Adhyaya 6

Verse 1

ऋषय ऊचुः । यदुक्तं भवता सूत महदाख्यानमद्भुतम् । शम्भोर्माहात्म्यकथनमशेषाघहरं परम्

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಸೂತ! ನೀವು ಹೇಳಿದ ಮಹತ್ತಾದ ಅದ್ಭುತ ಆಖ್ಯಾನವು ಶಂಭುವಿನ ಮಹಾತ್ಮ್ಯಕಥನ; ಇದು ಪರಮ, ಏಕೆಂದರೆ ಉಳಿವಿಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಹರಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 2

भूयोपि श्रोतुमिच्छामस्तदेव सुसमाहिताः । प्रदोषे भगवाञ्छंभुः पूजितस्तु महात्मभिः

ನಾವು ಮತ್ತೆ ಅದೇ ವಿಷಯವನ್ನು ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇವೆ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿ—ಪ್ರದೋಷಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಶಂಭುವನ್ನು ಮಹಾತ್ಮ ಭಕ್ತರು ಹೇಗೆ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು।

Verse 3

संप्रयच्छति कां सिद्धिमेतन्नो ब्रूहि सुव्रत । श्रुतमप्यसकृत्सूत भूयस्तृष्णा प्रवर्धते

ಹೇ ಸುವ್ರತ! ಇದು (ಪ್ರದೋಷ ಪೂಜೆ) ಯಾವ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಮಗೆ ಹೇಳಿ. ಹೇ ಸೂತ! ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಕೇಳಿದರೂ ಮತ್ತೆ ಕೇಳಬೇಕೆಂಬ ತೃಷ್ಣೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ।

Verse 4

सूत उवाच । साधु पृष्टं महाप्राज्ञा भवद्भिर्लोकविश्रुतैः । अतोऽहं संप्रवक्ष्यामि शिवपूजाफलं महत्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಲೋಕವಿಶ್ರುತ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ ಋಷಿಗಳೇ! ನೀವು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದೀರಿ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈಗ ಶಿವಪೂಜೆಯ ಮಹತ್ತಾದ ಫಲವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ।

Verse 5

त्रयोदश्यां तिथौ सायं प्रदोषः परिकीर्त्तितः । तत्र पूज्यो महादेवो नान्यो देवः फलार्थिभिः

ತ್ರಯೋದಶಿ ತಿಥಿಯ ಸಾಯಂಕಾಲವನ್ನು ‘ಪ್ರದೋಷ’ ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಫಲವನ್ನು ಬಯಸುವವರು ಮಹಾದೇವನನ್ನೇ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಬೇರೆ ದೇವರನ್ನು ಅಲ್ಲ।

Verse 6

प्रदोषपूजामाहात्म्यं को नु वर्णयितुं क्षमः । यत्र सर्वेऽपि विबुधास्तिष्ठंति गिरिशांतिके

ಪ್ರದೋಷಪೂಜೆಯ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲು ಯಾರು ಸಮರ್ಥರು? ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ದೇವರೂ ಗಿರೀಶ (ಶಿವ)ನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆಗೆ ನಿಂತಿರುತ್ತಾರೆ।

Verse 7

प्रदोषसमये देवः कैलासे रजतालये । करोति नृत्यं विबुधैरभिष्टुतगुणोदयः

ಪ್ರದೋಷ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇವಾಧಿದೇವನು ಕೈಲಾಸದ ರಜತಾಲಯದಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ದೇವರುಗಳು ಅವನ ಗುಣಮಹಿಮೋದಯವನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 8

अतः पूजा जपो होमस्तत्कथास्तद्गुणस्तवः । कर्त्तव्यो नियतं मर्त्यैश्चतुर्वर्गफला र्थिभिः

ಆದ್ದರಿಂದ ಪೂಜೆ, ಜಪ, ಹೋಮ, ಅವನ ಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವನ ಗುಣಸ್ತವ—ಚತುರ್ವರ್ಗಫಲವನ್ನು ಬಯಸುವ ಮನುಷ್ಯರು ನಿಯತವಾಗಿ ಅವಶ್ಯ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 9

दारिद्यतिमिरांधानां मर्त्यानां भवभीरुणाम् । भवसागरमग्नानां प्लवोऽयं पारदर्शनः

ದರಿದ್ರ್ಯದ ತಿಮಿರದಿಂದ ಅಂಧರಾದ, ಸಂಸಾರಭಯದಿಂದ ಕಳವಳಗೊಂಡು ಭವಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಇದು (ಪ್ರದೋಷಭಕ್ತಿ) ಪರತೀರ ತೋರಿಸುವ ರಕ್ಷಕ ತೇರು.

Verse 10

दुःखशोकभयार्त्तानां क्लेशनिर्वाणमिच्छताम् । प्रदोषे पार्वतीशस्य पूजनं मंगलायनम्

ದುಃಖ, ಶೋಕ, ಭಯಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತರಿಗೂ, ಕ್ಲೇಶನಿವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಬಯಸುವವರಿಗೂ—ಪ್ರದೋಷದಲ್ಲಿ ಪಾರ್ವತೀಶ (ಶಿವ)ನ ಪೂಜೆ ಮಂಗಳದ ಆಶ್ರಯವೂ ಮೂಲವೂ ಆಗಿದೆ।

Verse 11

दुर्बुद्धिरपि नीचोपि मन्दभाग्यः शठोऽपि वा । प्रदोषे पूज्य देवेशं विपद्भ्यः स प्रमुच्यते

ದುರ್ಬುದ್ಧಿಯವನಾಗಲಿ, ನೀಚನಾಗಲಿ, ದುರ್ಭಾಗ್ಯಪೀಡಿತನಾಗಲಿ, ಕಪಟನಾಗಲಿ—ಪ್ರದೋಷಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೇವೇಶನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರೆ ಅವನು ವಿಪತ್ತುಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 12

शत्रुभिर्हन्यमानोऽपि दश्यमानोपि पन्नगैः । शैलैराक्रम्यमाणोऽपि पतितोऽपि महांबुधौ

ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ಹೊಡೆತಕ್ಕೊಳಗಾದರೂ, ಸರ್ಪಗಳಿಂದ ದಂಶಿತನಾದರೂ; ಶಿಲೆಗಳಿನಿಂದ ನುಚ್ಚು ನೂರಾದರೂ, ಮಹಾಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದರೂ—

Verse 13

आविद्धकालदण्डोऽपि नानारोगहतोऽपि वा । न विनश्यति मर्त्योऽसौ प्रदोषे गिरिशार्चनात्

ಕಾಲದಂಡದಿಂದ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟರೂ, ನಾನಾ ರೋಗಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದರೂ—ಪ್ರದೋಷದಲ್ಲಿ ಗಿರೀಶನ ಅರ್ಚನೆಯಿಂದ ಆ ಮನುಷ್ಯನು ನಾಶವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 14

दारिद्र्यं मरणं दुःखमृणभारं नगोपमम् । सद्यो विधूय संपद्भिः पूज्यते शिवपूजनात्

ದರಿದ್ರತೆ, ಮರಣಭೀತಿ, ದುಃಖ ಮತ್ತು ಪರ್ವತೋಪಮ ಋಣಭಾರ—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ತಕ್ಷಣ ತೊಳೆದು, ಶಿವಪೂಜೆಯಿಂದ ಸಂಪನ್ನನಾಗಿ ಪೂಜ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 15

अत्र वक्ष्ये महापुण्यमितिहासं पुरातनम् । यं श्रुत्वा मनुजाः सर्वे प्रयांति कृतकृत्यताम्

ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ಮಹಾಪುಣ್ಯಕರವಾದ ಪುರಾತನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೇಳುವೆನು; ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ಎಲ್ಲ ಮನುಷ್ಯರೂ ಕೃತಕೃತ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 16

आसीद्विदर्भविषये नाम्ना सत्यरथो नृपः । सर्वधर्मरतो धीरः सुशीलः सत्यसंगरः

ವಿದರ್ಭ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯರಥನೆಂಬ ರಾಜನು ಇದ್ದನು. ಅವನು ಸರ್ವಧರ್ಮನಿಷ್ಠ, ಧೀರ, ಸುಶೀಲ ಮತ್ತು ಸತ್ಯಸಂಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಅಚಲನು.

Verse 17

तस्य पालयतो भूमिं धर्मेण मुनिपुंगवाः । व्यतीयाय महान्कालः सुखेनैव महामतेः

ಓ ಮುನಿಪುಂಗವರೇ! ಅವನು ಧರ್ಮಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಿರಲು, ಆ ಮಹಾಮತಿಯ ಕಾಲವು ಸುಖಶಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘವಾಗಿ ಕಳೆದಿತು.

Verse 18

अथ तस्य महीभर्तुर्बभूवुः शाल्वभूभुजः । शत्रवश्चोद्धतबला दुर्मर्षणपुरोगमाः

ನಂತರ ಆ ಭೂಪತಿಯ ಶತ್ರುಗಳಾಗಿ ಶಾಲ್ವ ರಾಜರು ಉದ್ಭವಿಸಿದರು—ಬಲದ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಉದ್ದತರು, ದುರ್ಮರ್ಷಣನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 19

कदाचिदथ ते शाल्वाः संनद्धबहुसैनिकाः । विदर्भनगरीं प्राप्य रुरुधुर्विजिगीषवः

ಒಂದು ವೇಳೆ ಆ ಶಾಲ್ವರು ಅನೇಕ ಸನ್ನದ್ಧ ಸೈನಿಕರೊಂದಿಗೆ ವಿದರ್ಭನಗರಿಗೆ ಬಂದು, ವಿಜಯಾಸೆಯಿಂದ ಅದನ್ನು ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಿದರು.

Verse 20

दृष्ट्वा निरुद्ध्यमानां तां विदर्भाधिपतिः पुरीम् । योद्धुमभ्याययौ तूर्णं बलेन महता वृतः

ತನ್ನ ನಗರಿ ಮುತ್ತಿಗೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡ ವಿದರ್ಭಾಧಿಪತಿ, ಮಹಾಸೈನ್ಯದಿಂದ ಆವರಿತನಾಗಿ, ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹೊರಟನು.

Verse 21

तस्य तैरभवयुद्धं शाल्वैरपि बलोद्धतैः । पाताले पन्नगेन्द्रस्य गन्धर्वैरिव दुर्मदैः

ಆಗ ಬಲಗರ್ವದಿಂದ ಉದ್ದತರಾದ ಆ ಶಾಲ್ವರೊಂದಿಗೆ ಅವನಿಗೆ ಘೋರ ಸಮರ ಉಂಟಾಯಿತು—ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿ ನಾಗೇಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ ದುರ್ಮದ ಗಂಧರ್ವರು ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವಂತೆಯೇ।

Verse 22

विदर्भनृपतिः सोऽथ कृत्वा युद्धं सुदारुणम् । प्रनष्टोरुबलैः शाल्वैर्निहतो रणमूर्धनि

ನಂತರ ವಿದರ್ಭದ ಆ ರಾಜನು ಅತ್ಯಂತ ದಾರುಣ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದರೂ, ಮಹಾಬಲವು ಕುಗ್ಗದ ಶಾಲ್ವರು ಸಮರದ ಶಿಖರದಲ್ಲೇ ಅವನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದರು।

Verse 23

तस्मिन्महारथे वीरे निहते मंत्रिभिः सह । दुद्रुवुः समरे भग्ना हतशेषाश्च सैनिकाः

ಆ ವೀರ ಮಹಾರಥಿ ಮಂತ್ರಿಗಳೊಡನೆ ಹತನಾದಾಗ, ಸಮರದಲ್ಲಿ ಭಗ್ನರಾದ ಉಳಿದ ಸೈನಿಕರು ರಣಭೂಮಿಯಿಂದ ಓಡಿ ಹೋದರು।

Verse 24

अथ युद्धेभिविरते नदत्सु रिपुमंत्रिषु । नगर्यां युद्ध्यमानायां जाते कोलाहले रवे

ನಂತರ ಯುದ್ಧವು ಸ್ವಲ್ಪ ವಿರಾಮಗೊಂಡಾಗ, ಶತ್ರುಮಂತ್ರಿಗಳು ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ನಗರದಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲ ಉಂಟಾಗಿ ಮಹಾ ಕೋಲಾಹಲಧ್ವನಿ ಎದ್ದಿತು।

Verse 25

तस्य सत्यरथस्यैका विदर्भाधिपतेः सती । भूरिशोकसमाविष्टा क्वचिद्यत्नाद्विनिर्ययौ

ಆಗ ವಿದರ್ಭಾಧಿಪತಿ ಸತ್ಯರಥನ ಪತಿವ್ರತೆ ರಾಣಿ, ಅಪಾರ ಶೋಕದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ, ಹೇಗೋ ಮಹಾ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಹೊರಬಂದಳು।

Verse 26

सा निशासमये यत्नादंतर्वत्नी नृपांगना । निर्गता शोक संतप्ता प्रतीचीं प्रययौ दिशम्

ಸಂಧ್ಯಾಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಿಣಿಯಾದ ರಾಜಪತ್ನಿ ಬಹು ಯತ್ನದಿಂದ ಹೊರಟಳು; ಶೋಕಸಂತಾಪಗಳಿಂದ ದಗ್ಧಳಾಗಿ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನತ್ತ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದಳು।

Verse 27

अथ प्रभाते मार्गेण गच्छन्ती शनकैः सती । अतीत्य दूरमध्वानं ददर्श विमलं सरः

ನಂತರ ಪ್ರಭಾತದಲ್ಲಿ ಆ ಸತಿ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಾ, ದೀರ್ಘ ದಾರಿಯನ್ನು ದಾಟಿ ಒಂದು ನಿರ್ಮಲ ಸರೋವರವನ್ನು ಕಂಡಳು।

Verse 28

तत्रागत्य वरारोहा तप्ता तापेन भूयसा । विलसंतं सरस्तीरे छायावृक्षं समाश्रयत्

ಅಲ್ಲಿ ಬಂದ ಆ ವರಾರೋಹಾ ತೀವ್ರ ತಾಪದಿಂದ ಬಹಳ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟಳು; ಸರೋವರ ತೀರದಲ್ಲಿ ಹಸಿರಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದ ನೆರಳುಮರದ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದಳು।

Verse 29

तत्र दैववशाद्राज्ञी विजने तरुकुट्टिमे । असूत तनयं साध्वी मूहूर्ते सद्गुणान्विते

ಅಲ್ಲಿ ದೈವವಶಾತ್ ಆ ನಿರ್ಜನ ವೃಕ್ಷಕುಂಜದಲ್ಲಿ ಸಾಧ್ವಿಯಾದ ರಾಣಿ ಶುಭ ಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲಿ ಸದ್ಗುಣಸಂಪನ್ನ ಮಗನನ್ನು ಹೆತ್ತಳು।

Verse 30

अथ सा राजमहिषी पिपासाभिहता भृशम् । सरोऽवतीर्णा चार्वंगी ग्रस्ता ग्राहेण भूयसा

ನಂತರ ಆ ರಾಜಮಹಿಷಿ ತೀವ್ರ ದಾಹದಿಂದ ಬಹಳ ಪೀಡಿತಳಾಗಿ ಸರೋವರಕ್ಕೆ ಇಳಿದಳು; ಸುಂದರಾಂಗಿಯಾದ ಅವಳನ್ನು ಬಲಿಷ್ಠ ಗ್ರಾಹವು ಬಲವಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿತು।

Verse 31

जातमात्रः कुमारोऽपि विनष्टपितृमातृकः । रुरोदोच्चैः सरस्तीरे क्षुत्पिपासार्दितोऽबलः

ಇಷ್ಟೇ ಜನಿಸಿದ ಆ ಕುಮಾರನು ತಂದೆತಾಯಿಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು, ಸರೋವರದ ತೀರದಲ್ಲಿ ಹಸಿವು-ಬಾಯಾರಿಕೆಯಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ ದುರ್ಬಲನಾಗಿ ಜೋರಾಗಿ ಅತ್ತನು।

Verse 32

तस्मिन्नेवं क्रन्दमाने जातमात्रे कुमारके । काचिदभ्याययौ शीघ्रं दिष्ट्या विप्रवरांगना

ಆ সদ್ಯೋಜಾತ ಬಾಲಕನು ಹೀಗೆ ಅಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ದೈವಾನುಗ್ರಹದಿಂದ ಒಬ್ಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸ್ತ್ರೀ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದಳು।

Verse 33

साप्येकहायनं बालमुद्वहन्ती निजात्मजम् । अधना भर्तृरहिता याचमाना गृहेगृहे

ಅವಳೂ ತನ್ನ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಮಗುವನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು, ದರಿದ್ರಳಾಗಿ ಗಂಡನಿಲ್ಲದೆ ಮನೆಮನೆಗೆ ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡುತ್ತಾ ನಡೆದಳು।

Verse 34

एकात्मजा बंधुहीना याञ्चामार्गवशंगता । उमानाम द्विजसतीददर्श नृपनंदनम्

ಒಬ್ಬೇ ಮಗುವಿರುವಳು, ಬಂಧುಗಳಿಲ್ಲದಳು, ಭಿಕ್ಷಾಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ವಶಳಾದ—ಉಮಾ ಎಂಬ ಸತೀ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸ್ತ್ರೀ ರಾಜಕುಮಾರನನ್ನು ಕಂಡಳು।

Verse 35

सा दृष्ट्वा राजतनयं सूर्यबिंवमिव च्युतम् । अनाथमेनं क्रंदंतं चिंतयामास भूरिशः

ಅವಳು ರಾಜಕುಮಾರನನ್ನು ಸೂರ್ಯಬಿಂಬದಂತೆ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದವನಾಗಿ ಕಂಡು, ಅನಾಥನಾಗಿ ಅಳುವುದನ್ನು ಕೇಳಿ ಬಹಳ ಕಾಲ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಚಿಂತಿಸಿದಳು।

Verse 36

अहो सुमहदाश्चर्यमिदं दृष्टं मयाधुना । अच्छिन्ननाभिसूत्रोऽयं शिशुर्माता क्व वा गता

ಅಹೋ! ಇಷ್ಟೇ ಈಗ ನಾನು ಎಷ್ಟು ಮಹಾ ಆಶ್ಚರ್ಯವನ್ನು ಕಂಡೆ. ಈ ಶಿಶುವಿನ ನಾಭಿನಾಳ ಇನ್ನೂ ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ; ತಾಯಿ ನಿಜವಾಗಿ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದಳು?

Verse 37

पिता नास्ति न चान्योस्ति नास्ति बंधुजनोऽपि वा । अनाथः कृपणो बालः शेते केवल भूतले

ಇವನಿಗೆ ತಂದೆಯಿಲ್ಲ, ಮತ್ತಾರೂ ಇಲ್ಲ; ಬಂಧುಜನರೂ ಇಲ್ಲ. ಈ ದೀನ ಅನಾಥ ಬಾಲಕನು ಕೇವಲ ಬರಿದಾದ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿದ್ದಾನೆ.

Verse 38

एष चांडालजो वापि शूद्रजो वैश्यजोपि वा । विप्रात्मजो वा नृपजो ज्ञायते कथमर्भकः

ಈ ಪುಟ್ಟವನು ಚಾಂಡಾಲನ ಮಗನೋ, ಶೂದ್ರನದೋ, ವೈಶ್ಯನದೋ; ಬ್ರಾಹ್ಮಣನದೋ ಅಥವಾ ರಾಜನದೋ—ಇವನ ಕುಲವನ್ನು ಹೇಗೆ ತಿಳಿಯುವುದು?

Verse 39

शिशुमेनं समुद्धृत्य पुष्णाम्यौरसवद्ध्रुवम् । किं त्वविज्ञातकुलजं नोत्सहे स्प्रष्टुमुत्तमम्

ಈ ಶಿಶುವನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನನ್ನ ಸ್ವಂತ ಮಗನಂತೆ ಪೋಷಿಸುತ್ತೇನೆ. ಆದರೆ ಅಜ್ಞಾತ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಈ ಉತ್ತಮನನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಲು ನನಗೆ ಧೈರ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 40

इति मीमांसमानायां तस्यां विप्रवरस्त्रियाम्

ಇಂತೆ ವಿಚಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸ್ತ್ರೀಯಲ್ಲಿ…

Verse 42

रक्षैनं बालकं सुभ्रुर्विसृज्य हृदि संशयम् । अनेन परमं श्रेयः प्राप्स्यसे ह्यचिरादेिह

ಓ ಸುಭ್ರೂ! ಈ ಬಾಲಕನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು; ಹೃದಯದಲ್ಲಿನ ಸಂಶಯವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸು. ಇವನ ಮೂಲಕ ನೀನು ಈ ಜೀವನದಲ್ಲೇ ಶೀಘ್ರ ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ.

Verse 43

एतावदुक्त्वा त्वरितो भिक्षुः कारुणिको ययौ । अथ तस्मिन्गते भिक्षौ विश्रब्धा विप्रभामिनी

ಇಷ್ಟೆಂದು ಹೇಳಿ ಕರುಣಾಮಯ ಭಿಕ್ಷು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹೊರಟುಹೋದನು. ಆ ಭಿಕ್ಷು ಹೋದ ಬಳಿಕ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ತ್ರೀ ಧೈರ್ಯಗೊಂಡಳು.

Verse 44

तमर्भकं समादाय निजमेव गृहं ययौ । भिक्षुवाक्येन विश्रब्धा सा राज तनयं सती

ಆ ಪುಟ್ಟ ಮಗುವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅವಳು ತನ್ನದೇ ಮನೆಗೆ ಹೋದಳು. ಭಿಕ್ಷುವಿನ ವಚನಗಳಿಂದ ಆಶ್ವಸ್ತಳಾದ ಆ ಸತಿ, ರಾಜಕುಮಾರಿ (ನಿಶ್ಚಿಂತಳಾದಳು).

Verse 47

ब्राह्मणैः कृतसंस्कारौ ववृधाते सुपूजितौ कृतोपनयनौ काले बालकौ नियमे स्थितौ

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಸಂಸ್ಕಾರಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಆ ಇಬ್ಬರು ಬಾಲಕರು ಬಹುಮಾನಿತರಾಗಿ ಬೆಳೆದರು. ಯೋಗ್ಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವರ ಉಪನಯನ ನಡೆಯಿತು; ಅವರು ನಿಯಮ-ಸಂಯಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾಗಿದ್ದರು.

Verse 48

भिक्षार्थं चेरतुस्तत्र मात्रा सह दिनेदिने । ताभ्यां कदाचिद्बालाभ्यां सा विप्रवनिता सह

ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಅವರು ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಭಿಕ್ಷಾರ್ಥವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಒಮ್ಮೆ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ತ್ರೀ ಆ ಇಬ್ಬರು ಬಾಲಕರೊಂದಿಗೆ (ಹೊರಟಳು).

Verse 49

आत्मपुत्रेण सदृशं कृपया पर्यपोषयत् । एकचक्राह्वये रम्ये ग्रामे कृतनिकेतना

ಅವಳು ಕರುಣೆಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ತನ್ನ ಸ್ವಪುತ್ರನಂತೆ ಪೋಷಿಸಿದಳು; ಏಕಚಕ್ರಾ ಎಂಬ रम್ಯ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ನಿವಾಸವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದಳು।

Verse 50

तौ दृष्ट्वा बालकौ धीमाञ्छांडिल्यो मुनिरब्रवीत् । अहो दैवबलं चित्रमहो कर्म दुरत्ययम्

ಆ ಇಬ್ಬರು ಬಾಲಕರನ್ನು ನೋಡಿ ಧೀಮಂತ ಮುನಿ ಶಾಂಡಿಲ್ಯನು ಹೇಳಿದರು—“ಅಹೋ! ದೈವಬಲ ಎಷ್ಟು ವಿಚಿತ್ರ; ಅಹೋ! ಕರ್ಮ ಎಷ್ಟು ದುರತ್ಯಯ!”

Verse 51

एष बालोऽन्यजननीं श्रितो भैक्ष्येण जीवति । इमामेव द्विजवधूं प्राप्य मातरमुत्तमाम्

ಈ ಬಾಲನು ಮತ್ತೊಬ್ಬ ತಾಯಿಯ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದು ಭಿಕ್ಷೆಯಿಂದ ಜೀವಿಸುತ್ತಾನೆ; ಮತ್ತು ಈ ದ್ವಿಜವಧುವನ್ನೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಾತೆಯಾಗಿ ಪಡೆದು…।

Verse 52

सहैव द्विजपुत्रेण द्विजभावं समाश्रितः । इति श्रुत्वा मुनेर्वाक्यं शांडिल्यस्य द्विजांगना

“ದ್ವಿಜಪುತ್ರನ ಜೊತೆಯಲ್ಲೇ ಇವನು ದ್ವಿಜಭಾವ ಹಾಗೂ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ್ದಾನೆ.” ಶಾಂಡಿಲ್ಯ ಮುನಿಯ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ದ್ವಿಜಾಂಗನೆ…

Verse 53

सा प्रणम्य सभामध्ये पर्यपृच्छत्सविस्मया । ब्रह्मन्नेषोर्भको नीतो मया भिक्षोर्गिरा गृहम्

ಅವಳು ಸಭಾಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಕೇಳಿದಳು—“ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ! ಒಬ್ಬ ಭಿಕ್ಷುಕನ ಮಾತಿನಿಂದ ನಾನು ಈ ಮಗುವನ್ನು ಮನೆಗೆ ತಂದೆನು.”

Verse 54

अविज्ञातकुलोद्यापि सुतवत्परिपोष्यते । कस्मिन्कुले प्रसूतोऽयं का माता जनकोस्य कः

ಇವನ ಕುಲವು ಇನ್ನೂ ಅಜ್ಞಾತವಾಗಿದ್ದರೂ, ಇವನನ್ನು ಪುತ್ರನಂತೆ ಪೋಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ। ಇವನು ಯಾವ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದನು? ಇವನ ತಾಯಿ ಯಾರು, ತಂದೆ ಯಾರು?

Verse 55

सर्वं विज्ञातुमिच्छामि भवतो ज्ञानचक्षुषः

ಹೇ ಜ್ಞಾನಚಕ್ಷುಳ್ಳವರೇ, ನಿಮ್ಮಿಂದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿಯಲು ನಾನು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 56

इति पृष्टो मुनिः सोथ ज्ञानदृष्टिर्द्विजस्त्रियां । आचख्यौ तस्य बालस्य जन्म कर्म च पौर्विकम्

ಹೀಗೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜ್ಞಾನದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳ ಮುನಿಯು ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸ್ತ್ರೀಯಿಗೆ ಆ ಬಾಲಕನ ಜನ್ಮವನ್ನೂ ಅವನ ಪೂರ್ವಕರ್ಮಗಳನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದನು।

Verse 57

विदर्भराजपुत्रस्तु तत्पितुः समरे मृतिम् । तन्मातुर्नक्रहरणं साकल्येन न्यवेदयत्

ಅವನು ಆ ಬಾಲಕನು ವಿದರ್ಭರಾಜನ ಪುತ್ರನೆಂದು, ಅವನ ತಂದೆ ಸಮರದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಮೃತನಾದನೆಂದು, ಅವನ ತಾಯಿಯನ್ನು ಮೊಸಳೆ ಹೇಗೆ ಅಪಹರಿಸಿತೆಂದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದನು।

Verse 58

अथ सा विस्मिता नारी पुनः प्रपच्छ तं मुनिम् । स राजा सकलान्भोगान्हित्वा युद्धे कथं मृतः

ಆಮೇಲೆ ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡ ಆ ಸ್ತ್ರೀ ಮತ್ತೆ ಆ ಮುನಿಯನ್ನು ಕೇಳಿದಳು—“ಆ ರಾಜನು ಎಲ್ಲಾ ಭೋಗಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಮೃತನಾದನು?”

Verse 59

दारिद्र्यमस्य बालस्य कथं प्राप्तं महामुने । दारिद्र्यं पुनरुद्धूय कथं राज्यमवाप्स्यति

ಓ ಮಹಾಮುನಿಯೇ! ಈ ಬಾಲನಿಗೆ ದಾರಿದ್ರ್ಯವು ಹೇಗೆ ಬಂದಿತು? ಆ ದಾರಿದ್ರ್ಯವನ್ನು ತೊಳೆದು ಅವನು ಮತ್ತೆ ರಾಜ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆಯುವನು?

Verse 60

अस्यापि मम पुत्रस्य भिक्षान्नेनैव जीवतः । दारिद्र्यशमनोपायमुपदेष्टुं त्वमर्हसि

ನನ್ನ ಈ ಪುತ್ರನೂ ಭಿಕ್ಷೆಯಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಅನ್ನದಿಂದಲೇ ಜೀವಿಸುತ್ತಾನೆ. ದಾರಿದ್ರ್ಯವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಿ ದೂರಮಾಡುವ ಉಪಾಯವನ್ನು ನೀವು ಉಪದೇಶಿಸಬೇಕು.

Verse 61

शांडिल्य उवाच । अमुष्य बालस्य पिता स विदर्भमहीपतिः । पूर्वजन्मनि पांड्येशो बभूव नृपसत्तमः

ಶಾಂಡಿಲ್ಯನು ಹೇಳಿದರು—ಈ ಬಾಲನ ತಂದೆ ವಿದರ್ಭಭೂಮಿಯ ಅಧಿಪತಿ. ಪೂರ್ವಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಅವನು ಪಾಂಡ್ಯ ದೇಶದೇಶ್ವರನಾಗಿ, ನರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಜನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 62

स राजा सर्वधर्मज्ञः पालयन्सकलां महीम् । प्रदोषसमये शंभुं कदा चित्प्रत्यपूजयत्

ಆ ರಾಜನು ಸರ್ವಧರ್ಮಜ್ಞನಾಗಿ ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಒಮ್ಮೆ ಪ್ರದೋಷಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶಂಭುವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿದನು.

Verse 63

तस्य पूजयतो भक्त्या देवं त्रिभुवनेश्वरम् । आसीत्कलकलारावः सर्वत्र नगरे महान्

ಅವನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತ್ರಿಭುವನೇಶ್ವರ ದೇವನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ನಗರದೆಲ್ಲೆಡೆ ಮಹಾ ಕಲಕಲಧ್ವನಿ ಮತ್ತು ಕೋಲಾಹಲ ಉಂಟಾಯಿತು.

Verse 64

श्रुत्वा तमुत्कटं शब्दं राजा त्यक्तशिवार्चनः । निर्ययौ राजभवनान्नगरक्षोभशंकया

ಆ ಭಯಾನಕ ಶಬ್ದವನ್ನು ಕೇಳಿ ರಾಜನು ಶಿವಪೂಜೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ನಗರದಲ್ಲಿ ಅಶಾಂತಿ ಉಂಟಾಗುವ ಭಯದಿಂದ ರಾಜಭವನದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಹೊರಟನು।

Verse 65

एतस्मिन्नेव समये तस्यामात्यो महाबलः । शत्रुं गृहीत्वा सामंतं राजांतिकमुपागमत्

ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವನ ಮಹಾಬಲಿಷ್ಠ ಅಮಾತ್ಯನು ಶತ್ರು ಸಾಮಂತನನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ರಾಜನ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಬಂದನು।

Verse 66

अमात्येन समानीतं शत्रुं सामंतमुद्धतम् । दृष्ट्वा क्रोधेन नृपतिः शिरच्छेदमकारयत्

ಅಮಾತ್ಯನು ಕರೆತಂದ ಅಹಂಕಾರಿಯಾದ ಶತ್ರು ಸಾಮಂತನನ್ನು ನೋಡಿ ರಾಜನು ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಅವನ ಶಿರಚ್ಛೇದವನ್ನು ಮಾಡಿಸಬೇಕೆಂದು ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದನು।

Verse 67

स तथैव महीपालो विसृज्य शिवपूजनम् । असमाप्तात्मनियमश्चकार निशि भोजनम्

ಹೀಗೆ ಆ ಭೂಪತಿ ಶಿವಪೂಜೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಆತ್ಮನಿಯಮ ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದರೂ, ರಾತ್ರಿ ಭೋಜನ ಮಾಡಿದನು।

Verse 68

तत्पुत्रोपि तथा चक्रे प्रदोषसमये शिवम् । अनर्चयित्वा मूढात्मा भुक्त्वा सुष्वाप दुर्मदः

ಅವನ ಪುತ್ರನೂ ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡಿದನು—ಪ್ರದೋಷಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶಿವನನ್ನು ಅರ್ಚಿಸದೆ, ಮೋಹಗ್ರಸ್ತನಾಗಿ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಭೋಜನ ಮಾಡಿ ನಂತರ ನಿದ್ರಿಸಿದನು।

Verse 69

जन्मांतरे स नृपतिर्विदर्भक्षितिपोऽभवत् । शिवार्चनांतरायेण परैर्भोगांतरे हतः

ಮತ್ತೊಂದು ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಅವನು ವಿದರ್ಭದ ನೃಪತಿಯಾಗಿ ರಾಜನಾದನು. ಆದರೆ ಶಿವಾರಾಧನೆಗೆ ವಿಘ್ನ ಮಾಡಿದ ದೋಷದಿಂದ, ಭೋಗಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲೇ ಪರರ ಕೈಯಿಂದ ಹತನಾದನು.

Verse 70

तत्पुत्रो यः पूर्वभवे सोस्मिञ्जन्मनि तत्सुतः । भूत्वा दारिद्र्यमापन्नः शिवपूजाव्यतिक्रमात्

ಪೂರ್ವಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಅವನ ಮಗನಾಗಿದ್ದವನೇ ಈ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿಯೂ ಅವನ ಮಗನಾದನು. ಶಿವಪೂಜೆಯನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದ ಕಾರಣ ಅವನು ದಾರಿದ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದನು.

Verse 71

अस्य माता पूर्वभवे सपत्नीं छद्मनाहनत् । तेन पापेन महता ग्राहेणास्मिन्भवे हता

ಅವನ ತಾಯಿ ಪೂರ್ವಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಮೋಸದಿಂದ ಸಹಪತ್ನಿಯನ್ನು ಕೊಂದಳು. ಆ ಮಹಾಪಾಪದ ಫಲವಾಗಿ ಈ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಮೊಸಳೆಯ ಕೈಯಿಂದ ಹತನಾದಳು.

Verse 72

एषा प्रवृत्तिरेतेषां भवत्यै समुदाहृता । अनर्चितशिवा मर्त्याः प्राप्नुवंति दरिद्रताम्

ಹೇ ದೇವಿ, ಇವರ ವಿಷಯದ ಈ ಘಟನೆಕ್ರಮವನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸಿದೆನು. ಶಿವನನ್ನು ಅರ್ಚಿಸದ ಮನುಷ್ಯರು ದಾರಿದ್ರ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ.

Verse 73

सत्यं ब्रवीमि परलोकहितं ब्रवीमि सारं ब्रवीम्युपनिषद्धृदयं ब्रवीमि । संसारमुल्बणमसारमवाप्य जंतोः सारो यमीश्वरपदांबुरुहस्य सेवा

ನಾನು ಸತ್ಯವನ್ನೇ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಪರಲೋಕಹಿತವನ್ನೇ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಸಾರವನ್ನೂ, ಉಪನಿಷತ್ತಿನ ಹೃದಯವನ್ನೂ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಈ ಕಠಿಣ ಹಾಗೂ ಅಸಾರ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದ ಜೀವಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಸಾರ ಯಮೇಶ್ವರನಾದ ಶಿವನ ಪದಕಮಲಗಳ ಸೇವೆಯೇ.

Verse 74

ये नार्चयंति गिरिशं समये प्रदोषे ये नार्चितं शिवमपि प्रणमंति चान्ये । एतत्कथां श्रुतिपुटैर्न पिबंति मूढास्ते जन्मजन्मसु भवंति नरा दरिद्राः

ಪ್ರದೋಷಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗಿರೀಶ (ಶಿವ)ನನ್ನು ಅರ್ಚಿಸದವರು, ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ ಶಿವನಿಗೂ ನಮಸ್ಕರಿಸದವರು; ಹಾಗೆಯೇ ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಕಿವಿಗಳಿಂದ ಪಾನಮಾಡದ ಮೂಢರು—ಅಂತಹ ನರರು ಜನ್ಮಜನ್ಮಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ ದರಿದ್ರರಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 75

ये वै प्रदोषसमये परमेश्वरस्य कुर्वंत्यनन्यमनसोंऽघ्रिसरोजपूजाम् । नित्यं प्रवृद्धधन धान्यकलत्रपुत्रसौभाग्यसंपदधिकास्त इहैव लोके

ಪ್ರದೋಷಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪರಮೇಶ್ವರನ ಪಾದಪದ್ಮಗಳನ್ನು ಅನನ್ಯಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಪೂಜಿಸುವವರು—ಅವರು ಈ ಲೋಕದಲ್ಲೇ ನಿತ್ಯ ಧನ, ಧಾನ್ಯ, ಪತ್ನಿ, ಪುತ್ರ, ಸೌಭಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 76

कैलासशैलभवने त्रिजगजनित्रीं गौरीं निवेश्य कनकांचितरत्नपीठे । नृत्यं विधातु मभिवाञ्छति शूलपाणौ देवाः प्रदोषसमयेऽनुभजंति सर्वे

ಕೈಲಾಸಶೈಲದ ಭವನದಲ್ಲಿ ತ್ರಿಜಗಜನನಿಯಾದ ಗೌರಿಯನ್ನು ಕನಕಜಡಿತ ರತ್ನಪೀಠದಲ್ಲಿ ಆಸೀನಳಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಶೂಲಪಾಣಿ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸುವಾಗ—ಪ್ರದೋಷಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ದೇವರುಗಳು ಸೇರಿ ಅವನನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 77

वाग्देवी धृतवल्लकी शतमखो वेणुं दधत्पद्मजस्तालोन्निद्रकरो रमा भगवती गेयप्रयोगान्विता । विष्णुः सांद्रमृदंगवादनपटुर्देवाः समंतात्स्थिताः सेवंते तमनु प्रदोषसमये देवं मृडानीपतिम्

ವಾಗ್ದೇವಿ ವೀಣೆಯನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾಳೆ, ಶತಮಖ (ಇಂದ್ರ) ವೇಣುವನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುತ್ತಾನೆ, ಪದ್ಮಜ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಕೈಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ತಾಳ ನೀಡುತ್ತಾನೆ, ಭಗವತಿ ರಮಾ (ಲಕ್ಷ್ಮೀ) ಗಾಯನಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣೆ; ವಿಷ್ಣು ಘನ ಮೃದಂಗವಾದನದಲ್ಲಿ ಪಟು, ದೇವರುಗಳು ಸುತ್ತಮುತ್ತ ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ—ಹೀಗೆ ಪ್ರದೋಷಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಮೃಡಾನೀಪತಿ ದೇವನನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 78

गंधर्वयक्षपतगोरगसिद्ध साध्या विद्याधरामरवराप्सरसां गणाश्च । येऽन्ये त्रिलोकनिलयाः सह भूतवर्गाः प्राप्ते प्रदोषसमये हरपार्थसंस्थाः

ಗಂಧರ್ವರು, ಯಕ್ಷರು, ಪಕ್ಷಿಗಳು, ನಾಗರು, ಸಿದ್ಧರು, ಸಾಧ್ಯರು; ವಿದ್ಯಾಧರರ ಗುಂಪುಗಳು, ಅಮರವರರು ಮತ್ತು ಅಪ್ಸರಸಗಳ ಗಣಗಳು; ಹಾಗೆಯೇ ತ್ರಿಲೋಕದ ಇತರ ನಿವಾಸಿಗಳು ಹಾಗೂ ಭೂತವರ್ಗ—ಪ್ರದೋಷಸಮಯ ಬಂದಾಗ ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಪಾರ್ವತಿಯೊಡನೆ ಹರ (ಶಿವ)ನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 79

अतः प्रदोषे शिव एक एव पूज्योऽथ नान्ये हरिपद्मजाद्याः । तस्मिन्महेशे विधिनेज्यमाने सर्वे प्रसीदंति सुराधिनाथाः

ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರದೋಷಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶಿವನೇ ಏಕಮಾತ್ರ ಪೂಜ್ಯನು; ಹರಿ (ವಿಷ್ಣು), ಪದ್ಮಜ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಮೊದಲಾದ ಇತರರು ಅಲ್ಲ. ಆ ಮಹೇಶನನ್ನು ವಿಧಿವಿಧಾನದಿಂದ ಪೂಜಿಸಿದರೆ ದೇವಾಧಿನಾಥರೆಲ್ಲರೂ ಪ್ರಸನ್ನರಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 80

एष ते तनयः पूर्वजन्मनि ब्राह्मणोत्तमः । प्रतिग्रहैर्वयो निन्ये न यज्ञाद्यैः सुकर्मभिः

ನಿನ್ನ ಈ ಪುತ್ರನು ಪೂರ್ವಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋತ್ತಮನಾಗಿದ್ದನು. ಆದರೆ ಯಜ್ಞಾದಿ ಸತ್ಕರ್ಮಗಳಿಂದಲ್ಲ, ಪ್ರತಿಗ್ರಹ (ಅನుచಿತ ದಾನಗ್ರಹಣ)ದಿಂದಲೇ ಜೀವನವನ್ನು ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 81

अतो दारिद्र्यमापन्नः पुत्रस्ते द्विजभामिनि । तद्दोष परिहारार्थं शरणं यातु शंकरम्

ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ದ್ವಿಜಭಾಮಿನಿ, ನಿನ್ನ ಪುತ್ರನು ದಾರಿದ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಆ ದೋಷಪರಿಹಾರಾರ್ಥವಾಗಿ ಶಂಕರನ ಶರಣು ಸೇರಲಿ.