
ជំពូក ៦៣ ពន្យល់អំពីទីរថៈសោមេស្វរៈ និងលិង្គដ៏ល្បីដែលគេថា ព្រះចន្ទ (សោម) បានបង្កើត។ មានវិន័យបូជាកំណត់ពេល—បូជាព្រះសិវៈនៅថ្ងៃចន្ទរៀងរាល់សប្តាហ៍អស់មួយឆ្នាំ—ដែលនាំឲ្យរួចផុតពីជំងឺធ្ងន់ៗ រួមទាំងជំងឺស្គមស្គាំង (យក្ស្មា) និងរោគរ៉ាំរ៉ៃផ្សេងៗ។ រឿងដើមនៃទុក្ខព្រះចន្ទត្រូវបានពណ៌នា៖ សោមរៀបការជាមួយកូនស្រី ២៧ របស់ទក្ស (នក្សត្រ) ប៉ុន្តែស្រឡាញ់រោហិណីតែម្នាក់ ធ្វើឲ្យអ្នកដទៃត្អូញត្អែរ។ ទក្សស្តីបន្ទោសតាមធម៌ សោមសន្យាកែប្រែតែបន្តដដែល ដូច្នេះទក្សដាក់បណ្តាសាឲ្យឆ្លងជំងឺស្គមស្គាំង។ សោមស្វែងរកថ្នាំ និងគ្រូពេទ្យមិនបានលទ្ធផល បោះបង់ចិត្តទៅជាព្រះសង្ឃ និងធ្វើធម្មយាត្រា ទៅដល់ប្រភាសក្សេត្រ ជួបឥសីរោមកៈ។ រោមកៈបង្រៀនថា បណ្តាសាមិនអាចលុបចោលដោយផ្ទាល់ទេ ប៉ុន្តែអាចបន្ថយផលដោយភក្តីចំពោះព្រះសិវៈ៖ សោមគួរតាំងលិង្គតាមទីរថៈ (បានរំលឹក ៦៨) ហើយបូជាដោយសទ្ធា។ ព្រះសិវៈបង្ហាញព្រះអង្គ សម្របសម្រួលជាមួយទក្ស ហើយកំណត់ដំណោះស្រាយជាវដ្តី៖ ព្រះចន្ទនឹងកើននិងថយជាពាក់កណ្តាល (បក្ស) ដើម្បីរក្សាសច្ចៈនៃបណ្តាសា និងផ្តល់សេចក្តីសម្រាល។ សោមសុំឲ្យព្រះសិវៈស្នាក់នៅក្នុងលិង្គទាំងនោះ ហើយព្រះអង្គប្រទានភាពជិតស្និទ្ធពិសេសនៅថ្ងៃចន្ទ។ ជំពូកបញ្ចប់ដោយបញ្ជាក់ការបង្ហាញសោមេស្វរៈតាមទីរថៈនានា។
Verse 1
सूत उवाच । अथ सोमेश्वराख्यं च तत्र लिंगं सुशोभनम् । अस्ति ख्यातं त्रिलोकेऽत्र स्वयं सोमेन निर्मितम्
សូតៈបាននិយាយថា៖ នៅទីនោះមានលិង្គដ៏រុងរឿងមួយ ឈ្មោះសោមេស្វរៈ ដែលល្បីល្បាញក្នុងលោកទាំងបី ព្រោះព្រះសោមៈ (ព្រះចន្ទ) បានបង្កើត និងស្ថាបនាដោយខ្លួនឯង។
Verse 2
सोमवारेण यस्तत्र वत्सरं यावदर्चयेत् । क्षणं कृत्वा स रोगेण दारुणेनापि मुच्यते
អ្នកណាដែលបូជានៅទីនោះរៀងរាល់ថ្ងៃចន្ទ អស់រយៈពេលមួយឆ្នាំ—ទោះបានធ្វើវ្រតតែបន្តិចក៏ដោយ—នឹងរួចផុតសូម្បីពីជំងឺដ៏សាហាវ។
Verse 3
यक्ष्मणापि न संदेहः किं पुनः कुष्ठपूर्वकैः । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन रोगार्त्तस्तं प्रपूजयेत्
សូម្បីជំងឺយក្ស្មា (របេង) ក៏មិនមានសង្ស័យថានឹងរួចផុតទេ—តើនឹងមិនកាន់តែប្រាកដសម្រាប់ជំងឺដូចជាគ្រុនក្រហម (កុស្ឋ) និងជំងឺផ្សេងៗទៀតឬ? ដូច្នេះ អ្នកដែលទុក្ខដោយជំងឺ គួរបូជាព្រះអង្គនៅទីនោះដោយអស់កម្លាំង។
Verse 4
तदाराध्य पुरा सोमः क्षयव्याधिसमन्वितः । बभूव नीरुग्देहोऽसौ यथा पांड्यो नराधिपः
កាលពីបុរាណ ព្រះសោមៈ ដែលរងរោគស្គមស្គាំង បានគោរពបូជាព្រះសោមេឝ្វរៈ។ ព្រះអង្គបានក្លាយជាមានកាយគ្មានជំងឺ ដូចព្រះមហាក្សត្រ បណ្ឌ្យៈ។
Verse 5
ऋषय ऊचुः । ओषधीनामधीशस्य कथं सोमस्य सूतज । क्षयव्याधिः पुरा जाता उपशांतिं कथं गतः
ព្រះឥសីទាំងឡាយបាននិយាយថា៖ ឱ កូនប្រុសសូតៈ អ្នកប្រាប់មកថា តើហេតុអ្វីបានជា ព្រះសោមៈ ម្ចាស់នៃឱសថទាំងឡាយ កាលបុរាណបានរងរោគស្គមស្គាំង? ហើយវាបានស្ងប់ស្ងាត់ទៅដោយរបៀបណា?
Verse 6
एतन्नः सर्वमाचक्ष्व विस्तरेण महामते । तथा तस्य महीपस्य पांड्यस्यापि कथां शुभाम्
សូមប្រាប់យើងទាំងអស់នេះដោយលម្អិត ឱ អ្នកមានចិត្តធំ។ ហើយសូមប្រាប់ផងដែរ នូវរឿងរ៉ាវដ៏មង្គលរបស់ព្រះមហាក្សត្រ បណ្ឌ្យៈ នោះ។
Verse 7
सूत उवाच । दक्षस्य कन्यकाः पूर्वं सप्तविंशतिसंख्यया । उपयेमे निशानाथो देवाग्निगुरुसंनिधौ
សូតៈបាននិយាយថា៖ កាលពីមុន ព្រះអម្ចាស់នៃរាត្រី (សោមៈ) បានរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ជាមួយកូនស្រីរបស់ទក្ខៈ ចំនួនម្ភៃប្រាំពីរ នៅមុខព្រះទេវតា ភ្លើងបូជាព្រះ និងគ្រូទាំងឡាយ។
Verse 8
नक्षत्रसंज्ञिता लोके कीर्त्यंते या द्विजोत्तमैः । दैवज्ञैरश्विनीपूर्वा रूपौदार्यगुणान्विताः
ពួកនាងត្រូវបានគេស្គាល់ក្នុងលោកថា «នក្ខត្រ» ដែលត្រូវបានសរសើរដោយព្រះព្រាហ្មណ៍ដ៏ឧត្តម និងអ្នកហោរា ចាប់ពី អស្វិនី ជាដើម មានសម្រស់ សប្បុរសភាព និងគុណធម៌ពេញលេញ។
Verse 9
अथ तासां समस्तानां मध्ये तस्य निशापतेः । रोहिणी वल्लभा जज्ञे प्राणेभ्योऽपि गरीयसी
បន្ទាប់មក ក្នុងចំណោមនាងទាំងអស់ រោហិណីបានក្លាយជាព្រះនាងជាទីស្រឡាញ់របស់ព្រះអម្ចាស់នៃរាត្រី (ចន្ទ្រា) ជាទីស្រឡាញ់លើសសូម្បីតែដង្ហើមជីវិតរបស់ទ្រង់។
Verse 10
ततः समं परित्यज्य सर्वास्ता दक्षकन्यकाः । रोहिण्या सह संयुक्तः संबभूव दिवानिशम्
បន្ទាប់មក ទ្រង់បានបោះបង់ភាពស្មើគ្នាចំពោះកូនស្រីទាំងអស់របស់ទក្ខៈ ហើយបានស្ថិតរួមជាមួយរោហិណី—ទាំងថ្ងៃទាំងយប់។
Verse 11
ततस्ताः काम संतप्ता दौर्भाग्येन समन्विताः । प्रोचुर्दुःखान्विता दक्षं गत्वा बाष्पप्लुताननाः
បន្ទាប់មក ក្មេងស្រីទាំងនោះ ត្រូវក្តៅក្រហាយដោយកាមប្រាថ្នាមិនបានបំពេញ និងទទួលរងអភ័ព្វសំណាង បានទៅរកទក្ខៈ ដោយមុខសើមទឹកភ្នែក ហើយនិយាយទាំងទុក្ខសោក។
Verse 12
वयं यस्मै त्वया दत्ताः पत्न्यर्थं तात पापिने । ऋतुमात्रमपि प्रीत्या सोऽस्माकं न प्रयच्छति
«ឪពុកអើយ អ្នកបានប្រគល់ពួកយើងឲ្យបុរសបាបនោះ ជាប្រពន្ធ; តែគាត់មិនផ្តល់សូម្បីតែរដូវស្និទ្ធស្នាលមួយ (ṛtu) ដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ឡើយ ហើយក៏មិនចូលមកជិតពួកយើងទេ»។
Verse 14
सूत उवाच । तासां तद्वचनं श्रुत्वा दक्षो दुःखसमन्वितः । सर्वास्ताः स्वयमादाय जगाम शशिसंनिधौ
សូតាបាននិយាយថា៖ ពេលទក្ខៈបានឮពាក្យនោះ ក៏ពោរពេញដោយទុក្ខសោក; ទ្រង់បាននាំពួកនាងទាំងអស់ដោយខ្លួនឯង ហើយទៅកាន់វត្តមានរបស់សសិន (ព្រះចន្ទ្រា)។
Verse 15
ततः प्रोवाच सोऽन्वक्षं तासां दक्षः प्रजापतिः । भर्त्सयन्परुषैर्वाक्यैर्निशानाथं मुहुर्मुहुः
បន្ទាប់មក ព្រះបិតា ដក្ស ប្រជាបតិ ឈរនៅមុខពួកនាង ហើយបានស្តីបន្ទោស និសានាថ (ព្រះចន្ទ ព្រះអម្ចាស់នៃរាត្រី) ម្តងហើយម្តងទៀត ដោយពាក្យរឹងរ៉ៃ។
Verse 16
किमिदं युज्यते कर्तुं त्वया रात्रिपतेऽधम । कर्म मूढ सतां बाह्य धर्मशास्त्रविगर्हितम्
«ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃរាត្រី អ្នកទាបថោក—អ្វីនេះសមរម្យឲ្យអ្នកធ្វើដូចម្តេច? ឱ អ្នកវង្វេង ការប្រព្រឹត្តនេះនៅក្រៅវិថីរបស់អ្នកល្អ ហើយត្រូវបានធម្មសាស្ត្ររិះគន់»។
Verse 17
ऋतुकालेऽपि संप्राप्ते सुता मम समुद्भवाः । यन्न संभाषसि प्रीत्या धर्मशास्त्रं न वेत्सि किम्
«ទោះបីរដូវសមគួរបានមកដល់ហើយ ក៏អ្នកមិននិយាយដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ជាមួយកូនស្រីរបស់ខ្ញុំ ដែលកើតពីខ្ញុំទេ។ តើអ្នកមិនដឹងធម្មសាស្ត្រទេឬ?»
Verse 18
ऋतु स्नातां तु यो भार्यां संनिधौ नोपगच्छति । घोरायां भ्रूणहत्यायां युज्यते नात्र संशयः
«បុរសណា មិនចូលទៅរកភរិយារបស់ខ្លួន ដែលបានងូតទឹកស្អាត និងត្រៀមខ្លួនក្នុងរដូវ ṛtu ទោះនាងនៅជិតក៏ដោយ—បុរសនោះជាប់បាបដ៏សាហាវដូចជាការសម្លាប់ទារកក្នុងផ្ទៃ មិនមានសង្ស័យឡើយ»។
Verse 19
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सलज्जो रात्रिनायकः । प्रोवाचाधोमुखो दक्षं प्रकरिष्ये वचस्तव
ព្រះអម្ចាស់នៃរាត្រី បានឮពាក្យនោះហើយ មានអារម្មណ៍ខ្មាស់អៀន; ដោយបន្ទាបមុខ គាត់បាននិយាយទៅកាន់ដក្សថា «ខ្ញុំនឹងអនុវត្តតាមព្រះបន្ទូលរបស់អ្នក»។
Verse 20
ततो हृष्टमना दक्षः सुताः सर्वा हिमद्युते । निवेद्यामंत्र्य तं पश्चाज्जगाम निजमंदिरम्
បន្ទាប់មក ទក្ខៈ មានចិត្តរីករាយ បាននាំកូនស្រីទាំងអស់ទៅថ្វាយដល់ព្រះចន្ទ អ្នកមានពន្លឺត្រជាក់ដូចទឹកកក។ ក្រោយបានគោរព និងលាអញ្ជើញព្រះអង្គហើយ គាត់បានត្រឡប់ទៅលំនៅដ្ឋានរបស់ខ្លួន។
Verse 21
चन्द्रोऽपि पूर्ववत्सर्वास्ताः परित्यज्य दक्षजाः । रोहिण्या सह संसर्गं प्रचकारानुरागतः
តែព្រះចន្ទ ក៏ដូចមុន បានបោះបង់កូនស្រីទាំងអស់របស់ទក្ខៈ ហើយដោយចិត្តជាប់ពាក់ដោយកាមរាគៈ បានបន្តសម្ព័ន្ធស្នេហាជាមួយ រោហិណី។
Verse 22
अथ ता दुःखिता भूयो जग्मुर्यत्र पिता स्थितः । प्रोचुश्च बाष्पपूर्णाक्षास्तत्कालसदृशं वचः
បន្ទាប់មក ពួកនាងដែលទុក្ខសោក បានទៅម្តងទៀតកាន់ទីដែលឪពុកស្ថិតនៅ។ ភ្នែកពេញដោយទឹកភ្នែក ពួកនាងបាននិយាយពាក្យសមនឹងទុក្ខវេទនានៃពេលនោះ។
Verse 23
एतत्तात महद्दुःखमस्माकं वर्तते हृदि । यद्दौर्भाग्यं प्रसंजातं सर्वस्त्रीजनगर्हितम्
«ឪពុកជាទីគោរព អកុសលដ៏ធំមួយស្ថិតនៅក្នុងចិត្តយើង—ព្រោះវាសនាអាក្រក់បានកើតឡើងដល់យើង ជាការអាម៉ាស់ដែលស្ត្រីទាំងឡាយទាំងមូលតែងតែទោសទណ្ឌ»។
Verse 24
यत्पुनस्त्वं कृतस्तेन कामुकेन दुरात्मना । व्यर्थश्रमोऽप्रमाणीव कृतेऽस्माकं गतः स्वयम्
«ហើយលើសពីនេះ ដោយសារអ្នកនោះដែលលោភកាម និងចិត្តអាក្រក់ អ្នកត្រូវបានធ្វើឲ្យដូចជាការខិតខំរបស់អ្នកឥតប្រយោជន៍ ហើយអំណាចពាក្យរបស់អ្នកមិនត្រូវគេគោរព—ទោះបីអ្នកបានប្រព្រឹត្តសម្រាប់យើងក៏ដោយ»។
Verse 25
तद्दुःखं न वयं शक्ता हृदि धर्तुं कथंचन । रमते स हि रोहिण्या चंद्रमाः सहितोऽनिशम्
«យើងមិនអាចទ្រាំទុកទុក្ខសោកនោះក្នុងបេះដូងបានឡើយ—ព្រះចន្ទតែងរីករាយជានិច្ច ដោយស្ថិតជាមួយរោហិណីតែមួយ»។
Verse 26
विशेषात्तव वाक्येन निषिद्धो रात्रिनायकः । अनुज्ञां देहि तस्मात्त्वमस्माकं तत्र सांप्रतम् । दौर्भाग्यदुःखसंतप्तास्त्यजामो येन जीवितम्
«ដោយព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះអង្គជាពិសេស ព្រះអម្ចាស់នៃរាត្រីត្រូវបានហាមឃាត់។ ដូច្នេះ សូមប្រទានអនុញ្ញាតឲ្យយើងទៅទីនោះឥឡូវនេះ—ត្រូវដុតឆេះដោយទុក្ខនៃអភ័ព្វ យើងនឹងបោះបង់ជីវិតដោយវិធីនោះ»។
Verse 27
सूत उवाच । तासां तद्वचनं श्रुत्वा दक्षः कोपसमन्वितः । शशाप शर्वरीनाथं गत्वा तत्संनिधौ ततः
សូតាបាននិយាយថា៖ «បានឮពាក្យរបស់នាងទាំងនោះហើយ ទក្ខៈពោរពេញដោយកំហឹង បានទៅជួបនៅមុខព្រះអម្ចាស់នៃរាត្រី ហើយបន្ទាប់មកបានដាក់បណ្តាសា»។
Verse 28
यस्मात्पाप न मे वाक्यं त्वया धर्मसमन्वितम् । कृतं तस्मात्क्षयव्याधिस्त्वां ग्रसिष्यति दारुणः
«ព្រោះហេតុថា ឱអ្នកមានបាប អ្នកមិនបានអនុវត្តតាមពាក្យរបស់ខ្ញុំដែលស្ថិតលើធម៌ទេ ដូច្នេះជំងឺស្គមស្គាំងដ៏សាហាវ នឹងលេបអ្នក»។
Verse 29
एवमुक्त्वा ययौ दक्षश्चन्द्रोऽपि द्विजसत्तमाः । तत्क्षणाद्यक्ष्मणाश्लिष्टः क्षयं याति दिने दिने
បាននិយាយដូច្នេះហើយ ទក្ខៈក៏ចាកចេញទៅ; ហើយព្រះចន្ទផងដែរ—ឱអ្នកទ្វិជជនដ៏ប្រសើរ—ចាប់តាំងពីខណៈនោះតទៅ ត្រូវជំងឺយក្ស្មា (ស្គមស្គាំង) ចាប់ក្រសោប ហើយរាល់ថ្ងៃកាន់តែស្គមស្គាំង។
Verse 30
ततोऽसौ कृशतां प्राप्तः संपरित्यज्य रोहिणीम् । अशक्तः सेवितुं कामं वभ्राम जगतीतले
បន្ទាប់មក ព្រះចន្ទបានស្គមស្គាំងខ្លាំង; លះបង់រោហិណី ហើយមិនអាចបន្តកាមសុខបានទេ ទ្រង់បានវង្វេងលើផ្ទៃផែនដី។
Verse 31
क्षयव्याधिप्रणाशाय पृच्छ मानश्चिकित्सकान् । औषधानि विचित्राणि प्रकुर्वाणो जितेन्द्रियः
ដើម្បីបំផ្លាញជំងឺស្គមស្គាំង ទ្រង់បានសួរពេទ្យជាច្រើន; ហើយដោយចិត្តគ្រប់គ្រងបាន ទ្រង់បានរៀបចំឱសថនានាប្រភេទ។
Verse 32
तथापि मुच्यते नैव यक्ष्मणा स निशापतिः । दक्षशापेन रौद्रेण क्षयं याति दिनेदिने
ទោះជាយ៉ាងណា ព្រះអម្ចាស់នៃរាត្រី (ព្រះចន្ទ) មិនបានរួចផុតពីយក្ស្មា (ជំងឺស្គមស្គាំង) ទេ; ដោយសាបដ៏កាចសាហាវរបស់ទក្ខ ទ្រង់ស្គមស្គាំងរាល់ថ្ងៃ។
Verse 33
ततो वैराग्यमापन्नस्तीर्थयात्रापरायणः । बभूव श्रद्धयायुक्तस्त्यक्त्वा भेषजमुत्तमम्
បន្ទាប់មក ទ្រង់បានកើតវៃរាគ្យ (ការមិនជាប់ចិត្ត) ហើយឧស្សាហ៍ទៅធ្វើទៀរថយាត្រាទៅកាន់ទីរីថៈ; ពោរពេញដោយសទ្ធា ទ្រង់បានដាក់ចោលសូម្បីតែឱសថល្អបំផុត។
Verse 34
अथासौ भ्रममाणस्तु तीर्थान्यायतनानि च । संप्राप्तो ब्राह्मणश्रेष्ठाः प्रभासं क्षेत्रमुत्तमम्
ហើយដូច្នេះ ខណៈទ្រង់វង្វេងទៅតាមទីរីថៈ និងស្ថានបូជានានា ទ្រង់បានមកដល់—ឱ ព្រះព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ—ប្រភាស ក្សេត្រដ៏ឧត្តមបំផុត។
Verse 35
तत्र स्नात्वा शुचिर्भूत्वा प्रभासं वीक्ष्य रात्रिपः । यावत्संप्रस्थितोन्यत्र तावदग्रे व्यवस्थितम्
នៅទីនោះ ព្រះអង្គបានងូតទឹក ហើយក្លាយជាបរិសុទ្ធ; ព្រះអម្ចាស់នៃរាត្រីបានទស្សនា ព្រះភាសា (Prabhāsa)។ ហើយនៅពេលទ្រង់ត្រៀមចាកទៅកន្លែងផ្សេង ទ្រង់បានឃើញអ្នកម្នាក់ឈរនៅមុខទ្រង់។
Verse 36
अपश्यद्रोमकंनाम स मुनि संशितव्रतम् । तपोवीर्यसमोपेतं सर्वसत्त्वानुकम्पकम्
ទ្រង់បានឃើញមុនីម្នាក់ឈ្មោះ រោមក (Romaka) អ្នកកាន់វ្រតយ៉ាងមាំមួន; មានអានុភាពកើតពីតបៈ និងមានមេត្តាករុណាចំពោះសត្វទាំងអស់។
Verse 37
तं दृष्ट्वा स प्रणम्योच्चै स्ततः प्रोवाच सादरम् । क्षयव्याधियुतश्चन्द्रो निर्वेदाद्द्विजसत्तमाः
ព្រះចន្ទ្រ (Candra) ឃើញមុនីនោះហើយ ក៏ក្រាបបង្គំយ៉ាងទាប បន្ទាប់មកបានពោលដោយក្តីគោរព។ ព្រះចន្ទ្រ ដែលរងជំងឺខ្សោយសាច់ បាននិយាយដោយក្តីសោកស្តាយជ្រាលជ្រៅថា៖ «ឱ ទ្វិជសត្តមៈ អ្នកល្អបំផុតក្នុងពួកទ្វិជ!»
Verse 38
परिक्षीणोऽस्मि विप्रेंद्र क्षयव्याधिप्रभावतः । तस्मात्कुरु प्रतीकार महं त्वां शरणं गतः
«ឱ វិប្រេន្ទ្រៈ ព្រះអម្ចាស់ក្នុងពួកព្រាហ្មណ៍, ខ្ញុំត្រូវបានបំផ្លាញស្ទើរតែអស់ដោយអំណាចនៃជំងឺខ្សោយសាច់នេះ។ ដូច្នេះ សូមធ្វើវិធីព្យាបាលឲ្យខ្ញុំ—ខ្ញុំបានមកសុំជ្រកកោននៅក្បែរអ្នក»។
Verse 39
मया चिकित्सकाः पृष्टास्तैरुक्तं भेषजं कृतम् । अनेकधा महाभाग परिक्षीणो दिनेदिने
«ខ្ញុំបានសួរពេទ្យជាច្រើន ហើយបានប្រើថ្នាំដែលពួកគេបានប្រាប់ ធ្វើជាច្រើនវិធី; ប៉ុន្តែ ឱ មហាភាគៈ អ្នកមានពុណ្យធំ, ខ្ញុំនៅតែខ្សោយសាច់រាល់ថ្ងៃទៅៗ»។
Verse 40
यदि नैवोपदेशं मे कञ्चित्त्वं संप्रदास्यसि । व्याधिनाशाय तत्तेन त्यक्ष्याम्यद्य कलेवरम्
បើអ្នកមិនប្រទានដំបូន្មានណាមួយដល់ខ្ញុំ ដើម្បីបំផ្លាញជំងឺនេះទេ នោះដោយហេតុនោះឯង ខ្ញុំនឹងបោះបង់កាយនេះនៅថ្ងៃនេះ។
Verse 41
रोमक उवाच । अन्यस्यापि निशानाथ न शापः कर्तुमन्यथा । शक्यते किं पुनस्तस्य दक्षस्यामिततेजसः
រោមកៈបាននិយាយ៖ ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃរាត្រី សូម្បីតែសាបរបស់អ្នកដទៃក៏មិនអាចបម្លែងឲ្យខុសទៅបានទេ—តើនឹងនិយាយអ្វីទៅទៀតអំពីសាបរបស់ទក្ខៈ ដែលមានតេជៈអសীম។
Verse 42
तस्मादत्रोपदेशं ते प्रयच्छामि सुसंमतम् । येन ते स्यादसंदिग्धं क्षयव्याधि परिक्षयः
ដូច្នេះ នៅទីនេះ ខ្ញុំនឹងប្រទានដំបូន្មានដ៏ល្អ និងត្រូវទទួលស្គាល់ ដោយវា—ដោយគ្មានសង្ស័យ—ជំងឺស្គមស្គាំងរបស់អ្នកនឹងត្រូវបញ្ចប់ទាំងស្រុង។
Verse 43
नादेयं किंचिदस्तीह देवदेवस्य शूलिनः । संप्रहृष्टस्य तद्वाक्यात्तस्मादाराधयस्व तम्
នៅទីនេះ គ្មានអ្វីដែល “មិនគួរប្រទាន” ពីព្រះស៊ូលិន ព្រះនៃព្រះទាំងឡាយ នៅពេលព្រះអង្គពេញព្រះហឫទ័យឡើយ។ ដូច្នេះ ដោយពាក្យធានានោះ ចូរអ្នកគោរពបូជាព្រះអង្គ។
Verse 44
अष्टषष्टिषु तीर्थेषु सत्यं वासः सदा क्षितौ । तेषु संस्थाप्य तल्लिंगं तस्य नाशाय रात्रिप
ពិតប្រាកដណាស់ ក្នុងចំណោមទីរថៈ៦៨ មានវត្តមានស្ថិតស្ថេរនៅលើផែនដីជានិច្ច។ ឱ ព្រះរាជានៃរាត្រី ចូរតាំងលិង្គនោះនៅក្នុងទីរថៈទាំងនោះ ដើម្បីបំផ្លាញទុក្ខវេទនានោះ។
Verse 45
आराधय ततो नित्यं श्रद्धापूतेन चेतसा । संप्राप्स्यसि न संदेहः क्षयव्याधि परिक्षयम्
ដូច្នេះ ចូរអ្នកបូជាព្រះអង្គរៀងរាល់ថ្ងៃ ដោយចិត្តបានបរិសុទ្ធដោយសទ្ធា។ អ្នកនឹងទទួលបាន ដោយមិនមានសង្ស័យ ការបញ្ចប់ទាំងស្រុងនៃជំងឺស្គមស្គាំង។
Verse 46
सूत उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा संप्रहृष्टो निशापतिः । तस्मिन्प्रभासके क्षेत्रे दिव्यलिंगानि शूलिनः । संस्थाप्य पूजयामास स्वनामांकानि भक्तितः
សូត្រាបាននិយាយថា៖ លឺពាក្យនោះហើយ ព្រះអម្ចាស់នៃរាត្រី (ចន្ទ្រ) មានសេចក្តីរីករាយយ៉ាងខ្លាំង។ នៅក្នុងដែនបរិសុទ្ធប្រភាស នោះ ព្រះអង្គបានដំឡើងលិង្គទេវីយ៍របស់ព្រះសិវៈ អ្នកកាន់ត្រីសូល ហើយបានបូជាវាដោយភក្តី—លិង្គដែលមាននាមរបស់ព្រះអង្គផ្ទាល់។
Verse 47
ततस्तुष्टो महादेवस्तस्य संदर्शनं गतः । प्रोवाच वरदोऽस्मीति प्रार्थयस्व यथेप्सितम्
បន្ទាប់មក ព្រះមហាទេវៈ ពេញចិត្តហើយ បានប្រទានទស្សនៈដល់គាត់ ហើយមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ខ្ញុំជាអ្នកប្រទានពរ—ចូរសុំអ្វីដែលអ្នកប្រាថ្នា»។
Verse 48
चन्द्र उवाच । परं क्षीणोऽस्मि देवेश यक्ष्मणाहं पदांतिकम् । प्राप्तस्तस्मात्परित्राहि नान्यत्संप्रार्थयाम्यहम्
ចន្ទ្រាបាននិយាយថា៖ ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃទេវតា ខ្ញុំបានខ្សោយស្ទើរតែអស់កម្លាំង; ដោយជំងឺយក្ស្មា ខ្ញុំត្រូវបាននាំទៅដល់គែមចុងក្រោយ។ ដូច្នេះ សូមសង្គ្រោះខ្ញុំ—ខ្ញុំមិនសុំអ្វីផ្សេងទៀតឡើយ។
Verse 49
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा भगवान्वृषभध्वजः । दक्षमाहूय तत्रैव ततः प्रोवाच सादरम्
លឺពាក្យនោះហើយ ព្រះអម្ចាស់ដ៏មានព្រះព្រហ្មចារី—ព្រះអង្គដែលមានទង់សញ្ញាគោ—បានហៅទក្ខៈមកនៅទីនោះផ្ទាល់ ហើយបន្ទាប់មកបានមានព្រះបន្ទូលដោយកិត្តិយស និងការគោរព។
Verse 50
एष चंद्रस्त्वया शप्तो जामाता न कृतं शुभम् । तस्मादनुग्रहं चास्य मम वाक्यात्समाचर
ព្រះចន្ទនេះ—ជាកូនប្រសាររបស់អ្នក—ត្រូវបានអ្នកដាក់បណ្តាសា ហើយគាត់មិនបានប្រព្រឹត្តល្អទេ។ ដូច្នេះ សូមអនុគ្រោះដល់គាត់ ដោយប្រព្រឹត្តតាមពាក្យរបស់ខ្ញុំ។
Verse 51
दक्ष उवाच । मया धर्म्यमपि प्रोक्तो वाक्यमेष कुबुद्धिमान् । नाकरोन्मे पुरः प्रोच्य करिष्यामीत्य सत्यवाक्
ទក្ខៈបាននិយាយថា៖ ខ្ញុំក៏បានប្រាប់ពាក្យធម៌ដល់គាត់ដែរ ប៉ុន្តែអ្នកមានបញ្ញាខូចនេះមិនបានអនុវត្តទេ។ គាត់បាននិយាយមុខខ្ញុំថា «ខ្ញុំនឹងធ្វើ» តែបែរជាមិនស្មោះតាមពាក្យ។
Verse 52
तेन शप्तस्तु कोपेन सुतार्थे वृषभध्वज । हास्येनापि मया प्रोक्तं नान्यथा संप्रजायते
ឱ ព្រះអម្ចាស់មានទង់គោ! ដើម្បីកូនស្រីរបស់ខ្ញុំ គាត់បានដាក់បណ្តាសាព្រះចន្ទដោយកំហឹង។ ហើយទោះបីខ្ញុំបាននិយាយដោយលេងសើចក៏ដោយ វាមិនអាចក្លាយទៅផ្សេងទៀតបានទេ—ពាក្យរបស់ខ្ញុំត្រូវតែសម្រេច។
Verse 53
देवदेव उवाच । अद्यप्रभृति सर्वास्ताः सुता एष निशाकरः । समाः संवीक्षते नित्यं मम वाक्यादसंशयम्
ព្រះអម្ចាស់នៃទេវតាទាំងអស់បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ចាប់ពីថ្ងៃនេះតទៅ ព្រះចន្ទនេះនឹងមើលកូនស្រីទាំងអស់នោះស្មើគ្នា ជានិច្ច—ដោយព្រះបន្ទូលបញ្ជារបស់ខ្ញុំ ដោយមិនមានសង្ស័យឡើយ»។
Verse 54
तस्मात्पक्षं क्षयं यातु पक्षं वृद्धिं प्रगच्छतु । येन ते स्याद्वचः सत्यं मत्प्रसादसमन्वितम्
ដូច្នេះ សូមឲ្យពាក់កណ្តាលខែម្ខាងថយចុះ ហើយពាក់កណ្តាលខែម្ខាងទៀតកើនឡើង ដើម្បីឲ្យពាក្យរបស់អ្នកក្លាយជាការពិត ដោយបានរួមជាមួយព្រះអនុគ្រោះរបស់ខ្ញុំ។
Verse 55
ततो दक्षस्तथेत्युक्त्वा जगाम निजमन्दिरम् । देवोऽपि शंकरो भूयः प्रोवाच शशलांछनम्
បន្ទាប់មក ដក្ខ្សៈ បាននិយាយថា «ដូច្នោះហើយ» ហើយទៅកាន់លំនៅដ្ឋានរបស់ខ្លួន។ ព្រះសង្ករៈផងដែរ បានហៅព្រះចន្ទ ដែលមានសញ្ញាទន្សាយ លើព្រះមុខម្តងទៀត។
Verse 56
भूयोऽपि प्रार्थयाभीष्टं मत्तस्त्वं शशलांछन । येन सर्वं प्रयच्छामि यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम्
ឱ ព្រះចន្ទមានសញ្ញាទន្សាយ អ្នកចូរសុំម្តងទៀតនូវអ្វីដែលអ្នកប្រាថ្នាពីខ្ញុំ; ដោយរបៀបនោះ ខ្ញុំនឹងប្រទានគ្រប់យ៉ាង ទោះបីជាវាលំបាករកបានយ៉ាងខ្លាំងក៏ដោយ។
Verse 57
चन्द्र उवाच । यदि तुष्टोऽसि देवेश यदि देयो वरो मम । तत्स्थापितेषु लिंगेषु मया सर्वेषु सर्वदा । संनिधानं त्वया कार्यं लोकानां हित काम्यया
ព្រះចន្ទបានទូលថា៖ «បើព្រះអម្ចាស់ទេវទាំងឡាយពេញព្រះហឫទ័យ ហើយបើព្រះអង្គនឹងប្រទានពរដល់ខ្ញុំ—សូមឲ្យក្នុងលិង្គទាំងអស់ដែលខ្ញុំបានស្ថាបនា ព្រះសាន្និធ្យដ៏បរិសុទ្ធរបស់ព្រះអង្គ បង្ហាញជានិច្ច ដោយប្រាថ្នាសុខសាន្តប្រយោជន៍ដល់លោកទាំងឡាយ»។
Verse 58
देव उवाच । अष्टषष्टिषु लिंगेषु स्थापितेषु त्वया विभो । सोमवारेण सांनिध्यं करिष्ये वचनात्तव
ព្រះអម្ចាស់បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ឱ មហាបុរស អ្នកបានស្ថាបនាលិង្គចំនួនហុកសិបប្រាំបី; តាមពាក្យស្នើរបស់អ្នក ខ្ញុំនឹងប្រទានសាន្និធ្យពិសេសនៅថ្ងៃចន្ទ»។
Verse 59
एवमुक्त्वा स देवेशस्ततश्चादर्शनं गतः । चन्द्रोऽपि हर्षसंयुक्तः समं पश्यति तास्ततः
ព្រះអម្ចាស់ទេវទាំងឡាយបានមានព្រះបន្ទូលដូច្នេះហើយ ក៏លង់បាត់ពីទិដ្ឋភាព។ ព្រះចន្ទផងដែរ ពោរពេញដោយសេចក្តីអំណរ បន្ទាប់មកបានមើលលិង្គទាំងនោះស្មើគ្នាទាំងអស់។
Verse 60
सुता दक्षस्य विप्रेंद्रा शंकरस्य वचः स्मरन् । ततो हर्ष समायुक्ता वभूवुस्तदनंतरम्
ឱ ព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ កូនស្រីរបស់ទក្ខៈ ដោយរំលឹកព្រះវាចារបស់ព្រះសង្គរៈ (សិវៈ) ក៏ពោរពេញដោយសេចក្តីអំណរ ភ្លាមៗបន្ទាប់មក។
Verse 61
एवं सोमेश्वरास्तत्र बभूवुर्द्विजसत्तमाः । अष्टषष्टिषु तीर्थेषु तथान्येषु ततः परम्
ឱ ព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ ដូច្នេះហើយ នៅទីនោះបានកើតមាន «សោមេស្វរៈ» ជាច្រើន—នៅក្នុងទីរថៈបរិសុទ្ធ៦៨ និងនៅកន្លែងផ្សេងៗលើសពីនោះផងដែរ។