Adhyaya 37

Verse 1

। ऋषय ऊचुः । एवं वेनस्य चैवासीत्सृष्टिरेव महात्मनः । धर्माचारं परित्यज्य कथं पापमतिर्भवेत्

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಮಹಾತ್ಮ ವೇನನ ಸ್ವಭಾವವೇ ಇಂತಾಗಿದ್ದರೆ, ಧರ್ಮಾಚಾರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಅವನು ಹೇಗೆ ಪಾಪಮತಿಯಾದನು?

Verse 2

सूत उवाच । ज्ञानविज्ञानसंपन्ना मुनयस्तत्त्ववेदिनः । शुभाशुभं वदंत्येवं तन्न स्यादिह चान्यथा

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಜ್ಞಾನವಿಜ್ಞಾನಸಂಪನ್ನರಾದ ತತ್ತ್ವವೇದಿ ಮುನಿಗಳು ಶುಭಾಶುಭವನ್ನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಇಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಾಗಲಾರದು.

Verse 3

तप्यमानेन तेनापि सुशंखेन महात्मना । दत्तः शापः कथं विप्रा न यथावच्च जायते

ಹೇ ವಿಪ್ರರೇ! ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿರತನಾದ ಆ ಮಹಾತ್ಮ ಸುಶಂಖನು ನೀಡಿದ ಶಾಪವು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಫಲಿಸದೆ ಹೇಗೆ ಉಳಿಯಬಲ್ಲದು?

Verse 4

वेनस्य पातकाचारं सर्वमेव वदाम्यहम् । तस्मिञ्छासति धर्मज्ञे प्रजापाले महात्मनि

ವೀನನ ಪಾತಕಾಚಾರವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಧರ್ಮಜ್ಞನಾದ ಮಹಾತ್ಮ, ಪ್ರಜಾಪಾಲಕ ರಾಜನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ.

Verse 5

पुरुषः कश्चिदायातश्छद्म लिंगधरस्तदा । नग्नरूपोवमहाकायःवशिरोमुंडो महाप्रभः

ಆಗ ಒಬ್ಬ ಪುರುಷನು ಬಂದನು—ಕಪಟ ತಪಸ್ವಿ-ಲಿಂಗಧಾರಿ; ನಗ್ನರೂಪ, ಮಹಾಕಾಯ, ಮುಂಡಿತ ಶಿರಸ್ಸು, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ.

Verse 6

मार्जनीं शिखिपत्राणां कक्षायां स हि धारयन् । गृहीतं पानपात्रं तु नालिकेरमयं करे

ನವಿಲು ರೆಕ್ಕೆಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಮಾರ್ಜನಿಯನ್ನು ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಚಿಪ್ಪಿನ ಪಾನಪಾತ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದನು.

Verse 7

पठमानो ह्यसच्छास्त्रं वेदधर्मविदूषकम् । यत्र वेनो महाराजस्तत्रायातस्त्वरान्वितः

ವೇದಧರ್ಮವನ್ನು ವಿಕೃತಗೊಳಿಸುವ ಅಸಚ್ಚಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಾ, ಮಹಾರಾಜ ವೀನನಿದ್ದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಅವನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಬಂದನು.

Verse 8

सभायां तस्य वेनस्य प्रविवेश स पापवान् । तं दृष्ट्वा समनुप्राप्तं वेनः प्रश्नं तदाकरोत्

ವೇನನ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಪಾಪಿ ಪುರುಷನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಅವನು ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ವೇನು ಆಗ ಅವನಿಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಾಡಿದನು.

Verse 9

भवान्को हि समायात ईदृग्रूपधरो मम । सभायां वर्तमानस्य पुरः कस्मात्समागतः

ನೀನು ಯಾರು? ಇಂತಹ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವೆ. ನಾನು ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ವೇಳೆ ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ ನನ್ನ ಮುಂದೆ ಬಂದಿರುವೆ?

Verse 10

को वेषः किं नु ते नाम को धर्मः कर्म ते वद । को वेदस्ते क आचारः किं तपः का प्रभावना

ನಿನ್ನ ವೇಷವೇನು, ನಿನ್ನ ಹೆಸರೇನು? ಹೇಳು—ನಿನ್ನ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ಕರ್ಮಗಳು ಯಾವುವು? ನಿನ್ನ ವೇದ ಯಾವುದು, ನಿನ್ನ ಆಚರಣೆ ಏನು, ನಿನ್ನ ತಪಸ್ಸು ಏನು, ನಿನ್ನ ಪ್ರಭಾವಶಕ್ತಿ ಏನು?

Verse 11

किं ज्ञानं कः प्रभावस्ते किं सत्यं धर्मलक्षणम् । तत्त्वं सर्वं समाचक्ष्व ममाग्रे सत्यमेव च

ಜ್ಞಾನವೇನು, ನಿನ್ನ ನಿಜವಾದ ಶಕ್ತಿ ಏನು? ಸತ್ಯವೇನು, ಧರ್ಮದ ಲಕ್ಷಣವೇನು? ನನ್ನ ಮುಂದೆ ಎಲ್ಲಾ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿ, ಸತ್ಯವನ್ನೇ ಹೇಳು.

Verse 12

श्रुत्वा वेनस्य तद्वाक्यं पापो वाक्यमुदाहरत् । पातक उवाच । करोष्येवं वृथा राज्यं महामूढो न संशयः

ವೇನನ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಪಾಪವು ಉತ್ತರ ಹೇಳಿತು. ಪಾತಕನು ಹೇಳಿದನು—‘ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ನೀನು ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ರಾಜ್ಯ ಮಾಡುವೆ; ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ, ನೀನು ಮಹಾಮೂಢನು.’

Verse 13

अहं धर्मस्य सर्वस्वमहं पूज्यतमोसुरैः । अहं ज्ञानमहं सत्यमहं धाता सनातनः

ನಾನೇ ಧರ್ಮದ ಪರಮ ಸಾರವೂ ಸರ್ವಸ್ವವೂ; ಅಸುರರಿಂದಲೂ ಅತ್ಯಂತ ಪೂಜ್ಯನು ನಾನು. ನಾನೇ ಜ್ಞಾನ, ನಾನೇ ಸತ್ಯ; ನಾನೇ ಸನಾತನ ಧಾತಾ ವಿಧಾತಾ.

Verse 14

अहं धर्मं अहं मोक्षः सर्वदेवमयो ह्यहम् । ब्रह्मदेहात्समुद्भूतः सत्यसंधोऽस्मि नान्यथा

ನಾನೇ ಧರ್ಮ, ನಾನೇ ಮೋಕ್ಷ; ನಿಜಕ್ಕೂ ನಾನೇ ಸರ್ವದೇವಮಯನು. ಬ್ರಹ್ಮದೇಹದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿ, ನಾನು ಸತ್ಯಸಂಧನು—ಇತರಥಾ ಅಲ್ಲ.

Verse 15

जिनरूपं विजानीहि सत्यधर्मकलेवरम् । मामेव हि प्रधावंति योगिनो ज्ञानतत्पराः

ಜಿನರೂಪವನ್ನು ತಿಳಿ—ಅದು ಸತ್ಯಧರ್ಮಮಯ ದೇಹಧಾರಣೆ. ಜ್ಞಾನತತ್ಪರ ಯೋಗಿಗಳು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನನ್ನಲ್ಲಿಯೇ ಮಾತ್ರ ವೇಗವಾಗಿ ಧಾವಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 16

वेन उवाच । तवैव कीदृशं कर्म किं ते दर्शनमेव च । किमाचारो वदस्वैहि इत्युक्तं तेन भूभुजा

ವೇನನು ಹೇಳಿದನು—“ನಿನ್ನ ಕರ್ಮ ಯಾವ ವಿಧದದು? ನಿನ್ನ ದರ್ಶನವೇನು? ನಿನ್ನ ಆಚರಣೆ ಏನು? ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳು.” ಎಂದು ಆ ರಾಜನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು.

Verse 17

पातक उवाच । अर्हंतो देवता यत्र निर्ग्रंथो दृश्यते गुरुः । दया चैव परो धर्मस्तत्र मोक्षः प्रदृश्यते

ಪಾತಕನು ಹೇಳಿದನು—“ಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಹಂತರು ದೇವತೆಗಳಾಗಿ ಪೂಜಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ, ಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಗ್ರಂಥನು ಗುರುವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತು ಯಲ್ಲಿ ದಯೆಯೇ ಪರಮಧರ್ಮವೆಂದು ಮಾನ್ಯ—ಅಲ್ಲಿ ಮೋಕ್ಷವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.”

Verse 18

दर्शनेस्मिन्न संदेह आचारान्प्रवदाम्यहम् । यजनं याजनं नास्ति वेदाध्ययनमेव च

ಈ ದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ; ಯೋಗ್ಯ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಇಲ್ಲಿ ಯಜನವೂ ಇಲ್ಲ, ಯಾಜನವೂ ಇಲ್ಲ—ವೇದಾಧ್ಯಯನವೇ ವಿಧೇಯ.

Verse 19

नास्ति संध्या तपो दानं स्वधास्वाहाविवर्जितम् । हव्यकव्यादिकं नास्ति नैव यज्ञादिका क्रिया

‘ಸ್ವಧಾ’ ‘ಸ್ವಾಹಾ’ ಉಚ್ಚಾರವಿಲ್ಲದೆ ಅಲ್ಲಿ ಸಂಧ್ಯೋಪಾಸನೆ ಇಲ್ಲ, ತಪಸ್ಸಿಲ್ಲ, ದಾನವಿಲ್ಲ. ದೇವ–ಪಿತೃನಿಮಿತ್ತ ಹವ್ಯಕವ್ಯಾದಿಗಳೂ ಇಲ್ಲ; ಯಜ್ಞಾದಿ ಕ್ರಿಯೆಯೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 20

पितॄणां तर्पणं नास्ति नातिथिर्वैश्वदेविकम् । क्षपणस्य वरा पूजा अर्हतो ध्यानमुत्तमम्

ಕ್ಷಪಣನಿಗೆ ಪಿತೃತರ್ಪಣವಿಲ್ಲ, ಅತಿಥಿ-ಸತ್ಕಾರವಿಲ್ಲ, ವೈಶ್ವದೇವ ವಿಧಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ಅವನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪೂಜೆ ಉತ್ತಮ ಸೇವೆ; ಪರಮ ಸಾಧನೆ ಅर्हತನ ಧ್ಯಾನ.

Verse 21

अयं धर्मसमाचारो जैनमार्गे प्रदृश्यते । एतत्ते सर्वमाख्यातं निजधर्मस्यलक्षणम्

ಈ ಧರ್ಮಸಮಾಚಾರ ಜೈನಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ನಿನ್ನ ಸ್ವಧರ್ಮದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾನು ತಿಳಿಸಿದೆನು.

Verse 22

वेन उवाच । वेदप्रोक्तो यथा धर्मो यत्र यज्ञादिकाः क्रियाः । पितॄणां तर्पणं श्राद्धं वैश्वदेवं न दृश्यते

ವೇನನು ಹೇಳಿದನು—ಯಲ್ಲಿ ವೇದಪ್ರೋಕ್ತ ಧರ್ಮವಿದ್ದು ಯಜ್ಞಾದಿ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೋ, ಅಲ್ಲಿ ಪಿತೃತರ್ಪಣ, ಶ್ರಾದ್ಧ ಮತ್ತು ವೈಶ್ವದೇವ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 23

न दानं तप एवास्ति क्वास्ते धर्मस्य लक्षणम् । वद सत्यं ममाग्रे तु दयाधर्मं च कीदृशम्

ದಾನವೂ ಇಲ್ಲ, ತಪಸ್ಸೂ ಇಲ್ಲ; ಹಾಗಾದರೆ ನಿನ್ನ ಧರ್ಮದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಎಲ್ಲಿವೆ? ನನ್ನ ಮುಂದೆ ಸತ್ಯ ಹೇಳು—ಇದು ಯಾವ ವಿಧದ ದಯಾಧರ್ಮ?

Verse 24

पातक उवाच । पंचतत्त्वप्रवृद्धोयं प्राणिनां काय एव च । आत्मा वायुस्वरूपोयं तेषां नास्ति प्रसंगता

ಪಾತಕನು ಹೇಳಿದನು—ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಈ ದೇಹ ಪಂಚತತ್ತ್ವಗಳಿಂದಲೇ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಆತ್ಮ ವಾಯುಸ್ವರೂಪ; ಆತ್ಮ-ದೇಹಗಳಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಸಂಗವಿಲ್ಲ.

Verse 25

यथा जलेषु भूतानामपिसंगमवेहि तत् । जायते बुद्बुदाकारं तद्वद्भूतसमागमः

ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಭೂತಗಳ ಸಂಗಮ ಬುದ್ಬುದದ ಆಕಾರವಾಗಿ ಹುಟ್ಟುವಂತೆ, ದೇಹಿಗಳ ಭೇಟಿಯೂ ಕ್ಷಣಿಕ—ಬುದ್ಬುದದಂತೆಯೇ.

Verse 26

पृथ्वीभावो रजःस्थस्तु चापस्तत्रैव संस्थिताः । ज्योतिस्तत्र प्रदृश्येत सुवायुर्वर्तते त्रिषु

ಪೃಥ್ವೀತತ್ತ್ವ ರಜೋಗುಣದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತ; ಆಪಃ ಕೂಡ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತ. ಅಲ್ಲಿ ತೇಜಸ್ಸು ಕಾಣುತ್ತದೆ; ಶುಭ ವಾಯು ಆ ಮೂರರಲ್ಲೂ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 27

आकाशमावृणोत्पश्चाद्बुद्बुदत्वं प्रजायते । अप्सुमध्ये प्रभात्येव सुतेजो वर्तुलं वरम्

ನಂತರ ಅದು ಆಕಾಶವನ್ನು ಆವರಿಸಿ, ಬುದ್ಬುದತ್ವವು ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಜಲಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ವೃತ್ತಾಕಾರದ ತೇಜಸ್ಸು ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 28

क्षणमात्रं प्रदृश्येत क्षणान्नैव च दृश्यते । तद्वद्भूतसमायोगः सर्वत्र परिदृश्यते

ಇದು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ಕಾಣಿಸಿ, ಮುಂದಿನ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ ಭೂತತತ್ತ್ವಗಳ ಸಂಯೋಗವೂ ಸರ್ವತ್ರ ಕ್ಷಣಭಂಗುರವಾಗಿ ದೃಶ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 29

अंतकाले प्रयात्यात्मा पंच पंचसु यांति ते । मोहमुग्धास्ततो मर्त्या वर्तंते च परस्परम्

ಮರಣಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆತ್ಮ ಹೊರಟುಹೋಗುತ್ತದೆ; ಐದು (ತತ್ತ್ವ/ಇಂದ್ರಿಯ) ತಮತಮ ಐದರಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗುತ್ತವೆ. ನಂತರ ಮೋಹಮುಗ್ಧರಾದ ಮನುಷ್ಯರು ಪರಸ್ಪರ ಬಂಧನದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತಾರೆ.

Verse 30

श्राद्धं कुर्वंति मोहेन क्षयाहे पितृतर्पणम् । क्वास्ते मृतः समश्नाति कीदृशोऽसौ नृपोत्तम

ಮೋಹದಿಂದ ಜನರು ಕ್ಷಯಾಹೆ (ಅಮಾವಾಸ್ಯಾದಿನ) ಶ್ರಾದ್ಧ ಮತ್ತು ಪಿತೃತರ್ಪಣ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆ ಮೃತನು ಎಲ್ಲ ಕುಳಿತು ಅದನ್ನು ಭುಂಜಿಸುತ್ತಾನೆ? ಅವನು ಎಂತಹ ಪುರುಷನು, ಓ ನೃಪೋತ್ತಮ?

Verse 31

किं ज्ञानं कीदृशं कायं केन दृष्टं वदस्व नः । मिष्टान्नं भोजयित्वा च तृप्ता यांति च ब्राह्मणाः

ನಮಗೆ ಹೇಳಿರಿ—ಆ ಜ್ಞಾನವೇನು, ಆ ದೇಹರೂಪ ಹೇಗಿದೆ, ಅದನ್ನು ಯಾರು ಕಂಡರು? ಮಿಷ್ಟಾನ್ನದಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಅವರೂ ತೃಪ್ತರಾಗಿ ಹೊರಟುಹೋಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 32

कस्य श्राद्धं प्रदीयेत सा तु श्रद्धा निरर्थिका । अन्यदेवं प्रवक्ष्यामि वेदानां कर्म दारुणम्

ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಯಾರಿಗೆ ನೀಡಬೇಕು? ಅಂಥ ಶ್ರದ್ಧೆ ನಿರರ್ಥಕವೇ. ಈಗ ನಾನು ಮತ್ತೊಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಬೋಧಿತವಾದ ಕಠಿಣ ಹಾಗೂ ದಾರುಣ ಕರ್ಮಧರ್ಮ.

Verse 33

यदातिथिर्गृहे याति महोक्षं पचते द्विजः । अजं वा राजराजेंद्र अतिथिं परिभोजयेत्

ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿ ಬಂದಾಗ ದ್ವಿಜನು ಮಹಿಷವನ್ನು ಬೇಯಿಸಬೇಕು; ಇಲ್ಲವೆ, ಓ ರಾಜರಾಜೇಂದ್ರ, ಆಡು ಬೇಯಿಸಿ ಅತಿಥಿಗೆ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು।

Verse 34

अश्वमेधमखे अश्वं गोमेधे वृषमेव च । नरमेधे नरं राजन्वाजपेये तथा ह्यजान्

ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗದಲ್ಲಿ ಅಶ್ವ, ಗೋಮೇಧದಲ್ಲಿ ವೃಷಭ; ನರಮೇಧದಲ್ಲಿ ನರ—ಮತ್ತು ಓ ರಾಜನೇ, ವಾಜಪೇಯದಲ್ಲಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ ಆಡುಗಳು (ಆಹುತಿಯಾಗಿ) ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ।

Verse 35

राजसूये महाराज प्राणिनां घातनं बहु । पुंडरीके गजं हन्याद्गजमेधेऽथ कुंजरम्

ಓ ಮಹಾರಾಜ, ರಾಜಸೂಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಹತ್ಯೆ ಬಹಳವಾಗುತ್ತದೆ. ಪುಂಡರೀಕ ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಗಜವನ್ನು ಹತಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ಗಜಮೇಧ ಯಾಗದಲ್ಲಿಯೂ ಕುಂಜರ (ಆನೆ) ಹತ್ಯೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Verse 36

सौत्रामण्यां पशुं मेध्यं मेषमेव प्रदृश्यते । नानारूपेषु सर्वेषु श्रूयतां नृपनंदन

ಸೌತ್ರಾಮಣೀ ಯಾಗದಲ್ಲಿ ಮೇಧ್ಯ (ಶುದ್ಧ) ಪಶುವಾಗಿ ಮೇಷ (ಕುರಿ/ಮೇಷ) ಮಾತ್ರವೇ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ರೂಪಗಳು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟರೂ—ಓ ನೃಪನಂದನ, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೇಳು।

Verse 37

इति श्रीपद्मपुराणे पंचपंचाशत्सहस्रसंहितायां भूमिखंडे । वेनोपाख्याने सप्तत्रिंशोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀ ಪದ್ಮಪುರಾಣದ ಪಂಚಪಂಚಾಶತ್-ಸಹಸ್ರ-ಸಂಹಿತೆಯ ಭೂಮಿಖಂಡದಲ್ಲಿ ‘ವೇನೋಪಾಖ್ಯಾನ’ ಎಂಬ ಸಪ್ತತ್ರಿಂಶ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।

Verse 38

ज्ञेयं तदन्नमुच्छिष्टं क्रियते भूरिभोजनम् । अत्यंतदोषहीनांस्तान्हिंसंति यन्महामखे

ಅತಿಯಾಗಿ ಭೋಜನ ಮಾಡುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಅನ್ನವನ್ನು ಉಚ್ಛಿಷ್ಟ (ಅಶುದ್ಧ)ವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಏಕೆಂದರೆ ಆ ಮಹಾಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣ ದೋಷರಹಿತ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಹಿಂಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 39

तत्र किं दृश्यते धर्मः किं फलं तत्र भूपते । पशूनां मारणं यत्र निर्दिष्टं वेदपंडितैः

ಹೇ ಭೂಪತೇ! ವೇದಪಂಡಿತರು ಪಶುಹತ್ಯೆಯನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಯಾವ ಧರ್ಮ ಕಾಣುತ್ತದೆ? ಅಲ್ಲಿ ಯಾವ ಫಲ ಉಂಟಾಗಬಹುದು?

Verse 40

तस्माद्विनष्टधर्मं च न पुण्यं मोक्षदायकम् । दयां विना हि यो धर्मः स धर्मो विफलायते

ಆದ್ದರಿಂದ ಧರ್ಮವಿಲ್ಲದ ಪುಣ್ಯವು ಮೋಕ್ಷದಾಯಕವಲ್ಲ; ದಯೆಯಿಲ್ಲದೆ ಆಚರಿಸುವ ಧರ್ಮವು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ವಿಫಲವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 41

जीवानां पालनं यत्र तत्र धर्मो न संशयः । स्वाहाकारः स्वधाकारस्तपः सत्यं नृपोत्तम

ಜೀವಿಗಳ ಪಾಲನೆ-ರಕ್ಷಣೆಯಿರುವಲ್ಲಿ ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಧರ್ಮವಿದೆ; ‘ಸ್ವಾಹಾ’ ‘ಸ್ವಧಾ’ ಎಂಬ ಉಚ್ಚಾರ, ತಪಸ್ಸು, ಸತ್ಯ—ಹೇ ನೃಪೋತ್ತಮ—ಇವುಗಳೂ ಧರ್ಮವೇ.

Verse 42

दयाहीनं चापलं स्यान्नास्ति धर्मस्तु तत्र हि । एते वेदा न वेदाः स्युर्दया यत्र न विद्यते

ದಯೆಯಿಲ್ಲದ ಕಡೆ ಚಂಚಲತೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಅಲ್ಲಿ ನಿಜವಾಗಿ ಧರ್ಮವಿಲ್ಲ. ದಯೆ ಇಲ್ಲದ ಕಡೆ ಈ ವೇದಗಳೂ ವೇದಗಳಾಗಿ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 43

दयादानपरो नित्यं जीवमेव प्ररक्षयेत् । चांडालोऽप्यथ शूद्रो वा स वै ब्राह्मण उच्यते

ಯನು ನಿತ್ಯ ದಯಾ-ದಾನಪರನಾಗಿ ಸರ್ವ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೋ—ಅವನು ಚಾಂಡಾಲನಾಗಲಿ ಶೂದ್ರನಾಗಲಿ—ಅವನೇ ನಿಜವಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ।

Verse 44

ब्राह्मणो निर्दयो यो वै पशुघातपरायणः । स वै सुनिर्दयः पापी कठिनः क्रूरचेतनः

ನಿರ್ದಯನಾಗಿ ಪಶುಘಾತದಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣನಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಅತಿನಿರ್ದಯ—ಪಾಪಿ, ಕಠೋರ, ಕ್ರೂರಚೇತನನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ।

Verse 45

वंचकैः कथितो वेदो यो वेदो ज्ञानवर्जितः । यत्र ज्ञानं भवेन्नित्यं तत्र वेदः प्रतिष्ठति

ವಂಚಕರು ‘ವೇದ’ವೆಂದು ಹೇಳಿದರೂ ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದದ್ದು ವೇದವಲ್ಲ; ಎಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ಜ್ಞಾನವಿದೆಯೋ ಅಲ್ಲಿ ವೇದವು ದೃಢವಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ।

Verse 46

दयाहीनेषु वेदेषु विप्रेषु च महामते । नास्ति सत्यं क्रिया तत्र वेदविप्रेषु वै तदा

ಹೇ ಮಹಾಮತೇ! ವೇದಗಳೂ ವಿಪ್ರರೂ ದಯಾಹೀನರಾದರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಸತ್ಯವೂ ಧರ್ಮಕ್ರಿಯೆಯೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ; ಅಂಥ ವೇದ-ವಿಪ್ರರಲ್ಲಿ ಹಾಗೆಯೇ ಆಗುತ್ತದೆ।

Verse 47

वेदा न वेदा राजेंद्र ब्राह्मणाः सत्यवर्जिताः । दानस्यापि फलं नास्ति तस्माद्दानं न दीयते

ಹೇ ರಾಜೇಂದ್ರ! ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಸತ್ಯವರ್ಜಿತರಾದರೆ ವೇದಗಳೂ ವೇದಗಳಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಆಗ ದಾನಕ್ಕೂ ಫಲವಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅಂಥ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದಾನ ನೀಡಬಾರದು।

Verse 48

यथा श्राद्धस्य वै चिह्नं तथा दानस्य लक्षणम् । जिनस्यापि च यद्धर्मं भुक्तिमुक्तिप्रदायकम्

ಶ್ರಾದ್ಧಕ್ಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಗುರುತುಗಳಿರುವಂತೆ, ಸತ್ಯ ದಾನಕ್ಕೂ ನಿಶ್ಚಿತ ಲಕ್ಷಣಗಳಿವೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಜಿನದೇವರು ಉಪದೇಶಿಸಿದ ಧರ್ಮವೇ ಭೋಗವನ್ನೂ ಮೋಕ್ಷವನ್ನೂ ಎರಡನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತದೆ.

Verse 49

तवाग्रेऽहं प्रवक्ष्यामि बहुपुण्यप्रदायकम् । आदौ दया प्रकर्तव्या शांतभूतेन चेतसा

ನಿನ್ನ ಮುಂದೆ ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಅದು ಬಹುಪುಣ್ಯಪ್ರದ. ಮೊದಲಾಗಿ ಶಾಂತ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಿರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ದಯೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 50

आराधयेद्धृदा देवं जिनं येन चराचरम् । मनसा शुद्धभावेन जिनमेकं प्रपूजयेत्

ಚರಾಚರ ಜಗತ್ತನ್ನು ಧರಿಸುವ ಆ ಜಿನದೇವನನ್ನು ಹೃದಯದಿಂದ ಆರಾಧಿಸಬೇಕು. ಶುದ್ಧಭಾವ ಹಾಗೂ ನಿರ್ಮಲ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಏಕೈಕ ಜಿನದೇವನನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 51

नमस्कारः प्रकर्तव्यस्तस्य देवस्य नान्यथा । मातापित्रोस्तु वै पादौ कदा नैव प्रवंदयेत्

ಆ ದೇವನಿಗೇ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಬೇಕು, ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ. ಆದರೆ ತಾಯಿ-ತಂದೆಯ ಪಾದಗಳಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸದೆ ಇರಬಾರದು.

Verse 52

अन्येषामपि का वार्ता श्रूयतां राजसत्तम । वेन उवाच । एते विप्राश्च आचार्या गंगाद्याः सरितस्तथा

ಇತರರ ಮಾತೇನು ಬೇಕು? ಕೇಳು, ಹೇ ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠ. ವೇನನು ಹೇಳಿದನು—ಇವರು ವಿಪ್ರರು ಮತ್ತು ಆಚಾರ್ಯರು; ಹಾಗೆಯೇ ಗಂಗಾದಿ ನದಿಗಳೂ ಇವೆ.

Verse 53

वदंति पुण्यतीर्थानि बहुपुण्यप्रदानि च । तत्किं वदस्व सत्यं मे यदि धर्ममिहेच्छसि

ಜನರು ಪುಣ್ಯತೀರ್ಥಗಳು ಅಪಾರ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಯಸಿದರೆ, ನನಗೆ ಸತ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳು—ಅದು ಏನು?

Verse 54

पातक उवाच । आकाशाद्वै महाराज मेघा वर्षंति वै जलम् । भूमौ हि पर्वतेष्वेवं सर्वत्र पतिते जलम्

ಪಾತಕನು ಹೇಳಿದನು—ಮಹಾರಾಜ, ಆಕಾಶದಿಂದ ಮೇಘಗಳು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಜಲವನ್ನು ಸುರಿಸುತ್ತವೆ. ಆ ಜಲವು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೂ ಪರ್ವತಗಳ ಮೇಲೂ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಬಿದ್ದು ಯಥಾಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.

Verse 55

स आप्लाव्य ततस्तिष्ठेद्दयां सर्वत्र भावयेत् । नद्यः पापप्रवाहास्तु तासु तीर्थं श्रुतं कथम्

ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲೂ ದಯಾಭಾವವನ್ನು ಬೆಳೆಸಬೇಕು. ಆದರೆ ನದಿಗಳು ಪಾಪವನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಪ್ರವಾಹಗಳು; ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ತೀರ್ಥವೆಂದು ಹೇಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ?

Verse 56

जलाशया महाराज तडागाः सागरास्तथा । पृथिव्याधारकाश्चैव गिरयो अश्मराशयः

ಮಹಾರಾಜ, ಜಲಾಶಯಗಳು—ಕೆರೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಗರಗಳು—ಹಾಗೆಯೇ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಧರಿಸುವ ಪರ್ವತಗಳು, ಕಲ್ಲಿನ ರಾಶಿಗಳು—ಇವನ್ನೂ ಹೀಗೆ ತಿಳಿಯಬೇಕು.

Verse 57

नास्त्येतेषु च वै तीर्थं जलैर्जलदमुत्तमम् । स्नाने यदा महत्पुण्यं कस्मान्मत्स्येषु वै नहि

ಈ ಜಲಗಳಲ್ಲಿ ತೀರ್ಥವೆಂಬುದು ಇಲ್ಲ; ಜಲವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಸ್ನಾನದಿಂದ ಮಹಾಪುಣ್ಯ ದೊರಕುತ್ತದೆ ಎಂದರೆ, ಮೀನುಗಳಲ್ಲೂ ಅದು ಏಕೆ ಇರಬಾರದು?

Verse 58

दृष्टा स्नानेन वै सिद्धिर्मीनाः शुद्ध्यंति नान्यथा । यत्र जिनस्तत्र तीर्थं तत्र धर्मः सनातनः

ಸ್ನಾನದಿಂದಲೇ ಸಿದ್ಧಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಿಜವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ; ಮೀನುಗಳು ನೀರಿನಿಂದಲೇ ಶುದ್ಧವಾಗುತ್ತವೆ, ಬೇರೆ ರೀತಿಯಿಂದಲ್ಲ. ಎಲ್ಲಿ ಜಿನನಿದ್ದಾನೋ ಅಲ್ಲಿ ತೀರ್ಥ; ಅಲ್ಲಿ ಸನಾತನ ಧರ್ಮ ನೆಲೆಸಿದೆ.

Verse 59

तपोदानादिकं सर्वं पुण्यं तत्र प्रतिष्ठितम्

ತಪಸ್ಸು, ದಾನ ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಸಮಸ್ತ ಪುಣ್ಯವೂ ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 60

एको जिनः सर्वमयो नृपेंद्र नास्त्येव धर्मं परमं हि तीर्थम् । अयं तु लाभः परमस्तु तस्माद्ध्य्यास्व नित्यं सुसुखो भविष्यसि

ಓ ನೃಪೇಂದ್ರ! ಜಿನನು ಒಬ್ಬನೇ ಸರ್ವಮಯನು, ಸರ್ವಕಾರಣನು; ತೀರ್ಥಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಾದ ಪರಮಧರ್ಮವೇ ಇಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದೇ ಪರಮಲಾಭ—ಅವನನ್ನು ನಿತ್ಯ ಧ್ಯಾನಿಸು; ನೀನು ನಿಜವಾಗಿ ಸುಖಿಯಾಗುವೆ.

Verse 61

विनिंद्य धर्मं सकलं सवेदं दानं सपुण्यं परयज्ञरूपम् । पापस्वभावैर्बहुबोधितो नृपस्त्वंगस्य पुत्रो भुवि तेन पापिना

ವೇದಗಳೊಡನೆ ಸಮಸ್ತ ಧರ್ಮವನ್ನು ನಿಂದಿಸಿ, ದಾನವನ್ನು—ಅದು ಸ್ವತಃ ಪುಣ್ಯವೂ ಪರಮಯಜ್ಞಸ್ವರೂಪವೂ ಆಗಿದ್ದರೂ—ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ, ಭುವಿಯಲ್ಲಿ ಅಂಗನ ಪುತ್ರನಾದ ಒಬ್ಬ ರಾಜನಿದ್ದನು; ಪಾಪಸ್ವಭಾವದ ಆ ಪಾಪಿಯಿಂದ ಮರುಮರು ಬೋಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಅವನೂ ಪಾಪಿಯಾಗಿಬಿಟ್ಟನು.