
ಅಧ್ಯಾಯದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸೂತನು ರುದ್ರಾಕ್ಷದ ಶ್ರವಣ ಮತ್ತು ಪಠಣಗಳ ಪಾವನಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅದು ಎಲ್ಲ ವರ್ಣಾಶ್ರಮ-ಭಕ್ತಿಭೇದಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಶ್ರೋತೃಗೂ ಪಠಕನಿಗೂ ಫಲಪ್ರದವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ನಂತರ ರುದ್ರಾಕ್ಷಧಾರಣೆಯನ್ನು ಮಹಾವ್ರತಸಮಾನ ನಿಯಮಾಚಾರವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿ, ಮಣಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ, ದೇಹದಲ್ಲಿ ಧರಿಸುವ ಸ್ಥಾನಗಳು, ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಹೇಳಿ, ಸಮಫಲವನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ—ರುದ್ರಾಕ್ಷಸಹಿತ ಶಿರಃಸ್ನಾನ ಗಂಗಾಸ್ನಾನಫಲಕ್ಕೆ ಸಮ, ರುದ್ರಾಕ್ಷಪೂಜೆ ಲಿಂಗಪೂಜೆಗೆ ಸಮ. ರುದ್ರಾಕ್ಷಸಹಿತ ಜಪವು ರುದ್ರಾಕ್ಷವಿಲ್ಲದ ಜಪಕ್ಕಿಂತ ಅಧಿಕ ಫಲದಾಯಕವೆಂದು, ಭಸ್ಮ-ತ್ರಿಪುಂಡ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಶೈವಭಕ್ತಿಯ ಗುರುತಾಗಿಯೂ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ. ಮುಂದೆ ಕಥಾಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾಶ್ಮೀರದ ರಾಜ ಭದ್ರಸೇನನು, ಸಹಜವಾಗಿ ರುದ್ರಾಕ್ಷಪರಾಯಣರಾದ ಇಬ್ಬರು ಯುವಕರ ಕುರಿತು ಋಷಿ ಪರಾಶರರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಪರಾಶರರು ಪೂರ್ವಜನ್ಮದ ಪ್ರಸಂಗವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ—ಶಿವಭಕ್ತ ವೇಶ್ಯೆ, ರತ್ನಕಂಕಣವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ರತ್ನಲಿಂಗವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿದ ವ್ಯಾಪಾರಿ; ಅಚಾನಕ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಲಿಂಗ ನಾಶವಾದಾಗ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಆತ್ಮದಹನಕ್ಕೆ ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು. ಸತ್ಯವಚನಬಂಧದಿಂದ ವೇಶ್ಯೆಯೂ ಅಗ್ನಿಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧಳಾಗುತ್ತಾಳೆ; ಆಗ ಶಿವನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಪರೀಕ್ಷೆ ಎಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿ ವರಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಅವಳನ್ನೂ ಅವಳ ಆಶ್ರಿತರನ್ನೂ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ರುದ್ರಾಕ್ಷದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕೋತಿ ಮತ್ತು ಕೋಳಿ ಉಳಿದು, ಪುನರ್ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಆ ಇಬ್ಬರು ಬಾಲಕರಾಗುತ್ತಾರೆ—ಪೂರ್ವಪುಣ್ಯ ಮತ್ತು ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ಅವರ ಸಹಜ ಸಾಧನೆ ವಿವರವಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 1
सूत उवाच । अथ रुद्राक्षमाहात्म्यं वर्णयामि समासतः । सर्वपापक्षयकरं शृण्वतां पठतामपि
ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಇದೀಗ ನಾನು ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ರುದ್ರಾಕ್ಷ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತೇನೆ. ಇದನ್ನು ಕೇಳುವವರಿಗೂ ಪಠಿಸುವವರಿಗೂ ಸಹ ಇದು ಸರ್ವಪಾಪಕ್ಷಯಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.
Verse 2
अभक्तो वापि भक्तो वा नीचो नीचतरोपि वा । रुद्राक्षान्धारयेद्यस्तु मुच्यते सर्वपातकैः
ಅಭಕ್ತನಾಗಲಿ ಭಕ್ತನಾಗಲಿ, ನೀಚನಾಗಲಿ ಇನ್ನೂ ನೀಚನಾಗಲಿ—ಯಾರು ರುದ್ರಾಕ್ಷಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೋ ಅವರು ಸರ್ವ ಮಹಾಪಾತಕಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.
Verse 3
रुद्राक्षधारणं पुण्यं केन वा सदृशं भवेत् । महाव्रतमिदं प्राहुर्मुनयस्तत्त्वदर्शिनः
ರುದ್ರಾಕ್ಷ ಧಾರಣೆಯ ಪುಣ್ಯ—ಅದಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದುದು ಇನ್ನೇನು? ತತ್ತ್ವದರ್ಶಿ ಮುನಿಗಳು ಇದನ್ನು ‘ಮಹಾವ್ರತ’ವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
Verse 4
सहस्रं धारयेद्यस्तु रुद्राक्षाणां धृतव्रतः । तं नमंति सुराः सर्वे यथा रुद्रस्तथैव सः
ವ್ರತದಲ್ಲಿ ದೃಢನಾಗಿ ಸಾವಿರ ರುದ್ರಾಕ್ಷಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವವನಿಗೆ, ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ರುದ್ರನಿಗೆ ನಮಿಸುವಂತೆ ಅವನಿಗೂ ನಮಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅವನೂ ರುದ್ರಸಮಾನನಾಗುತ್ತಾನೆ.
Verse 5
अभावे तु सहस्रस्य बाह्वोः षोडश षोडश । एकं शिखायां करयोर्द्वादश द्वादशैव हि
ಸಹಸ್ರ ರುದ್ರಾಕ್ಷಗಳು ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಎರಡೂ ಭುಜಗಳಲ್ಲಿ ಹದಿನಾರು‑ಹದಿನಾರು ಧರಿಸಬೇಕು. ಶಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು, ಎರಡೂ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಹನ್ನೆರಡು‑ಹನ್ನೆರಡು ಧರಿಸಬೇಕು.
Verse 6
द्वात्रिंशत्कंठदेशे तु चत्वारिंशत्तु मस्तके । एकैक कर्णयोः षट् षट् वक्षस्यष्टोत्तरं शतम् । यो धारयति रुद्राक्षान्रुद्रवत्सोपि पूज्यते
ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಮೂವತ್ತೆರಡು, ಮಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ನಲವತ್ತು; ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಆರು‑ಆರು, ವಕ್ಷಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನೂರ ಎಂಟು ರುದ್ರಾಕ್ಷ ಧರಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಧರಿಸುವವನು ರುದ್ರನಂತೆ ಪೂಜ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ.
Verse 7
मुक्ताप्रवालस्फटिकरौप्यवैदूर्यकांचनैः । समेतान्धारयेद्यस्तु रुद्राक्षान्स शिवो भवेत्
ಮುತ್ತು, ಪ್ರವಾಳ, ಸ್ಫಟಿಕ, ಬೆಳ್ಳಿ, ವೈದೂರ್ಯ (ಲಹಸುನಿಯಾ) ಮತ್ತು ಚಿನ್ನದೊಂದಿಗೆ ರುದ್ರಾಕ್ಷಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಧರಿಸುವವನು ಶಿವಭಾವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
Verse 8
केवलानपि रुद्राक्षान्यथालाभं बिभर्ति यः । तं न स्पृशंति पापानि तमांसीव विभावसुम्
ಯಥಾಲಾಭ ಕೇವಲ ರುದ್ರಾಕ್ಷಗಳನ್ನೇ ಧರಿಸುವವನನ್ನು ಪಾಪಗಳು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ—ಕತ್ತಲೆ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸದಂತೆ.
Verse 9
रुद्राक्षमालया जप्तो मंत्रोऽनंतफलप्रदः । अरुद्राक्षो जपः पुंसां तावन्मात्रफलप्रदः
ರುದ್ರಾಕ್ಷಮಾಲೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಮಂತ್ರಜಪ ಅನಂತ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ರುದ್ರಾಕ್ಷವಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡುವ ಜಪವು ಅಷ್ಟೇ ಮಿತವಾದ ಫಲವನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೀಡುತ್ತದೆ.
Verse 10
यस्यांगे नास्ति रुद्राक्ष एकोपि बहुपुण्यदः । तस्य जन्म निरर्थं स्यात्त्रिपुंड्ररहितं यदि
ಯಾರ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರುದ್ರಾಕ್ಷವೂ ಇಲ್ಲವೋ—ಅದು ಬಹುಪುಣ್ಯದಾಯಕವಾದರೂ—ತ್ರಿಪುಂಡ್ರ (ಭಸ್ಮದ ಮೂರು ರೇಖೆಗಳು) ರಹಿತನಾದರೆ, ಅವನ ಜನ್ಮ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ।
Verse 11
रुद्राक्षं मस्तके बद्ध्वा शिरःस्नानं करोति यः । गंगास्नानफलं तस्य जायते नात्र संशयः
ಮಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ರುದ್ರಾಕ್ಷವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಶಿರಸ್ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವವನಿಗೆ ಗಂಗಾಸ್ನಾನದ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।
Verse 12
रुद्राक्षं पूजयेद्यस्तु विना तोयाभिषेचनम् । यत्फलं लिंगपूजायास्तदेवाप्नोति निश्चितम्
ನೀರಾಭಿಷೇಕವಿಲ್ಲದೆ ಕೂಡ ರುದ್ರಾಕ್ಷವನ್ನು ಪೂಜಿಸುವವನು, ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಶಿವಲಿಂಗಪೂಜೆಯ ಅದೇ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।
Verse 13
एकवक्त्राः पंचवक्त्रा एकादशमुखाः परे । चतुर्दशमुखाः केचिद्रुद्राक्षा लोकपूजिताः
ಕೆಲವು ರುದ್ರಾಕ್ಷಗಳು ಏಕಮುಖ, ಕೆಲವು ಪಂಚಮುಖ, ಇನ್ನಾವು ಏಕಾದಶಮುಖ; ಕೆಲವೊಂದು ಚತುರ್ದಶಮುಖ—ಇವು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿತವಾಗಿವೆ।
Verse 14
भक्त्या संपूजितो नित्यं रुद्राक्षः शंकरात्मकः । दरिद्रं वापि कुरुते राजराजश्रियान्वितम्
ಶಂಕರಸ್ವರೂಪವಾದ ರುದ್ರಾಕ್ಷವನ್ನು ನಿತ್ಯ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಿದರೆ, ಅದು ದರಿದ್ರನನ್ನೂ ರಾಜರಾಜಶ್ರಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಮೃದ್ಧನಾಗಿಸುತ್ತದೆ।
Verse 15
अत्रेदं पुण्यमाख्यानं वर्णयंति मनीषिणः । महापापक्षयकरं श्रवणात्कीर्त्तनादपि
ಇಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯಜ್ಞಾನಿಗಳು ಈ ಪುಣ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ—ಕೇವಲ ಶ್ರವಣದಿಂದಲೂ ಕೀರ್ತನದಿಂದಲೂ ಮಹಾಪಾಪಕ್ಷಯವನ್ನು ಮಾಡುವದು।
Verse 16
राजा काश्मीरदेशस्य भद्रसेन इति श्रुतः । तस्य पुत्रो ऽभवद्धीमान्सुधर्मानाम वीर्यवान्
ಕಾಶ್ಮೀರ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಭದ್ರಸೇನನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ರಾಜನು ಇದ್ದನು। ಅವನಿಗೆ ಸುದರ್ಮಾ ಎಂಬ ಬುದ್ಧಿವಂತನೂ ಶೌರ್ಯವಂತನೂ ಆದ ಪುತ್ರನಿದ್ದನು।
Verse 17
तस्यामात्यसुतः कश्चित्तारको नाम सद्गुणः । बभूव राजपुत्रस्य सखा परमशोभनः
ಅವನೊಬ್ಬ ಅಮಾತ್ಯನ ಪುತ್ರ ತಾರಕನೆಂಬ ಸದ್ಗುಣವಂತನಾಗಿದ್ದನು। ಅವನು ರಾಜಪುತ್ರನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಶೋಭನ ಸ್ನೇಹಿತನಾದನು।
Verse 18
तावुभौ परमस्निग्धौ कुमारौ रूपसुन्दरौ । विद्याभ्यासपरौ बाल्ये सह क्रीडां प्रचक्रतुः
ಆ ಇಬ್ಬರು ಕುಮಾರರು ಪರಸ್ಪರ ಪರಮಸ್ನೇಹಿಗಳು, ರೂಪಸುಂದರರು. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಆಟವಾಡಿ, ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ತತ್ಪರರಾಗಿದ್ದರು।
Verse 19
तौ सदा सर्वगात्रेषु रुद्राक्षकृतभूषणौ । विचेरतुरुदारांगौ सततं भस्मधारिणौ
ಅವರು ಸದಾ ಸರ್ವಾಂಗಗಳಲ್ಲೂ ರುದ್ರಾಕ್ಷಾಭರಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು। ಉದಾರಾಂಗಿಗಳಾಗಿ, ನಿತ್ಯ ಭಸ್ಮಧಾರಿಗಳಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು।
Verse 20
हारकेयूरकटककुंडलादिविभूषणम् । हेमरत्नमयं त्यक्त्वा रुद्राक्षान्दधतुश्च तौ
ಹಾರ, ಕೇಯೂರ, ಕಟಕ, ಕುಂಡಲ ಮೊದಲಾದ ಸ್ವರ್ಣ-ರತ್ನಮಯ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಆ ಇಬ್ಬರೂ ರುದ್ರಾಕ್ಷಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದರು.
Verse 21
रुद्राक्षमालितौ नित्यं रुद्राक्षकरकंकणौ । रुद्राक्षकंठाभरणौ सदा रुद्राक्षकुंडलौ
ಅವರು ನಿತ್ಯ ರುದ್ರಾಕ್ಷಮಾಲೆಯಿಂದ ಶೋಭಿತರಾಗಿದ್ದು, ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ರುದ್ರಾಕ್ಷ ಕಂಕಣಗಳು, ಕಂಠದಲ್ಲಿ ರುದ್ರಾಕ್ಷಾಭರಣ, ಕಿವಿಗಳಲ್ಲಿ ಸದಾ ರುದ್ರಾಕ್ಷ ಕುಂಡಲಗಳು ಇದ್ದವು.
Verse 22
हेमरत्नाद्यलंकारे लोष्टपाषाणदर्शनौ । बोध्यमानावपि जनैर्न रुद्राक्षान्व्यमुंचताम्
ಸ್ವರ್ಣ-ರತ್ನಗಳ ಅಲಂಕಾರಗಳು ಅವರಿಗೆ ಮಣ್ಣಿನ ಗುಡ್ಡೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿನಂತೆ ತೋಚಿದವು; ಜನರು ಬೋಧಿಸಿದರೂ ಅವರು ರುದ್ರಾಕ್ಷಗಳನ್ನು ಬಿಡಲಿಲ್ಲ.
Verse 23
तस्य काश्मीरराजस्य गृहं प्राप्तो यदृच्छया । पराशरो मुनिवरः साक्षादिव पितामहः
ಆ ಕಾಶ್ಮೀರರಾಜನ ಗೃಹಕ್ಕೆ ಯದೃಚ್ಛೆಯಿಂದ ಮುನಿವರ ಪರಾಶರರು ಬಂದರು—ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನೇ ಪ್ರಕಟವಾದಂತೆ.
Verse 24
तमर्चयित्वा विधिवद्राजा धर्मभृतां वरः । प्रपच्छ सुखमासीनं त्रिकालज्ञं महामुनिम्
ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಅರ್ಚಿಸಿ, ಧರ್ಮಭೃತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ರಾಜನು ಸುಖಾಸೀನನಾಗಿ ತ್ರಿಕಾಲಜ್ಞ ಮಹಾಮುನಿಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು.
Verse 25
राजोवाच । भगवन्नेष पुत्रो मे सोपि मंत्रिसुतश्च मे । रुद्राक्षधारिणौ नित्यं रत्नाभरणनिःस्पृहौ
ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಭಗವನ್! ಇವನು ನನ್ನ ಪುತ್ರನು; ಅವನು ನನ್ನ ಮಂತ್ರಿಯ ಪುತ್ರನು. ಇಬ್ಬರೂ ನಿತ್ಯ ರುದ್ರಾಕ್ಷ ಧರಿಸಿ, ರತ್ನಾಭರಣಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರಾಸಕ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
Verse 26
शास्यमानावपि सदा रत्नाकल्पपरिग्रहे । विलंघितास्मद्वचनौ रुद्राक्षेष्वेव तत्परौ
ರತ್ನಾಲಂಕಾರಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕೆಂದು ಸದಾ ಬೋಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ, ಅವರು ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಮೀರಿ ರುದ್ರಾಕ್ಷದಲ್ಲೇ ತತ್ಪರರಾಗಿದ್ದರು.
Verse 27
नोपदिष्टाविमौ बालौ कदाचिदपि केनचित् । एषा स्वाभाविकी वृत्तिः कथमासीत्कुमारयोः
ಈ ಇಬ್ಬರು ಬಾಲಕರಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಯಾರೂ ಉಪದೇಶ ನೀಡಿಲ್ಲ; ಹಾಗಾದರೆ ಈ ಇಬ್ಬರು ಕುಮಾರರಲ್ಲಿ ಈ ಸಹಜ ವೃತ್ತಿ ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಯಿತು?
Verse 28
पराशर उवाच । शृणु राजन्प्रवक्ष्यामि तव पुत्रस्य धीमतः । यथा त्वं मंत्रिपुत्रस्य प्राग्वृत्तं विस्मयावहम्
ಪರಾಶರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ರಾಜನ್, ಕೇಳು. ನಿನ್ನ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಪುತ್ರನ ಪೂರ್ವವೃತ್ತಾಂತವನ್ನೂ, ಮಂತ್ರಿಪುತ್ರನ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ ಹಿಂದಿನ ಕಥೆಯನ್ನೂ ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.
Verse 29
नंदिग्रामे पुरा काचिन्महानंदेति विश्रुता । बभूव वारवनिता शृंगारललिताकृतिः
ಹಿಂದೆ ನಂದಿಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ‘ಮಹಾನಂದಾ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾದ ಒಬ್ಬ ವಾರವನಿತೆ ಇದ್ದಳು; ಆಕೆ ಶೃಂಗಾರದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣೆ, ರೂಪದಲ್ಲಿ ಲಲಿತಳಾಗಿದ್ದಳು.
Verse 30
छत्रं पूर्णेंदुसंकाशं यानं स्वर्णविराजितम् । चामराणि सुदंडानि पादुके च हिरण्मये
ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಛತ್ರ, ಸ್ವರ್ಣದಿಂದ ವಿರಾಜಿಸುವ ಯಾನ, ದೃಢದಂಡಗಳ ಚಾಮರಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಹಿರಣ್ಮಯ ಪಾದುಕಗಳು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅವಳ ದಿವ್ಯ ವೈಭವಸಂಪತ್ತು.
Verse 31
अंबराणि विचित्राणि महार्हाणि द्युमंति च । चंद्ररश्मिनिभाः शय्या पर्यंकाश्च हिरण्मयाः
ಅವಳಿಗೆ ವಿಚಿತ್ರ ವಿನ್ಯಾಸಗಳ, ಅತ್ಯಂತ ಮೌಲ್ಯವಂತು ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಅಂಬರಗಳು ಇದ್ದವು; ಚಂದ್ರಕಿರಣದಂತೆ ಮೃದು-ದೀಪ್ತ ಶಯ್ಯೆಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಹಿರಣ್ಮಯ ಪರ್ಯಾಂಕಗಳು ಇದ್ದವು.
Verse 32
गावो महिष्यः शतशो दासाश्च शतशस्तथा
ನೂರಾರು ಹಸುಗಳು ಮತ್ತು ಎಮ್ಮೆಗಳು ಇದ್ದವು; ಹಾಗೆಯೇ ನೂರಾರು ದಾಸರು-ಸೇವಕರೂ ಇದ್ದರು.
Verse 33
सर्वाभरणदीप्तांग्यो दास्यश्च नवयौवना । भूषणानि परार्ध्याणि नवरत्नोज्ज्वलानि च
ನವಯೌವನದಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ಅವಳ ದಾಸಿಯರು ಸರ್ವಾಭರಣಗಳಿಂದ ದೀಪ್ತರಾಗಿದ್ದರು; ಅಲ್ಲದೆ ಅತ್ಯಂತ ಮೌಲ್ಯವಂತು, ನವರತ್ನಗಳಿಂದ ಉಜ್ಜ್ವಲವಾದ ಭೂಷಣಗಳೂ ಇದ್ದವು.
Verse 34
गन्धकुंकुमकस्तूरीकर्पूरागुरुलेपनम् । चित्रमाल्यावतंसश्च यथेष्टं मृष्टभोजनम्
ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಲೇಪನಗಳು—ಕುಂಕುಮ-ಚಂದನ, ಕಸ್ತೂರಿ, ಕರ್ಪೂರ, ಅಗರುಲೇಪನ—ಹಾಗೂ ಚಿತ್ರಮಾಲೆಗಳು, ಕೇಶಾವತಂಸಗಳು; ಇಷ್ಟದಷ್ಟು ಮೃಷ್ಟಭೋಜನವೂ ಅಲ್ಲಿ ಇತ್ತು.
Verse 35
नानाचित्रवितानाढ्यं नानाधान्यमयं गृहम् । बहुरत्नसहस्राढ्यं कोटिसंख्याधिकं धनम्
ಅವಳ ಮನೆ ನಾನಾವರ್ಣದ ಚಿತ್ರವಿತಾನಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ನಾನಾವಿಧ ಧಾನ್ಯಗಳಿಂದ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿತ್ತು. ಅನೇಕ ವಿಧದ ರತ್ನಸಹಸ್ರಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ಧನವೂ ಕೋಟಿಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನೂ ಮೀರಿತ್ತು.
Verse 36
एवं विभवसंपन्ना वेश्या कामविहारिणी । शिवपूजारता नित्यं सत्यधर्मपरायणा
ಇಂತೆ ಮಹಾವಿಭವಸಂಪನ್ನಳಾದ ಆ ವೇಶ್ಯೆ, ಕಾಮವಿಹಾರಿಣಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ನಿತ್ಯ ಶಿವಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ರತಳಾಗಿ, ಸತ್ಯಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ದೃಢ ಪರಾಯಣಳಾಗಿದ್ದಳು.
Verse 37
सदाशिवकथासक्ता शिवनामकथोत्सुका । शिवभक्तांघ्र्यवनता शिवभक्तिरतानिशम्
ಅವಳು ಸದಾಶಿವಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಳಾಗಿ, ಶಿವನಾಮಕಥೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಲು ಸದಾ ಉತ್ಸುಕಳಾಗಿದ್ದಳು. ಶಿವಭಕ್ತರ ಪಾದಗಳಿಗೆ ವಂದಿಸಿ, ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ಶಿವಭಕ್ತಿಯಲ್ಲೇ ರಮಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು.
Verse 38
विनोदहेतोः सा वेश्या नाट्यमण्डपमध्यतः । रुद्राक्षैभूषयित्वैकं मर्कटं चैव कुक्कुटम्
ವಿನೋದಕ್ಕಾಗಿ ಆ ವೇಶ್ಯೆ ನಾಟ್ಯಮಂಡಪದ ಮಧ್ಯದಿಂದ ರುದ್ರಾಕ್ಷಗಳಿಂದ ಒಂದು ಮರ್ಕಟವನ್ನೂ ಒಂದು ಕುಕ್ಕುಟವನ್ನೂ ಅಲಂಕರಿಸಿದಳು.
Verse 39
करतालैश्च गीतैश्च सदा नर्तयति स्वयम् । पुनश्च विहसंत्युच्चैः सखीभिः परिवारिता
ಕರತಾಳಗಳ ತಾಳಕ್ಕೂ ಹಾಡುಗಳಿಗೂ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಅವಳು ಸ್ವತಃ ಅವರನ್ನು ಸದಾ ನೃತ್ಯಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ನಂತರ ಸಖಿಯರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದವಳಾಗಿ, ಅವಳು ಮರುಮರು ಜೋರಾಗಿ ನಗುತ್ತಿದ್ದಳು.
Verse 40
युग्मम् । रुद्राक्षैः कृतकेयूरकर्णाभरणभूषणः । मर्कटः शिक्षया तस्याः सदा नृत्यति बालवत्
ರುದ್ರಾಕ್ಷದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕೇಯೂರ ಹಾಗೂ ಕರ್ಣಾಭರಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಆ ಮರ್ಕಟನು; ಅವಳ ಶಿಕ್ಷಣದಿಂದ ಸದಾ ಬಾಲಕನಂತೆ ನೃತ್ಯಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು.
Verse 41
शिखायां बद्धरुद्राक्षः कुक्कुटः कपिना सह । चिरं नृत्यति नृत्यज्ञः पश्यतां चित्रमावहन्
ಶಿಖೆಯಲ್ಲಿ ರುದ್ರಾಕ್ಷ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಆ ಕುಕ್ಕುಟನು ಕಪಿಯೊಂದಿಗೆ; ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾಗಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ನೃತ್ಯಮಾಡಿ ನೋಡುವವರಿಗೆ ವಿಚಿತ್ರ ದೃಶ್ಯ ತಂದನು.
Verse 42
एकदा भवनं तस्याः कश्चिद्वैश्यः शिवव्रती । आजगाम सरुद्राक्षस्त्रिपुंड्री निर्ममः कृती
ಒಮ್ಮೆ ಶಿವವ್ರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ ಒಬ್ಬ ವೈಶ್ಯನು ಅವಳ ಮನೆಗೆ ಬಂದನು—ರುದ್ರಾಕ್ಷಧಾರಿ, ತ್ರಿಪುಂಡ್ರಧಾರಕ, ನಿರ್ಮಮನು, ಆಚಾರನಿಷ್ಠನು.
Verse 43
स बिभ्रद्भस्म विशदे प्रकोष्ठे वरकंकणम् । महारत्नपरिस्तीर्णं ज्वलंतं तरुणार्कवत्
ಅವನು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಶುದ್ಧ ವಿಭೂತಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದನು; ಮತ್ತು ಅವನ ಪ್ರಕೋಷ್ಠದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಂಕಣ—ಮಹಾರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತ, ಉದಯಸೂರ್ಯನಂತೆ ಜ್ವಲಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
Verse 44
तमागतं सा गणिका संपूज्य परया मुदा । तत्प्रकोष्ठगतं वीक्ष्य कंकणं प्राह विस्मिता
ಅವನು ಬಂದಾಗ ಆ ಗಣಿಕೆ ಪರಮ ಹರ್ಷದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಸತ್ಕರಿಸಿ ಪೂಜಿಸಿದಳು; ನಂತರ ಅವನ ಪ್ರಕೋಷ್ಠದಲ್ಲಿದ್ದ ಕಂಕಣವನ್ನು ನೋಡಿ ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಮಾತಾಡಿದಳು.
Verse 45
महारत्नमयः सोऽयं कंकणस्त्वत्करे स्थितः । मनो हरति मे साधौ दिव्यस्त्रीभूषणोचितः
ಮಹಾರತ್ನಮಯವಾದ ಈ ಕಂಕಣವು ನಿನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಶೋಭಿಸುತ್ತಿದೆ. ಹೇ ಸಾಧ್ವಿ, ಇದು ದಿವ್ಯ ಸ್ತ್ರೀಭೂಷಣಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಹರಣಮಾಡುತ್ತದೆ.
Verse 46
इति तां वररत्नाढ्य सस्पृहां करभूषणे । वाक्ष्योदारमतिर्वैश्यः सस्मितं समभाषत
ಹೀಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧಳಾಗಿ ಕೈಭೂಷಣಕ್ಕೆ ಆಸೆಪಟ್ಟಿದ್ದ ಆಕೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಉದಾರಮನಸ್ಸಿನ ವೈಶ್ಯನು ನಗುತ್ತಾ ಆಕೆಯನ್ನು ಸಂಬೋಧಿಸಿದನು.
Verse 47
वैश्य उवाच । अस्मिन्रत्नवरे दिव्ये यदि ते सस्पृहं मनः । तमेवादत्स्व सुप्रीता मौल्यमस्य ददासि किम्
ವೈಶ್ಯನು ಹೇಳಿದನು—ಈ ದಿವ್ಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರತ್ನದ ಮೇಲೆ ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಆಸೆ ಇದ್ದರೆ, ಸಂತೋಷದಿಂದ ಇದನ್ನೇ ತೆಗೆದುಕೊ. ಇದರ ಬೆಲೆಯಾಗಿ ನೀನು ಏನು ನೀಡುವೆ?
Verse 48
वेश्यो वाच । वयं तु स्वैरचारिण्यो वेश्यास्तु न पतिव्रताः । अस्मत्कुलोचितो धर्मो व्यभिचारो न संशयः
ವೇಶ್ಯೆ ಹೇಳಿದಳು—ನಾವು ಸ್ವೈರಚಾರಿಣಿಯರು; ವೇಶ್ಯರು ಪತಿವ್ರತೆಯರು ಅಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಕುಲಾಚಾರದ ಧರ್ಮವೆಂದರೆ ವಿವಾಹಬಾಹ್ಯ ಸಂಬಂಧವೇ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
Verse 49
यद्येतद्रत्नखचितं ददासि करभूषणम् । दिनत्रयमहोरात्रं तव पत्नी भवाम्यहम्
ನೀನು ಈ ರತ್ನಖಚಿತ ಕೈಭೂಷಣವನ್ನು ನೀಡಿದರೆ, ಮೂರು ದಿನ-ರಾತ್ರಿ ನಾನು ನಿನ್ನ ಪತ್ನಿಯಾಗಿರುವೆನು.
Verse 50
वैश्य उवाच । तथास्तु यदि ते सत्यं वचनं वारवल्लभे । ददामि रत्नवलयं त्रिरात्रं भव मद्वधूः
ವೈಶ್ಯನು ಹೇಳಿದನು—“ತಥಾಸ್ತು; ಹೇ ವಾರವಲ್ಲಭೇ, ನಿನ್ನ ವಚನ ಸತ್ಯವಾದರೆ. ನಾನು ರತ್ನವಲಯವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತೇನೆ; ಮೂರು ರಾತ್ರಿಗಳು ನನ್ನ ಪತ್ನಿಯಾಗಿರು.”
Verse 51
एतस्मिन्व्यवहारे तु प्रमाणं शशिभास्करौ । त्रिवारं सत्यमित्युक्त्वा हृदयं मे स्पृश प्रिये
“ಈ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರ-ಸೂರ್ಯರು ಪ್ರಮಾಣ (ಸಾಕ್ಷಿ). ‘ಸತ್ಯ’ ಎಂದು ಮೂರು ಬಾರಿ ಹೇಳಿ, ಪ್ರಿಯೆ, ನನ್ನ ಹೃದಯವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸು.”
Verse 52
वेश्योवाच । दिनत्रयमहोरात्रं पत्नी भूत्वा तव प्रभो । सहधर्मं चरामीति सा तद्धृदयमस्पृशत्
ವೇಶ್ಯೆ ಹೇಳಿದಳು—“ಪ್ರಭೋ, ಮೂರು ದಿನ-ರಾತ್ರಿಗಳು ನಿನ್ನ ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ನಿನ್ನೊಂದಿಗೆ ಸಹಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತೇನೆ.” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅವಳು ಅವನ ಹೃದಯವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದಳು.
Verse 53
अथ तस्यै स वैश्यस्तु प्रददौ रत्नकङ्कणम् । लिंगं रत्नमयं चास्या हस्ते दत्त्वेदमब्रवीत्
ನಂತರ ಆ ವೈಶ್ಯನು ಅವಳಿಗೆ ರತ್ನಕಂಕಣವನ್ನು ನೀಡಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ರತ್ನಮಯ ಲಿಂಗವನ್ನು ಅವಳ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ಹೀಗೆಂದನು.
Verse 54
इदं रत्नमयं शैवं लिंगं मत्प्राणसंनिभम् । रक्षणीयं त्वया कांते तस्य हानिर्मृतिर्मम
“ಈ ರತ್ನಮಯ ಶೈವ ಲಿಂಗವು ನನ್ನ ಪ್ರಾಣಗಳಂತೆ ಪ್ರಿಯ. ಹೇ ಕಾಂತೆ, ಇದನ್ನು ನೀನೇ ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು; ಇದರ ನಷ್ಟವು ನನಗೆ ಮರಣಸಮಾನ.”
Verse 55
एवमस्त्विति सा कांता लिंगमादाय रत्नजम् । नाट्यमण्डपिकास्तंभे निधाय प्राविशद्गृहम्
“ಏವಮಸ್ತು” ಎಂದು ಆ ಪ್ರಿಯೆ ರತ್ನಸಂಭವ ಲಿಂಗವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ನಾಟ್ಯಮಂಡಪಿಕೆಯ ಸ್ತಂಭದಲ್ಲಿ ನಿಕ್ಷೇಪಿಸಿ ನಂತರ ಗೃಹಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಳು।
Verse 56
सा तेन संगता रात्रौ वैश्येन विटधर्मिणा । सुखं सुष्वाप पर्यंके मृदुतल्पोपशोभिते
ಆ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಅವಳು ವಿಟಧರ್ಮಿಯಾದ ಆ ವೈಶ್ಯನೊಂದಿಗೆ ಸಂಗತಿಯಾಗಿ, ಮೃದು ತಲ್ಪದಿಂದ ಅಲಂಕರಿತ ಪರ್ಯಂಕೆಯ ಮೇಲೆ ಸುಖವಾಗಿ ನಿದ್ರಿಸಿದಳು।
Verse 57
ततो निशीथसमये नाट्यमण्डपिकांतरे । अकस्मादुत्थितो वह्निस्तमेव सहसावृणोत्
ನಂತರ ನಿಶೀಥಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಾಟ್ಯಮಂಡಪಿಕೆಯ ಒಳಗೆ ಅಕಸ್ಮಾತ್ತಾಗಿ ಬೆಂಕಿ ಎದ್ದು, ಅದನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಆವರಿಸಿತು।
Verse 58
मण्डपे दह्यमाने तु सहसोत्थाय संभ्रमात् । सा वेश्या मर्कटं तत्र मोचयामास बंधनात्
ಮಂಡಪವು ದಹಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಆ ವೇಶ್ಯೆ ಗಾಬರಿಯಿಂದ ಸಹಸಾ ಎದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಕೋತಿಯನ್ನು ಬಂಧನದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದಳು।
Verse 59
स मर्कटो मुक्तबंधः कुक्कुटेन सहामुना । भीतो दूरं प्रदुद्राव विधूयाग्निकणान्बहून्
ಬಂಧನಮುಕ್ತನಾದ ಆ ಕೋತಿ ಆ ಕೋಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಭಯದಿಂದ ದೂರಕ್ಕೆ ಓಡಿ, ಅನೇಕ ಅಗ್ನಿಕಣಗಳನ್ನು ಝಾಡುತ್ತಾ ಹೋಯಿತು।
Verse 60
स्तंभेन सह निर्दग्धं तल्लिंगं शकलीकृतम् । दृष्ट्वा वेश्या च वैश्यश्च दुरंतं दुःखमापतुः
ಸ್ತಂಭದೊಡನೆ ದಗ್ಧವಾಗಿ ಚೂರುಚೂರಾದ ಆ ಲಿಂಗವನ್ನು ನೋಡಿ ವೇಶ್ಯೆಯೂ ವೈಶ್ಯನೂ ಸಹಿಸಲಾರದ ದುಃಖಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರು.
Verse 61
दृष्ट्वा प्राणसमं लिंगं दग्धं वैश्यपतिस्तथा । स्वयमप्याप्तनिर्वेदो मरणाय मतिं दधौ
ಪ್ರಾಣಸಮಾನವಾಗಿ ಪ್ರಿಯವಾದ ಆ ಲಿಂಗ ದಗ್ಧವಾದುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಆ ವೈಶ್ಯನಾಯಕನು ಗಾಢ ನಿರ್ವೇದದಿಂದ ಮರಣವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು.
Verse 62
निर्वेददान्नितरां खेदाद्वैश्यस्तामाह दुःखिताम् । शिवलिंगे तु निर्भिन्ने नाहं जीवितुमुत्सहे
ನಿರ್ವೇದದಿಂದಲೂ ಇನ್ನಷ್ಟು ಖೇದದಿಂದಲೂ ವೈಶ್ಯನು ಆ ದುಃಖಿತೆಗೆ ಹೇಳಿದನು—“ಶಿವಲಿಂಗ ಭಂಗವಾದ ಮೇಲೆ ನಾನು ಬದುಕಲು ಇಚ್ಛಿಸುವುದಿಲ್ಲ.”
Verse 63
चितां कारय मे भद्रे तव भृत्यैर्बलाधिकैः । शिवे मनः समावेश्य प्रविशामि हुताशनम्
“ಭದ್ರೇ, ನಿನ್ನ ಬಲಿಷ್ಠ ಭೃತ್ಯರಿಂದ ನನ್ನಿಗಾಗಿ ಚಿತೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಸು. ಶಿವನಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿ ನಾನು ಹುತಾಶನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುವೆನು.”
Verse 64
यदि ब्रह्मेंद्रविष्ण्वाद्या वारयेयुः समेत्य माम् । तथाप्यस्मिन्क्षणे धीरः प्रविश्याग्निं त्यजाम्यसून्
“ಬ್ರಹ್ಮ, ಇಂದ್ರ, ವಿಷ್ಣು ಮೊದಲಾದವರು ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ನನ್ನನ್ನು ತಡೆಯಲು ಬಂದರೂ, ನಾನು ಈ ಕ್ಷಣವೇ ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡುವೆನು.”
Verse 65
तमेवं दृढबंधं सा विज्ञाय बहुदुःखिता । स्वभृत्यैः कारयामास चितां स्वनगराद्बहिः
ಅವನು ಹೀಗೆ ದೃಢನಿಶ್ಚಯನಾಗಿರುವುದನ್ನು ತಿಳಿದು ಅವಳು ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖಿತಳಾದಳು. ತನ್ನ ಸೇವಕರಿಂದ ನಗರದ ಹೊರಗೆ ಚಿತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಸಿದಳು.
Verse 66
ततः स वैश्यः शिवभक्तिपूतः प्रदक्षिणीकृत्य समिद्धमग्निम् । विवेश पश्यत्सु जनेषु धीरः सा चानुतापं युवती प्रपेदे
ನಂತರ ಶಿವಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪವಿತ್ರನಾದ ಆ ವೈಶ್ಯನು ಹೊತ್ತಿ ಉರಿಯುವ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ, ಜನರು ನೋಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಧೀರನಾಗಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು; ಆ ಯುವತಿ ದಹಿಸುವ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದಳು.
Verse 67
अथ सा दुःखिता नारी स्मृत्वा धर्मं सुनिर्मलम् । सर्वान्बन्धून्समीक्ष्यैव बभाषे करुणं वचः
ಆಗ ದುಃಖಿತಳಾದ ಆ ಸ್ತ್ರೀ ನಿರ್ಮಲ ಧರ್ಮವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದಳು. ಎಲ್ಲ ಬಂಧುಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಕರುಣಾಮಯವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದಳು.
Verse 68
रत्नकंकणमादाय मया सत्यमुदाहृतम् । दिनत्रयमहं पत्नी वैश्यस्यामुष्य संमता
ರತ್ನಕಂಕಣವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ನಾನು ಸತ್ಯವನ್ನೇ ಹೇಳಿದ್ದೆ—ಮೂರು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಾನು ಆ ವೈಶ್ಯನ ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಅಂಗೀಕೃತಳಾಗಿದ್ದೆ.
Verse 69
कर्मणा मत्कृतेनायं मृतो वैश्यः शिवव्रती । तस्मादहं प्रवेक्ष्यामि सहानेन हुताशनम् । सधर्मचारिणीत्युक्तं सत्यमेतद्धि पश्यथ
ನನ್ನಿಂದ ನಡೆದ ಕರ್ಮದ ಕಾರಣ ಈ ಶಿವವ್ರತಧಾರಿ ವೈಶ್ಯನು ಮೃತನಾದನು. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಅವನೊಂದಿಗೆ ಹುತಾಶನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುವೆನು. ‘ಸಧರ್ಮಚಾರಿಣಿ’ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದು ಸತ್ಯವೇ; ಈ ಸತ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿ.
Verse 70
सत्येन प्रीतिमायांति देवास्त्रिभुवनेश्वराः । सत्यासक्तिः परो धर्मः सत्ये सर्वं प्रतिष्ठितम्
ಸತ್ಯದಿಂದ ತ್ರಿಭುವನಾಧೀಶರಾದ ದೇವರುಗಳು ಪ್ರಸನ್ನರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಸತ್ಯಾಸಕ್ತಿ ಪರಮ ಧರ್ಮ; ಸತ್ಯದಲ್ಲೇ ಎಲ್ಲವೂ ದೃಢವಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿದೆ.
Verse 71
सत्येन स्वर्गमोक्षौ च नासत्येन परा गतिः । तस्मासत्यं समाश्रित्य प्रवेक्ष्यामि हुताशनम्
ಸತ್ಯದಿಂದ ಸ್ವರ್ಗವೂ ಮೋಕ್ಷವೂ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ; ಅಸತ್ಯದಿಂದ ಪರಮಗತಿ ಇಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸತ್ಯವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ನಾನು ಹುತಾಶನದಲ್ಲಿ (ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ) ಪ್ರವೇಶಿಸುವೆನು.
Verse 72
इति सा दृढनिर्बंधा वार्यमाणापि बंधुभिः । सत्यलोपभयान्नारी प्राणांस्त्यक्तुं मनो दधे
ಹೀಗೆ, ಬಂಧುಗಳು ತಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅವಳು ದೃಢಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ ಅಚಲಳಾಗಿ ಉಳಿದಳು. ಸತ್ಯಲೋಪದ ಭಯದಿಂದ ಆ ಸ್ತ್ರೀ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗಕ್ಕೆ ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಿತು.
Verse 73
सर्वस्वं शिवभक्तेभ्यो दत्त्वा ध्यात्वा सदाशिवम् । तमग्निं त्रिः परिक्रम्य प्रदेशाभिमुखी स्थिता
ಶಿವಭಕ್ತರಿಗೆ ತನ್ನ ಸರ್ವಸ್ವವನ್ನು ದಾನಮಾಡಿ, ಸದಾಶಿವನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಆ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಮೂರ ಬಾರಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ, ಅದರ ಎದುರು ನಿಂತಳು.
Verse 74
तां पतंतीं समिद्धेऽग्नौ स्वपदार्पितमानसाम् । वारयामास विश्वात्मा प्रादुर्भूतः शिवः स्वयम्
ಅವಳು ಪ್ರಜ್ವಲಿತ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಬೀಳಲು ಹೊರಟಾಗ, ಅವಳ ಮನಸ್ಸು ಅವರ ಪಾದಗಳಿಗೆ ಅರ್ಪಿತವಾಗಿತ್ತು; ಆಗ ವಿಶ್ವಾತ್ಮನಾದ ಶಿವನು ಸ್ವಯಂ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿ ಅವಳನ್ನು ತಡೆದನು.
Verse 75
सा तं विलोक्याखिलदेव देवं त्रिलोचनं चन्द्रकलावतंसम् । शशांकसूर्यानलकोटिभासं स्तब्धेव भीतेव तथैव तस्थौ
ಅವನನ್ನು ಕಂಡು—ಸಕಲ ದೇವರ ದೇವ, ತ್ರಿನೇತ್ರ, ಚಂದ್ರಕಲಾವತಂಸಧಾರಿ, ಕೋಟಿ ಕೋಟಿ ಚಂದ್ರ-ಸೂರ್ಯ-ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ದೀಪ್ತಿಮಾನ—ಅವಳು ಸ್ಥಬ್ಧಳಾಗಿ, ಭೀತಳಾದಂತೆ, ಹಾಗೆಯೇ ನಿಂತಳು।
Verse 76
तां विह्वलां परित्रस्तां वेपमानां जडी कृताम् । समाश्वास्य गलद्बाष्पां करे गृह्याब्रवीद्वचः
ಅವಳು ವ್ಯಾಕುಳಳಾಗಿ, ಅತಿಭೀತಳಾಗಿ, ನಡುಗುತ್ತಾ ಜಡಳಾದುದನ್ನು ನೋಡಿ ಅವರು ಆಕೆಯನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿದರು; ಕಣ್ಣೀರು ಸುರಿಯುತ್ತಿರಲು ಆಕೆಯ ಕೈ ಹಿಡಿದು ಈ ಮಾತು ಹೇಳಿದರು।
Verse 77
शिव उवाच । सत्यं धर्मं च ते धैर्यं भक्तिं च मयि निश्चलाम् । निरीक्षितुं त्वत्सकाशं वैश्यो भूत्वाहमागतः
ಶಿವನು ಹೇಳಿದರು—ನಿನ್ನ ಸತ್ಯ, ಧರ್ಮ, ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಅಚಲ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ನಾನು ವೈಶ್ಯನ ರೂಪ ಪಡೆದು ನಿನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದೆನು।
Verse 78
माययाग्निं समुत्थाप्य दग्धवान्नाट्यमंडपम् । दग्धं कृत्वा रत्नलिंगं प्रवृष्टोस्मि हुताशनम्
ನನ್ನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಿ ನಾಟ್ಯಮಂಡಪವನ್ನು ದಹಿಸಿದೆನು। ರತ್ನಲಿಂಗವೂ ದಗ್ಧವಾದಂತೆ ತೋರಿಸಿ, ನಾನೇ ಹುತಾಶನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದೆನು।
Verse 79
वेश्याः कैतवकारिण्यः स्वैरिण्यो जनवंचकाः । सा त्वं सत्यमनुस्मृत्य प्रविष्टाग्निं मया सह
ವೇಶ್ಯೆಯರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಪಟಕಾರಿಣಿಯರು, ಸ್ವೈರಿಣಿಯರು, ಜನವಂಚಕರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ನೀನು ಸತ್ಯವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ನನ್ನೊಡನೆ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದೆ।
Verse 80
अतस्ते संप्रदास्यामि भोगांस्त्रिदशदुर्लभान् । आयुश्च परमं दीर्घमारोग्यं च प्रजोन्नतिम् । यद्यदिच्छसि सुश्रोणि तत्तदेव ददामि ते
ಆದ್ದರಿಂದ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ದುರ್ಲಭವಾದ ಭೋಗಗಳನ್ನು ನಿನಗೆ ಪ್ರಸಾದಿಸುತ್ತೇನೆ—ಅತಿದೀರ್ಘ ಆಯುಷ್ಯ, ನಿರೋಗತೆ ಮತ್ತು ಸಂತಾನೋನ್ನತಿ. ಓ ಸುಶ್ರೋಣಿ, ನೀನು ಏನು ಏನು ಬಯಸುವೆಯೋ ಅದನ್ನೇ ನಿನಗೆ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ.
Verse 81
सूत उवाच । इति ब्रुवति गौरीशे सा वेश्या प्रत्यभाषत
ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಗೌರೀಶನು ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಆ ವೇಶ್ಯೆ ಪ್ರತಿಯುತ್ತರ ನೀಡಿದಳು.
Verse 82
वेश्योवाच । न मे वांछास्ति भोगेषु भूमौ स्वर्गे रसातले । तव पादांबुजस्पर्शादन्यत्किंचिन्न वै वृणे
ವೇಶ್ಯೆ ಹೇಳಿದರು—ಭೂಮಿಯಲ್ಲಾಗಲಿ, ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಾಗಲಿ, ರಸಾತಲದಲ್ಲಾಗಲಿ ನನಗೆ ಭೋಗಗಳ ಆಸೆ ಇಲ್ಲ. ನಿಮ್ಮ ಪಾದಪದ್ಮಸ್ಪರ್ಶವಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಯಾವುದನ್ನೂ ನಾನು ವರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
Verse 83
एते भृत्याश्च दास्यश्च ये चान्ये मम बांधवाः । सर्वे त्वदर्चनपरास्त्वयि संन्यस्तवृत्तयः
ಈ ಸೇವಕರು, ದಾಸಿಯರು ಮತ್ತು ನನ್ನ ಇತರ ಬಂಧುಗಳು—ಎಲ್ಲರೂ ನಿಮ್ಮ ಅರ್ಚನೆಯಲ್ಲಿ ತತ್ಪರರಾಗಲಿ; ತಮ್ಮ ಜೀವನವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಮಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಲಿ.
Verse 84
सर्वानेतान्मया सार्धं नीत्वा तव परं पदम् । पुनर्जन्मभयं घोरं विमोचय नमोस्तु ते
ಇವರೆಲ್ಲರನ್ನು ನನ್ನೊಡನೆ ನಿಮ್ಮ ಪರಮಪದಕ್ಕೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ, ಪುನರ್ಜನ್ಮದ ಭೀಕರ ಭಯದಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ವಿಮೋಚಿಸಿ. ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
Verse 85
तथेति तस्या वचनं प्रतिनंद्य महेश्वरः । तान्सर्वांश्च तया सार्धं निनाय परमं पदम्
“ತಥಾಸ್ತು” ಎಂದು ಮಹೇಶ್ವರನು ಅವಳ ವಚನವನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿ, ಅವಳೊಡನೆ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಪರಮಪದಕ್ಕೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದನು।
Verse 86
पराशर उवाच । नाट्यमंडपिकादाहे यौ दूरं विद्रुतौ पुरा । तत्रावशिष्टौ तावेव कुक्कुटो मर्कटस्तथा
ಪರಾಶರನು ಹೇಳಿದನು—ಹಿಂದೆ ಚಿಕ್ಕ ನಾಟ್ಯಮಂಡಪಿಕೆ ಬೆಂಕಿಗೇರಿದಾಗ ಇಬ್ಬರು ದೂರ ಓಡಿಹೋದರು; ಆದರೂ ಅಲ್ಲಿ ಅವರೆಿಬ್ಬರೇ ಉಳಿದರು—ಕೋಳಿ ಮತ್ತು ಮರ್ಕಟವೂ.
Verse 87
कालेन निधनं यातो यस्तस्या नाट्यमर्कटः । सोभूत्तव कुमारोऽसौ कुवकुटो मंत्रिणः सुतः
ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಆ ನಾಟ್ಯಮರ್ಕಟನು ಮರಣವನ್ನಪ್ಪಿದನು; ಅವನೇ ನಿನ್ನ ಈ ಕುಮಾರನಾದನು, ಮತ್ತು ಆ ಕೋಳಿ ಮಂತ್ರಿಯ ಪುತ್ರನಾದನು।
Verse 88
रुद्राक्षधारणोद्भूतात्पुण्यात्पूर्वभवार्जितात् । कुले महति संजातौ वर्तेते बालकाविमौ
ರುದ್ರಾಕ್ಷಧಾರಣೆಯಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ, ಪೂರ್ವಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಪುಣ್ಯದ ಫಲದಿಂದ ಈ ಇಬ್ಬರು ಬಾಲಕರು ಮಹತ್ಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ।
Verse 89
पूर्वाभ्यासेन रुद्राक्षान्दधाते शुद्धमानसौ । अस्मिञ्जन्मनि तं लोकं शिवं संपूज्य यास्य तः
ಪೂರ್ವಾಭ್ಯಾಸದ ಬಲದಿಂದ ಶುದ್ಧಮನಸ್ಸಿನ ಅವರು ರುದ್ರಾಕ್ಷಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಈ ಜನ್ಮದಲ್ಲೇ ಶಿವನನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಪೂಜಿಸಿ ಅವರು ಆ ಶಿವಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುವರು।
Verse 90
एषा प्रवृत्तिस्त्वनयोर्बालयोः समुदाहृता । कथा च शिवभक्ताया किमन्यत्प्रष्टुमिच्छसि
ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಆ ಇಬ್ಬರು ಬಾಲಕರ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಶಿವಭಕ್ತೆಯ ಕಥೆಯೂ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇನ್ನು ನೀನು ಮತ್ತೇನು ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೀಯ?