
ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ನರ್ಮದೆಯ ಉತ್ತರ ತೀರದಲ್ಲಿರುವ ಶುಕ್ಲತೀರ್ಥವನ್ನು ಅಪ್ರತಿಮವಾದ, ಸರ್ವತೀರ್ಥೋತ್ತಮವೆಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾನೆ. ತೀರ್ಥಗಳ ಶ್ರೇಷ್ಠತಾಕ್ರಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಇತರ ಪವಿತ್ರಸ್ಥಳಗಳು ಶುಕ್ಲತೀರ್ಥದ ಫಲಪ್ರಭಾವದ ಅಂಶಕ್ಕೂ ಸಮವಲ್ಲವೆಂದು ನಿರ್ಣಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನರ್ಮದೆಯು ಸರ್ವಪಾಪಹಾರಿಣಿ, ಸರ್ವಲೋಕಪಾವನಿ ಎಂಬ ಮಹಿಮೆಯೂ ಇಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿತವಾಗಿದೆ. ಉತ್ಪತ್ತಿಕಥೆಯಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು ಶುಕ್ಲತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಆಗ ಶಿವನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಆ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ, ಭೋಗವೂ ಮೋಕ್ಷವೂ ನೀಡುವ ಪವಿತ್ರ ವಲಯವನ್ನು ಅನುಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಚಾಣಕ್ಯರಾಜನ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಶಾಪಗ್ರಸ್ತ ಇಬ್ಬರು ಜೀವಿಗಳು ಕಾಗರೂಪದಲ್ಲಿ ಯಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ; ಯಮನು—ಶುಕ್ಲತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಮರಣಿಸುವವರು ನನ್ನ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಅತೀತರು, ವಿಚಾರಣೆ ಇಲ್ಲದೇ ಉನ್ನತ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆ ಕಾಗಗಳು ಯಮಪುರಿಯ ದರ್ಶನ, ನರಕಗಳ ಭೇದಗಳು ಮತ್ತು ಕರ್ಮಾನುಸಾರ ದಂಡ, ಹಾಗೆಯೇ ದಾನಿಗಳ ದಾನಫಲಭೋಗವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಾಣಕ್ಯನು ಆಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಧನದಾನ ಮಾಡಿ, ತೀರ್ಥಸ್ನಾನದಿಂದ ವೈಷ್ಣವ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಹೀಗೆ ಅಧ್ಯಾಯವು ಧರ್ಮ, ದಾನ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷೋಪಾಯವನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
Verse 1
। श्रीमार्कण्डेय उवाच । अतः परं प्रवक्ष्यामि सर्वतीर्थादनुत्तमम् । उत्तरे नर्मदाकूले शुक्लतीर्थं युधिष्ठिर
ಶ್ರೀ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯರು ಹೇಳಿದರು—ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ನಾನು ಎಲ್ಲಾ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅನುತ್ತಮವಾದ ತೀರ್ಥವನ್ನು ಹೇಳುವೆನು; ಹೇ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ನರ್ಮದೆಯ ಉತ್ತರ ತೀರದಲ್ಲಿರುವ ಶುಕ್ಲತೀರ್ಥ।
Verse 2
तस्य तीर्थस्य चान्यानि पुण्यत्वाच्छुभदर्शनात् । पृथिव्यां सर्वतीर्थानि कलां नार्हन्ति षोडशीम्
ಆ ತೀರ್ಥದ ಪುಣ್ಯತ್ವ ಮತ್ತು ಶುಭದರ್ಶನದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲ ತೀರ್ಥಗಳೂ ಅದರ ಮಹಿಮೆಯ ಹದಿನಾರನೇ ಭಾಗಕ್ಕೂ ಸಮನಾಗುವುದಿಲ್ಲ।
Verse 3
युधिष्ठिर उवाच । तस्य तीर्थस्य माहात्म्यं श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः । भ्रातृभिः सहितः सर्वैस्तथान्यैर्द्विजसत्तमैः
ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು—ಆ ತೀರ್ಥದ ತತ್ತ್ವಸಹಿತ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ; ನನ್ನ ಎಲ್ಲ ಸಹೋದರರೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ ಇತರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೊಂದಿಗೆ।
Verse 4
श्रीमार्कण्डेय उवाच । शुक्लतीर्थस्य चोत्पत्तिमाकर्णय नरेश्वर । यस्य संदर्शनादेव ब्रह्महत्या प्रलीयते
ಶ್ರೀ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ನರೇಶ್ವರ, ಶುಕ್ಲತೀರ್ಥದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಕೇಳು; ಅದರ ಕೇವಲ ದರ್ಶನದಿಂದಲೇ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾಪಾಪವೂ ಲಯವಾಗುತ್ತದೆ।
Verse 5
नर्मदा सरितां श्रेष्ठा सर्वपापप्रणाशिनी । यच्च बाल्यं कृतं पापं दर्शनादेव नश्यति
ನರ್ಮದಾ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಳು, ಸರ್ವಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವಳು; ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪಾಪವೂ ಅವಳ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ।
Verse 6
मोक्षदानि न सर्वत्र शुक्लतीर्थमृते नृप । शुक्लतीर्थस्य माहात्म्यं पुराणे यच्छ्रुतं मया
ಓ ನೃಪ, ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ನೀಡುವ ತೀರ್ಥಗಳು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ—ಶುಕ್ಲತೀರ್ಥವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ. ಶುಕ್ಲತೀರ್ಥದ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ನಾನು ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದಂತೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ।
Verse 7
समागमे मुनीनां तु देवानां हि तथैव च । कथितं देवदेवेन शितिकण्ठेन भारत । कैलासे पर्वतश्रेष्ठे तत्ते संकथयाम्यहम्
ಮುನಿಗಳೂ ದೇವತೆಗಳೂ ಸೇರಿದ ಸಮಾಗಮದಲ್ಲಿ ದೇವದೇವ ಶಿತಿಕಂಠ (ಶಿವ)ನು, ಹೇ ಭಾರತ, ಪರ್ವತಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೈಲಾಸದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ನಾನು ಈಗ ನಿನಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ।
Verse 8
पुरा कृतयुगस्यादौ तोषितुं गिरिजापतिम् । तपश्चचार विपुलं विष्णुर्वर्षसहस्रकम् । वायुभक्षो निराहारः शुक्लतीर्थे व्यवस्थितः
ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೃತಯುಗದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಗಿರಿಜಾಪತಿ (ಶಿವ)ನನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಲು ವಿಷ್ಣು ಸಾವಿರ ವರ್ಷ ಮಹಾತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು. ವಾಯುವನ್ನೇ ಆಹಾರವಾಗಿ, ನಿರಾಹಾರನಾಗಿ, ಶುಕ್ಲತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿದ್ದನು।
Verse 9
ततः प्रत्यक्षतामागाद्देवदेवो महेश्वरः । प्रादुर्भूतस्तु सहसा तत्र तीर्थे नराधिप
ಆಮೇಲೆ ದೇವದೇವ ಮಹೇಶ್ವರನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು; ಹೇ ನರಾಧಿಪ, ಅವನು ಸಹಸಾ ಆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದನು।
Verse 10
क्रोशद्वयमिदं चक्रे भुक्तिमुक्तिप्रदायकम् । तस्मिंस्तीर्थे नरः स्नात्वा मुच्यते सर्वकिल्बिषैः
ಅವನು ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಎರಡು ಕ್ರೋಶಗಳವರೆಗೆ ಭುಕ್ತಿ-ಮುಕ್ತಿ ನೀಡುವದಾಗಿ ಮಾಡಿದನು. ಆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವನು ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ।
Verse 11
गङ्गा कनखले पुण्या कुरुक्षेत्रे सरस्वती । ग्रामे वा यदि वारण्ये पुण्या सर्वत्र नर्मदा
ಗಂಗೆ ಕನಖಲದಲ್ಲಿ ಪುಣ್ಯ, ಸರಸ್ವತಿ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪುಣ್ಯ; ಆದರೆ ನರ್ಮದೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿರಲಿ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿರಲಿ—ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪುಣ್ಯವೇ।
Verse 12
सर्वौषधीनामशनं प्रधानं सर्वेषु पेयेषु जलं प्रधानम् । निद्रा सुखानां प्रमदा रतीनां सर्वेषु गात्रेषु शिरः प्रधानम्
ಸರ್ವ ಔಷಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಹಾರವೇ ಪ್ರಧಾನ, ಸರ್ವ ಪಾನೀಯಗಳಲ್ಲಿ ಜಲವೇ ಪ್ರಧಾನ. ಸುಖಗಳಲ್ಲಿ ನಿದ್ರೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ರತಿಸುಖಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಯ ಪ್ರಮದೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ; ಸರ್ವ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಶಿರಸ್ಸೇ ಪ್ರಧಾನ.
Verse 13
स्नातस्यापि यथा पुण्यं ललाटं नृपसत्तम । शुक्लतीर्थं तथा पुण्यं नर्मदायां युधिष्ठिर
ಹೇ ನೃಪಸತ್ತಮ! ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವನಿಗೂ ಯಥಾ ಲಲಾಟವು ವಿಶೇಷ ಪುಣ್ಯವೆಂದು ಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಹೇ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ! ನರ್ಮದೆಯಲ್ಲಿ ಶುಕ್ಲತೀರ್ಥವು ಅತ್ಯಂತ ಪುಣ್ಯವಾಗಿದೆ.
Verse 14
सरितां च यथा गङ्गा देवतानां जनार्दनः । शुक्लतीर्थं तथा पुण्यं नर्मदायां व्यवस्थितम्
ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಗೆಯು ಯಥಾ ಶ್ರೇಷ್ಠವೋ, ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ಜನಾರ್ದನನು ಯಥಾ ಶ್ರೇಷ್ಠನೋ; ಹಾಗೆಯೇ ನರ್ಮದೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾದ ಶುಕ್ಲತೀರ್ಥವು ಪರಮ ಪುಣ್ಯವಾಗಿದೆ.
Verse 15
चतुष्पदानां सुरभिर्वर्णानां ब्राह्मणो यथा । प्रधानं सर्वतीर्थानां शुक्लतीर्थं तथा नृप
ಹೇ ನೃಪ! ಚತುಷ್ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಸುರಭಿ (ಕಾಮಧೇನು) ಯಥಾ ಪ್ರಧಾನವೋ, ವರ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಯಥಾ ಪ್ರಧಾನನೋ; ಹಾಗೆಯೇ ಸರ್ವ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಶುಕ್ಲತೀರ್ಥವೇ ಪ್ರಧಾನ.
Verse 16
ग्रहाणां तु यथादित्यो नक्षत्राणां यथा शशी । शिरो वा सर्वगात्राणां धर्माणां सत्यमिष्यते
ಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಆದಿತ್ಯ (ಸೂರ್ಯ) ಯಥಾ ಪ್ರಧಾನವೋ, ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಶಶಿ (ಚಂದ್ರ) ಯಥಾ ಪ್ರಧಾನವೋ, ಸರ್ವ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಶಿರಸ್ಸು ಯಥಾ ಪ್ರಧಾನವೋ—ಹಾಗೆಯೇ ಸರ್ವ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸತ್ಯವೇ ಪ್ರಧಾನವೆಂದು ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
Verse 17
तथैव पार्थ तीर्थानां शुक्लतीर्थमनुत्तमम् । दुर्विज्ञेयो यथा लोके परमात्मा सनातनः
ಹೇ ಪಾರ್ಥ! ತೀರ್ಥಗಳೊಳಗೆ ಶುಕ್ಲತೀರ್ಥವು ಅನುತ್ತಮ; ಆದರೂ ಅದನ್ನು ಅರಿಯುವುದು ದುರ್ಗಮ—ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸನಾತನ ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವುದು ಹೇಗೋ ಹಾಗೆ।
Verse 18
सुसूक्ष्मत्वादनिर्देश्यः शुक्लतीर्थं तथा नृप । मन्दप्रज्ञत्वमापन्ने महामोहसमन्वितः
ಹೇ ನೃಪ! ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮತ್ವದಿಂದ ಶುಕ್ಲತೀರ್ಥವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ; ಮಂದಪ್ರಜ್ಞನಾಗಿ ಮಹಾಮೋಹದಿಂದ ಆವೃತನಾದವನು ಅದನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲಾರನು।
Verse 19
शुक्लतीर्थं ना जानाति नर्मदातटसंस्थितम् । बहुनात्र किमुक्तेन धर्मपुत्र पुनः पुनः
ಅವನು ನರ್ಮದಾತಟದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಶುಕ್ಲತೀರ್ಥವನ್ನು ತಿಳಿಯನು. ಇಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೇಳುವುದರಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ, ಹೇ ಧರ್ಮಪುತ್ರ, ಪುನಃ ಪುನಃ?
Verse 20
शुक्लतीर्थं महापुण्यं सम्प्राप्तं कल्मषक्षयात् । योऽत्र दत्ते शुचिर्भूत्वा एकं रेवाजलाञ्जलिम्
ಶುಕ್ಲತೀರ್ಥವು ಮಹಾಪುಣ್ಯಕರ, ಕಲ್ಮಷಕ್ಷಯಕಾರಕ. ಯಾರು ಇಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧನಾಗಿ ರೇವಾಜಲದ ಒಂದು ಅಂಜಲಿಯನ್ನಾದರೂ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾನೋ—
Verse 21
कल्पकोटिसहस्राणि पितरस्तेन तर्पिताः
ಆ ಕರ್ಮದಿಂದ ಪಿತೃಗಳು ಸಾವಿರಾರು ಕೋಟಿ ಕಲ್ಪಗಳವರೆಗೆ ತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ।
Verse 22
एकः पुत्रो धरापृष्ठे पित्ःणामार्तिनाशनः । चाणक्यो नाम राजाभूच्छुक्लतीर्थं च वेद सः
ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಪಿತೃಗಳ ಆರ್ತಿಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಒಬ್ಬ ಪುತ್ರನು ಹುಟ್ಟಿದನು. ಚಾಣಕ್ಯನೆಂಬ ರಾಜನು ಉದಯಿಸಿದನು; ಅವನೇ ಶುಕ್ಲತೀರ್ಥವನ್ನು ತಿಳಿದವನು.
Verse 23
युधिष्ठिर उवाच । कोऽसौ द्विजवरश्रेष्ठ चाणक्यो नाम नामतः । शुक्लतीर्थस्य यो वेत्ता नान्यो वेत्ता हि कश्चन
ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ದ್ವಿಜವರಶ್ರೇಷ್ಠ! ಚಾಣಕ್ಯ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಅವನು ಯಾರು? ಶುಕ್ಲತೀರ್ಥವನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಅವನೇ; ಬೇರೆ ಯಾರೂ ತಿಳಿದವರಲ್ಲವೆಂದು ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ.
Verse 24
केनोपायेन तत्तीर्थं तेन ज्ञातं धरातले । तदहं श्रोतुमिच्छामि परं कौतूहलं हि मे
ಯಾವ ಉಪಾಯದಿಂದ ಆ ತೀರ್ಥವು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯಿತು, ಮತ್ತು ಯಾರು ಅದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು? ಅದನ್ನು ನಾನು ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ; ನನ್ನ ಕುತೂಹಲ ಅತ್ಯಂತವಾಗಿದೆ.
Verse 25
श्रीमार्कण्डेय उवाच । इक्ष्वाकुप्रभवो राजा नप्ता शुद्धोदनस्य च । चाणक्यो नाम राजर्षिर्बुभुजे पृथिवीमिमाम्
ಶ್ರೀ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದನು—ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ವಂಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಒಬ್ಬ ರಾಜನು ಇದ್ದನು; ಅವನು ಶುದ್ಧೋದನನ ಮೊಮ್ಮಗ. ಚಾಣಕ್ಯನೆಂಬ ರಾಜರ್ಷಿ ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಳಿದನು.
Verse 26
विक्रान्तो मतिमाञ्छूरः सर्वलोकैरवञ्चितः । वञ्चितः सहसा धूर्तवायसाभ्यां नृपोत्तमः
ಅವನು ವಿಕ್ರಾಂತನೂ, ಬುದ್ಧಿವಂತನೂ, ಶೂರನೂ ಆಗಿದ್ದ; ಯಾರಿಂದಲೂ ಮೋಸಗೊಳ್ಳದವನು. ಆದರೂ ಆ ನೃಪೋತ್ತಮನು ಅಚಾನಕವಾಗಿ ಇಬ್ಬರು ಧೂರ್ತ ಕಾಗೆಗಳಿಂದ ಮೋಸಹೋದನು.
Verse 27
युधिष्ठिर उवाच । कथं स वञ्चितो राजा वायसाभ्यां कुतोऽथवा । पुरा येन प्रतिज्ञातं धीगर्भेण महात्मना
ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು—ಆ ರಾಜನು ಆ ಎರಡು ಕಾಗೆಗಳಿಂದ ಹೇಗೆ ವಂಚಿತನಾದನು? ಅವು ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದವು? ಹಾಗೆಯೇ ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮ ಧೀಗರ್ಭನು ಹೇಗೆ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದನು?
Verse 28
न जीवे वञ्चितोऽन्येन प्राणांस्त्यक्ष्ये न संशयः । एतन्मे वद विप्रेन्द्र परं कौतूहलं मम
ನಾನು ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಂದ ವಂಚಿತನಾದರೆ ಬದುಕುವುದಿಲ್ಲ; ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಜಿಸುವೆನು. ಹೇ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರ, ಇದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು; ನನ್ನ ಕುತೂಹಲ ಅತ್ಯಂತವಾಗಿದೆ.
Verse 29
श्रीमार्कण्डेय उवाच । आत्मानं वञ्चितं ज्ञात्वा तदा संगृह्य वायसौ । प्रेषयामास तीव्रेण दण्डेन यमसादनम्
ಶ್ರೀ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದನು—ತಾನು ವಂಚಿತನಾದೆನೆಂದು ತಿಳಿದು, ಅವನು ಆಗ ಆ ಎರಡು ಕಾಗೆಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಕಠೋರ ದಂಡದಿಂದ ಯಮಸದನಕ್ಕೆ (ಮರಣಕ್ಕೆ) ಕಳುಹಿಸಿದನು.
Verse 30
वायसावूचतुः । सुन्दोपसुन्दयोः पुत्रावावां काकत्वमागतौ । मा वधीस्त्वं महाभाग कस्मिंश्चित्कारणान्तरे
ಆ ಎರಡು ಕಾಗೆಗಳು ಹೇಳಿದರು—ನಾವು ಸುಂದ ಮತ್ತು ಉಪಸುಂದರ ಪುತ್ರರು; ಕಾಗತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇವೆ. ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ, ನಮ್ಮನ್ನು ಕೊಲ್ಲಬೇಡ; ಇದರ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಕಾರಣವಿದೆ.
Verse 31
तावावां कृतसंकल्पौ त्वया कोपेन मानद । निरस्तावनिरस्तौ वा यास्यावः परमां गतिम्
ನಾವು ಇಬ್ಬರೂ ವಿಧಿನಿಶ್ಚಿತ ಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ ಬಂಧಿತರಾಗಿದ್ದೇವೆ. ಹೇ ಮಾನದ, ನಿನ್ನ ಕೋಪದಿಂದ—ನಮ್ಮನ್ನು ತಳ್ಳಿದರೂ ತಳ್ಳದಿದ್ದರೂ—ನಾವು ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವೆವು.
Verse 32
तदादेशय राजेन्द्र कृत्वा तव महत्प्रियम् । मुक्तशापौ भविष्यावो ब्रह्मणो वचनं तथा
ಆದುದರಿಂದ ಹೇ ರಾಜೇಂದ್ರ! ನಿನಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿ ನಮಗೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸು. ಆಗ ನಾವು ಶಾಪದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುವೆವು—ಇದು ಬ್ರಹ್ಮನ ವಚನ.
Verse 33
तच्छ्रुत्वा काकवचनं चाणक्यो नृपसत्तमः । नाहं जीवे विदित्वैवं वञ्चितः केन कर्हिचित्
ಕಾಗೆಗಳ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠ ಚಾಣಕ್ಯನು (ಮನದಲ್ಲಿ)—“ಇದನ್ನು ತಿಳಿದು ನಾನು ಬದುಕುವುದಿಲ್ಲ; ಯಾವಾಗಲಾದರೂ ಯಾರೋ ನನ್ನನ್ನು ವಂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ” ಎಂದುಕೊಂಡನು.
Verse 34
तस्मात्तीर्थं विजानीतं यमस्य सदने द्विजौ । प्रेषयामि यथान्यायं श्रुत्वा तत्कथयिष्यथः
ಆದುದರಿಂದ ಹೇ ಇಬ್ಬರು ದ್ವಿಜರೇ! ಯಮನ ಸದನದಲ್ಲಿಯೂ ಇದನ್ನು ತೀರ್ಥವೆಂದು ತಿಳಿಯಿರಿ. ಯಥಾನ್ಯಾಯವಾಗಿ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತೇನೆ; ನೋಡಿ ನಂತರ ಹೇಳಿರಿ.
Verse 35
तेनैव मुक्तौ तौ काकौ स्रक्चन्दनविभूषितौ । शीघ्रगौ प्रेषयामास यमस्य सदनं प्रति
ಅದೇ ಕರ್ಮದಿಂದ ಆ ಇಬ್ಬರು ಕಾಗೆಗಳು ಮುಕ್ತರಾದರು, ಹಾರ ಮತ್ತು ಚಂದನದಿಂದ ಅಲಂಕರಿತರಾಗಿ. ವೇಗವಾಗಿ ಯಮನ ಸದನದ ಕಡೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.
Verse 36
राजोवाच । तत्र धर्मपुरं गत्वा विचरन्तावितस्ततः । यदि पृच्छति धर्मात्मा यमः संयमनो महान्
ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು—“ಅಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಪುರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಇಲ್ಲಿ-ಅಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿರಿ. ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ಮಹಾ ಸಂಯಮನ ಯಮನು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರೆ…”
Verse 37
कुतो वामागतं ब्रूतं केन वा भूषितावुभौ । मदीया भारती तस्य कथनीया ह्यशङ्कितम्
ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿರಿ—ನೀವು ಯಾವ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಬಂದಿರಿ? ನಿಮ್ಮಿಬ್ಬರನ್ನೂ ಯಾರು ಅಲಂಕರಿಸಿದರು? ನನ್ನ ವಚನಗಳನ್ನು ಅವನಿಗೆ ನಿಸ್ಸಂಶಯವಾಗಿ ತಿಳಿಸಬೇಕು.
Verse 38
इक्ष्वाकुसंभवो राजा चाणक्यो नाम धार्मिकः । द्वादशाहे मृतस्यास्य तर्पितावशनादिना
ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ವಂಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಚಾಣಕ್ಯನೆಂಬ ಧಾರ್ಮಿಕ ರಾಜನಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಮೃತನ ದ್ವಾದಶಾಹ ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಅವನು ಅನ್ನಾದಿಗಳಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿದ್ದಾನೆ.
Verse 39
तच्छ्रुत्वा वचनं राज्ञो गतौ तौ यमसादनम् । क्रीडितौ प्राङ्गणे तस्य स्रक्चन्दनविभूषितौ । धर्मराजेन तौ दृष्टौ पृष्टौ धृष्टौ च वायसौ
ರಾಜನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಯಮಸದನಕ್ಕೆ ಹೋದರು. ಹಾರ ಮತ್ತು ಚಂದನದಿಂದ ಅಲಂಕರಿತರಾಗಿ ಅವನ ಪ್ರಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಿಸಿದರು. ಧರ್ಮರಾಜನು ಆ ಧೃಷ್ಟ ಕಾಗೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು.
Verse 40
यम उवाच । कुतः स्थानात्समायातौ केन वा भूषितावुभौ । वृत्तं वै कथ्यतामेतद्वायसावविशङ्कया
ಯಮನು ಹೇಳಿದನು—ನೀವು ಯಾವ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಬಂದಿರಿ? ನಿಮ್ಮಿಬ್ಬರನ್ನೂ ಯಾರು ಅಲಂಕರಿಸಿದರು? ಓ ಕಾಗೆಗಳೇ, ಈ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ಹೇಳಿರಿ.
Verse 41
काकावूचतुः । इक्ष्वाकुसम्भवो राजा चाणक्यो नाम धार्मिकः । द्वादशाहे मृतस्यास्य तर्पितावशनादिभिः
ಕಾಗೆಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ವಂಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಚಾಣಕ್ಯನೆಂಬ ಧಾರ್ಮಿಕ ರಾಜನಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಮೃತನ ದ್ವಾದಶಾಹ ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಅವನು ಅನ್ನಾದಿಗಳಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿದ್ದಾನೆ.
Verse 42
तयोस्तद्वचनं श्रुत्वा सदा वैवस्वतो यमः । चित्रगुप्तं कलिं कालं वीक्ष्यतामिदमब्रवीत्
ಅವರ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿದ ವೈವಸ್ವತ ಯಮನು ಚಿತ್ರಗುಪ್ತ, ಕಲಿ ಮತ್ತು ಕಾಲ ಇವರ ಕಡೆ ದೃಷ್ಟಿ ಹಾಯಿಸಿ ಈ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು।
Verse 43
अण्डजस्वेदजातीनां भूतानां सचराचरे । विहितं लोककर्त्ःणां सान्निध्यं ब्रह्मणा मम
ಅಂಡಜ ಹಾಗೂ ಸ್ವೇದಜ ಜನ್ಮದ ಭೂತಗಳಿಗೂ, ಸಮಸ್ತ ಚರಾಚರ ಸೃಷ್ಟಿಗೂ—ಲೋಕಕರ್ತ ಬ್ರಹ್ಮನು ನಿಯಮನಾರ್ಥವಾಗಿ ನನ್ನ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯವನ್ನು ವಿಧಿಸಿದ್ದಾನೆ।
Verse 44
गतः कुत्र दुराचारश्चाणक्यो नामतस्त्विह । अन्विष्यतां पुराणेषु त्वितिहासेषु या गतिः
ಇಲ್ಲಿ ‘ಚಾಣಕ್ಯ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಆ ದುರುಾಚಾರಿ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದನು? ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲೂ ಇತಿಹಾಸಗಳಲ್ಲೂ ಹುಡುಕಿ ಅವನ ಗತಿ ಏನಾಯಿತೆಂದು ನಿರ್ಣಯಿಸಿರಿ।
Verse 45
ततस्तैर्धर्मपालैस्तु धर्मराजप्रचोदितैः । निरीक्षिता पुराणोक्ता कर्मजा गतिरागतिः
ನಂತರ ಧರ್ಮರಾಜ ಯಮನ ಪ್ರಚೋದನೆಯಿಂದ ಆ ಧರ್ಮಪಾಲಕರು ಪುರಾಣೋಕ್ತವಾದ ಕರ್ಮಜನ್ಯ ಗತಿ-ಆಗತಿಯನ್ನು (ಹೋಗು-ಬರು ವಿಧಿಯನ್ನು) ಪರಿಶೀಲಿಸಿದರು।
Verse 46
ततः प्रोवाच वचनं धर्मो धर्मभृतां वरः । शृण्वतां धर्मपालानां मेघगम्भीरया गिरा
ನಂತರ ಧರ್ಮನು—ಧರ್ಮಭೃತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು—ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಧರ್ಮಪಾಲಕರಿಗೆ ಮೇಘಗಂಭೀರವಾದ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತಾಡಿದನು।
Verse 47
शुक्लतीर्थे मृतानां तु नर्मदाविमले जले । अण्डजस्वेदजातीनां न गतिर्मम सन्निधौ
ನರ್ಮದೆಯ ವಿಮಲ ಜಲದಲ್ಲಿರುವ ಶುಕ್ಲತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಮರಣಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರಿಗೆ ನನ್ನ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗತಿ ಇಲ್ಲ—ಅಂಡಜ ಹಾಗೂ ಸ್ವೇದಜ ಜನ್ಮಗಳಿಗೂ ಇಲ್ಲ।
Verse 48
तत्तीर्थं धार्मिकं लोके ब्रह्मविष्णुमहेश्वरैः । निर्मितं परया भक्त्या लोकानां हितकाम्यया
ಆ ತೀರ್ಥವು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಪೀಠವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ; ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ಮಹೇಶ್ವರರು ಪರಮಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ಲೋಕಹಿತಕಾಮನೆಯಿಂದ ಅದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು।
Verse 49
पापोपपातकैर्युक्ता ये नरा नर्मदाजले । शुक्लतीर्थे मृताः शुद्धा न ते मद्विषयाः क्वचित्
ಪಾಪ ಹಾಗೂ ಉಪಪಾತಕಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತರಾದವರೂ ನರ್ಮದಾಜಲದಲ್ಲಿನ ಶುಕ್ಲತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಮರಣಿಸಿದರೆ ಶುದ್ಧರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಅವರು ಯಾವಾಗಲೂ ನನ್ನ ಅಧೀನಕ್ಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ।
Verse 50
एतच्छ्रुत्वा तु वचनं तौ काकौ यमभाषितम् । आगतौ शीघ्रगौ पार्थ दृष्ट्वा यमपुरं महत्
ಯಮನಿಂದ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಆ ಇಬ್ಬರು ವೇಗವಂತ ಕಾಗೆಗಳು, ಹೇ ಪಾರ್ಥ, ಮಹತ್ ಯಮಪುರವನ್ನು ನೋಡಿ ಮರಳಿ ಬಂದವು।
Verse 51
पृष्टौ तौ प्रणतौ राज्ञा यथावृत्तं यथाश्रुतम् । कथयामासतुः पार्थ दानवौ काकतां गतौ
ರಾಜನು ಕೇಳಿದಾಗ ಅವರು ಇಬ್ಬರೂ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ನಡೆದದ್ದನ್ನೂ ಕೇಳಿದ್ದನ್ನೂ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಹೇಳಿದರು, ಹೇ ಪಾರ್ಥ—ಕಾಗರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದ ಆ ಇಬ್ಬರು ದಾನವರು।
Verse 52
अस्मात्स्थानाद्गतावावां यमस्य पुरमुत्तमम् । पृथिव्या दक्षिणे भागे ह्यतीत्य बहुयोनिजम्
ಈ ಸ್ಥಳದಿಂದ ನಾವು ಯಮಧರ್ಮರಾಜನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುರದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟೆವು; ಭೂಮಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಹುಯೋನಿಜ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಮುಂದುವರಿದೆವು।
Verse 53
तत्पुरं कामगं दिव्यं स्वर्णप्राकारतोरणम् । अनेकगृहसम्बाधं मणिकाञ्चनभूषितम्
ಆ ಪುರವು ದಿವ್ಯವೂ ಇಚ್ಛಾನುಸಾರವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವದೂ ಆಗಿತ್ತು; ಅದರ ಪ್ರಾಕಾರ-ತೋರಣಗಳು ಸ್ವರ್ಣಮಯ, ಅನೇಕ ಗೃಹಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ಮಣಿ-ಕಾಂಚನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿತ್ತು।
Verse 54
चतुष्पथैश्चत्वरैश्च घण्टामार्गोपशोभितम् । उद्यानवनसंछन्नं पद्मिनीखण्डमन्दितम्
ಆ ನಗರವು ಚತುರಸ್ತ್ರ ಮಾರ್ಗಸಂಧಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶಾಲ ಚತ್ವರಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತವಾಗಿತ್ತು; ಗಂಟೆಗಳ ಅಲಂಕೃತ ಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ ಮನೋಹರ, ಉದ್ಯಾನ-ವನಗಳಿಂದ ಆವರಿತ, ಪದ್ಮಿನೀ ಸರೋವರಗಳ ಗುಚ್ಛಗಳಿಂದ ಮೆರೆಯುತ್ತಿತ್ತು।
Verse 55
हंससारससंघुष्टं कोकिलाकुलसंकुलम् । सिंहव्याघ्रगजाकीर्णमृक्षवानरसेवितम्
ಅಲ್ಲಿ ಹಂಸ-ಸಾರಸಗಳ ಕಲರವ ಮೊಳಗುತ್ತಿತ್ತು, ಕೋಗಿಲೆಗಳ ಗುಂಪಿನಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು; ಸಿಂಹ-ವ್ಯಾಘ್ರ-ಗಜಗಳಿಂದ ಕೀರ್ಣವಾಗಿ, ಕರಡಿಗಳು ಮತ್ತು ವಾನರಗಳು ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು।
Verse 56
नरनारीसमाकीर्णं नित्योत्सवविभूषितम् । शंखदुन्दुभिर्निर्घोषैर्वीणावेणुनिनादितम्
ಆ ನಗರವು ನರ-ನಾರಿಯರಿಂದ ತುಂಬಿ, ನಿತ್ಯೋತ್ಸವಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿತ್ತು; ಶಂಖ-ದುಂದುಭಿಗಳ ಘೋಷದಿಂದ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಿ, ವೀಣಾ-ವೇಣುಗಳ ನಾದದಿಂದ ಮಧುರವಾಗಿ ಮೊಳಗುತ್ತಿತ್ತು।
Verse 57
यममार्गेऽपि विहितं स्वर्गलोकमिवापरम् । गतौ तत्र पुनश्चान्यैर्यमदूतैर्यमाज्ञया
ಯಮಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿಯೂ ಆ ಸ್ಥಳವು ಮತ್ತೊಂದು ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದಂತೆ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ತಲುಪಿದ ಬಳಿಕ ಯಮನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಅವರು ಇತರ ಯಮದೂತರೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೊರಟರು.
Verse 58
विदितौ प्रेषितौ तत्र यत्र देवो जगत्प्रभुः । प्राणस्य भीत्या दृष्टोऽसौ सिंहासनगतः प्रभुः
ಅವರನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಜಗತ್ಪ್ರಭುವಾದ ದೇವರು ಇರುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು. ಆ ಪ್ರಭು ಪ್ರಾಣವನ್ನೇ ನಡುಗಿಸುವ ಭಯ ಉಂಟುಮಾಡುವಂತೆ, ಸಿಂಹಾಸನಾರೂಢನಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು.
Verse 59
महाकायो महाजङ्घो महास्कन्धो महोदरः । महावक्षा महाबाहुर्महावक्त्रेक्षणो महान्
ಅವನು ಮಹಾಕಾಯ, ಮಹಾಜಂಘೆಯುಳ್ಳವನು, ವಿಶಾಲ ಸ್ಕಂಧಗಳೂ ಮಹೋದರವೂಳ್ಳವನು. ಮಹಾವಕ್ಷಸ್ಥಲ, ಮಹಾಬಾಹುಗಳು—ಮಹಾನ್; ವಿಶಾಲ ಮುಖ ಮತ್ತು ಆಜ್ಞಾಪಕ ದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳವನು.
Verse 60
महामहिषमारूढो महामुकुटभूषितः । तत्रान्यश्च कलिः कालश्चित्रगुप्तो महामतिः
ಅವನು ಮಹಾಮಹಿಷದ ಮೇಲೆ ಆರೂಢನಾಗಿ, ಮಹಾಮಕುಟದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದನು. ಅಲ್ಲಿ ಇತರರೂ ಇದ್ದರು—ಕಲಿ, ಕಾಲ ಮತ್ತು ಮಹಾಮತಿಯಾದ ಚಿತ್ರಗುಪ್ತನು.
Verse 61
समागतौ तदा दृष्टौ मध्ये ज्वलितपावकौ । पुण्यपापानि जन्तूनां श्रुतिस्मृत्यर्थपारगौ
ಆಗ ಇಬ್ಬರು ಅಲ್ಲಿ ಬಂದವರಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು; ಅವರು ಜ್ವಲಿಸುವ ಅಗ್ನಿಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದರು. ಅವರು ಜೀವಿಗಳ ಪುಣ್ಯಪಾಪಗಳನ್ನು ವಿಚಾರಿಸುವವರು, ಶ್ರುತಿ-ಸ್ಮೃತಿಗಳ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಪಾರಂಗತರು.
Verse 62
विचारयन्तौ सततं तिष्ठाते तौ दिवानिशम् । ततो ह्यावां प्रणामान्ते यमेन यममूर्तिना
ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ವಿಚಾರಿಸುತ್ತಾ ಅಲ್ಲೀಯೇ ನಿಂತಿದ್ದರು. ನಂತರ ನಮ್ಮ ಪ್ರಣಾಮಾಂತದಲ್ಲಿ ಯಮನು—ಯಮಸ್ವರೂಪನಾಗಿ—ನಮ್ಮೊಡನೆ ಮಾತಾಡಿದನು.
Verse 63
पृष्टावागमने हेतुं तमब्रूव शृणुष्व तत् । उज्जयिन्यां महीपालश्चाणक्योऽभूत्प्रतापवान्
ನಮ್ಮ ಆಗಮನದ ಕಾರಣವನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ ನಾವು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದೆವು—“ಇದನ್ನು ಕೇಳು. ಉಜ್ಜಯಿನಿಯಲ್ಲಿ ಚಾಣಕ್ಯನೆಂಬ ಪ್ರತಾಪವಂತ ಮಹೀಪಾಲನು ಇದ್ದನು.”
Verse 64
द्वादशाहे मृतस्यास्य भुक्त्वा प्राप्तौ यमालयम् । ततोऽस्माकं वचः श्रुत्वा कम्पयित्वा शिरो यमः
ಈ ಮೃತನ ದ್ವಾದಶಾಹ ಕರ್ಮದ ನಂತರ ನಾವು ಭೋಜನ ಮಾಡಿ ಯಮಾಲಯಕ್ಕೆ ಬಂದೆವು. ನಮ್ಮ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಯಮನು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ತಲೆ ಅಲುಗಿಸಿದನು.
Verse 65
उवाच वचनं सत्यं सभामध्ये हसन्निव । अस्ति तत्कारणं येन चाणक्यः पापपूरुषः
ಸಭಾಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಮನು ನಗುವಂತೆಯೇ ಸತ್ಯವಚನವನ್ನು ಹೇಳಿದನು—“ಒಂದು ಕಾರಣವಿದೆ; ಅದರಿಂದ ಆ ಪಾಪಪುರುಷ ಚಾಣಕ್ಯನು ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿಲ್ಲ.”
Verse 66
नायातो मम लोके तु सर्वपापभयंकरे । शुक्लतीर्थे मृतानां तु नर्मदायां परं पदम्
“ಅವನು ನನ್ನ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಬಂದಿಲ್ಲ; ಅದು ಸರ್ವಪಾಪಿಗಳಿಗೆ ಭಯಂಕರ ಗಮ್ಯ. ನರ್ಮದೆಯ ಶುಕ್ಲತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಮರಣ ಹೊಂದಿದವರಿಗೆ ಪರಮಪದ (ಮೋಕ್ಷ) ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.”
Verse 67
जायते सर्वजन्तूनां नात्र काचिद्विचारणा । अवशः स्ववशो वापि जन्तुस्तत्क्षेत्रमण्डले
ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಫಲವು ಸ್ವತಃ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವಿಚಾರಣೆ ಇಲ್ಲ. ಅಶಕ್ತನಾಗಿರಲಿ ಸ್ವವಶನಾಗಿರಲಿ—ಆ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಮಂಡಲದಲ್ಲಿರುವ ಜೀವಿ ನಿಯತ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
Verse 68
मृतः स वै न सन्देहो रुद्रस्यानुचरो भवेत् । तद्धर्मवचनं श्रुत्वा निर्गत्य नगराद्बहिः
ಅಲ್ಲಿ ಸಾಯುವವನು—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ—ರುದ್ರನ ಅನುಚರನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆ ಧರ್ಮವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವರು ನಗರದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಹೊರಟರು.
Verse 69
पश्यन्तौ विविधां घोरां नरके लोकयातनाम् । त्रिंशत्कोट्यो हि घोराणां नरकाणां नृपोत्तम
ಆ ಇಬ್ಬರೂ ನರಕದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುವ ವಿವಿಧ ಭೀಕರ ಯಾತನೆಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಓ ನೃಪೋತ್ತಮ, ಭಯಂಕರ ನರಕಗಳು ಮೂವತ್ತು ಕೋಟಿ ಇವೆ.
Verse 70
दृष्टा भीतौ परामार्तिगतौ तत्र महापथि । नरको रौरवस्तत्र महारौरव एव च
ಆ ಮಹಾಪಥದಲ್ಲಿ ಅವರು ಇಬ್ಬರೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು—ಭೀತಿಯಿಂದ ನಡುಗುತ್ತಾ, ಪರಮ ವೇದನೆಯಿಂದ ಕಂಗಾಲಾಗಿ. ಅಲ್ಲಿ ರೌರವ ನರಕವೂ, ಮಹಾರೌರವವೂ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಯಿತು.
Verse 71
पेषणः शोषणश्चैव कालसूत्रोऽस्थिभञ्जनः । तामिस्रश्चान्धतामिस्रः कृमिपूतिवहस्तथा
ಅಲ್ಲಿ ಪೇಷಣ ಮತ್ತು ಶೋಷಣ, ಕಾಲಸೂತ್ರ ಮತ್ತು ಅಸ್ಥಿಭಂಜನ; ತಾಮಿಸ್ರ ಮತ್ತು ಅಂಧತಾಮಿಸ್ರ; ಹಾಗೆಯೇ ಕೃಮಿಪೂತಿವಹ ಎಂಬ ನರಕಗಳೂ ಇದ್ದವು.
Verse 72
दृष्टश्चान्यो महाज्वालस्तत्रैव विषभोजनः । नरकौ दंशमशकौ तथा यमलपर्वतौ
ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ನರಕಗಳು ಕಂಡವು—ಮಹಾಜ್ವಾಲ ಮತ್ತು ವಿಷಭೋಜನ; ದಂಶ ಹಾಗೂ ಮಶಕ ಎಂಬ ನರಕಗಳು; ಹಾಗೆಯೇ ಯಮಲಪರ್ವತವೆಂಬ ಜೋಡಿ ಪರ್ವತಗಳೂ।
Verse 73
नदी वैतरणी दृष्टा सर्वपापप्रणाशिनी । शीतलं सलिलं यत्र पिबन्ति ह्यमृतोपमम्
ಅವರು ವೈತರಣೀ ನದಿಯನ್ನು ಕಂಡರು—ಅದು ಸರ್ವಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವದು; ಅಲ್ಲಿ ನೀರು ಶೀತಳವಾಗಿದ್ದು ಜನರು ಅದನ್ನು ಅಮೃತೋಪಮವಾಗಿ ಕುಡಿಯುತ್ತಾರೆ।
Verse 74
तदेव नीरं पापानां शोणितं परिवर्तते । असिपत्रवनं चान्यद्दृष्टान्या महती शिला
ಅದೇ ನೀರು ಪಾಪಿಗಳಿಗೆ ರಕ್ತವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಭಯವೂ ಕಾಣುತ್ತದೆ—ಅಸಿಪತ್ರವನ (ಕತ್ತಿಯಂತಿರುವ ಎಲೆಗಳ ಅರಣ್ಯ) ಮತ್ತು ಮಹಾ ಶಿಲೆಯೂ ದೃಶ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ।
Verse 75
अग्निपुंजनिभाकारा विशाला शाल्मली परा । इत्यादयस्तथैवान्ये शतसाहस्रसंज्ञिताः
ಅಗ್ನಿಪುಂಜದಂತೆ ಕಾಣುವ, ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಾಲವಾದ ಪರಮ ಶಾಲ್ಮಲೀ (ನರಕ) ಇದೆ. ಇದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ನರಕಗಳು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ—ಅವುಗಳ ಹೆಸರುಗಳು ಲಕ್ಷಾಂತರವಾಗಿವೆ।
Verse 76
घोरघोरतरा दृष्टाः क्लिश्यन्ते यत्र मानवाः । वाचिकैर्मानसैः पापैः कर्मजैश्च पृथग्विधैः
ಇನ್ನೂ ಇನ್ನೂ ಘೋರವಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಕಂಡವು; ಅಲ್ಲಿ ಮಾನವರು ಕಷ್ಟಪಡುವರು—ವಾಕ್ಪಾಪಗಳಿಂದ, ಮಾನಸಪಾಪಗಳಿಂದ, ಹಾಗೆಯೇ ಕರ್ಮಜನ್ಯ ವಿಭಿನ್ನ ದೋಷಗಳಿಂದ।
Verse 77
अहंकारकृतैर्दोषैर्मायावचनपूर्वकैः । पिता माता गुरुर्भ्राता अनाथा विकलेन्द्रियाः
ಅಹಂಕಾರಜನಿತ ದೋಷಗಳು ಹಾಗೂ ಮಾಯಾಮಯ ವಚನಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಜನರು ತಂದೆ–ತಾಯಿ–ಗುರು–ಸಹೋದರರಾಗಿದ್ದರೂ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅನಾಥರಾಗಿ ಇಂದ್ರಿಯವೈಕಲ್ಯ ಹೊಂದುವರು।
Verse 78
भ्रमन्ति नोद्धृता येषां गतिस्तेषां हि रौरवे । तत्र ते द्वादशाब्दानि क्षपित्वा रौरवेऽधमाः
ಉದ್ಧಾರವಿಲ್ಲದೆ ಅಲೆದಾಡುವವರ ಗತಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ರೌರವ ನರಕವೇ; ಅಲ್ಲಿ ಆ ಅಧಮರು ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಕಳೆದು ಮತ್ತೆ ಅಧೋಗತಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತಾರೆ।
Verse 79
इह मानुष्यके लोके दीनान्धाश्च भवन्ति ते । देवब्रह्मस्वहर्त्ःणां नराणां पापकर्मणाम्
ಈ ಮಾನವಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅವರು ದೀನರೂ ಅಂಧರೂ ಆಗುತ್ತಾರೆ—ದೇವರುಗಳ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಸ್ವತ್ತನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಪಾಪಕರ್ಮಿಗಳು।
Verse 80
महारौरवमाश्रित्य ध्रुवं वासो यमालये । ततः कालेन महता पापाः पापेन वेष्टिताः
ಮಹಾರೌರವವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದವರು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಯಮಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವರು; ನಂತರ ದೀರ್ಘಕಾಲಕ್ಕೆ ಪಾಪಿಗಳು ತಮ್ಮ ಪಾಪದಿಂದಲೇ ಆವರಿಸಲ್ಪಡುವರು।
Verse 81
जायन्ते कण्टकैर्भिन्नाः कोशे वा कोशकारकाः । मृगपक्षिविहङ्गानां घातका मांसभक्षकाः
ಅವರು ಮುಳ್ಳಿನಿಂದ ಚುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟವರಾಗಿ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅಥವಾ ಕೋಶದೊಳಗೆ ಕೋಶ ಮಾಡುವ ಜೀವಿಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ—ಮೃಗಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಕೊಂದು ಮಾಂಸ ಭಕ್ಷಿಸುವವರು।
Verse 82
पेषणं नरकं यान्ति शोषणं जीवबन्धनात् । तत्रत्यां यातनां घोरां सहित्वा शास्त्रचोदिताम्
ಅವರು ಪೇಷಣ ಎಂಬ ನರಕಕ್ಕೂ, ಜೀವಗಳನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದ ದೋಷದಿಂದ ಶೋಷಣ ನರಕಕ್ಕೂ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರವಿಹಿತವಾದ ಘೋರ ಯಾತನೆಯನ್ನು ಸಹಿಸಿ, ಕರ್ಮಾನುಸಾರ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗುತ್ತಾರೆ.
Verse 83
इह मानुष्यतां प्राप्य पङ्ग्वन्धबधिरा नराः । गवार्थे ब्राह्मणार्थे च ह्यनृतं वदतामिह
ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮಾನವಜನ್ಮ ಪಡೆದರೂ, ಗೋವಿನ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಲಿ ಅಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುವವರು ಕುಂಟರು, ಅಂಧರು ಮತ್ತು ಬಧಿರರು ಆಗುತ್ತಾರೆ.
Verse 84
पतनं जायते पुंसां नरके कालसूत्रके । तत्रत्या यातना घोरा विहिता शास्त्रकर्तृभिः
ಮನುಷ್ಯರು ಕಾಲಸೂತ್ರಕ ಎಂಬ ನರಕಕ್ಕೆ ಬೀಳುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಇರುವ ಘೋರ ಯಾತನೆಗಳನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರಕರ್ತೃಗಳು ವಿಧಿಸಿದ್ದಾರೆ.
Verse 85
भुक्त्वा समागता ह्यत्र ते यास्यन्त्यन्त्यजां गतिम् । बन्धयन्ति च ये जीवांस्त्यक्त्वात्मकुलसन्ततिम्
ಆ ಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಅವರು ಅಂತ್ಯಜ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಜೀವಗಳನ್ನು ಬಂಧಿಸುವವರು—ತಮ್ಮ ಕುಲಸಂತತಿಯ ನಿರಂತರತೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ—ಅವರೂ ಅಂಥದೇ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
Verse 86
पतन्ति नात्र सन्देहो नरके तेऽस्थिभञ्जने । तत्र वर्षशतस्यान्त इह मानुष्यतां गताः
ಅವರು ಅಸ್ಥಿಭಂಜನ ಎಂಬ ನರಕಕ್ಕೆ ಬೀಳುತ್ತಾರೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ನೂರು ವರ್ಷಗಳು ಪೂರ್ಣವಾದ ಬಳಿಕ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಇಲ್ಲಿ ಮಾನವಜನ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
Verse 87
कुब्जा वामनकाः पापा जायन्ते दुःखभागिनः । ये त्यजन्ति स्वकां भार्यां मूढाः पण्डितमानिनः
ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವೇ ಪಂಡಿತರೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಮೋಹಗ್ರಸ್ತರಾಗಿ ಸ್ವಭಾರ್ಯೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವ ಪಾಪಿಗಳು ದುಃಖಭಾಗಿಗಳಾಗಿ ಕುಬ್ಜರೂ ವಾಮನರೂ ಆಗಿ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾರೆ।
Verse 88
ते यान्ति नरकं घोरं तामिस्रं नात्र संशयः । तत्र वर्षशतस्यान्ते इह मानुष्यतां गताः
ಅವರು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ‘ತಾಮಿಸ್ರ’ ಎಂಬ ಘೋರ ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಇಲ್ಲಿ ಮಾನವಜನ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ।
Verse 89
दुश्चर्माणो दुर्भगाश्च जायन्ते मानवा हि ते । मानकूटं तुलाकूटं कूटकं तु वदन्ति ये
ಸುಳ್ಳು ಅಳತೆ, ಸುಳ್ಳು ತೂಕ ಮತ್ತು ವಂಚಕ ನಕಲಿ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುವ (ಮತ್ತು ಮಾಡುವ)ವರು ಚರ್ಮರೋಗಿಗಳಾಗಿ, ದುರ್ಭಾಗ್ಯವಂತರಾಗಿ ಮಾನವರಾಗಿ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾರೆ।
Verse 90
नरके तेऽन्धतामिस्रे प्रपच्यन्ते नराधमाः । शतसाहस्रिकं कालमुषित्वा तत्र ते नराः
ಆ ನರಾಧಮರು ‘ಅಂಧತಾಮಿಸ್ರ’ ಎಂಬ ನರಕದಲ್ಲಿ ಬೇಯಲ್ಪಟ್ಟು ಶಿಕ್ಷೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವಾಸಿಸಿ, ನಂತರ ಕರ್ಮಾನುಸಾರ ಮುಂದಿನ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ।
Verse 91
इह शत्रुगृहे त्वन्धा भ्रमन्ते दीनमूर्तयः । पितृदेवद्विजेभ्योऽन्नमदत्त्वा येऽत्र भुञ्जते
ಇಲ್ಲಿ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ, ದೇವರಿಗೆ ಮತ್ತು ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಅನ್ನವನ್ನು ನೀಡದೆ ತಾವೇ ಭುಂಜಿಸುವವರು ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುವಿನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಂಧರಾಗಿ ದೀನರೂಪದಿಂದ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಾರೆ।
Verse 92
नरके कृमिभक्ष्ये ते पतन्ति स्वात्मपोषकाः । ततः प्रसूतिकाले हि कृमिभुक्तश्च सव्रणः
ತಮ್ಮನ್ನೇ ಮಾತ್ರ ಪೋಷಿಸುವವರು ‘ಕೃಮಿಭಕ್ಷ್ಯ’ ಎಂಬ ನರಕಕ್ಕೆ ಬೀಳುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಜನನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವರು ಹುಳುಗಳಿಂದ ತಿನ್ನಲ್ಪಟ್ಟವರಾಗಿ, ಗಾಯಗಳಿಂದ ಆವೃತರಾಗಿ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾರೆ.
Verse 93
जायतेऽशुचिगन्धोऽत्र परभाग्योपजीवकः । स्वकर्मविच्युताः पापा वर्णाश्रमविवर्जिताः
ಇಲ್ಲಿ ಅವನು ಅಶುಚಿ ದುರ್ವಾಸನೆಯೊಂದಿಗೆ ಜನ್ಮಿಸಿ, ಪರರ ಭಾಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ. ಸ್ವಧರ್ಮದಿಂದ ಚ್ಯುತ ಪಾಪಿಗಳು ವರ್ಣಾಶ್ರಮಧರ್ಮವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾರೆ.
Verse 94
नरके पूयसम्पूर्णे क्लिश्यन्ते ह्ययुतं समाः । पूर्णे तत्र ततः काले प्राप्य मानुष्यकं भवम्
ಪೂಯದಿಂದ ತುಂಬಿದ ನರಕದಲ್ಲಿ ಅವರು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು ಯಾತನೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ನಿಗದಿತ ಕಾಲ ಪೂರ್ಣವಾದ ಬಳಿಕ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಮಾನವಜನ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
Verse 95
उद्वेजनीया भूतानां जायन्ते व्याधिभिर्वृताः । अग्निदो गरदश्चैव लोभमोहान्वितो नरः
ಅವರು ರೋಗಗಳಿಂದ ಆವೃತರಾಗಿ ಜನ್ಮಿಸಿ, ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಭಯಕಾರಣರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಅಗ್ನಿದಾನ ಮಾಡುವವನು ಹಾಗೂ ವಿಷ ನೀಡುವವನು ಲೋಭಮೋಹಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾದ ನರನು.
Verse 96
नरके विषसम्पूर्णे निमज्जति दुरात्मवान् । तत्र वर्षशतात्कालादुन्मज्जनमवस्थितः
ವಿಷದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ತುಂಬಿದ ನರಕದಲ್ಲಿ ದುಷ್ಟಮನಸ್ಸಿನವನು ಮುಳುಗುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ನೂರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಮೇಲೇಳದೆ ಹಾಗೆಯೇ ಇರುತ್ತಾನೆ.
Verse 97
भुवि मानुषतां प्राप्य कृपणो जायते पुनः । पादुकोपानहौ छत्रं शय्यां प्रावरणानि च
ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮಾನವಜನ್ಮವನ್ನು ಪಡೆದರೂ ಅವನು ಮತ್ತೆ ಕೃಪಣನಾಗಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ—ಪಾದುಕಾ, ಚಪ್ಪಲಿ, ಪಾದರಕ್ಷೆ, ಛತ್ರ, ಶಯ್ಯೆ ಮತ್ತು ಆವರಣಗಳನ್ನೇ ತನ್ನ ಸ್ವತ್ತು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಅವುಗಳಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾನೆ।
Verse 98
अदत्त्वा दंशमशकैर्भक्ष्यन्ते जन्यसप्ततिम् । पितुर्द्रव्यापहर्तारस्ताडनक्रोशने रताः
ಯಾರು ದಾನವನ್ನೇ ಮಾಡದೆ ಇರುತ್ತಾರೋ ಅವರು ದಂಶಕ ಕೀಟಗಳು ಮತ್ತು ಸೊಳ್ಳೆಗಳ ಕಚ್ಚುವಿಕೆಯಿಂದ ಎಪ್ಪತ್ತು ಜನ್ಮಗಳವರೆಗೆ ಪೀಡಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ತಂದೆಯ ಧನವನ್ನು ಅಪಹರಿಸುವವರು ದಂಡಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಡೆತ ಮತ್ತು ಆಕ್ರಂದನದಲ್ಲೇ ರತವಾಗಿ ಶಿಕ್ಷೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ।
Verse 99
पीडनं क्रियते तेषां यत्र तौ युग्मपर्वतौ । या सा वैतरणी घोरा नदी रक्तप्रवाहिनी
ಆ ಎರಡು ಯುಗ್ಮಪರ್ವತಗಳು ಇರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಅವರಿಗೆ ಪೀಡನೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಭಯಂಕರ ವೈತರಣೀ—ರಕ್ತಪ್ರವಾಹದಂತೆ ಹರಿಯುವ ನದಿ.
Verse 100
पिबन्ति रुधिरं तत्र येऽभियान्ति रजस्वलाम् । असिपत्रवने घोरे पीड्यन्ते पापकारिणः
ಅಲ್ಲಿ ರಜಸ್ವಲೆಯಾದ ಸ್ತ್ರೀಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗುವ ಪಾಪಿಗಳು ರಕ್ತವನ್ನು ಕುಡಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ; ಅಂಥ ದುಷ್ಕರ್ಮಿಗಳು ಭಯಂಕರ ಅಸಿಪತ್ರವನದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಪೀಡಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ।
Verse 101
परपीडाकरा नित्यं ये नरोऽन्त्यजगामिनः । गुरुदाररतानां तु महापातकिनामपि
ಯಾರು ಸದಾ ಪರರಿಗೆ ಪೀಡೆ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಯಾರು ಅತ್ಯಂತ ಪತಿತ ಆಚರಣೆಗೆ ಇಳಿಯುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಯಾರು ಗುರುಪತ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ—ಅವರನ್ನೂ ಮಹಾಪಾತಕಿಗಳು, ಮಹಾಪಾಪಿಗಳು ಎಂದು ಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ।
Verse 102
शिलावगूहनं तेषां जायते जन्मसप्ततिम् । ज्वलन्तीमायसीं घोरां बहुकण्टकसंवृताम्
ಅವರಿಗೆ ಎಪ್ಪತ್ತು ಜನ್ಮಗಳವರೆಗೆ ‘ಶಿಲಾ-ಆಲಿಂಗನ’ ಎಂಬ ಯಾತನೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ—ಭಯಂಕರ, ದಹಿಸುವ ಕಬ್ಬಿಣದ ಕಾರಾಗೃಹ, ಸುತ್ತಲೂ ಅನೇಕ ಮುಳ್ಳುಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದುದು।
Verse 103
शाल्मलीं तेऽवगूहन्ति परदाररता हि ये । परस्य योषितं हृत्वा ब्रह्मस्वमपहृत्य च
ಪರಸ್ತ್ರೀಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾದವರು ಶಾಲ್ಮಲೀ (ಮುಳ್ಳಿನ ಸೀಮಲ) ವೃಕ್ಷವನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಪರನ ಹೆಣ್ಣನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿ, ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವ (ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಧನ) ಕದ್ದವರೂ ಅದೇ ಯಾತನೆಗೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ।
Verse 104
अरण्ये निर्जले देशे स भवेत्क्रूरराक्षसः । देवस्वं ब्राह्मणस्वं च लोभेनैवाहरेच्च यः
ಲೋಭದಿಂದ ದೇವಸ್ವ (ದೇವರಿಗೆ ಅರ್ಪಿತ ಧನ) ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ವವನ್ನು ಕದ್ದವನು, ನೀರಿಲ್ಲದ ಅರಣ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಕ್ರೂರ ರಾಕ್ಷಸನಾಗುತ್ತಾನೆ।
Verse 105
स पापात्मा परे लोके गृध्रोच्छिष्टेन जीवति । एवमादीनि पापानि भुञ्जन्ते यमशासनात्
ಆ ಪಾಪಾತ್ಮನು ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗಿಡುಗಗಳು ಬಿಟ್ಟ ಉಚ್ಛಿಷ್ಟದಿಂದ ಬದುಕುತ್ತಾನೆ; ಹೀಗೆ ಯಮಶಾಸನದಿಂದ ಅವರು ಇಂತಹ ಮತ್ತು ಇತರ ಪಾಪಗಳ ಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ।
Verse 106
येषां तु दर्शनादेव श्रवणाज्जायते भयम् । तथा दानफलं चान्ये भुञ्जाना यममन्दिरे
ಕೆಲವರಿಗೆ ಕೇವಲ ದರ್ಶನದಿಂದಲೋ ಶ್ರವಣದಿಂದಲೋ ಭಯ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಯಮಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ದಾನದ ಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ।
Verse 107
दृष्टाः श्रुतं कथयतां दूतानां च यमाज्ञया । रथैरन्ये गजैरन्ये केचिद्वाजिभिरावृताः
ಯಮನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಕಂಡದ್ದನ್ನೂ ಕೇಳಿದ್ದನ್ನೂ ವಿವರಿಸುವ ದೂತರು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು; ಕೆಲವರು ರಥಗಳಿಂದ, ಕೆಲವರು ಗಜಗಳಿಂದ, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಅಶ್ವಗಳಿಂದ ಆವರಿತರಾಗಿದ್ದರು।
Verse 108
दृष्टास्तत्र महाभाग तपःसंचयसंस्थिताः । गोदाता स्वर्णदाता च भूमिरत्नप्रदा नराः
ಅಲ್ಲಿ, ಓ ಮಹಾಭಾಗ, ತಪಸ್ಸಿನ ಸಂಚಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾದ ಪುರುಷರು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು—ಗೋ‑ದಾತರು, ಸ್ವರ್ಣ‑ದಾತರು, ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ರತ್ನಗಳನ್ನು ನೀಡುವವರು।
Verse 109
शय्याशनगृहादीनां स लोकः कामदो नृणाम् । अन्नं पानीयसहितं ददते येऽत्र मानवाः
ಆ ಲೋಕವು ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಶಯ್ಯೆ, ಆಸನ, ಗೃಹಾದಿಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಕಾಮದವಾಗುತ್ತದೆ—ಇಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ಅನ್ನದಾನ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ।
Verse 110
तत्र तृप्ताः सुसंतुष्टाः क्रीडन्ते यमसादने । अत्र यद्दीयते दानमपि वालाग्रमात्रकम्
ಅಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತರೂ ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೃಪ್ತರೂ ಆಗಿ ಅವರು ಯಮಸದನದಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಾರೆ; ಇಲ್ಲಿ ನೀಡುವ ದಾನ—ಕೂದಲ ತುದಿಮಾತ್ರವಾದರೂ—ವ್ಯರ್ಥವಾಗದು।
Verse 111
तदक्षयफलं सर्वं शुक्लतीर्थे नृपोत्तम । एतत्ते कथितं सर्वं यद्दृष्टं यच्च वै श्रुतम्
ಓ ನೃಪೋತ್ತಮ, ಶುಕ್ಲತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅದು ಎಲ್ಲವೂ ಅಕ್ಷಯಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ; ಕಂಡದ್ದೂ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಕೇಳಿದ್ದೂ—ಅದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾನು ನಿನಗೆ ತಿಳಿಸಿದೆ।
Verse 112
कुरुष्व यदभिप्रेतं यदि शक्नोषि मुच्यताम् । तयोस्तद्वचनं श्रुत्वा चाणक्यो हृष्टमानसः
ನೀನು ಶಕ್ತನಾದರೆ ನಿನಗೆ ಅಭಿಪ್ರೇತವಾದುದನ್ನೇ ಮಾಡು; ಬಂಧನವು ವಿಮುಕ್ತವಾಗಲಿ. ಆ ಇಬ್ಬರ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಚಾಣಕ್ಯನು ಹರ್ಷಚಿತ್ತನಾದನು.
Verse 113
विसर्जयामास खगावभिनन्द्य पुनःपुनः । ताभ्यां गताभ्यां सर्वस्वं दत्त्वा विप्रेषु भारत
ಅವನು ಆ ಎರಡು ಹಕ್ಕಿಗಳನ್ನು ಪುನಃಪುನಃ ಅಭಿನಂದಿಸಿ ನಂತರ ಬಿಡಿಸಿದನು. ಅವು ಹೋಗಿದ ಮೇಲೆ, ಹೇ ಭಾರತ, ತನ್ನ ಸರ್ವಸ್ವವನ್ನೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ದಾನಮಾಡಿದನು.
Verse 114
कामक्रोधौ परित्यज्य जगामामरपर्वतम् । तत्र बद्ध्वोडुपं गाढं कृष्णरज्ज्वावलम्बितम्
ಕಾಮಕ್ರೋಧಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಅವನು ಅಮರಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಅಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಹಗ್ಗದಿಂದ ತೂಗಿದ ಸಣ್ಣ ದೋಣಿಯನ್ನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಕಟ್ಟಿದನು.
Verse 115
प्लवमानो जगामाऽशु ध्यायन्देवं जनार्दनम् । आरोग्यं भास्करादिच्छेद्धनं वै जातवेदसः
ಅವನು ತೇಲುತ್ತಾ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ದೇವ ಜನಾರ್ದನನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಭಾಸ್ಕರನಿಂದ ಆರೋಗ್ಯ, ಜಾತವೇದಸನಾದ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಇಚ್ಛಿತ ಧನ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.
Verse 116
प्राप्नोति ज्ञानमीशानान्मोक्षं प्राप्नोति केशवात् । नीलं रक्तं तदभवन्मेचकं यद्धि सूत्रकम्
ಈಶಾನನಿಂದ ಜ್ಞಾನ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ, ಕೇಶವನಿಂದ ಮೋಕ್ಷ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ. ನೀಲವೂ ರಕ್ತವೂ ಆಗಿದ್ದ ಆ ಸೂತ್ರವು ಗಾಢ ಮೇಘಶ್ಯಾಮ ವರ್ಣವಾಯಿತು.
Verse 117
शुद्धस्फटिकसङ्काशं दृष्ट्वा रज्जुं महामतिः । आप्लुत्य विमले तोये गतोऽसौ वैष्णवं पदम्
ಶುದ್ಧ ಸ್ಫಟಿಕದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ರಜ್ಜುವನ್ನು ನೋಡಿ ಆ ಮಹಾಮತಿಯಾದವನು ನಿರ್ಮಲ ಜಲದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ವೈಷ್ಣವ ಪರಮಪದವನ್ನು ಪಡೆದನು।
Verse 118
गायन्ति यद्वेदविदः पुराणं नारायणं शाश्वतमच्युताह्वयम् । प्राप्तः स तं राजसुतो महात्मा निक्षिप्य देहं शुभशुक्लतीर्थे
ವೇದವಿದ್ವಾಂಸರು ‘ಅಚ್ಯುತ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಹಾಡುವ ಶಾಶ್ವತ ನಾರಾಯಣಪುರಾಣವನ್ನು ಆ ಮಹಾತ್ಮ ರಾಜಕುಮಾರನು ಪಡೆದನು; ಶುಭ ಶುಕ್ಲತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದನು।
Verse 119
एषा ते कथिता राजन्सिद्धिश्चाणक्यभूभृतः । तथान्यत्तव वक्ष्यामि शृणुष्वैकाग्रमानसः
ಓ ರಾಜನ್, ಚಾಣಕ್ಯ ಭೂಭೃತನ ಈ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳಿದೆನು. ಇನ್ನು ಮತ್ತೊಂದನ್ನು ಹೇಳುವೆನು—ಏಕಾಗ್ರಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೇಳು।