Shloka 31
Bhārgava Rāma at Māhiṣmatī: Narmadā-stuti and the Challenge to Kārttavīryārjuna
Devanagari script
कृष्णवस्त्रपरीधानां वनितां स ददर्श ह / कुचैलं पतितं भग्नं नग्नं काषायवाससम्
Transliteration
kṛṣṇavastraparīdhānāṃ vanitāṃ sa dadarśa ha / kucailaṃ patitaṃ bhagnaṃ nagnaṃ kāṣāyavāsasam
Translation
ಅವನು ಕಪ್ಪು ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಕಂಡನು; ಹಾಗೆಯೇ ಮಲಿನ ಬಟ್ಟೆ, ಬಿದ್ದಿರುವುದು, ಮುರಿದಿರುವುದು, ನಗ್ನನು, ಕಾಷಾಯವಸ್ತ್ರಧಾರಿಯನ್ನೂ ಕಂಡನು।
Word by Word
कृष्णवस्त्रपरीधानाम्wearing black clothes
कृष्णवस्त्रपरीधानाम्:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृष्ण + वस्त्र + परिधान (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/द्वितीया), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः: कृष्णं वस्त्रं परिधानं यस्याः सा (wearing black garments) — ‘वनिताम्’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्
वनिताम्a woman
वनिताम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootवनिता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/द्वितीया), एकवचन
सःhe
सः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/प्रथमा), एकवचन
ददर्शsaw
ददर्श:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect/लिट्), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
हindeed, (it is said)
ह:
निपात (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formनिपात (particle), स्मरण/वृत्तान्त-सूचक
कुचैलम्a wretched cloth
कुचैलम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeAdjective
Rootकु + चैल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/द्वितीया), एकवचन; कर्मधारयः ‘कु’ (bad) + ‘चैल’ (cloth)
पतितम्fallen
पतितम्:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपतित (कृदन्त; √पत् धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; ‘कुचैलम्’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्
भग्नम्torn/broken
भग्नम्:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootभग्न (कृदन्त; √भञ्ज् धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; ‘कुचैलम्’ इति विशेषणम्
नग्नम्bare, without covering
नग्नम्:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनग्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘कुचैलम्’ इति विशेषणम्
काषायवाससम्an ochre robe
काषायवाससम्:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकाषाय + वासस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/द्वितीया), एकवचन; कर्मधारयः ‘काषायं वासः’ (ochre garment)