಳ ಯಥೋಚಿತ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 37

मेखलाजिनदंडाश्च लिंगं स्याद्ब्रह्मचारिणः । गृहिणो वेदयज्ञादि नखलोमवनस्थितेः

ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯ ಲಿಂಗಗಳು ಮೇಖಲಾ, ಅಜಿನ, ದಂಡ. ಗೃಹಸ್ಥನ ಲಕ್ಷಣ ವೇದಯಜ್ಞಾದಿ ಕರ್ಮಗಳು; ವಾನಪ್ರಸ್ಥನ ಲಕ್ಷಣ ನಖಲೋಮ (ಕತ್ತರಿಸದ ನಖ-ಕೇಶ).

Verse 38

त्रिदंडादि यतेरुक्तमुपलक्षणमत्र वै । एतल्लक्षणहीनस्तु प्रायश्चित्ती दिने दिने

ಇಲ್ಲಿ ಯತಿಯ ತ್ರಿದಂಡಾದಿ ಮಾನ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಆ ಲಕ್ಷಣವಿಲ್ಲದವನು ಪ್ರತಿದಿನ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 39

जीर्णं कमंडलुं दंडमुपवीताजिने अपि । अप्स्वेव तानि निक्षिप्य गृह्णीतान्यच्च मंत्रवत्

ಕಮಂಡಲು, ದಂಡ, ಉಪವೀತ ಮತ್ತು ಅಜಿನ ಜೀರ್ಣವಾದರೂ, ಅವನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ಮಂತ್ರಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಬೇರೆ (ಹೊಸ) ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಬೇಕು.

Verse 40

विदध्यात्षोडशे वर्षे केशांतकर्म च क्रमात् । द्वाविंशे च चतुर्विंशे गार्हस्थ्य प्रतिपत्तये

ಹದಿನಾರನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಕೇಶಾಂತಕರ್ಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು; ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡರಿಂದ ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಗಾರ್ಹಸ್ಥ್ಯಾಶ್ರಮವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು.

Verse 41

तपो यज्ञ व्रतेभ्यश्च सर्वस्माच्छुभकर्मणः । द्विजातीनां श्रुतिर्ह्येका हेतुर्निश्रेयस श्रियः

ತಪಸ್ಸು, ಯಜ್ಞ, ವ್ರತಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಎಲ್ಲಾ ಶುಭಕರ್ಮಗಳಿಗಿಂತಲೂ, ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸಿನ ಶ್ರೀಗೆ ಏಕೈಕ ಕಾರಣ ಶ್ರುತಿ (ವೇದವಾಣಿ)ಯೇ.

Verse 42

वेदारंभे विसर्गे च विदध्यात्प्रणवं सदा । अफलोऽनोंकृतो यस्मात्पठितोपि न सिद्धये

ವೇದಪಠಣದ ಆರಂಭದಲ್ಲೂ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲೂ ಸದಾ ಪ್ರಣವ (ಓಂ) ಅನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು; ಏಕೆಂದರೆ ಓಂ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡಿದ ಪಠಣ ಫಲಹೀನವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಓದಿದರೂ ಸಿದ್ಧಿ ನೀಡದು.

Verse 43

वेदस्य वदनं प्रोक्तं गायत्री त्रिपदा परा । तिसृभिः प्रणवाद्याभिर्महाव्याहृतिभिः सह

ವೇದದ ‘ಮುಖ’ವೆಂದು ಪರಮ ತ್ರಿಪದ ಗಾಯತ್ರಿಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಪ್ರಣವದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಮೂರು ಮಹಾವ್ಯಾಹೃತಿಗಳೊಡನೆ ಕೂಡಿದೆ.

Verse 44

सहस्रं साधिकं किंचित्त्रिकमैतज्जपन्यमी । मासं बहिः प्रतिदिनं महाघादपि मुच्यते

ಈ ತ್ರಯವನ್ನು ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಜಪಿಸಬೇಕು. ಯಾರಾದರೂ ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಪ್ರತಿದಿನ ಹೊರಗೆ (ಬಹಿಃ) ಮಾಡಿದರೆ, ಮಹಾಪಾಪದಿಂದಲೂ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 45

अत्यब्दमिति योभ्यस्येत्प्रतिघस्रमनन्यधीः । स व्योममूर्तिः शुद्धात्मा परं ब्रह्माधिगच्छति

ಯಾರು ‘ಅತ್ಯಬ್ದಂ’ ಅನ್ನು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಪ್ರತಿದಿನ, ಮನಸ್ಸು ಚದುರದಂತೆ, ನಿರಂತರ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ವ್ಯೋಮಮೂರ್ತಿಯಂತೆ ಆಗುತ್ತಾನೆ; ಶುದ್ಧಾತ್ಮನಾಗಿ ಪರಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 46

त्रिवर्णमयमोंकारं भूर्भुवःस्वरिति त्रयम् । पादत्रयं च सावित्र्यास्त्रयोवेदा अदूदुहन्

ಮೂರು ವೇದಗಳು ತ್ರಿವರ್ಣಮಯ ಓಂಕಾರವನ್ನು, ‘ಭೂಃ ಭುವಃ ಸ್ವಃ’ ಎಂಬ ತ್ರಯವನ್ನು, ಹಾಗೆಯೇ ಸಾವಿತ್ರಿ (ಗಾಯತ್ರಿ)ಯ ಮೂರು ಪಾದಗಳನ್ನು ದೋಹನ ಮಾಡಿ ಹೊರತಂದಂತೆಯೇ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 47

एतदक्षरमेनां च जपेद्व्याहृतिपूर्विकाम् । संध्ययोर्वेदविद्विप्रो वेदपुण्येन युज्यते

ವೇದವನ್ನು ತಿಳಿದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ವ್ಯಾಹೃತಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಈ ಅಕ್ಷರ (ಓಂ) ಮತ್ತು ಈ (ಗಾಯತ್ರಿ)ಯನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು; ಎರಡೂ ಸಂಧ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಅವನು ವೇದಜನ್ಯ ಪುಣ್ಯದಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 48

विधिक्रतोर्दशगुणं जपस्यफलमश्नुते । विधिक्रतोर्दशगुणो जपक्रतुरुदीरितः

ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಕ್ರತುಯಜ್ಞದ ಫಲಕ್ಕಿಂತ ಜಪಫಲವು ದಶಗುಣವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಆದಕಾರಣ ಜಪವೇ ‘ಜಪಕ್ರತು’ ಎಂದು, ವಿಧಿಕ್ರತುವಿಗಿಂತ ದಶಗುಣ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ।

Verse 49

उपांशुस्तच्छतगुणः सहस्रो मानसस्ततः

ಉಪಾಂಶು (ಮಂದಸ್ವರದಲ್ಲಿ) ಮಾಡಿದ ಜಪವು ಅದರ ಶತಗುಣ ಫಲವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ; ನಂತರ ಮಾನಸ ಜಪವು ಸಹಸ್ರಗುಣ ಫಲಪ್ರದವಾಗಿದೆ।

Verse 50

अधीत्यवेदान्वेदौ वा वेदं वा शक्तितो द्विजः । सुवर्णपूर्ण धरणी दानस्य फलमश्नुते

ದ್ವಿಜನು ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಾನುಸಾರ—ಎಲ್ಲ ವೇದಗಳನ್ನಾಗಲಿ, ಎರಡನ್ನಾಗಲಿ, ಒಂದನ್ನಾಗಲಿ—ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರೆ, ಸ್ವರ್ಣದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿಯನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 51

श्रुतिमेव सदाभ्यस्येत्तपस्तप्तुं द्विजोत्तमः । श्रुत्यभ्यासो हि विप्रस्य परमं तप उच्यते

ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಲು ಇಚ್ಛಿಸುವ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮನು ಸದಾ ಶ್ರುತಿಯನ್ನೇ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು; ಏಕೆಂದರೆ ವಿಪ್ರನಿಗೆ ಶ್ರುತಿ-ಅಭ್ಯಾಸವೇ ಪರಮ ತಪಸ್ಸು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Verse 52

हित्वा श्रुतेरध्ययनं योन्यत्पठितुमिच्छति । स दोग्ध्रीं धेनुमुत्सृज्य ग्रामक्रोडीं दुधुक्षति

ಶ್ರುತಿಯ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆದ್ದನ್ನು ಓದಲು ಬಯಸುವವನು, ಹಾಲು ಕೊಡುವ ಹಸುವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹಳ್ಳಿಯ ಹಂದಿಯನ್ನು ಹಾಲು ಕರೆಯಲು ಯತ್ನಿಸುವವನಂತೆ।

Verse 53

उपनीय च वै शिष्यं वेदमध्यापयेद्द्विजः । सकल्पं सरहस्यं च तमाचार्यं विदु्र्बुधाः

ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ ಉಪನಯನ ಮಾಡಿ, ವೇದವನ್ನು ಕಲ್ಪಸಹಿತವೂ ರಹಸ್ಯಸಹಿತವೂ ಬೋಧಿಸುವ ದ್ವಿಜನನ್ನೇ ಪಂಡಿತರು ‘ಆಚಾರ್ಯ’ ಎಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 54

योध्यापयेदेकदेशं श्रुतेरंगान्यथापि वा । वृत्त्यर्थं स उपाध्यायो विद्वद्भिः परिगीयते

ಜೀವಿಕಾರ್ಥವಾಗಿ ಶ್ರುತಿಯ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನಾಗಲಿ ಅಥವಾ ವೇದಾಂಗಗಳನ್ನಾಗಲಿ ಬೋಧಿಸುವವನು ಪಂಡಿತರಿಂದ ‘ಉಪಾಧ್ಯಾಯ’ ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 56

अग्न्याधेयं पाकयज्ञानग्निष्टोमादिकान्मखान् । यः करोति वृतो यस्य स तस्यर्त्त्विगिहोच्यते

ಆಯ್ಕೆಯಾದವನು ಮತ್ತೊಬ್ಬನಿಗಾಗಿ ಅಗ್ನ್ಯಾಧೇಯ, ಪಾಕಯಜ್ಞಗಳು ಹಾಗೂ ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಾದಿ ಮಖಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರೆ, ಅವನು ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ‘ಋತ್ವಿಕ್’ (ಯಾಜಕ) ಎಂದು ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 57

उपाध्यायाद्दशाचार्य आचार्यात्तु शतं पिता । सहस्रं तु पितुर्माता गौरवेणातिरिच्यते

ಗೌರವದಲ್ಲಿ ಉಪಾಧ್ಯಾಯನಿಗಿಂತ ಆಚಾರ್ಯನು ಹತ್ತುಪಟ್ಟು, ಆಚಾರ್ಯನಿಗಿಂತ ತಂದೆ ನೂರುಪಟ್ಟು; ತಂದೆಯಿಗಿಂತ ತಾಯಿ ಸಾವಿರಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪೂಜ್ಯಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ.

Verse 58

विप्राणां ज्ञानतो ज्यैष्ठ्यं बाहुजानां तु वीर्यतः । वैश्यानां धान्यधनतः पज्जातानां तु जन्मतः

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿ ಜ್ಯೇಷ್ಠತೆ ಜ್ಞಾನದಿಂದ, ಕ್ಷತ್ರಿಯರಲ್ಲಿ ಶೌರ್ಯದಿಂದ, ವೈಶ್ಯರಲ್ಲಿ ಧಾನ್ಯ-ಧನದಿಂದ, ಮತ್ತು ಹೀನಜನ್ಮರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಜನ್ಮದಿಂದಲೇ ಎಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 59

यथाविधि निषेकादि यः कर्म कुरुते द्विजः । संभावयेत्तथान्नेन गुरुः स इह कीर्त्यते

ಯಾವ ದ್ವಿಜನು ಗರ್ಭಾಧಾನಾದಿ ಸಂಸ್ಕಾರಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿ, ಅನ್ನ-ನೈವೇದ್ಯದಿಂದ ಗುರುವನ್ನು ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ಸತ್ಕರಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನೇ ಇಲ್ಲಿ ಸತ್ಯಗುರು ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ।

Verse 60

स्वप्ने सिक्त्वा ब्रह्मचारी द्विजः शुक्रमकामतः । स्नात्वार्कमर्चयित्वा त्रिः पुनर्मामित्यृचं जपेत्

ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ ದ್ವಿಜನಿಗೆ ಸ್ವಪ್ನದಲ್ಲಿ ಅಕಾಮತಃ ಶುಕ್ರಸ್ರಾವವಾದರೆ, ಅವನು ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಅರ್ಚಿಸಿ, ‘ಪುನರ್ಮಾಮ್…’ ಎಂದು ಆರಂಭವಾಗುವ ಋಚೆಯನ್ನು ಮೂರು ಬಾರಿ ಜಪಿಸಬೇಕು।

Verse 61

स्वधर्मनिरतानां च वेदयज्ञक्रियावताम् । ब्रह्मचारी चरेद्भैक्ष्यं वेश्मसुप्रयतोऽन्वहम्

ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯು ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಸಂಯಮದಿಂದ ಭಿಕ್ಷಾಚರಣೆ ಮಾಡಬೇಕು; ಸ್ವಧರ್ಮನಿಷ್ಠರಾಗಿ ವೇದಾಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಯಜ್ಞಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದವರ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು।

Verse 62

अकृत्वा भैक्ष्यचरणमसमिध्य हुताशनम् । अनातुरः सप्तरात्रमवकीर्णि व्रतं चरेत्

ಅವನು ಅನಾತುರನಾಗಿದ್ದರೂ ಭಿಕ್ಷಾಚರಣೆ ಮಾಡದೆ, ಹುತಾಶನವಾದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸದೆ ಇದ್ದರೆ, ಏಳು ರಾತ್ರಿಗಳವರೆಗೆ ಅವಕೀರ್ಣಿ-ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು।

Verse 63

यथेष्टचेष्टो नभवेद्गुरोर्नयनगोचरे । न नामपरिगृह्णीयात्परोक्षेप्यविशेषणम्

ಗುರುವಿನ ದೃಷ್ಟಿಗೋಚರದಲ್ಲಿ ಅವನು ಇಷ್ಟಮಾತಿನಂತೆ ವರ್ತಿಸಬಾರದು; ಗುರು ಪರೋಕ್ಷನಾಗಿದ್ದರೂ ಗೌರವಸೂಚಕ ವಿಶೇಷಣವಿಲ್ಲದೆ ಗುರುವಿನ ಹೆಸರನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬಾರದು।

Verse 64

गुरुनिंदाभवेद्यत्र परिवादस्तु यत्र च । श्रुती पिधाय वास्थेयं यातव्यं वा ततोन्यतः

ಎಲ್ಲಿ ಗುರುನಿಂದೆ ನಡೆಯುತ್ತದೋ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಿ ಅಪವಾದ–ಪರಿವಾದ ಹರಡುತ್ತದೋ, ಅಲ್ಲಿ ಕಿವಿಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡೇ ಇರಬೇಕು; ಇಲ್ಲವೇ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟು ಬೇರೆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು।

Verse 65

खरो गुरोः परीवादाच्छ्वा भवेद्गुरुनिंदकः । मत्सरी क्षुद्रकीटःस्यात्परिभोक्ता भवेत्कृमिः

ಗುರುವಿನ ಅಪವಾದ ಮಾಡಿದವನು ಕತ್ತೆಯಾಗಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ; ಗುರುನಿಂದಕನು ನಾಯಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅಸೂಯೆಯವನು ಕ್ಷುದ್ರ ಕೀಟವಾಗುತ್ತಾನೆ; ಪರಭೋಗಿ ಕೃಮಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 66

नाभिवाद्या गुरोः पत्नी स्पृष्ट्वांघ्री युवती सती । क्वापि विंशतिवर्षेण ज्ञातृणा गुणदोषयोः

ಗುರುವಿನ ಪತ್ನಿ—ಸತೀ, ಯುವತಿಯಾಗಿದ್ದರೂ—ಅವಳನ್ನು ಆತ್ಮೀಯವಾಗಿ ಸಂಬೋಧಿಸಬಾರದು. ಅವಳ ಪಾದಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಇರಬೇಕು; ಏಕೆಂದರೆ ಗುಣದೋಷಗಳನ್ನು ಬಂಧುಗಳೂ ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕವೇ ನಿಜವಾಗಿ ಅರಿಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 67

स्वभावश्चंचलः स्त्रीणां दोषः पुंसामतः स्मृतः । प्रमदासु प्रमाद्यंति क्वचिन्नैव विपश्चितः

ಸ್ತ್ರೀಯರ ಸ್ವಭಾವ ಚಂಚಲವೆಂದು ಸ್ಮೃತಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ; ಅದೇ ಪುರುಷರಿಗೆ ಪತನಕಾರಣವಾಗುವ ದೋಷವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸ್ತ್ರೀವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಜ್ಞಾನಿಯೂ ತಪ್ಪುತ್ತಾನೆ; ಆದರೆ ಕೆಲ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ತಪ್ಪದೇ ಇರುತ್ತಾನೆ ಕೂಡ।

Verse 68

विद्वांसमप्यविद्वांसं यतस्ताधर्षयंत्यलम् । स्ववशं वापि कुर्वंति सूत्रबद्धशकुंतवत्

ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ವಿದ್ಯಾವಂತನನ್ನೂ ಅವಿದ್ಯಾವಂತನನ್ನೂ ಬಹಳವಾಗಿ ಮಣಿಸಬಲ್ಲರು, ಅವರನ್ನು ತಮ್ಮ ವಶಕ್ಕೆ ತರಬಲ್ಲರು—ಹಗ್ಗದಿಂದ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟ ಹಕ್ಕಿಯಂತೆ।

Verse 69

न मात्रा न दुहित्रा वा न स्वस्रैकांतशीलता । बलवंतीद्रियाण्यत्र मोहयंत्यपि कोविदान्

ಇಲ್ಲಿ ತಾಯಿ, ಮಗಳು ಅಥವಾ ಏಕಾಂತಶೀಲ ಸಹೋದರಿಯೇ ಕಾರಣವಲ್ಲ; ಬಲಿಷ್ಠ ಇಂದ್ರಿಯಗಳೇ ಕಾರಣ, ಅವು ಪಂಡಿತರನ್ನೂ ಸಹ ಮೋಹಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.

Verse 70

प्रयत्नेन खनन्यद्वद्भूमेर्वार्यधिगच्छति । शुश्रूषया गुरोस्तद्वद्विद्या शिष्योधिगच्छति

ಯಥಾ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ತೋಡಿದರೆ ಒಳಗಿರುವ ನೀರು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಗುರುವಿನ ಶುಶ್ರೂಷೆಯಿಂದ ಶಿಷ್ಯನು ನಿಜವಾದ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 71

शयानमभ्युदयते ब्रध्नश्चेद्ब्रह्मचारिणम् । प्रमादादथ निम्लोचेज्जपन्नपवसेद्दिनम्

ಸೂರ್ಯೋದಯವಾದರೂ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ ಮಲಗಿಯೇ ಇದ್ದು, ಅಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತವೂ ಆಗಲು ಬಿಡಿದರೆ, ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವಾಗಿ ಆ ದಿನ ಜಪ ಮಾಡುತ್ತ ಉಪವಾಸ ಇರಬೇಕು.

Verse 72

सुतस्य संभवे क्लेशं सहेते पितरौ च यत् । शक्या वर्षशतेनापि नो कर्तुं तस्य निष्कृतिः

ಮಗನ ಜನನಕ್ಕಾಗಿ ತಂದೆತಾಯಿ ಸಹಿಸುವ ಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಫಲವನ್ನು ನೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೀರಿಸಲಾಗದು.

Verse 73

अतस्तयोः प्रियं कुर्याद्गुरोरपि च सर्वदा । त्रिषु तेषु सुतुष्टेषु तपः सर्वं समाप्यते

ಆದ್ದರಿಂದ ತಾಯಿ-ತಂದೆ ಮತ್ತು ಗುರುವಿಗೆ ಸದಾ ಪ್ರಿಯವಾಗುವಂತೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು; ಈ ಮೂವರು ಸಂಪೂರ್ಣ ತೃಪ್ತರಾದರೆ ಸಮಸ್ತ ತಪಸ್ಸು ಪೂರ್ಣವಾದಂತೆ.

Verse 74

तेषां त्रयाणां शुश्रूषा परमं तप उच्यते । तानतिक्रम्य यः कुर्यात्तन्नसिद्ध्येत्कदाचन

ತಾಯಿ, ತಂದೆ ಮತ್ತು ಗುರು—ಈ ಮೂವರ ಶ್ರದ್ಧಾಭರಿತ ಶುಶ್ರೂಷೆಯೇ ಪರಮ ತಪಸ್ಸೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅವರನ್ನು ಮೀರಿ ಅಥವಾ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿ ಏನು ಮಾಡಿದರೂ ಅದು ಎಂದಿಗೂ ಸಿದ್ಧಿಯಾಗದು.

Verse 75

त्रीनेवामून्समाराध्य त्रींल्लोकान्स जयेत्सुधीः । देववद्दिवि दीव्येत तेषां तोषं विवर्धयन्

ಈ ಮೂವರನ್ನೇ—ತಾಯಿ, ತಂದೆ, ಗುರು—ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆರಾಧಿಸಿದ ಜ್ಞಾನಿ ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಜಯಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವರ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಾ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ದೇವನಂತೆ ವಿಹರಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 76

भूर्लोकं जननी भक्त्या भुवर्लोकं तथा पितुः । गुरोः शुश्रूषणात्तद्वत्स्वर्लोकं च जयेत्कृती

ತಾಯಿಯ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಮರ್ಥನು ಭೂರ್ಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ತಂದೆಯ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಭುವರ್ಲೋಕವನ್ನು; ಹಾಗೆಯೇ ಗುರುವಿನ ಶುಶ್ರೂಷೆಯಿಂದ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕವನ್ನು ಜಯಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 77

एतदेव नृणां प्रोक्तं पुरुषार्थचतुष्टयम् । यदेतेषां हि संतोष उपधर्मोन्य उच्यते

ಮಾನವರಿಗೆ ಇದುವೇ ಪುರುಷಾರ್ಥಚತುಷ್ಟಯವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ—ತಾಯಿ, ತಂದೆ, ಗುರು ಇವರ ಸಂತೋಷವೇ ಪರಮ ಉಪಧರ್ಮ (ಆಧಾರಧರ್ಮ) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

Verse 78

अधीत्य वेदान्वेदौ वा वेदं वापि क्रमाद्द्विजः । अप्रस्खलद्ब्रह्मचर्यो गृहाश्रममथाश्रयेत्

ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಕ್ರಮದಿಂದ ನಾಲ್ಕು ವೇದಗಳನ್ನಾಗಲಿ, ಎರಡು ವೇದಗಳನ್ನಾಗಲಿ, ಅಥವಾ ಒಂದು ವೇದವನ್ನಾದರೂ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ—ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ ಅಚಲವಾಗಿರುವ ದ್ವಿಜನು—ನಂತರ ಗೃಹಾಶ್ರಮವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಬೇಕು.

Verse 79

अविप्लुत ब्रह्मचर्यो विश्वेशानुग्रहाद्भवेत् । अनुग्रहश्च वैश्वेशः काशीप्राप्तिकरः परः

ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವು ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದಲೇ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ವೈಶ್ವೇಶನ ಆ ಪರಮ ಕೃಪೆಯೇ ಕಾಶೀಪ್ರಾಪ್ತಿಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

Verse 80

काशीप्राप्त्या भवेज्ज्ञानं ज्ञानान्निर्वाणमृच्छति । निर्वाणार्थं प्रयत्नो हि सदाचारस्य धीमताम्

ಕಾಶೀಪ್ರಾಪ್ತಿಯಿಂದ ಜ್ಞಾನವು ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ; ಜ್ಞಾನದಿಂದ ನಿರ್ವಾಣವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮೋಕ್ಷಾರ್ಥವಾಗಿ ಧೀಮಂತರು ಸದಾಚಾರದಲ್ಲೇ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 81

सदाचारो गृहे यद्वन्न तथास्त्याश्रमांतरे । विद्याजातं पठित्वांते गृहस्थाश्रममाश्रयेत्

ಗೃಹದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಸದಾಚಾರವು ಇತರ ಆಶ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮುಗಿಸಿ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಗೃಹಸ್ಥಾಶ್ರಮವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಬೇಕು.

Verse 82

गृहाश्रमात्परं नास्ति यदि पत्नीवशंवदा । आनुकूल्यं हि दंपत्योस्त्रिवर्गोदय हेतवे

ಮನುಷ್ಯನು ಪತ್ನಿಯ ವಶದಲ್ಲಿರದೆ ಇದ್ದರೆ ಗೃಹಾಶ್ರಮಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಾದುದು ಇಲ್ಲ. ದಂಪತಿಗಳ ಪರಸ್ಪರ ಅನೂಕೂಲ್ಯವೇ ಧರ್ಮ-ಅರ್ಥ-ಕಾಮ ಎಂಬ ತ್ರಿವರ್ಗದ ವೃದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣ.

Verse 83

आनुकूल्यं कलत्रं चेत्त्रिदिवेनापि किं ततः । प्रातिकूल्यं कलत्रं चेन्नरकेणापि किं ततः

ಜೀವನಸಂಗಾತಿ ಅನೂಕೂಲವಾಗಿದ್ದರೆ ಸ್ವರ್ಗವೂ ಏಕೆ ಬೇಕು? ಆದರೆ ಅವನು/ಅವಳು ಪ್ರತಿಕೂಲವಾಗಿದ್ದರೆ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲೂ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ—ಅದು ನರಕವೇ.

Verse 84

गृहाश्रमः सुखार्थाय भार्यामूलं च तत्सुखम् । सा च भार्या विनीताया त्रिवर्गो विनयो धुवम्

ಗೃಹಸ್ಥಾಶ್ರಮವು ಸುಖಾರ್ಥ; ಆ ಸುಖದ ಮೂಲವು ಪತ್ನಿ. ಪತ್ನಿ ವಿನಯಶೀಲಳಾಗಿ ಸದಾಚಾರಸಂಪನ್ನಳಾದರೆ ಧರ್ಮ-ಅರ್ಥ-ಕಾಮ ಎಂಬ ತ್ರಿವರ್ಗವು ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ; ಏಕೆಂದರೆ ವಿನಯವು ಧ್ರುವವಾಗಿದೆ.

Verse 85

जलौकयोपमीयंते प्रमदा मंदबुद्धिभिः । मृगीदृशां जलौकानां विचारान्महदतंरम्

ಮಂದಬುದ್ಧಿಯವರು ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಜಲೌಕೆಗೆ ಹೋಲಿಸುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ವಿಚಾರಿಸಿದರೆ ಮೃಗನಯನಿಯರಾದ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಮತ್ತು ಜಲೌಕೆಯ ನಡುವೆ ಮಹತ್ತರ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ.

Verse 86

जलौका केवलं रक्तमाददाना तपस्विनी । प्रमदा सर्वदा दत्ते चित्तं वित्तं बलं सुखम्

ಜಲೌಕವು ಕೇವಲ ರಕ್ತವನ್ನೇ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ತಪಸ್ವಿನಿಯಂತೆ; ಆದರೆ ಸ್ತ್ರೀ ಸದಾ ನೀಡುತ್ತಾಳೆ—ಚಿತ್ತ, ಹಣ, ಬಲ ಮತ್ತು ಸುಖ.

Verse 87

दक्षा प्रजावती साध्वी प्रियवाक्च वशंवदा । गुणैरमीभिः संयुक्ता सा श्रीः स्त्रीरूपधारिणी

ದಕ್ಷಳಾದ, ಪ್ರಜಾವತಿಯಾದ, ಸಾಧ್ವಿಯಾದ, ಪ್ರಿಯವಾಕ್ಯವಾಡುವ, ಸಹಕಾರಿಣಿಯಾದ—ಈ ಗುಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತಳಾದ ಅವಳೇ ಸ್ತ್ರೀರೂಪಧಾರಿಣಿ ಶ್ರೀಯೇ.

Verse 88

गुरोरनुज्ञया स्नात्वा व्रतं वेदं समाप्य च । उद्वहेत ततो भार्यां सवर्णां साधुलक्षणाम्

ಗುರುವಿನ ಅನುಜ್ಞೆಯಿಂದ ಸಮಾವರ್ತನಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ವ್ರತ ಮತ್ತು ವೇದಾಧ್ಯಯನವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ, ನಂತರ ಸಮವರ್ಣದ ಸದ್ಗುಣಲಕ್ಷಣೆಯ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ವಿವಾಹ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 89

जने तु रसगोत्राया मातुर्याप्यसपिंडका । दारकर्मणि योग्या सा द्विजानां धर्मवृद्धये

ಜನ್ಮತಃ ಕನ್ಯೆ ಅದೇ ಗೋತ್ರಪರಂಪರೆಯವಳಾದರೂ, ಮಾತೃಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಸಪಿಂಡ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅವಳು ವಿವಾಹಕರ್ಮಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯಳೆಂದು ಗಣ್ಯಳು—ದ್ವಿಜರ ಧರ್ಮವು ಗೃಹಕರ್ಮಗಳಿಂದ ವೃದ್ಧಿಯಾಗಲೆಂದು।

Verse 90

स्त्रीसंबंधेप्यपस्मारि क्षयि श्वित्रि कुलं त्यजेत् । अभिशस्तिसमायुक्तं तथा कन्याप्रसूं त्यजेत्

ಸ್ತ್ರೀಸಂಬಂಧದಿಂದಲೂ ಅಪಸ್ಮಾರ, ಕ್ಷಯ, ಶ್ವಿತ್ರ ಇರುವ ಕುಲವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಗಂಭೀರ ನಿಂದೆಗೆ ಒಳಗಾದ ಕುಲವನ್ನೂ, ಕೇವಲ ಕನ್ಯಾಪ್ರಸೂ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಕುಲವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು।

Verse 91

रोगहीनां भ्रातृमतीं स्वस्मात्किंचिल्लघीयसीम् । उद्वहेत द्विजो भार्यां सौम्यास्यां मृदुभाषिणीम्

ದ್ವಿಜನು ರೋಗರಹಿತಳಾದ, ಸಹೋದರರುಳ್ಳ, ತನ್ನಿಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಿರಿಯಳಾದ, ಸೌಮ್ಯಮುಖಿಯೂ ಮೃದುಭಾಷಿಣಿಯೂ ಆದ భార್ಯೆಯನ್ನು ವಿವಾಹ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 92

न पर्वतर्क्षवृक्षाह्वां न नदीसर्पनामिकाम् । न पक्ष्यहिप्रेष्यनाम्नीं सौम्याख्यामुद्वहेत्सुधीः

ಸुधೀನು ಪರ್ವತ, ಋಕ್ಷ (ಕರಡಿ) ಅಥವಾ ವೃಕ್ಷ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ವಿವಾಹ ಮಾಡಬಾರದು; ನದಿ ಅಥವಾ ಸರ್ಪ ಹೆಸರಿನವಳನ್ನೂ ಅಲ್ಲ; ಪಕ್ಷಿ, ಅಹಿ (ಹಾವು) ಅಥವಾ ಪ್ರೇಷ್ಯ (ದಾಸ/ಸೇವಕ) ಹೆಸರಿನವಳನ್ನೂ ಅಲ್ಲ; ಹಾಗೆಯೇ ಕೇವಲ ‘ಸೌಮ್ಯಾ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನವಳನ್ನೂ ವಿವಾಹ ಮಾಡಬಾರದು।

Verse 93

न चातिरिक्तहीनांगीं नातिदीर्घां न वा कृशाम् । नालोमिकां नातिलोमां नास्निग्धस्थूलमौलिजाम्

ಅತಿಯಾಗಿ ಹೀನ ಅಥವಾ ಅತಿಯಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾದ ಅಂಗಗಳಿರುವವಳನ್ನು, ಅತಿದೀರ್ಘಳನ್ನು ಅಥವಾ ಬಹಳ ಕೃಶಳನ್ನು, ಅಲ್ಪಲೋಮಳನ್ನು ಅಥವಾ ಅತಿಲೋಮಳನ್ನು, ಹಾಗೆಯೇ ರುಕ್ಷ-ಭಾರೀ (ಅಸ್ನಿಗ್ಧ-ಸ್ಥೂಲ) ಕೇಶವಿರುವವಳನ್ನು ವಧುವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬಾರದು।

Verse 94

मोहात्समुपयच्छेत कुलहीनां न कन्यकाम् । हीनोपयमनाद्याति संतानमपि हीनताम्

ಮೋಹವಶದಿಂದ ಕುಲಹೀನ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ವಿವಾಹ ಮಾಡಬಾರದು; ಹೀನಕುಲದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ವಿವಾಹವು ಸಂತಾನವನ್ನೂ ಹೀನತೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ।

Verse 95

लक्षणानि परीक्ष्यादौ ततः कन्यां समुद्वहेत् । सुलक्षणा सदाचारा पत्युरायुर्विवर्धयेत्

ಮೊದಲು ಶುಭಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ನಂತರ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ವಿವಾಹ ಮಾಡಬೇಕು; ಸುವಿಲಕ್ಷಣೆಯೂ ಸದಾಚಾರಿಣಿಯೂ ಆದ ಪತ್ನಿ ಪತಿಯ ಆಯುಷ್ಯವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 96

ब्रह्मचारि समाचार इति ते समुदी रितः । घटोद्भव प्रसंगेन स्त्रीलक्षणमथ ब्रुवे

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ನಿನಗೆ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯ ಆಚಾರವನ್ನು ತಿಳಿಸಲಾಯಿತು; ಈಗ, ಓ ಘಟೋದ್ಭವ (ಅಗಸ್ತ್ಯ), ಅದೇ ಪ್ರಸಂಗದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ।