
ಸೂತನು ರಾಜಸಭೆಯ ಸಂವಾದವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾನೆ. ಋಷಿಯ ಅಮೃತಸಮಾನ ವಚನಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾದ ರಾಜನು ಸತ್ಸಂಗವನ್ನು ಹೊಗಳುತ್ತಾನೆ—ಅದು ರಾಗದ್ವೇಷಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಶುದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಅವನು ಪರಾಶರರನ್ನು ಮಗನ ಭವಿಷ್ಯ—ಆಯುಷ್ಯ, ಭಾಗ್ಯ, ವಿದ್ಯೆ, ಯಶಸ್ಸು, ಬಲ, ಶ್ರದ್ಧೆ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿ—ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ಪರಾಶರರು ಮನಸ್ಸಿಲ್ಲದೆ ದುಃಖಕರ ಫಲಿತವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ರಾಜಕುಮಾರನಿಗೆ ಕೇವಲ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ಆಯುಷ್ಯ, ಮತ್ತು ಇಂದಿನಿಂದ ಏಳನೇ ದಿನ ಮರಣ ನಿಶ್ಚಿತ; ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ರಾಜನು ಶೋಕದಿಂದ ಕುಸಿದುಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಋಷಿ ಸಾಂತ್ವನ ನೀಡಿ ತತ್ತ್ವೋಪದೇಶ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ—ಶಿವನು ಆದ್ಯ, ನಿಷ್ಕಲ, ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಚೈತನ್ಯ-ಆನಂದಸ್ವರೂಪ; ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಸೃಷ್ಟಿಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಶಕ್ತಿ ದೊರೆತು, ವೇದಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಉಪನಿಷತ್ಸಾರವಾದ ರುದ್ರಾಧ್ಯಾಯವೂ ಲಭಿಸಿದೆ. ಧರ್ಮಾಧರ್ಮಗಳಿಂದ ಸ್ವರ್ಗ-ನರಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ; ಯಮನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ಪಾಪಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಾಪಾತಕಗಳು ನರಕದ ದಂಡವಿಧಾನವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತವೆ. ರುದ್ರಾಧ್ಯಾಯ ಜಪ ಕೈವಲ್ಯಕ್ಕೆ ನೇರ ಸಾಧನವಾಗಿ ಹರಡಿದಾಗ ಅವರು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲಾರದೆ ಯಮನು ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; ಬ್ರಹ್ಮನು ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಅಶ್ರದ್ಧೆ ಮತ್ತು ದುರ್ಮೇಧೆಯನ್ನು ಅಡ್ಡಿಗಳಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮುಂದೆ ರುದ್ರಾಧ್ಯಾಯ ಜಪ ಮತ್ತು ರುದ್ರಾಭಿಷೇಕದ ಫಲಗಳು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತವೆ—ಪಾಪನಾಶ, ದೀರ್ಘಾಯು, ಆರೋಗ್ಯ, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಮರಣಭಯ ನಿವೃತ್ತಿ. ರಾಜಕುಮಾರನಿಗೆ ಮಹಾಭಿಷೇಕ ಸ್ನಾನ ನಡೆಯುತ್ತದೆ; ಅವನು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ದಂಡರೂಪವನ್ನು ಕಂಡರೂ ರಕ್ಷಣೆಯ ಭರವಸೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ನಾರದರು ಬಂದು ಅദೃಶ್ಯ ಘಟನೆ ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ—ಮೃತ್ಯು ರಾಜಕುಮಾರನನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಬಂದಾಗ ಶಿವನು ವೀರಭದ್ರನನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿದನು; ಯಮನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಗುಪ್ತಾದಿಗಳು ಆಯುರ್ಳೇಖ್ಯವನ್ನು ತಿದ್ದು ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ಬದಲು ದೀರ್ಘ ಆಯುಷ್ಯವನ್ನು ಬರೆದರು. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಶಿವಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದ ಶ್ರವಣ-ಪಠನಗಳು ಮುಕ್ತಿದಾಯಕವೆಂದು ಹೊಗಳಿ, ರಾಜಕುಮಾರನ ದೀರ್ಘಜೀವನಕ್ಕಾಗಿ ರುದ್ರಸ್ನಾನವಿಧಿಯನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 1
सूत उवाच । एवं ब्रह्मर्षिणा प्रोक्तां वाणीं पीयूषसन्निभाम् । आकर्ण्य मुदितो राजा प्रांजलिः पुनरब्रवीत्
ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಯು ಉಚ್ಚರಿಸಿದ ಅಮೃತಸಮಾನ ವಾಣಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ ರಾಜನು ಹರ್ಷಗೊಂಡು, ಕೈಮುಗಿದು ಮತ್ತೆ ಮಾತನಾಡಿದನು।
Verse 2
राजोवाच । अहो सत्संगमः पुंसामशेषाघप्रशोधनः । कामक्रोधनिहंता च इष्टदोग्धा जनस्य हि
ರಾಜನು ಹೇಳಿದರು—ಅಹೋ! ಸತ್ಸಂಗವು ಮನುಷ್ಯರ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಶೋಧಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು ಕಾಮ-ಕ್ರೋಧಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ, ಇಷ್ಟಫಲವನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ನೀಡುತ್ತದೆ।
Verse 3
मम मायातमो नष्टं ज्ञानदृष्टिः प्रकाशिता । तव दर्शनमात्रेण प्रायोहममरोत्तमः
ನನ್ನೊಳಗಿನ ಮಾಯಾರೂಪ ಅಂಧಕಾರ ನಾಶವಾಗಿದೆ; ಜ್ಞಾನ ದೃಷ್ಟಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದೆ. ನಿಮ್ಮ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ನಾನು ಅಮರರಂತೆ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದೆನೆಂದು ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ।
Verse 4
श्रुतं च पूर्वचरितं बालयोः सम्यगेतयोः । भविष्यदपि पृच्छामि मत्पुत्राचरणं मुने
ಈ ಇಬ್ಬರು ಬಾಲಕರ ಪೂರ್ವಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ನಾನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಈಗ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನೂ ಕೇಳುತ್ತೇನೆ—ಮುನಿಯೇ, ನನ್ನ ಪುತ್ರನ ಮುಂದಿನ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸಿರಿ।
Verse 5
अस्यायुः कति वर्षाणि भाग्यं वद च कीदृ शम् । विद्या कीर्तिश्च शक्तिश्च श्रद्धा भक्तिश्च कीदृशी
ಇವನ ಆಯುಷ್ಯ ಎಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳು? ಅವನ ಭಾಗ್ಯ ಹೇಗಿರುತ್ತದೆಂದು ಹೇಳು. ಅವನ ವಿದ್ಯೆ, ಕೀರ್ತಿ, ಶಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ಶ್ರದ್ಧೆ-ಭಕ್ತಿಗಳು ಹೇಗಿರುತ್ತವೆ?
Verse 6
एतत्सर्वमशेषेण मुने त्वं वक्तुमर्हसि । तव शिष्योस्मि भृत्योस्मि शरणं त्वां गतोस्मयहम्
ಓ ಮುನೇ, ಇದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಏನೂ ಬಾಕಿ ಬಿಡದೆ ನೀವು ಹೇಳಬೇಕಾದದ್ದು. ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಶಿಷ್ಯನು, ನಿಮ್ಮ ಸೇವಕನು; ನಿಮ್ಮ ಶರಣಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.
Verse 7
पराशर उवाच । अत्रावाच्यं हि यत्किंचित्कथं शक्तोस्मि शंसितुम् । यच्छ्रुत्वा धृतिमंतोपि विषादं प्राप्नुयुर्जनाः
ಪರಾಶರನು ಹೇಳಿದರು—ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಬಾರದಂತಹ ವಿಷಯವೊಂದು ಇದೆ; ಅದನ್ನು ನಾನು ಹೇಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸಲಿ? ಅದನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ ಧೈರ್ಯವಂತರೂ ಜನರೂ ವಿಷಾದಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಬಹುದು.
Verse 8
तथापि निर्व्यलीकेन भावेन परिपृच्छतः । अवाच्यमपि वक्ष्यामि तव स्नेहान्महीपते
ಆದರೂ, ಓ ಮಹೀಪತೇ, ನೀನು ಕಪಟವಿಲ್ಲದ ಭಾವದಿಂದ ಕೇಳುತ್ತಿರುವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನ ಮೇಲಿನ ಸ್ನೇಹದಿಂದ ಹೇಳಬಾರದದ್ದನ್ನೂ ನಾನು ಹೇಳುವೆನು.
Verse 9
अमुष्य त्वत्कुमारस्य वर्षाणि द्वादशात्ययुः । इतः परं प्रपद्येत सप्तमे दिवसे मृतिम्
ನಿನ್ನ ಆ ಕುಮಾರನು ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ಆಯುಷ್ಯವನ್ನು ದಾಟಿದ್ದಾನೆ. ಇನ್ನು ಮುಂದೆ, ಏಳನೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಅವನು ಮರಣವನ್ನು ಹೊಂದುವನು.
Verse 10
इति तस्य वचः श्रुत्वा कालकूटमिवोदितम् । मूर्च्छितः सहसा भूमौ पतितो नृपतिः शुचा
ಆ ಮಾತುಗಳು—ಕಾಲಕೂಟ ವಿಷದಂತೆ ಘೋರವಾಗಿ—ಕೇಳಿ ರಾಜನು ಶೋಕದಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲನಾಗಿ ತಕ್ಷಣ ಮೂರ್ಚ್ಛಿತನಾಗಿ ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದನು।
Verse 11
तमुत्थाप्य समाश्वास्य स मुनिः करुणार्द्रधीः । उवाच मा भैर्नृपते पुनर्वक्ष्यामि ते हितम्
ಅವನನ್ನು ಎತ್ತಿ ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿ, ಕರುಣೆಯಿಂದ ತೇವಗೊಂಡ ಮನಸ್ಸಿನ ಮುನಿ ಹೇಳಿದರು—“ಓ ನೃಪ, ಭಯಪಡಬೇಡ; ನಿನ್ನ ಹಿತವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಹೇಳುವೆನು।”
Verse 12
सर्गात्पुरा निरालोकं यदेकं निष्कलं परम् । चिदानंदमयं ज्योतिः स आद्यः केवलः शिवः
ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಮುನ್ನ ಆ ಏಕ ಪರಮ ತತ್ತ್ವ—ನಿಷ್ಕಲ, ನಿರಾಲೋಕ—ಚಿದಾನಂದಮಯ ಜ್ಯೋತಿ; ಅವನೇ ಆದ್ಯ, ಕೇವಲ ಶಿವನು।
Verse 13
स एवादौ रजोरूपं सृष्ट्वा ब्रह्माणमात्मना । सृष्टिकर्मनियुक्ताय तस्मै वेदांश्च दत्तवान्
ಅವನೇ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ರಜೋರೂಪ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ಮಕ್ಕೆ ನಿಯುಕ್ತನಾದ ಅವನಿಗೆ ವೇದಗಳನ್ನು ದತ್ತನು।
Verse 14
पुनश्च दत्तवानीश आत्मतत्त्वैकसंग्रहम् । सर्वोपनिषदां सारं रुद्राध्यायं च दत्तवान्
ಮತ್ತೆ ಈಶ್ವರನು ಆತ್ಮತತ್ತ್ವದ ಏಕೈಕ ಸಂಗ್ರಹ—ಸರ್ವ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳ ಸಾರ—ಎನಿಸಿದ ರುದ್ರಾಧ್ಯಾಯವನ್ನೂ ದತ್ತನು।
Verse 15
यदेकमव्ययं साक्षाद्ब्रह्मज्योतिः सनातनम् । शिवात्मकं परं तत्त्वं रुद्राध्याये प्रतिष्ठितम्
ಏಕಮಾತ್ರ, ಅವ್ಯಯ, ಸాక్షಾತ್ ಜ್ಞೇಯವಾದ ಸನಾತನ ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಯೋತಿ; ಶಿವಸ್ವರೂಪ ಪರಮ ತತ್ತ್ವವು ರುದ್ರಾಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿದೆ.
Verse 16
स आत्मभूः सृजद्विश्वं चतुर्भिर्वदनैर्विराट् । ससर्ज वेदांश्चतुरो लोकानां स्थितिहेतवे
ಆತ್ಮಭೂ ವಿರಾಟ್ ಬ್ರಹ್ಮನು ನಾಲ್ಕು ಮುಖಗಳಿಂದ ವಿಶ್ವವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು; ಲೋಕಗಳ ಸ್ಥಿತಿಗಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ವೇದಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು.
Verse 17
तत्रायं यजुषां मध्ये ब्रह्मणो दक्षिणान्मुखात् । अशेषोपनिषत्सारो रुद्राध्यायः समुद्गतः
ಅಲ್ಲಿ ಯಜುರ್ವೇದದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಬ್ರಹ್ಮನ ದಕ್ಷಿಣ ಮುಖದಿಂದ ಈ ರುದ್ರಾಧ್ಯಾಯವು ಉದ್ಭವಿಸಿತು—ಇದು ಸಮಸ್ತ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳ ನಿಶ್ಶೇಷ ಸಾರ.
Verse 18
स एष मुनिभिः सर्वैर्मरीच्यत्रिपुरोगमैः । सह देवैर्धृतस्तेभ्यस्तच्छिष्या जगृहुश्च तम्
ಈ (ರುದ್ರಾಧ್ಯಾಯ) ಮરીಚಿ-ಅತ್ರಿ ಮೊದಲಾದ ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ಎಲ್ಲಾ ಮುನಿಗಳು ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಧರಿಸಿದರು; ಅವರಿಂದ ಅವರ ಶಿಷ್ಯರು ಇದನ್ನು ಪವಿತ್ರ ಪರಂಪರೆಯಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು.
Verse 19
तच्छिष्यशिष्यैस्तत्पुत्रैस्तत्पुत्रैश्च क्रमागतैः । धृतो रुद्रात्मकः सोऽयं वेदसारः प्रसादितः
ಆ ಶಿಷ್ಯರ ಶಿಷ್ಯರು, ಅವರ ಪುತ್ರರು ಮತ್ತು ಪೌತ್ರರು—ಕ್ರಮಪರಂಪರೆಯಿಂದ—ಇದನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತ ಬಂದರು; ರುದ್ರಸ್ವರೂಪವಾದ ಈ ಉಪದೇಶ, ವೇದಸಾರ, ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಸಂರಕ್ಷಿತವಾಯಿತು.
Verse 20
एष एव परो मन्त्र एष एव परं तपः । रुद्राध्यायजपः पुंसां परं कैवल्यसाधनम्
ಇದೇ ಪರಮ ಮಂತ್ರ, ಇದೇ ಪರಮ ತಪಸ್ಸು. ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ರುದ್ರಾಧ್ಯಾಯ ಜಪವೇ ಕೈವಲ್ಯಸಾಧನೆಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಾರ್ಗ.
Verse 21
महापातकिनः प्रोक्ता उपपातकिनश्च ये । रुद्राध्यायजपात्सद्यस्तेऽपि यांति परां गतिम्
ಮಹಾಪಾತಕಿಗಳೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟವರೂ, ಉಪಪಾತಕಿಗಳೂ—ರುದ್ರಾಧ್ಯಾಯ ಜಪದಿಂದ ಅವರು ಕೂಡ ತಕ್ಷಣ ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
Verse 22
भूयोपि ब्रह्मणा सृष्टाः सदसन्मिश्रयोनयः । देवतिर्यङ्मनुष्याद्यास्ततः संपूरितं जगत्
ಮತ್ತೆ ಬ್ರಹ್ಮನು ಸತ್-ಅಸತ್ ಮಿಶ್ರ ಯೋನಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು; ದೇವರು, ತಿರ್ಯಕ್ (ಪಶು-ಪಕ್ಷಿ), ಮನುಷ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ಜಗತ್ತು ತುಂಬಿತು.
Verse 23
तेषां कर्माणि सृष्टानि स्वजन्मानुगुणानि च । लोकास्तेषु प्रवर्तंते भुंजते चैव तत्फलम्
ಅವರವರ ಜನ್ಮಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅವರ ಕರ್ಮಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು; ಜೀವಿಗಳು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೃತ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಫಲವನ್ನೂ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ.
Verse 24
लोकसृष्टिप्रवाहार्थं स्वयमेव प्रजापतिः । धर्माधर्मौ ससर्जाग्रे स्ववक्षःपृष्ठभागतः
ಲೋಕಸೃಷ್ಟಿಯ ಪ್ರವಾಹ ಮುಂದುವರಿಯಲೆಂದು, ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪತಿಯು ಸ್ವತಃ ತನ್ನ ವಕ್ಷಸ್ಥಲ ಮತ್ತು ಪೃಷ್ಠಭಾಗದಿಂದ ಧರ್ಮಾಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.
Verse 25
धर्ममेवानुतिष्ठंतः पुण्यं विंदंति तत्फलम् । अधर्ममनुतिष्ठंतस्ते पापफलभोगिनः
ಧರ್ಮವನ್ನೇ ಆಚರಿಸುವವರು ಪುಣ್ಯವನ್ನೂ ಅದರ ಫಲವನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಅಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸುವವರು ಪಾಪಫಲಭೋಗಿಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ.
Verse 26
पुण्यकर्मफल स्वर्गो नरकस्तद्विपर्ययः । तयोर्द्वावधिपौ धात्रा कृतौ शतमखांतकौ
ಪುಣ್ಯಕರ್ಮದ ಫಲ ಸ್ವರ್ಗ; ಅದರ ವಿರುದ್ಧ ನರಕ. ಈ ಎರಡರ ಮೇಲೂ ಧಾತೃ (ವಿಧಾತೃ) ‘ಶತಮಖಾಂತಕ’ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಅಧಿಪತಿಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸಿದನು.
Verse 27
कामः क्रोधश्च लोभश्च मदमानादयः परे । अधर्मस्य सुता आसन्सर्वे नरकनायकाः
ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ, ಲೋಭ ಹಾಗೂ ಮದ-ಮಾನಾದಿಗಳು—ಇವೆಲ್ಲ ಅಧರ್ಮದ ಪುತ್ರರು; ಎಲ್ಲರೂ ನರಕನಾಯಕರು ಆದರು.
Verse 28
गुरुतल्पः सुरापानं तथान्यः पुल्कसीगमः । कामस्य तनया ह्येते प्रधानाः परिकीर्तिताः
ಗುರುತಲ್ಪಗಮನ (ಗುರುವಿನ ಶಯ್ಯೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವುದು), ಸುರಾಪಾನ ಮತ್ತು ಪುಲ್ಕಸೀಗಮನ—ಇವು ಕಾಮದ ಸಂತಾನವೆಂದು, ಇವುಗಳೇ ಪ್ರಧಾನವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
Verse 29
क्रोधात्पितृवधो जातस्तथा मातृवधः परः । ब्रह्महत्या च कन्यैका क्रोधस्य तनया अमी
ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಪಿತೃವಧ ಹುಟ್ಟಿತು; ಹಾಗೆಯೇ ಮಾತೃವಧವೂ; ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯೆಯೂ—ಇವೆಲ್ಲ ಕ್ರೋಧದ ಸಂತಾನವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
Verse 30
देवस्वहरणश्चैव ब्रह्मस्वहरणस्तथा । स्वर्णस्तेय इति त्वेते लोभस्य तनयाः स्मृताः
ದೇವಸ್ವವನ್ನು ಅಪಹರಿಸುವುದು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ವವನ್ನು ಅಪಹರಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಸ್ವರ್ಣಚೌರ್ಯ—ಇವು ಮೂರೂ ಲೋಭದ ಪುತ್ರರೆಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।
Verse 31
एतानाहूय चांडालान्यमः पातकनायकान् । नरकस्य विवृद्ध्यर्थमाधिपत्यं चकार ह
ಆ ಚಾಂಡಾಲರನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿ ಯಮನು ಅವರನ್ನು ‘ಪಾತಕನಾಯಕರು’ ಎಂದು ನೇಮಿಸಿ, ನರಕದ ವೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಆಡಳಿತಕ್ಕಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಿದನು।
Verse 32
ते यमेन समादिष्टा नव पातकनायकाः । ते सर्वे संगता भूयो घोराः पातकनायकाः
ಯಮನು ಆದೇಶಿಸಿದ ಆ ಒಂಬತ್ತು ಪಾತಕನಾಯಕರು ಮತ್ತೆ ಸೇರಿದರು—ಅತಿಭೀಕರರಾದ ಅವರು, ಪಾತಕನಾಯಕರು।
Verse 33
नरकान्पालयामासुः स्वभृत्यैश्चोपपातकैः । रुद्राध्याये भुवि प्राप्ते साक्षात्कैवल्यसाधने
ಅವರು ತಮ್ಮ ಸೇವಕರಾದ ಉಪಪಾತಕಗಳೊಂದಿಗೆ ನರಕಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತಿದ್ದರು; ಆದರೆ ಸాక్షಾತ್ ಕೈವಲ್ಯಸಾಧನವಾದ ರುದ್ರಾಧ್ಯಾಯ ಭುವಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿದಾಗ…
Verse 34
भीताः प्रदुद्रुवुः सर्वे तेऽमी पातकनायकाः । यमं विज्ञापयामासुः सहान्यैरुपपातकैः
ಭೀತರಾದ ಆ ಪಾತಕನಾಯಕರು ಎಲ್ಲರೂ ಓಡಿ ಹೋದರು; ಇತರ ಉಪಪಾತಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಯಮನಿಗೆ ಹೋಗಿ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು।
Verse 35
जय देव महाराज वयं हि तव किंकराः । नरकस्य विवृद्ध्यर्थं साधिकाराः कृतास्त्वया
ಜಯವಾಗಲಿ, ಹೇ ದೇವಮಹಾರಾಜ! ನಾವು ನಿಜವಾಗಿ ನಿನ್ನ ದಾಸರು. ನರಕಲೋಕದ ವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ನೀನು ನಮಗೆ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಿ ನಿಯೋಜಿಸಿದ್ದೀ.
Verse 36
अधुना वर्तितुं लोके न शक्ताः स्मो वयं प्रभो । रुद्राध्यायानुभावेन निर्दग्धाश्चैव विद्रुताः
ಈಗ, ಹೇ ಪ್ರಭು, ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲು/ಕಾರ್ಯಮಾಡಲು ನಾವು ಶಕ್ತರಲ್ಲ. ರುದ್ರಾಧ್ಯಾಯದ ಅನುಭವದಿಂದ ನಾವು ದಗ್ಧರಾಗಿ ಓಡಿಹೋಗಿದ್ದೇವೆ.
Verse 37
ग्रामेग्रामे नदीकूले पुण्येष्वायतनेषु च । रुद्रजाप्ये तु पर्याप्ते कथं लोके चरेमहि
ಗ್ರಾಮಗ್ರಾಮದಲ್ಲೂ, ನದೀತೀರಗಳಲ್ಲೂ, ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ರುದ್ರಜಪ ವ್ಯಾಪಕವಾದಾಗ, ನಾವು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಸಂಚರಿಸೋಣ?
Verse 38
प्रायश्चित्तसहस्रं वै गणयामो न किंचन । रुद्रजाप्याक्षराण्येव सोढुं बत न शक्नुमः
ಸಾವಿರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಗಳನ್ನೂ ನಾವು ಏನೂ ಅಲ್ಲವೆಂದು ಎಣಿಸುತ್ತೇವೆ; ಆದರೆ ರುದ್ರಜಪದ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನೇ—ಅಯ್ಯೋ!—ಸಹಿಸಲಾರವು.
Verse 39
महापातकमुख्यानामस्माकं लोकघातिनाम् । रुद्रजाप्यं भयं घोरं रुद्रजाप्यं महद्विषम्
ನಾವು—ಮಹಾಪಾತಕಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯವರು, ಲೋಕಘಾತಕರು—ನಮಗೆ ರುದ್ರಜಪ ಘೋರ ಭಯ; ರುದ್ರಜಪ ನಮಗೆ ಮಹಾವಿಷ.
Verse 40
अतो दुर्विषहं घोरमस्माक व्यसनं महत् । रुद्रजाप्येन संप्राप्तमपनेतुं त्वमर्हसि
ಆದ್ದರಿಂದ ರುದ್ರಜಪದಿಂದ ನಮಗೆ ಈ ಘೋರವೂ ದುರ್ವಿಷಹವೂ ಆದ ಮಹಾವ್ಯಸನವು ಸಂಭವಿಸಿದೆ; ಅದನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ನೀವೇ ಅರ್ಹರು।
Verse 41
इति विज्ञापितः साक्षाद्यमः पातकनायकैः । ब्रह्मणोंऽतिकमासाद्य तस्मै सर्वं न्यवेदयत्
ಈ ರೀತಿ ಪಾತಕನಾಯಕರಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ವಿನಂತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಯಮನು ಬ್ರಹ್ಮನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಅವನಿಗೆ ನಿವೇದಿಸಿದನು।
Verse 42
देवदेव जगन्नाथ त्वामेव शरणं गतः । त्वया नियुक्तो मर्त्यानां निग्रहे पापकारिणाम्
ಹೇ ದೇವದೇವ, ಜಗನ್ನಾಥ! ನಾನು ನಿನ್ನಲ್ಲೇ ಶರಣಾಗಿದ್ದೇನೆ. ನೀನು ನಿಯೋಜಿಸಿದವನಾಗಿ ಪಾಪ ಮಾಡುವ ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತೇನೆ।
Verse 43
अधुना पापिनो मर्त्या न संति पृथिवीतले । रुद्राध्यायेन निहतं पातकानां महत्कुलम्
ಈಗ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಪಾಪಿ ಮನುಷ್ಯರು ಇಲ್ಲ; ರುದ್ರಾಧ್ಯಾಯದಿಂದ ಪಾತಕಗಳ ಮಹಾಕುಲವೇ ನಾಶವಾಗಿದೆ।
Verse 44
पातकानां कुले नष्टे नरकाः शून्यतां गताः । नरके शून्यतां याते मम राज्यं हि निष्फलम्
ಪಾತಕಗಳ ಕುಲ ನಾಶವಾದಾಗ ನರಕಗಳು ಶೂನ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ; ನರಕಗಳು ಶೂನ್ಯವಾದರೆ ನನ್ನ ರಾಜ್ಯವು ನಿಜಕ್ಕೂ ನಿಷ್ಫಲವಾಗುತ್ತದೆ।
Verse 45
तस्मात्त्वयैव भगवन्नुपायः परिचिन्त्यताम् । यथा मे न विहन्येत स्वामित्वं मर्त्यदेहिनाम्
ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ಭಗವನ್, ನೀವೇ ಉಪಾಯವನ್ನು ಚಿಂತಿಸಿರಿ; ಮর্ত್ಯದೇಹಧಾರಿಗಳ ಮೇಲೆ ನನ್ನ ಸ್ವಾಮ್ಯವು ಭಂಗವಾಗದಂತೆ ಮಾಡಿರಿ।
Verse 46
इति विज्ञापितो धाता यमेन परिखिद्यता । रुद्रजाप्यविघातार्थमुपायं पर्यकल्पयत्
ಯಮನು ಬಹಳ ವ್ಯಥೆಯಿಂದ ತಿಳಿಸಿದಾಗ, ಧಾತಾ (ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ) ರುದ್ರಜಪಕ್ಕೆ ವಿಘ್ನ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಉಪಾಯವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದನು।
Verse 47
अश्रद्धां चैव दुर्मेधामविद्यायाः सुते उभे । श्रद्धामेधाविघातिन्यौ मर्त्येषु पर्यचोदयत्
ಅವನು ಅವಿದ್ಯೆಯ ಎರಡು ಪುತ್ರಿಯರಾದ ಅಶ್ರದ್ಧಾ ಮತ್ತು ದುರ್ಮೇಧಾ ಇವರನ್ನು ಮর্ত್ಯಲೋಕಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದನು; ಅವರು ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಶ್ರದ್ಧೆಯನ್ನೂ ಸದುಬುದ್ಧಿಯನ್ನೂ ನಾಶಮಾಡುವವರು।
Verse 48
ताभ्यां विमोहिते लोके रुद्राध्यायपराङ्मुखे । यमः स्वस्थानमासाद्य कृतार्थ इव सोऽभवत्
ಆ ಇಬ್ಬರಿಂದ ಲೋಕವು ಮೋಹಿತವಾಗಿ ರುದ್ರಾಧ್ಯಾಯದಿಂದ ವಿಮುಖವಾದಾಗ, ಯಮನು ತನ್ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸೇರಿ ಕೃತಾರ್ಥನಾದಂತೆ ಆಯಿತು।
Verse 49
पूर्वजन्मकृतैः पापैर्जायंतेऽल्पायुषो जनाः । तानि पापानि नश्यंति रुद्रं जप्तवतां नृणाम्
ಪೂರ್ವಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಜನರು ಅಲ್ಪಾಯುಷ್ಯರಾಗಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ರುದ್ರನ ಜಪ ಮಾಡಿದವರ ಪಾಪಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ।
Verse 50
क्षीणेषु सर्वपापेषु दीर्घमायुर्बलं धृतिः । आरोग्यं ज्ञानमैश्वर्यं वर्धते सर्वदेहिनाम्
ಸರ್ವಪಾಪಗಳು ಕ್ಷೀಣವಾದಾಗ, ಎಲ್ಲ ದೇಹಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಾಯು, ಬಲ ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತವೆ; ಆರೋಗ್ಯ, ಸತ್ಯಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಐಶ್ವರ್ಯವೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ।
Verse 51
रुद्राध्यायेन ये देवं स्नापयंति महेश्वरम् । तज्जलैः कुर्वतः स्नानं ते मृत्युं संतरंति च
ರುದ್ರಾಧ್ಯಾಯದಿಂದ ದೇವ ಮಹೇಶ್ವರನಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸುವವರು, ಹಾಗೆಯೇ ಆ ಪವಿತ್ರ ಜಲದಿಂದ ತಾವೇ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವವರು—ಮೃತ್ಯುವನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾರೆ।
Verse 52
रुद्राध्यायाभिजप्तेन स्नानं कुर्वंति येंऽभसा । तेषां मृत्युभयं नास्ति शिवलो के महीयते
ರುದ್ರಾಧ್ಯಾಯ ಜಪದಿಂದ ಅಭಿಮಂತ್ರಿತವಾದ ಜಲದಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಮೃತ್ಯುಭಯವಿಲ್ಲ; ಅವರು ಶಿವಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ।
Verse 53
शतरुद्राभिषेकेण शतायुर्जायते नरः । अशेषपापनिर्मुक्तः शिवस्य दयितो भवेत्
ಶತರುದ್ರಾಭಿಷೇಕದಿಂದ ನರನು ಶತಾಯುಷ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಸಮಸ್ತ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ಶಿವನಿಗೆ ಪ್ರಿಯನಾಗುತ್ತಾನೆ।
Verse 55
अव्याहतबलैश्वर्यो हतशत्रुर्निरामयः । निर्धूताखिलपापौघः शास्ता राज्यमकंटकम्
ಅವ್ಯಾಹತ ಬಲ ಮತ್ತು ಐಶ್ವರ್ಯದಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ, ನಿರಾಮಯನಾಗಿ, ಸಮಸ್ತ ಪಾಪೌಘವನ್ನು ತೊಳೆದುಹಾಕಿ—ಅವಘಡರಹಿತ, ಕಂಟಕರಹಿತ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳುತ್ತಾನೆ।
Verse 56
विप्रा वेदविदः शांताः कृतिनः शंसितव्रताः । ज्ञानयज्ञतपोनिष्ठाः शिवभक्तिपरायणाः
ಅವರು ವೇದವಿದರಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು; ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶಾಂತರು, ಕೃತಾರ್ಥರು, ವ್ರತಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರು. ಜ್ಞಾನ-ಯಜ್ಞ-ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠರು, ಶಿವಭಕ್ತಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರಾಯಣರು.
Verse 57
रुद्राध्याय जपं सम्यक्कुर्वंतु विमलाशयाः । तेषां जपानुभावेन सद्यः श्रेयो भविष्यति
ನಿರ್ಮಲ ಹೃದಯದವರು ರುದ್ರಾಧ್ಯಾಯ ಜಪವನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಮಾಡಲಿ; ಆ ಜಪಾನುಭಾವದಿಂದ ಅವರ ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ತಕ್ಷಣವೇ ಉಂಟಾಗುವುದು.
Verse 58
इत्युक्तवंतं नृपतिर्महामुनिं तमेव वव्रे प्रथमं क्रियागुरुम् । अथापरांस्त्यक्तधनाशयान्मुनीनावाहयामास सहस्रशः क्षणात्
ಹೀಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಿದ ಆ ಮಹಾಮುನಿಯನ್ನೇ ರಾಜನು ಕ್ರಿಯಾಗುರುವೆಂದು ಮೊದಲಾಗಿ ವರಿಸಿದನು. ನಂತರ ಧನಾಸೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ ಇತರ ಮುನಿಗಳನ್ನು ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಸಾವಿರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಆಹ್ವಾನಿಸಿದನು.
Verse 59
ते विप्राः शांतमनसः सहस्रपरिसंमिताः । कलशानां शतं स्थाप्य पुण्य वृक्षरसैर्युतम्
ಆ ಶಾಂತಮನಸ್ಕ ವಿಪ್ರರು ಸುಮಾರು ಸಾವಿರ ಸಂಖ್ಯೆಯವರು; ಪುಣ್ಯವೃಕ್ಷಗಳ ರಸಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ನೂರು ಕಲಶಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
Verse 60
रुद्राध्यायेन संस्नाप्य तमुर्वीपतिपुत्रकम् । विधिवत्स्नापयामासुः संप्राप्ते सप्तमे दिने
ರುದ್ರಾಧ್ಯಾಯದಿಂದ ಆ ಭೂಪತಿಪುತ್ರನಿಗೆ ಸ್ನಾನಾಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿಸಿ, ಏಳನೇ ದಿನ ಬಂದಾಗ ಅವರು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಅವನ ಸ್ನಾನಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು.
Verse 61
स्नाप्यमानो मुनिजनैः स राजन्यकुमारकः । अकस्मादेव संत्रस्तः क्षणं मूर्च्छामवाप ह
ಮುನಿಜನರು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಆ ರಾಜಕುಮಾರನು ಅಕಸ್ಮಾತ್ ಭಯಾಕ್ರಾಂತನಾಗಿ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ಮೂರ್ಚ್ಛೆಗೊಂಡನು.
Verse 62
सहसैव प्रबुद्धोऽसौ मुनिभिः कृतरक्षणः । प्रोवाच कश्चित्पुरुषो दंडहस्तः समागतः
ಅವನು ಸಹಸಾ ಚೇತನಗೊಂಡನು; ಮುನಿಗಳು ಅವನಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಆಗ ಅವನು ಹೇಳಿದನು—“ಕೈಯಲ್ಲಿ ದಂಡ ಹಿಡಿದ ಒಬ್ಬ ಪುರುಷನು ಬಂದಿದ್ದಾನೆ.”
Verse 63
मां प्रहर्तुं कृतमतिर्भीमदण्डो भयानकः । सोऽपि चान्यैर्महावीरै पुरुषैरभिताडितः
“ಅವನು ನನ್ನನ್ನು ಹೊಡೆಯಲು ದೃಢನಿಶ್ಚಯದಿಂದ ಬಂದನು—ಭೀಕರ ದಂಡಧಾರಿ, ಭಯಾನಕ. ಆದರೆ ಇತರ ಮಹಾವೀರ ಪುರುಷರು ಅವನನ್ನೂ ಹೊಡೆದು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಿದರು.”
Verse 64
बद्ध्वा पाशेन महता दूरं नीत इवाभवत् । एतावदहमद्राक्षं भवद्भिः कृतरक्षणः
“ಮಹಾ ಪಾಶದಿಂದ ಕಟ್ಟಿಹಾಕಿ ಅವನನ್ನು ದೂರಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ದಂತೆ ಆಯಿತು. ನಿಮ್ಮ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಇಷ್ಟೇ ನೋಡಿದೆ.”
Verse 65
इत्युक्तवंतं नृपतेस्तनूजं द्विजसत्तमाः । आशीर्भिः पूजयामासुर्भयं राज्ञे न्यवेदयन्
ರಾಜನ ಪುತ್ರನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರು ಅವನನ್ನು ಆಶೀರ್ವಾದಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ, ಆ ಭಯದ ವಿಷಯವನ್ನು ರಾಜನಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು.
Verse 66
अथ सर्वानृषीञ्छ्रेष्ठान्दक्षिणाभिर्नृपोत्तमः । पूजयित्वा वरान्नेन भोजयित्वा च भक्तितः
ಅಥ ನೃಪೋತ್ತಮನು ಸಮಸ್ತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಋಷಿಗಳನ್ನು ದಕ್ಷಿಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸತ್ಕರಿಸಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ವರಾನ್ನದಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ ಅವರಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಿದನು।
Verse 67
प्रतिगृह्याशिषस्तेषां मुनीनां ब्रह्मवादि नाम् । भक्त्या बंधुजनैः सार्धं सभायां समुपाविशत्
ಆ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿ ಮುನಿಗಳ ಆಶೀರ್ವಾದಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ರಾಜನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಬಂಧುಜನರೊಂದಿಗೆ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಉಪವೇಶಿಸಿದನು।
Verse 68
तस्मिन्समागते वीरे मुनिभिः सह पार्थिवे । आजगाम महायोगी देवर्षिर्नारदः स्वयम्
ಆ ವೀರ ಪಾರ್ಥಿವನು ಮುನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಗಮಗೊಂಡಾಗ, ಮಹಾಯೋಗಿ ದೇವರ್ಷಿ ನಾರದನು ಸ್ವತಃ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದನು।
Verse 69
तमागतं प्रेक्ष्य गुरुं मुनीनां सार्धं सदस्यैरखिलैर्मुनींद्रैः । प्रणम्य भक्त्या विनिवेश्य पीठे कृतोपचारं नृपतिर्बभाषे
ಮುನಿಗಳ ಗುರುವಿನ ಆಗಮನವನ್ನು ಕಂಡು, ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಸಮಸ್ತ ಮುನೀಂದ್ರರು ಹಾಗೂ ಸಭಾಸದರೊಂದಿಗೆ ರಾಜನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಅವರನ್ನು ಪೀಠದಲ್ಲಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿ, ಯಥೋಚಿತ ಉಪಚಾರಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ನಂತರ ಮಾತನಾಡಿದನು।
Verse 70
राजोवाच । दृष्टं किमस्ति ते ब्रह्मस्त्रिलोक्यां किंचिदद्भुतम् । तन्नो ब्रूहि वयं सर्वे त्वद्वाक्यामृतलालसाः
ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್! ತ್ರಿಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ನೀವು ಯಾವುದಾದರೂ ಅದ್ಭುತವನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದೀರಾ? ಅದನ್ನು ನಮಗೆ ಹೇಳಿರಿ; ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ನಿಮ್ಮ ವಾಕ್ಯಾಮೃತಕ್ಕೆ ಲಾಲಸೆಯುಳ್ಳವರು।
Verse 71
नारद उवाच । अद्य चित्रं महद्दृष्टं व्योम्नोवतरता मया । तच्छृणुष्व महाराज सहैभिर्मुनिपुंगवैः
ನಾರದನು ಹೇಳಿದರು—ಇಂದು ಆಕಾಶದಿಂದ ಇಳಿಯುವಾಗ ನಾನು ಒಂದು ಅದ್ಭುತವಾದ ಮಹತ್ತಾದ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಕಂಡೆನು. ಓ ಮಹಾರಾಜ, ಈ ಮುನಿಪುಂಗವರೊಡನೆ ಸೇರಿ ಅದನ್ನು ಕೇಳು.
Verse 72
अद्य मृत्युरिहायातो निहंतुं तव पुत्रकम् । दंडहस्तो दुराधर्षो लोकमुद्बाधयन्सदा
ಇಂದು ಮರಣನು ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ—ನಿನ್ನ ಪುತ್ರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು; ದಂಡವನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು, ದುರಾಧರ್ಷನಾಗಿ, ಸದಾ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಕಾಡುವವನು.
Verse 73
ईश्वरोपि विदित्वैनं त्वत्पुत्रं हंतुमागतम् । सहैव पार्षदैः कंचिद्वीरभद्रमचोदयत्
ಅವನು ನಿನ್ನ ಪುತ್ರನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಬಂದಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು, ಈಶ್ವರನು ಸಹ ತನ್ನ ಪಾರ್ಷದರೊಂದಿಗೆ ವೀರಭದ್ರನನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಕಳುಹಿಸಿದನು.
Verse 74
स आगत्य हठान्मृत्युं त्वत्पुत्रं हंतुमागतम् । गृहीत्वा सुदृढं बद्ध्वा दंडेनाभ्यहनद्रुषा
ಅವನು ಬಂದು, ಹಠದಿಂದ ನಿನ್ನ ಪುತ್ರನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಬಂದ ಮರಣನನ್ನು ಹಿಡಿದು; ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಹಾಕಿ, ಕೋಪದಿಂದ ದಂಡದಿಂದ ಹೊಡೆದನು.
Verse 75
तं नीयमानं जगदीशसन्निधिं शीघ्रं विदित्वा भगवान्यमः स्वयम् । कृतांजलिर्देव जयेत्युदीरयन्प्रणम्य मूर्ध्ना निजगाद शूलिनम्
ತನ್ನನ್ನು ಜಗದೀಶ್ವರನ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ತಕ್ಷಣವೇ ತಿಳಿದು, ಭಗವಾನ್ ಯಮನು ಸ್ವತಃ ಕೃತಾಂಜಲಿಯಾಗಿ ‘ದೇವಾ, ಜಯವಾಗಲಿ’ ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ತಲೆಯೊಗ್ಗಿ ಶೂಲಧಾರಿ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ವಿನಯದಿಂದ ನುಡಿದನು.
Verse 76
यम उवाच । देवदेव महारुद्र वीरभद्र नमोऽस्तु ते । निरागसि कथं मृत्यौ कोपस्तव समुत्थितः
ಯಮನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವದೇವ ಮಹಾರುದ್ರ, ಹೇ ವೀರಭದ್ರ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಮೃತ್ಯು ನಿರಪರಾಧಿ; ಹಾಗಾದರೆ ಮೃತ್ಯುವಿನ ಮೇಲೆ ನಿಮ್ಮ ಕೋಪ ಏಕೆ ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ?
Verse 77
निजकर्मानुबंधेन राजपुत्रं गतायुषम् । प्रहर्तुमुद्यते मृत्यौ कोपराधो वद प्रभो
ಸ್ವಕರ್ಮಾನುಬಂಧದಿಂದ ಆಯುಷ್ಯ ಮುಗಿದ ರಾಜಪುತ್ರನನ್ನು ಹೊಡೆಯಲು ಮೃತ್ಯು ಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಪ್ರಭೋ, ನಿಮ್ಮ ಕೋಪಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು—ಅವನ ಅಪರಾಧ ಯಾವುದು?
Verse 78
वीरभद्र उवाच । दशवर्षसहस्रायुः स राजतनयः कथम् । विपत्तिमंतरायाति रुद्रस्नानहताशुभः
ವೀರಭದ್ರನು ಹೇಳಿದರು—ಆ ರಾಜತನಯನಿಗೆ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಆಯುಷ್ಯವಿದೆ; ಹಾಗಾದರೆ ರುದ್ರಸ್ನಾನದಿಂದ ಅಶುಭ ನಾಶವಾದವನಿಗೆ ವಿಪತ್ತು ಹೇಗೆ ತಲುಪುತ್ತದೆ?
Verse 79
अस्ति चेत्तव संदेहो मद्वाक्येऽप्यनिवारिते । चित्रगुप्तं समाहूय प्रष्टव्योऽद्यैव मा चिरम्
ನನ್ನ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಲಾಗದಿದ್ದರೂ ನಿನಗೆ ಸಂಶಯವಿದ್ದರೆ, ಚಿತ್ರಗುಪ್ತನನ್ನು ಕರೆಸಿ ಇಂದುಲೇ ಕೇಳು; ತಡಮಾಡಬೇಡ.
Verse 80
नारद उवाच । अथाहूतश्चित्रगुप्तो यमेन सहसागतः । आयुःप्रमाण त्वत्सूनोः परिपृष्टः स चाब्रवीत्
ನಾರದನು ಹೇಳಿದರು—ಆಮೇಲೆ ಯಮನು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಚಿತ್ರಗುಪ್ತನು ತಕ್ಷಣ ಬಂದನು. ನಿನ್ನ ಮಗನ ಆಯುಷ್ಯದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ ಅವನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು.
Verse 81
द्वादशाब्दं च तस्यायुरित्युक्त्वाथ विमृश्य च । पुनर्लेख्यगतं प्राह स वर्षायुतजीवितम्
“ಇವನ ಆಯುಷ್ಯ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳು,” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅವನು ಮತ್ತೆ ವಿಮರ್ಶಿಸಿದನು; ಬಳಿಕ ಲಿಖಿತ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಪುನಃ ನೋಡಿ—“ಇವನು ದಶಸಹಸ್ರ ವರ್ಷ ಜೀವಿಸುವನು” ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದನು.
Verse 82
अथ भीतो यमो राजा वीरभद्रं प्रणम्य च । कथंचिन्मोचयामास मृत्युं दुर्वारबंधनात्
ಆಗ ಭೀತನಾದ ಯಮರಾಜನು ವೀರಭದ್ರನಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ; ಹೇಗೋ ಆ ತಪ್ಪಿಸಲಾಗದ ಬಂಧನದಿಂದ ಮೃತ್ಯುವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಿದನು.
Verse 83
वीरभद्रेण मुक्तोऽथ यमोऽगान्निजमंदिरम् । वीरभद्रश्च कैलासमहं प्राप्तस्तवांतिकम्
ವೀರಭದ್ರನಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದ ಯಮನು ತನ್ನ ಮಂದಿರಕ್ಕೆ ಹೋದನು; ವೀರಭದ್ರನು ಕೈಲಾಸಕ್ಕೆ ಬಂದನು—ನಾನು ನಿಜವಾಗಿ ನಿನ್ನ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.
Verse 84
अतस्तव कुमारोऽयं रुद्रजाप्यानुभावतः । मृत्योर्भयं समुत्तीर्य सुखी जातोऽयुतं समाः
ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನ ಈ ಕುಮಾರನು ರುದ್ರಜಪದ ಅನುಭವಬಲದಿಂದ ಮೃತ್ಯುಭಯವನ್ನು ದಾಟಿ, ದಶಸಹಸ್ರ ವರ್ಷ ಸುಖಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ.
Verse 85
इत्युक्त्वा नृपमामंत्र्य नारदे त्रिदिवं गते । विप्राः सर्वे प्रमुदिताः स्वस्वजग्मुरथाश्रमम्
ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ ರಾಜನಿಗೆ ವಿದಾಯ ಪಡೆದು, ನಾರದನು ತ್ರಿದಿವಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ, ಎಲ್ಲ ವಿಪ್ರರೂ ಹರ್ಷಿತರಾಗಿ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಆಶ್ರಮಗಳಿಗೆ ತೆರಳಿದರು.
Verse 86
इत्थं काश्मीरनृपती रुद्राध्यायप्रभावतः । निस्तीर्याशेषदुः खानि कृतार्थोभूत्सपुत्रकः
ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಕಾಶ್ಮೀರದ ನೃಪತಿ ರುದ್ರಾಧ್ಯಾಯದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಸಮಸ್ತ ದುಃಖಗಳನ್ನು ದಾಟಿ, ಪುತ್ರನೊಡನೆ ಕೃತಾರ್ಥನಾದನು।
Verse 87
ये कीर्तयंति मनुजाः परमेश्वरस्य माहात्म्यमेतदथ कर्णपुटैः पिबंति । ते जन्मकोटिकृतपापगणैर्विमुक्ताः शांताः प्रयांति परमं पदमिंदुमौलेः
ಪರಮೇಶ್ವರನ ಈ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಕೀರ್ತಿಸಿ, ಕರ್ಣಪಾತ್ರಗಳಿಂದ ಅದನ್ನು ಪಾನಮಾಡುವವರು, ಕೋಟಿ ಜನ್ಮಗಳ ಪಾಪರಾಶಿಯಿಂದ ವಿಮುಕ್ತರಾಗಿ, ಶಾಂತಿಯಿಂದ ಇಂದுமೌಲಿ ಶಿವನ ಪರಮಪದವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ।
Verse 94
एष रुद्रायुतस्नानं करोतु तव पुत्रकः । दशवर्षसहस्राणि मोदते भुवि शक्रवत्
ನಿನ್ನ ಪುತ್ರನು ಈ ‘ರುದ್ರಾಯುತ-ಸ್ನಾನ’ವನ್ನು ಮಾಡಲಿ; ಆಗ ಅವನು ಭುವಿಯಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ)ನಂತೆ ಆನಂದಿಸುವನು।