Adhyaya 31

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । रक्तानुबन्धं वै गच्छेत्तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् । यत्र स्नातो नरः सम्यङ्मुच्यते ब्रह्महत्यया

ពុលស្ត្យៈបានមានព្រះវាចា៖ «គួរតែទៅកាន់ទីរថៈឈ្មោះ រក្តានុបន្ធៈ ដែលល្បីល្បាញទូទាំងត្រៃលោក។ នៅទីនោះ បុរសណាដែលងូតទឹកដោយត្រឹមត្រូវ នឹងរួចផុតពេញលេញពីបាបប្រាហ្មហត្យា (សម្លាប់ព្រះព្រាហ្មណ៍)»។

Verse 2

पुराऽसीत्पार्थिवोनाम इंद्रसेनो महीपतिः । तस्याऽसीत्सुप्रिया भार्या सुनन्दानाम भामिनी । पतिव्रता पतिप्राणा सदा पत्युः प्रिये स्थिता

កាលពីបុរាណ មានព្រះមហាក្សត្រមួយព្រះនាម ឥន្ទ្រសេនៈ ជាម្ចាស់ដែនដី។ ព្រះអគ្គមហេសីដ៏ជាទីស្រឡាញ់របស់ព្រះអង្គ គឺនាង សុនន្ទា—ជាស្ត្រីសុចរិតស្មោះត្រង់ ចាត់ទុកស្វាមីជាជីវិត និងស្ថិតនៅជានិច្ចក្នុងអ្វីដែលស្វាមីពេញចិត្ត។

Verse 3

कस्यचित्त्वथ कालस्य स राजा सपरिग्रहः । परदेशं गतो हंतुं शत्रुसंघं दुरासदम्

បន្ទាប់មក នៅកាលមួយ ព្រះរាជានោះ—ជាមួយបរិវារ និងសម្ភារៈសង្គ្រាម—បានចេញទៅដែនបរទេស ដើម្បីបំផ្លាញកងសត្រូវដ៏លំបាកឈ្នះ។

Verse 4

तं निहत्य धनं भूरि गृहीत्वा प्रस्थितो गृहम् । ततोऽग्रे प्रेषयामास स दूतं कृत्रिमं नृप

ព្រះរាជានោះបានសម្លាប់ពួកគេ ហើយយកទ្រព្យសម្បត្តិច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ រួចចេញដំណើរត្រឡប់ទៅគេហដ្ឋាន។ បន្ទាប់មក ព្រះអង្គបានផ្ញើមុនទូតក្លែងក្លាយម្នាក់។

Verse 5

सुनन्दां ब्रूहि गत्वा त्वमिन्द्रसेनो हतो रणे । तदाकारस्ततो लक्ष्यः पातिव्रत्ये ममाज्ञया

«អ្នកចូរទៅប្រាប់សុនន្ទា៖ ‘ឥន្ទ្រសេន ត្រូវស្លាប់ក្នុងសមរភូមិហើយ’។ បន្ទាប់មក តាមព្រះបញ្ជារបស់ខ្ញុំ ចូរសង្កេតមើលសភាពនាង—ភាពស្មោះត្រង់របស់ភរិយា»។

Verse 6

यदि सा निश्चयं गच्छेन्मरणं प्रति भामिनी । तदा रक्ष्या प्रयत्नेन वाच्यं हास्यं ममोद्भवम्

បើនាងសម្រេចចិត្តទៅរកមរណៈ ជាស្ត្រីស្រស់ស្អាតនោះ ត្រូវការពារយ៉ាងខិតខំ; ហើយចូរនិយាយពាក្យដែលបង្កើតសំណើច ដើមកំណើតពីខ្ញុំ ដើម្បីបំបែរចិត្តនាង។

Verse 7

एवमुक्तो गतो दूतस्तत्क्षणान्नृपसत्तम । तस्यै निवेददामास यदुक्तं तेन भूभुजा

ទូតនោះបានទទួលព្រះបន្ទូលហើយ ចេញទៅភ្លាមៗ ឱ ព្រះមហាក្សត្រល្អឥតខ្ចោះ; ហើយបានរាយការណ៍ដល់នាង តាមពាក្យដែលព្រះបាទនោះបានមានបន្ទូល។

Verse 8

अथ तस्य वचः श्रुत्वा सुनंदा चारुहासिनी । गतप्राणा नृपश्रेष्ठ पतिप्राणा महासती

លឺព្រះវាចារបស់គាត់ សុនន្ទា—ញញឹមផ្អែមល្ហែម—បានផុតជីវិត ឱ ព្រះរាជាអធិរាជ; នារីសតីដ៏មហាសុចរិតនោះ ដែលដង្ហើមរបស់នាងគឺស្វាមី។

Verse 9

यस्मिन्काले मृता सा तु सुनन्दा शीलमंडना । तस्मिन्काले नृपः सोऽपि तत्पापेन समाश्रितः

នៅពេលដែលសុនន្ទា—អលង្ការដោយសីលធម៌—ស្លាប់ នោះនៅពេលដដែល ព្រះរាជាក៏ត្រូវអំពើបាបនោះចាប់កាន់ផងដែរ។

Verse 10

अथापश्यद्द्वितीयां स च्छायां गात्रस्य चोपरि । तथा गुरुतरं कायं सालस्यं समपद्यत

បន្ទាប់មក គាត់បានឃើញស្រមោលទីពីរលើរាងកាយខ្លួនឯង; ហើយកាយសម្បទារបស់គាត់កាន់តែធ្ងន់ ហើយធ្លាក់ចូលសភាពខ្ជិលស្រងូតស្រងាត់។

Verse 11

तेजोहीनं सुदुर्गंधि विवर्णं नृपसत्तम । अथ प्राप्तो गृहं राजा श्रुत्वा भार्यासमुद्भवम्

ពន្លឺអស់ ស្អុយក្លិន និងពណ៌ប្រែ—ឱ ព្រះរាជាអធិរាជ—បន្ទាប់មក ព្រះរាជាបានត្រឡប់ទៅគេហដ្ឋាន ក្រោយបានឮអំពីហេតុការណ៍ដែលកើតឡើងចំពោះព្រះមហេសី។

Verse 12

विनाशं दुःखशोकार्तः करुणं पर्यदेवयत् । स ज्ञात्वा पापमात्मानं स्त्रीहत्यासुविदूषितम्

ទុក្ខសោកបំផ្លាញចិត្ត គាត់បានយំសោកយ៉ាងអាណិតអាសូរអំពីវិនាស; ព្រោះគាត់ដឹងថាខ្លួនជាមនុស្សមានបាប ត្រូវបានបំពុលយ៉ាងធ្ងន់ដោយអំពើសម្លាប់នារី។

Verse 13

ब्राह्मणानां समादेशात्तथा यात्रापरोऽभवत् । कृत्वौर्द्ध्वदैहिकं तस्या लघुमात्र परिग्रहः । वाराणस्यां गतः पूर्वं तत्र दानं ददौ बहु

ដោយព្រះបន្ទូលណែនាំរបស់ព្រះព្រាហ្មណ៍ គាត់បានក្លាយជាអ្នកស្មោះស្ម័គ្រចំពោះការធ្វើធម្មយាត្រា។ បន្ទាប់ពីបានធ្វើពិធីបុណ្យសព (ឧទ្ធ្វទៃហិក) ដល់នាងរួច ហើយយកតែសម្ភារៈតិចតួច គាត់បានទៅកាន់វារាណសីជាមុន ហើយនៅទីនោះបានធ្វើទានយ៉ាងច្រើន។

Verse 14

कपालमोचने तीर्थे सर्वपापप्रणाशने । त्रिनेत्रो यत्र निर्मुक्तः पुरा वै ब्रह्महत्यया

នៅកាបាលមោចនៈ ទីរថៈ ដែលបំផ្លាញបាបទាំងអស់—ទីដែលព្រះអម្ចាស់មានភ្នែកបី (ត្រីនេត្រ) បានរួចផុតពីបាបនៃការសម្លាប់ព្រះព្រាហ្មណ៍ (ព្រហ្មហត្យា) កាលពីបុរាណ។

Verse 15

तस्य च्छाया द्वितीया सा न नष्टा तत्र भूपते । ततः कनखलं प्राप्तः सुपुण्यं शुद्धिदं नृणाम्

ប៉ុន្តែនៅទីនោះ ឱ ព្រះមហាក្សត្រ ស្រមោលទីពីររបស់គាត់មិនបានបាត់ទៅទេ។ បន្ទាប់មក គាត់បានទៅដល់កណខលៈ ដែលមានបុណ្យដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ និងជាអ្នកផ្តល់សុទ្ធិដល់មនុស្ស។

Verse 16

तथैव पुष्करारण्यं तस्मादमरकण्टकम् । कुरुक्षेत्रं ततो राजन्प्राप्तोऽसौ नृपसत्तमः

ដូច្នេះដែរ គាត់បានទៅកាន់ព្រៃពុស្ករៈ; ពីទីនោះទៅអមរកន្តកៈ; ហើយបន្ទាប់មក ឱ ព្រះមហាក្សត្រ អ្នកគ្រប់គ្រងដ៏ប្រសើរនោះបានទៅដល់កុរុក្សេត្រ។

Verse 17

प्रभासं सोमतीर्थं च ततस्तु कृमिजांगले । एकहंसं ततो राजन्पुण्यपारिप्लवं ततः

គាត់បានទៅកាន់ប្រភាស និងសោមទីរថៈ; បន្ទាប់មកទៅក្រឹមិជាង្គលៈ; បន្ទាប់មក ឱ ព្រះមហាក្សត្រ ទៅឯកហំសៈ; ហើយបន្ទាប់ពីនោះទៅបុណ្យបារីប្លវៈ។

Verse 18

रुद्रकोटिं विरूपाक्षं ततः पंचनदं नृप । एवमादीनि तीर्थानि पुण्यान्यायतनानि च । परिभ्रमन्महीपाल परिश्रांतो नराधिपः

ទៅកាន់ រុទ្រកោដិ និង វិរូបាក្ស បន្ទាប់ទៅកាន់ បញ្ចនទា ឱ ព្រះមហាក្សត្រ—ដូច្នេះទ្រង់បានដើរវិលវល់តាមទីរថៈបរិសុទ្ធ និងស្ថានបូជាដ៏មានបុណ្យជាច្រើន។ ដើរល្បាតទៅមក ព្រះអធិរាជអ្នកគ្រប់គ្រងមនុស្សក៏នឿយហត់ ឱ អ្នកការពារផែនដី។

Verse 19

ततो वर्षसहस्रांते संप्राप्तोऽर्बुदपर्वते । तत्रापश्यन्नरपतिस्तीर्थान्यायतनानि च

បន្ទាប់មក នៅចុងបញ្ចប់នៃពាន់ឆ្នាំ ទ្រង់បានមកដល់ភ្នំ អរពុទ។ នៅទីនោះ ព្រះមហាក្សត្រ​បានឃើញទាំងទីរថៈបរិសុទ្ធ និងស្ថានបូជាដ៏វិសុទ្ធផងដែរ។

Verse 20

तपस्विसंघान्विविधान्ब्राह्मणान्वेदपारगान् । ददौ दानानि बहुशो ब्राह्मणेभ्यो यदृच्छया

ទ្រង់បានប្រទានទានជាញឹកញាប់ តាមឱកាសដែលកើតមាន ដល់ក្រុមតាបសជាច្រើន—ព្រះព្រាហ្មណ៍អ្នកឈានដល់ចុងវេទៈ អ្នកជ្រាបវេទទាំងឡាយ។

Verse 21

प्राप्तो रक्तानुबंधं च तीर्थं तत्रैव पर्वते । तत्र स्नातो विनिष्क्रांतो यावत्पश्यति भूमिपः

ទ្រង់បានទៅដល់ទីរថៈបរិសុទ្ធឈ្មោះ រក្តានុបន្ធ នៅលើភ្នំនោះឯង។ ទ្រង់បានងូតទឹកនៅទីនោះ ហើយឡើងមកក្រៅ បន្ទាប់មកព្រះមហាក្សត្របានមើលជុំវិញ ដូចដែលទ្រង់កំពុងសង្កេតសភាពរបស់ខ្លួន។

Verse 22

तावन्न दृश्यते च्छाया द्वितीया स्त्रीवधोद्भवा । लघुत्वं सर्वगात्राणि संप्राप्तानि महीपते

នៅពេលនោះ មិនឃើញស្រមោលទីពីរនោះទៀតឡើយ—ស្រមោលដែលកើតពីបាបនៃការសម្លាប់ស្ត្រី។ ហើយភាពស្រាលស្រួលបានមកដល់គ្រប់អវយវៈទាំងអស់របស់ទ្រង់ ឱ ព្រះអម្ចាស់ផែនដី។

Verse 23

विगन्धता प्रणष्टा च तेजोवृद्धिः पराभवत् । ततो हृष्टमना भूत्वा दत्त्वा दानानि भूरिशः । स्तूयमानश्चतुर्दिक्षु बंदिभिः प्रस्थितो गृहम्

ក្លិនអាក្រក់របស់គាត់បានរលាយបាត់ ហើយពន្លឺតេជៈរបស់គាត់កើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង។ បន្ទាប់មក ដោយចិត្តរីករាយ គាត់បានប្រគេនទានជាច្រើន; ហើយត្រូវបានសរសើរពីទិសទាំងបួនដោយអ្នកប្រកាសព្រះកិត្តិយស គាត់បានចេញដំណើរទៅផ្ទះវិញ។

Verse 24

ततो रक्तानुबंधस्य सोमातिक्रमणं नृप । यावत्करोति राजेन्द्र तावदस्य पुनस्तथा

បន្ទាប់មក ព្រះមហាក្សត្រ! រាល់ពេលដែលគាត់លើសលប់វិន័យនៃការផឹកសោម (Soma) ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃព្រះមហាក្សត្រ! ត្រឹមរយៈពេលនោះទេ ទុក្ខវេទនាឈ្មោះ «រក្តានុបន្ធ» ក៏ត្រឡប់មកលើគាត់វិញដូចដើម។

Verse 25

सा च्छाया दृश्यते देहे द्वितीया नृपसत्तम । स एव गन्धो गात्रेषु तेजोहानिश्च सा नृप

ឱ ព្រះមហាក្សត្រល្អបំផុត! ស្រមោលទីពីរនោះត្រូវបានឃើញលើរាងកាយរបស់គាត់ម្តងទៀត។ ក្លិនដដែលបានត្រឡប់មកលើអវយវៈរបស់គាត់ ហើយពន្លឺតេជៈរបស់គាត់ក៏ថយចុះ ឱ ព្រះមហាក្សត្រ។

Verse 26

ततो दुःखाभिसंतप्तो गतस्तत्रैव तत्क्षणात् । रक्तबंधमनुप्राप्तो विपाप्मा सोऽभवत्पुनः

បន្ទាប់មក ដោយទុក្ខសោកដុតចិត្ត គាត់បានត្រឡប់ទៅទីនោះភ្លាមៗ។ ពេលទៅដល់រក្តបន្ធ (Raktabandha) ម្តងទៀត គាត់បានក្លាយជាអ្នកគ្មានបាបវិញ។

Verse 27

स ज्ञात्वा तीर्थमाहात्म्यं परं पार्थिवसत्तमः । तत्र दारूणि चाहृत्य चितां कृत्वा ततो नृप । दानं दत्त्वा द्विजाग्रेभ्यः प्रविष्टो हव्यवाहनम्

ព្រះមហាក្សត្រល្អបំផុតនោះ បានដឹងអំពីមហិមាដ៏អធិកអធមនៃទីរថ (tīrtha) នោះ។ នៅទីនោះ គាត់បាននាំឈើមក សង់ចិតា (ចង្ក្រានបូជាសព) ហើយបន្ទាប់មក ឱ ព្រះមហាក្សត្រ! ក្រោយប្រគេនទានដល់ព្រះព្រាហ្មណ៍ជាន់ខ្ពស់ គាត់បានចូលទៅក្នុងភ្លើងបូជាហវ្យវាហន (Agni)។

Verse 28

ततो विमानमारुह्य परित्यज्य कलेवरम् । दिव्यमाल्यांबरधरः शिवलोकमुपागमत्

បន្ទាប់មក គាត់ឡើងលើវិមានទេវៈ ហើយបោះបង់កាយមនុស្ស; ពាក់មាលាទិវ្យ និងអាវព្រះទេវៈ ហើយទៅដល់លោកព្រះសិវៈ។

Verse 29

शिवलोकमनुप्राप्ते तस्मिन्पार्थिवसत्तमे । देवर्षयस्तदा वाक्यमिदमाहुः सुविस्मयात्

ពេលព្រះមហាក្សត្រល្អឥតខ្ចោះនោះ បានទៅដល់លោកព្រះសិវៈហើយ ព្រះឥសីទេវៈទាំងឡាយ ពោរពេញដោយការភ្ញាក់ផ្អើល បាននិយាយពាក្យនេះ។

Verse 30

तीर्थेभ्यस्तु परं तीर्थमिदं वै पावनं परम् । इन्द्रसेनो ह्यतः पापात्तीर्थसंगाद्व्यमुच्यत

ទីរថនេះពិតជាទីរថអធិឧត្តម លើសទីរថទាំងអស់ ជាទីបរិសុទ្ធដ៏ប្រសើរ។ ព្រោះឥន្ទ្រសេន ត្រូវបានដោះលែងពីបាប ដោយការប៉ះពាល់នឹងទីរថនេះ។

Verse 31

ततः प्रभृति तत्तीर्थं ख्यातं च धरणीतले । रक्तानां प्राणिनां यस्मादनुबन्धं करोति यत्

ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ទីរថនោះបានល្បីលើផែនដី ព្រោះវាបង្កើត “ចំណងភ្ជាប់” ជាមួយសត្វមានឈាម គឺសត្វមានកាយ។

Verse 32

रक्तानुबन्धमित्येव तस्मात्तत्कीर्त्त्यते क्षितौ । तत्र सन्तर्प्य वै देवान्यः श्राद्धं कुरुते नृप

ដូច្នេះហើយ វាត្រូវបានគេកោតសរសើរលើផែនដី ដោយឈ្មោះថា “រក្តានុបន្ធ”។ ឱ ព្រះមហាក្សត្រ អ្នកណាដែលនៅទីនោះ បំពេញទេវតាដោយបូជាដំបូង ហើយបន្ទាប់មកធ្វើស្រាទ្ធ—

Verse 33

तत्र संक्रमणे भानोर्यः स्नानं कुरुते नरः । श्रद्धया परया युक्तो मुच्यते ब्रह्महत्यया

នៅទីនោះ ក្នុងពេលសូរ្យសង្ក្រាមណៈ អ្នកណាដែលងូតទឹកដោយសទ្ធាខ្ពស់បំផុត នឹងរួចផុតសូម្បីពីបាប «ព្រហ្មហត្យា»។

Verse 34

पितृक्षेत्रे गयायां च श्राद्धं यः कुरुते नरः । गयाश्राद्धसमं प्राहुः फलं तस्य महर्षयः

នៅគយា ដែលគេហៅថា «ដែនបិតា» អ្នកណាធ្វើស្រាទ្ធៈ នោះមហាឥសីទាំងឡាយប្រកាសថា ផលរបស់គាត់ស្មើនឹងស្រាទ្ធៈនៅគយា។

Verse 35

चन्द्रसूर्योपरागे वा गोदानं नृपसत्तम । यः करोति नरस्तत्र स कुलान्सप्त तारयेत्

ឱ ព្រះមហាក្សត្រល្អឥតខ្ចោះ! នៅទីនោះ ក្នុងពេលចន្ទគ្រាស ឬ សូរ្យគ្រាស អ្នកណាបរិច្ចាគគោ នោះនឹងសង្គ្រោះវង្សត្រកូលបានប្រាំពីរជំនាន់។