Adhyaya 38

Verse 1

इति श्रीब्रहामाण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादे भर्गवचरिते सप्तत्रिंशत्तमो ऽध्यायः // ३७// वसिष्ठ उवाच अन्तर्द्धानं गते कृष्णे रामस्तु सुमहायशाः / समुद्रिक्तमथात्मानं मेने कृष्णानुभावतः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಮಹಾಪುರಾಣದಲ್ಲಿ (ವಾಯುಪ್ರೋಕ್ತ) ಮಧ್ಯಭಾಗದ ತೃತೀಯ ಉಪೋದ್ಧಾತಪಾದದ ಭಾರ್ಗವಚರಿತದಲ್ಲಿ ಸಪ್ತತ್ರಿಂಶತ್ತಮ ಅಧ್ಯಾಯ. ವಸಿಷ್ಠರು ಹೇಳಿದರು—ಕೃಷ್ಣನು ಅಂತರ್ಧಾನವಾದ ಬಳಿಕ, ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ ರಾಮನು ಕೃಷ್ಣಾನುಭಾವದಿಂದ ತನ್ನನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಉದ್ರಿಕ್ತನಾಗಿ ಭಾವಿಸಿದನು।

Verse 2

अकृतव्रणसंयुक्तः प्रदीप्ताग्निरिव ज्वलन् / समायातो भार्गवो ऽसीपुरीं महिष्मतीं प्रति

ಗಾಯರಹಿತ ದೇಹದಿಂದ, ಪ್ರಜ್ವಲಿತ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಜ್ವಲಿಸುತ್ತ, ಭಾರ್ಗವನು ಅಸಿಪುರಿ ಮಹಿಷ್ಮತಿಯನ್ನು ಕಡೆಗೆ ಬಂದನು।

Verse 3

यत्र पापहरा पुण्या नर्मदा सरितां वरा / पुनाति दर्शनादेव प्राणिनः पापिनो ह्यपि

ಯಲ್ಲಿ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಪುಣ್ಯ ನರ್ಮದಾ ಪಾಪಹಾರಿಣಿಯಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತಾಳೋ; ಅವಳ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಪಾಪಿಗಳಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನೂ ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತಾಳೆ।

Verse 4

पुरा त्रय हरेणापि निविष्टेन महात्मना / त्रिपुरस्य विनाशाय कृतो यत्नो महीपते

ಹೇ ಮಹೀಪತೇ! ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಹರಿಯೂ ತ್ರಿಪುರದ ವಿನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ದೃಢವಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದನು।

Verse 5

तत्र किं वर्ण्यते पुण्यं नृणां देवस्वरूपिणाम् / सदृष्ट्वा नर्मदां भूप भर्गवः कुलनन्दनः

ಹೇ ಭೂಪಾ! ಅಲ್ಲಿ ದೇವಸ್ವರೂಪಿಗಳಾದ ಮಾನವರ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಏನೆಂದು ವರ್ಣಿಸಲಿ? ನರ್ಮದೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಭೃಗುವಂಶದ ಕುಲನಂದನನು ಹರ್ಷಗೊಂಡನು।

Verse 6

नमश्चकार सुप्रीतः शत्रुसाधनतत्परः / नमो ऽस्तु नर्मदे तुभ्यं हरदेहसमुद्भवे

ಶತ್ರುನಿಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ತತ್ಪರನಾದ ಅವನು ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷದಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು—“ಹರಿದೇಹಸಮುದ್ಭವೇ ನರ್ಮದೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.”

Verse 7

क्षिप्रं नाशय शत्रून्मे वरदा भव शोभने / इत्येवं स नमस्कृत्य नर्मदां पापनाशिनीम्

“ಹೇ ಶೋಭನೇ! ನನ್ನ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಶೀಘ್ರ ನಾಶಮಾಡು; ವರದೆಯಾಗು.” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಪಾಪನಾಶಿನಿ ನರ್ಮದೆಯನ್ನು ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು।

Verse 8

दूतं प्रस्थापयामास कार्त्तवीर्यार्जुनं प्रति / दूत राजात्वया वाच्यो यदहं वच्मि ते ऽनघ

ನಂತರ ಅವನು ಕಾರ್ತ್ತವೀರ್ಯಾರ್ಜುನನ ಬಳಿಗೆ ದೂತನನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿ ಹೇಳಿದನು—“ಹೇ ನಿರ್ದೋಷ ದೂತ, ನಾನು ಹೇಳುವುದನ್ನೇ ರಾಜನಿಗೆ ಹೇಳು.”

Verse 9

न संदेहस्त्वया कार्यो दूतः क्वापि न बध्यते / यद्बलं तु समाश्रित्य जमदग्निमुनिं नृपः

ನೀನು ಸಂಶಯಿಸಬೇಡ; ದೂತನನ್ನು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಬಂಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾವ ಬಲವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಆ ರಾಜನು ಜಮದಗ್ನಿ ಮುನಿಯನ್ನು ಸೇರಿದ್ದನೋ.

Verse 10

तिरस्त्वं कृतवान्मूढ तत्पुत्रो योद्धुमागतः / शीघ्रं निर्गच्छ मन्दात्मन्युद्धं रामाय देहि तत्

ಓ ಮೂಢನೇ! ನೀ ಅವನನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದೆ; ಅವನ ಪುತ್ರನು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ. ಓ ಮಂದಾತ್ಮನೇ, ತಕ್ಷಣ ಹೊರಗೆ ಬಂದು ಆ ಯುದ್ಧವನ್ನು ರಾಮನಿಗೆ ನೀಡು.

Verse 11

भार्गवं त्वं समासाद्य गच्छ लोकान्तरं त्वरा / इत्येवमुक्त्वा राजानं श्रुत्वा तस्य वचस्तथा

‘ಭಾರ್ಗವ ರಾಮನನ್ನು ಎದುರಿಸಿ, ತ್ವರೆಯಿಂದ ಲೋಕಾಂತರಕ್ಕೆ ಹೋಗು.’ ಎಂದು ಹೇಳಿ, ರಾಜನು ಅವನ ಮಾತನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಕೇಳಿದನು.

Verse 12

शीघ्रमागच्छ भद्रं ते विलंबो नेह शस्यते / तेनैवमुक्तो दूतस्तु गतो हैहयभूपतिम्

ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬಾ, ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ; ಇಲ್ಲಿ ವಿಳಂಬ ಶ್ರೇಯಸ್ಕರವಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ದೂತನು ಹೈಹಯ ಭೂಪತಿಯನ್ನು ಸೇರಿದನು.

Verse 13

रामोदितं तत्सकलं श्रावयामास संसदि / स राजात्रेयभक्तस्तु महाबलपराक्रमः

ಅವನು ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ರಾಮನು ಹೇಳಿದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕೇಳಿಸಿದನು. ಆ ರಾಜನು ಅತ್ರೇಯನ ಭಕ್ತನಾಗಿದ್ದು ಮಹಾಬಲ-ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿ.

Verse 14

चुक्रोध श्रुत्वा वाच्यं तद्दूतमुत्तरमावहत् / कार्त्तवीर्य उवाच मया भुजबलेनैव दत्तदत्तेन मेदिनी

ಆ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವನು ಕ್ರೋಧಗೊಂಡು ದೂತನ ಮೂಲಕ ಉತ್ತರವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದನು. ಕಾರ್ತ್ತವೀರ್ಯನು ಹೇಳಿದನು—ನಾನು ನನ್ನ ಭುಜಬಲದಿಂದಲೇ, ದತ್ತನ ದತ್ತಾನುಸಾರ, ಈ ಮೆದಿನಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ।

Verse 15

जिता प्रसह्य भूपालान्बद्ध्वानीय निजं पुरम् / तद्बलं मयि वर्त्तेत युद्धं दास्ये तवाधुना

ನಾನು ರಾಜರನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಜಯಿಸಿ ಬಂಧಿಸಿ ನನ್ನ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ತಂದಿದ್ದೇನೆ. ಅವರ ಬಲವು ನನ್ನಲ್ಲೇ ಇರಲಿ; ಈಗ ನಿನಗೆ ಯುದ್ಧವನ್ನು ನೀಡುತ್ತೇನೆ।

Verse 16

इत्युत्क्वा विससर्ज्जाशु दूतं हैहयभूपतिः / सेनाध्यक्षं समाहूय प्रोवाच वदतां वरः

ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ ಹೈಹಯ ರಾಜನು ದೂತನನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಕಳುಹಿಸಿದನು. ನಂತರ ಸೇನಾಧ್ಯಕ್ಷನನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿ, ವಾಗ್ವೈಭವದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು।

Verse 17

सज्जं कुरु महाभाग सैन्यं मे वीरसंमतः / योत्स्ये रामेण भृगुणा विलंबो मा भवत्विति

ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ, ವೀರರಿಗೆ ಮಾನ್ಯನೇ! ನನ್ನ ಸೇನೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಮಾಡು. ನಾನು ಭೃಗು ವಂಶದ ರಾಮನೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ; ವಿಳಂಬವಾಗಬಾರದು।

Verse 18

एवमुक्तो महावीरः सेनाध्यक्षः प्रतापनः / सैन्यं सज्जं विधायाशु चतुरङ्ग न्यवेदयत्

ಇಂತೆಂದು ಆಜ್ಞೆ ಪಡೆದ ಪ್ರತಾಪವಂತ ಮಹಾವೀರ ಸೇನಾಧ್ಯಕ್ಷನು ತಕ್ಷಣವೇ ಚತುರಂಗ ಸೇನೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಮಾಡಿ ರಾಜನಿಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿದನು।

Verse 19

सैन्यं सज्जं समाकर्ण्य कार्त्तवीर्यो नृपो मुदा / सूतोपनीतं स्वरथमारुरोह विशांपते

ಸೈನ್ಯ ಸಜ್ಜಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕೇಳಿ ರಾಜ ಕಾರ್ತ್ತವೀರ್ಯನು ಹರ್ಷಗೊಂಡನು; ಸೂತನು ತಂದ ತನ್ನ ರಥವನ್ನು ಏರಿ ಪ್ರಜಾಧಿಪತಿಯಾಗಿ ಹೊರಟನು.

Verse 20

तस्य राज्ञः समन्तात्तु सामन्ता मण्डलेश्वराः / अनेकाक्षौहिणीयुक्ताः परिवार्योपतस्थिरे

ಆ ರಾಜನ ಸುತ್ತಲೂ ಸಾಮಂತರು ಮತ್ತು ಮಂಡಲೇಶ್ವರರು ಅನೇಕ ಅಕ್ಷೌಹಿಣಿ ಸೇನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ವಲಯವಿಟ್ಟು ಹಾಜರಾದರು.

Verse 21

नागास्तु कोटिशस्तत्र हयस्यन्दनपत्तयः / असंख्याता महाराज सैन्ये सागरसन्निभे

ಮಹಾರಾಜನೇ! ಸಾಗರಸನ್ನಿಭವಾದ ಆ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳು ಕೋಟಿಕೋಟಿಯಾಗಿ ಇದ್ದವು; ಕುದುರೆ, ರಥ ಮತ್ತು ಪಾದಾತಿಗಳು ಅಸಂಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದರು.

Verse 22

दृश्यन्ते तत्र भूपाला नानावंशसमुद्भवाः / महावीरा महाकाया नानायुद्धविशारदाः

ಅಲ್ಲಿ ನಾನಾ ವಂಶಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಭೂಪಾಲರು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು—ಮಹಾವೀರರು, ಮಹಾಕಾಯರು, ನಾನಾ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರು.

Verse 23

नानाशस्त्रास्त्रकुशला नानावाहगता नृपाः / नानालङ्कारसंयुक्ता मत्ता दानविभूषिताः

ಆ ನೃಪರು ನಾನಾ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕುಶಲರು, ನಾನಾ ವಾಹನಗಳ ಮೇಲೆ ಏರಿದವರು; ವಿಭಿನ್ನ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತರಾಗಿ, ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಮದಿಸಿದವರಾಗಿ, ದಾನಗುಣದಿಂದ ವಿಭೂಷಿತರಾಗಿದ್ದರು.

Verse 24

महामात्रकृतेद्देशा भान्ति नागा ह्यनेकशः / नानाज्ञातिसमुत्पन्ना हयाः पवनरंहसः

ಮಹಾಮಾತ್ರರು ಅಲಂಕರಿಸಿದ ದೇಶಗಳು ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದವು; ಅನೇಕ ಗಜಗಳು ದೀಪ್ತಿಯಾದವು. ನಾನಾ ವಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ, ಪವನವೇಗದಿಂದ ಓಡುವ ಅಶ್ವಗಳೂ ಇದ್ದವು.

Verse 25

प्लवन्तो भान्ति भूपाल सादिभिः कृतशिक्षणाः / स्यन्दनानि सुदीर्घाणि जवनाश्वयुतानि च

ಹೇ ಭೂಪಾಲ! ಸಾರಥಿ ಮೊದಲಾದವರಿಂದ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಅಶ್ವಗಳು ಹಾರಾಡುತ್ತಾ ಶೋಭಿಸಿದವು. ಜವನ ಅಶ್ವಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ಅತಿ ದೀರ್ಘ ರಥಗಳೂ ಇದ್ದವು.

Verse 26

चक्रनिर्घोषयुक्तानि प्रावृण्मेघोपमानि च / पदातयस्तु राजन्ते खड्गचर्मधरा नृप

ಚಕ್ರಗಳ ಘೋಷದಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ಆ ರಥಗಳು ಮಳೆಗಾಲದ ಮೋಡಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವು. ಹೇ ನೃಪ! ಖಡ್ಗ ಮತ್ತು ಗುರಾಣಿ ಧರಿಸಿದ ಪಾದಾತಿಗಳೂ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

Verse 27

अहंपूर्वमहंपूर्वमित्यहंपूर्वकान्विताः / यदा प्रचलितं सैन्यं कार्त्तवीर्यार्जुनस्य वै

‘ನಾನೇ ಮೊದಲು, ನಾನೇ ಮೊದಲು’ ಎಂಬ ‘ಅಹಂಪೂರ್ವ’ ಭಾವದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಕಾರ್ತ್ತವೀರ್ಯಾರ್ಜುನನ ಸೇನೆ ನಿಜವಾಗಿ ಚಲಿಸಿದಾಗ.

Verse 28

तदा प्राच्छादितं व्योम रजसा च दिशो दश / नानावादित्रनिर्घोषैर्हयानां ह्रेषितैस्तथा

ಆಗ ಆಕಾಶವೂ ಹತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳೂ ಧೂಳಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಿಬಿಟ್ಟವು; ನಾನಾ ವಾದ್ಯಗಳ ಘೋಷ ಮತ್ತು ಅಶ್ವಗಳ ಹ್ರೇಷಿತವೂ ಅದಕ್ಕೆ ಸೇರಿತು.

Verse 29

गजानां बृंहितै राजन्व्याप्तं गगनमण्डलम् / मार्गे ददर्श राजेन्द्रो विपरीतानि भूपते

ಹೇ ರಾಜನ್, ಆನೆಗಳ ಗರ್ಜನೆಯಿಂದ ಗಗನಮಂಡಲವು ವ್ಯಾಪ್ತವಾಯಿತು; ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ರಾಜೇಂದ್ರನು, ಹೇ ಭೂಪತೇ, ವಿಪರೀತ ಅಪಶಕುನಗಳನ್ನು ಕಂಡನು।

Verse 30

शकुनानि रणे तस्य मृत्युदौत्यकराणि च / मुक्तकेशां छिन्ननासां रुदतीं च दिगंबराम्

ಅವನ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮರಣದೂತರಂತೆ ಅಪಶಕುನಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು; ಬಿಚ್ಚಿದ ಕೂದಲು, ಕತ್ತರಿಸಿದ ಮೂಗು, ಅಳುತ್ತಾ ದಿಗಂಬರಿಯಾಗಿ ಇರುವ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನೂ ಕಂಡನು।

Verse 31

कृष्णवस्त्रपरीधानां वनितां स ददर्श ह / कुचैलं पतितं भग्नं नग्नं काषायवाससम्

ಅವನು ಕಪ್ಪು ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಕಂಡನು; ಹಾಗೆಯೇ ಮಲಿನ ಬಟ್ಟೆ, ಬಿದ್ದಿರುವುದು, ಮುರಿದಿರುವುದು, ನಗ್ನನು, ಕಾಷಾಯವಸ್ತ್ರಧಾರಿಯನ್ನೂ ಕಂಡನು।

Verse 32

अङ्गहीनं ददर्शासौ नरं दुःशितमानसम् / गोधां च शशकं शल्यं रिक्तकुम्भं सरीमृपम्

ಅವನು ಅಂಗಹೀನನಾದ, ದುಷ್ಟಮನಸ್ಸಿನ ಒಬ್ಬನನ್ನು ಕಂಡನು; ಹಾಗೆಯೇ ಗೋಧಾ, ಮೊಲ, ಶಲ್ಯ (ಮುಳ್ಳು/ಬಾಣ), ಖಾಲಿ ಕುಂಭ ಮತ್ತು ಜಲಚರ ಮೃಗವನ್ನೂ ಕಂಡನು।

Verse 33

कार्पासं कच्छपं तैलं लवणं चास्थिखण्डकम् / स्वदक्षिणे शृगालं च कुर्वन्तं भैर्वं रवम्

ಅವನು ಹತ್ತಿ, ಆಮೆ, ಎಣ್ಣೆ, ಉಪ್ಪು ಮತ್ತು ಅಸ್ಥಿಖಂಡವನ್ನು ಕಂಡನು; ಹಾಗೆಯೇ ತನ್ನ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭೈರವದಂತೆ ಭಯಂಕರ ಧ್ವನಿ ಮಾಡುವ ನರಿಯನ್ನೂ ಕಂಡನು।

Verse 34

रोगिणं पुंल्कसं चैव वृषं च श्येनभल्लुकौ / दृष्ट्वापि प्रययौ योद्धुं कालपाशावृतो हझात्

ರೋಗಿ, ಪುಂಲ್ಕಸ, ವೃಷಭ ಹಾಗೂ ಶ್ಯೇನ ಮತ್ತು ಭಲ್ಲೂಕಗಳನ್ನು ಕಂಡರೂ ಅವನು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು; ಕಾಲಪಾಶದಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿ ಅಸಹಾಯಕನಾದಂತೆ.

Verse 35

नर्मदोत्तरतीरस्थो ह्यकृतव्रणसंयुतः / वटच्छायासमासीनो रामो ऽपश्यदुपागतम्

ನರ್ಮದೆಯ ಉತ್ತರ ತೀರದಲ್ಲಿ, ಗಾಯವಿಲ್ಲದ ದೇಹದಿಂದ, ವಟವೃಕ್ಷದ ನೆರಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ರಾಮನು ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದವನನ್ನು ಕಂಡನು.

Verse 36

कार्त्तवीर्यं नृपवरं शतकोटिनृपान्वितम् / सहस्राक्षौहिणीयुक्तं दृष्ट्वा बभूव ह

ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಜ ಕಾರ್ತ್ತವೀರ್ಯನನ್ನು—ಅಸಂಖ್ಯ ರಾಜರಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಸಹಸ್ರ ಅಕ್ಷೌಹಿಣಿ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತನಾದವನನ್ನು—ಕಂಡು ಅವನು ಅಚ್ಚರಿಗೊಂಡನು.

Verse 37

अद्य मे सिद्धिमायातं कार्यं चिरसमीहितम् / यद्दृष्टिगोचरो जातः कार्तवीर्यो नृपाधमः

ಇಂದು ನನ್ನ ಬಹುಕಾಲದ ಆಶಿತ ಕಾರ್ಯ ಸಿದ್ಧವಾಯಿತು; ಏಕೆಂದರೆ ಆ ಅಧಮ ರಾಜ ಕಾರ್ತ್ತವೀರ್ಯನು ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಬಂದನು.

Verse 38

इत्येवमुक्त्वा चोत्थाय धृत्वा परशुमायुधम् / व्यञ्जृभतारिनाशायसिंहः क्रुद्धो यथा तथा

ಹೀಗೆಂದು ಹೇಳಿ ಎದ್ದು, ಪರಶುವನ್ನು ಆಯುಧವಾಗಿ ಹಿಡಿದನು; ಶತ್ರುನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಕ್ರುದ್ಧ ಸಿಂಹದಂತೆ ಗರ್ಜಿಸಿದನು.

Verse 39

दृष्ट्वा समुद्यतं रामं सैनिकानां वधाय च / चकंपिरे भृशं सर्वे मृत्योरिव शरीरिणः

ಸೈನಿಕರ ವಧೆಗೆ ಉದ್ಧತವಾದ ರಾಮನನ್ನು ಕಂಡು, ದೇಹಧಾರಿಗಳಾದ ಎಲ್ಲರೂ ಮರಣದ ಮುಂದೆ ನಿಂತವರಂತೆ ಭಾರಿಯಾಗಿ ನಡುಗಿದರು।

Verse 40

स यत्र यत्रानिलरंहसं भृगुश्चिक्षेप रोषेण युतः परश्वधम् / ततस्ततश्छिन्नभुजोरुकङ्घरा नागा हयाः शूरनरा निपेतुः

ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಯುಕ್ತನಾದ ಭೃಗು ವಂಶಜನು ಎಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯ ವೇಗದಿಂದ ಪರಶುವನ್ನು ಎಸೆದನೋ, ಅಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಕತ್ತರಿದ ಭುಜ-ಊರು-ಭುಜಬಂಧಗಳಿರುವ ಆನೆಗಳು, ಕುದುರೆಗಳು, ವೀರರು ನೆಲಕ್ಕುರುಳಿದರು।

Verse 41

यथा गजेन्द्रो मदयुक्समन्ततो नालं वनं भर्द्दयति प्रधावन् / तथैव रामो ऽपि मनोनिलौजा विमर्द्दयामास नृपस्य सेनाम्

ಮದದಿಂದ ಉನ್ಮತ್ತನಾದ ಗಜೇಂದ್ರನು ಓಡುತ್ತಾ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ನಾಳವನವನ್ನು ತುಳಿದು ನಾಶಮಾಡುವಂತೆ, ಮನೋವೇಗದಂತೆ ವೇಗವಂತನಾದ ರಾಮನು ರಾಜನ ಸೇನೆಯನ್ನು ನುಚ್ಚುನೂರಾಗಿಸಿದನು।

Verse 42

दृष्ट्वा तमित्थं प्रहरन्तमोजसा रामं रणे शस्त्रभृतां वरिष्ठम् / उद्यम्य चापं महदास्थितो रथं सृज्यं च कृत्वा किलमन्स्यराजः

ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ರಾಮನು ಹೀಗೆ ಬಲದಿಂದ ಪ್ರಹಾರಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ಮಾನಸ್ಯರಾಜನು ಮಹಾಧನುಸ್ಸನ್ನು ಎತ್ತಿ ರಥವನ್ನು ಏರಿ ಬಾಣ ಬಿಡಲು ಸಿದ್ಧನಾದನು।

Verse 43

आकृष्य वाणाननलोग्रतेजसः समाकिरन्भार्गवमाससाद / दृष्ट्वा तमायान्तमथो महात्मा रामो गृहीत्वा धनुषं महोग्रम्

ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಉಗ್ರ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಎಳೆದು ಅವನು ಭಾರ್ಗವನ ಮೇಲೆ ಬಾಣವೃಷ್ಟಿ ಸುರಿಸಿ ಸಮೀಪಿಸಿದನು; ಅವನು ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡ ಮಹಾತ್ಮ ರಾಮನು ಮಹೋಘ್ರ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿದನು।

Verse 44

वायव्यमस्त्रं विदधे रुषाप्लुतो निवारयन्मङ्गलबाणवर्षम् / स चापि राजातिबलो मनस्वी ससर्ज रामाय तु पर्वतास्त्रम्

ಕೋಪದಿಂದ ಆವೇಶಗೊಂಡು ಅವನು ವಾಯವ್ಯಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿ ಮಂಗಳಬಾಣವರ್ಷವನ್ನು ತಡೆದನು. ಬಳಿಕ ಅತಿಬಲಿಷ್ಠ, ಧೀರ ರಾಜನು ರಾಮನ ಮೇಲೆ ಪರ್ವತಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸಂಧಿಸಿದನು.

Verse 45

तस्तंभ तेनातिबलं तदस्त्रं वायव्यमिष्वस्त्रविधानदक्षः / रामो ऽपि तत्रातिबलं विदित्वा तं मत्स्यराजं विविधास्त्रपूगैः

ವಾಯವ್ಯ ಇಷ್ವಸ್ತ್ರವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾದ ರಾಮನು ಆ ಅತಿಬಲವಾದ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಂಭಗೊಳಿಸಿದನು. ಅದರ ಅಪಾರ ಬಲವನ್ನು ತಿಳಿದು ರಾಮನು ಮತ್ಸ್ಯರಾಜನ ಮೇಲೆ ವಿವಿಧ ಅಸ್ತ್ರಸಮೂಹಗಳನ್ನು ಸುರಿಸಿದನು.

Verse 46

किरन्तमाजौ प्रसभं सुमोच नारायणास्त्रं विधिमन्त्रयुक्तम् / नारायणास्त्रे भृगुणा प्रयुक्ते रामेण राजन्नृपतेर्वधाय

ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಲವಾಗಿ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಸುರಿಸುತ್ತಿದ್ದವನ ಮೇಲೆ ರಾಮನು ವಿಧಿ-ಮಂತ್ರಯುಕ್ತ ನಾರಾಯಣಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದನು. ಓ ರಾಜನೇ, ಭೃಗು ನೀಡಿದ ಆ ನಾರಾಯಣಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ರಾಮನು ಆ ನೃಪನ ವಧಾರ್ಥವಾಗಿ ಪ್ರಹಾರ ಮಾಡಿದನು.

Verse 47

दिशस्तु सर्वाः सुभृशं हि तेजसा प्रजज्वलुर्मत्स्यपतिश्चकंपे / रामस्तु तस्याथ विलक्ष्य कम्पं बाणैश्चतुर्भिर्निजघान वाहान्

ಆ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳು ಭಾರಿಯಾಗಿ ಜ್ವಲಿಸಿದವು; ಮತ್ಸ್ಯಪತಿಯೂ ಕಂಪಿಸಿದನು. ಅವನ ಕಂಪನವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ರಾಮನು ನಾಲ್ಕು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವನ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದುರುಳಿಸಿದನು.

Verse 48

शरेण चैकेन ध्वजं महात्मा चिच्छेद चापं च शरद्वयेन / बाणेन चैकेन प्रसह्य सारथिं निपात्य भूमौ रथमार्द्दयत्त्रिभिः

ಮಹಾತ್ಮನು ಒಂದೇ ಬಾಣದಿಂದ ಧ್ವಜವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ, ಎರಡು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಧನುಸ್ಸನ್ನೂ ಛೇದಿಸಿದನು. ಬಳಿಕ ಒಂದೇ ಬಾಣದಿಂದ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಸಾರಥಿಯನ್ನು ನೆಲಕ್ಕುರುಳಿಸಿ, ಮೂರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ರಥವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದನು.

Verse 49

त्यक्त्वा रथं भूमिगतं च मङ्गलं परश्वधेनाशु जघान मूर्द्धनि / स भिन्नशीर्षो रुधिरं वमन्मुहुर्मर्च्छामवाप्याथ ममार च क्षणात्

ರಥವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ನಿಂತು, ಅವನು ಕೊಡಲಿಯಿಂದ ಮಂಗಳನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ವೇಗವಾಗಿ ಪ್ರಹರಿಸಿದನು. ತಲೆ ಒಡೆದು ರಕ್ತವನ್ನು ಕಾರುತ್ತಾ, ಅವನು ಮೂರ್ಛೆ ಹೋದನು ಮತ್ತು ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಮರಣಹೊಂದಿದನು.

Verse 50

तत्सैन्यमस्त्रेण च संप्रदग्धं विनाशमायादथ भस्मसात्क्षणात् / तस्मिन्निपतिते राज्ञि चन्द्रवंशसमुद्भवे

ಅವನ ಸೈನ್ಯವು ಅಸ್ತ್ರದಿಂದ ಸುಟ್ಟುಹೋಗಿ, ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಬೂದಿಯಾಗಿ ನಾಶವಾಯಿತು. ಚಂದ್ರವಂಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಆ ರಾಜನು ಬಿದ್ದಾಗ...

Verse 51

मङ्गले नृपतिश्रेष्ठे रामो हर्षमुपागतः

ರಾಜರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಮಂಗಳನು ಬಿದ್ದಾಗ, ರಾಮನು (ಪರಶುರಾಮ) ಹರ್ಷಗೊಂಡನು.