
ជំពូក ៤៦ បង្ហាញរឿងនិទានធម៌-ទេវវិទ្យា ដែលស្កន្ទៈប្រាប់ថា បន្ទាប់ពីព្រឹត្តិការណ៍យោគិនី ព្រះអម្ចាស់បានបញ្ជាព្រះអាទិត្យ (អំសុម៉ាលី/រាវិ) ឲ្យទៅកាសី វារាណាសី ដោយរហ័ស ដើម្បីសង្កេតថា ព្រះបាទ ទិវោដាសា ដែលត្រូវបានពិពណ៌នាថាជារូបកាយនៃធម៌ អាចត្រូវរំខានដោយការប្រឆាំងធម៌ឬទេ។ ព្រះអម្ចាស់ព្រមានថា ការបង្ខូចកិត្តិយសស្តេចដែលឈរលើធម៌ ជាបាបធ្ងន់ ហើយកាមៈ ក្រិធៈ លោភៈ មោហៈ មត្សរៈ និងអហង្គារៈ មិនគួរឈ្នះនៅទីនោះ ខណៈចិត្តតាំងមាំក្នុងធម៌។ រាវិប្រាថ្នាចង់ឃើញកាសី បានបម្លែងខ្លួនជាច្រើនរូបរាងក្នុងមួយឆ្នាំ—សមណៈ អ្នកសុំទាន អ្នកបង្កើតពិធីថ្មី អ្នកអាថ៌កំបាំង បណ្ឌិត គ្រួសារ និងសន្យាសី—តែរកមិនឃើញកំហុសសីលធម៌ណាមួយក្នុងអាណាចក្រស្តេចឡើយ។ ខ្លាចត្រឡប់ទៅដោយមិនបំពេញភារកិច្ច រាវិគិតថានឹងស្នាក់នៅកាសី ហើយសរសើរតម្លៃអស្ចារ្យរបស់ទីក្រុង ដែលអាចបំបាត់កំហុសរបស់អ្នកចូលមក។ បន្ទាប់មក ព្រះអាទិត្យបានបង្កើតស្ថានភាពព្រះអាទិត្យ ១២ ប្រភេទក្នុងកាសី (ទ្វាទសអាទិត្យ) ដោយលើកឡើងពិសេស “លោឡារក” ដែលមាននាមពីការចង់ឃើញកាសីយ៉ាងខ្លាំង (លោលា)។ ជំពូកកំណត់លោឡារកនៅអសិសំបេធា ខាងត្បូង និងពិពណ៌នាពិធីធម្មយាត្រា៖ យាត្រាប្រចាំឆ្នាំជុំវិញខែមារគសិរ្ស (ពិសេសថ្ងៃទី ៦/៧ និងថ្ងៃអាទិត្យ) ការងូតទឹកនៅចំណុចជួបគង្គា–អសិ ពិធីស្រាទ្ធ និងផលបុណ្យកើនឡើងនៃទាន និងកិច្ចពិធី ជាពិសេសពេលសូរ្យគ្រាស ដោយថាខ្ពស់ជាងទីរថល្បីៗ។ ចុងក្រោយ សេចក្តីពិពណ៌នាត្រូវបានការពារថាជាការពិត មិនមែនសរសើរទទេ ហើយបដិសេធការរិះគន់សង្ស័យ ព្រមទាំងមិនបង្ហាញដល់អ្នកដែលប្រឆាំងនឹងបទដ្ឋានវេដ។
Verse 1
स्कंद उवाच । गतेथ योगिनीवृंदे देवदेवो घटोद्भव । काशीप्रवृत्तिं जिज्ञासुः प्राहिणोदंशुमालिनम्
ស្កន្ទៈបានមានព្រះវាចា៖ កាលណាក្រុមយោគិនីបានចាកចេញហើយ ព្រះជាម្ចាស់នៃទេវទាំងឡាយ—ឃដោទ្ភវ—ប្រាថ្នាចង់ដឹងដំណើរព្រឹត្តិការណ៍នៅកាសី ក៏បានបញ្ជូនអំសុម៉ាលិន។
Verse 2
देवदेव उवाच । सप्ताश्व त्वरितो याहि पुरीं वाराणसीं शुभाम् । यत्रास्ति स दिवोदासो धर्ममूर्तिर्महीपतिः
ព្រះជាម្ចាស់នៃទេវទាំងឡាយមានព្រះវាចា៖ ឱ សប្តាស្វៈ ចូរប្រញាប់ទៅកាន់ទីក្រុងវារាណសីដ៏មង្គល; នៅទីនោះមានព្រះរាជា ទិវោទាស មហាក្សត្រដែលជារូបកាយនៃធម៌។
Verse 3
तस्य धर्मविरोधेन यथातत्क्षेत्रमुद्वसेत् । तथा कुरुष्व भो क्षिप्रं मावमंस्थाश्च तं नृपम्
ឱ ព្រះអាទិត្យ! សូមប្រញាប់ធ្វើ ដើម្បីឲ្យដោយសារការប្រឆាំងនឹងធម៌ របស់គាត់ ព្រះរាជានោះបោះបង់ក្សេត្របរិសុទ្ធ (កាសី) ចេញទៅ; ប៉ុន្តែមិនត្រូវមើលងាយព្រះនរេន្ទ្រនោះឡើយ។
Verse 4
धर्ममार्ग प्रवृत्तस्य क्रियते यावमानना । सा भवेदात्मनो नूनं महदेनश्च जायते
នៅពេលអ្នកដែលបានចេញដំណើរតាមមាគ៌ាធម៌ ត្រូវបានមើលងាយ ការប្រមាថនោះពិតជាក្លាយជាកំហុសធ្ងន់សម្រាប់អ្នកប្រមាថ ហើយបាបធំកើតឡើង។
Verse 5
तवबुद्धिविकासेन च्यवते चेत्स धर्मतः । तदा सा नगरी भानो त्वयोद्वास्याऽसहैः करैः
បើដោយការរីកចម្រើននៃប្រាជ្ញារបស់អ្នក ព្រះរាជានោះបោះបង់ការប្រឆាំងនឹងធម៌ ហើយត្រឡប់មកឈរជាប់ក្នុងធម៌វិញ នោះឱ ភានុ! កុំបណ្តេញទីក្រុងនោះដោយពន្ធដារដែលមិនអាចទ្រាំទ្រ។
Verse 6
कामक्रोधौ लोभमोहौ मत्सराहंकृती अपि । ते तत्र न भवेतां यत्तत्कालोपि न तं जयेत्
សូមឲ្យកាម និងកំហឹង, លោភ និងមោហៈ, ការច嫉 និងអហង្គារ មិនកើតឡើងនៅទីនោះឡើយ—ដើម្បីឲ្យសូម្បីតែកាលវេលាក៏មិនអាចឈ្នះគាត់បាន។
Verse 7
यावद्धर्मे स्थिराबुद्धिर्यावद्धर्मेस्थिरं मनः । तावद्विघ्नोदयः क्वास्ति विपद्यपि रवे नृषु
ដរាបណាប្រាជ្ញាស្ថិតមាំក្នុងធម៌ ដរាបណាចិត្តរឹងមាំក្នុងធម៌ ឱ រវិ! តើឧបសគ្គអាចកើតឡើងដល់មនុស្សនៅទីណា—even ក្នុងពេលវិបត្តិ?
Verse 8
सर्वेषामिह जंतूनां त्वं वेत्सि ब्रध्नचेष्टितम् । अतएव जगच्चक्षुर्व्रज त्वं कार्यसिद्धये
អ្នកដឹងចលនា និងបំណងរបស់សត្វលោកទាំងអស់នៅទីនេះ ហើយក៏ដឹងសកម្មភាពរបស់ ប្រាធ្ន (ព្រះអាទិត្យ) ដែរ។ ដូច្នេះ ឱ «ភ្នែកនៃលោក» ចូរចេញទៅ ដើម្បីឲ្យកិច្ចការសម្រេច។
Verse 9
रविरादाय देवाज्ञां मूर्तिमन्यां प्रकल्प्य च । नभोध्वगामहोरात्रं काशीमभिमुखोऽभवत्
ព្រះរវិ (ព្រះអាទិត្យ) ទទួលព្រះបញ្ជារបស់ទេវតា ហើយបង្កើតរូបកាយមួយផ្សេងទៀត រួចធ្វើដំណើរតាមផ្លូវមេឃទាំងថ្ងៃទាំងយប់ បែរមុខទៅកាន់កាសី។
Verse 10
मनसातीवलोलोऽभूत्काशीदर्शनलालसः । सहस्रचरणोप्यैच्छत्तदा खे नैकपादताम्
ដោយសេចក្តីប្រាថ្នាចង់ឃើញកាសី ចិត្តរបស់ព្រះអាទិត្យក៏រំភើបរវើរវាយយ៉ាងខ្លាំង; ទោះមានជើងពាន់ ក៏នៅពេលនោះក្នុងមេឃ ទ្រង់ប្រាថ្នាឲ្យមានតែជើងមួយ ដើម្បីទៅឲ្យលឿនជាងមុន។
Verse 11
हंसत्वं तस्य सूर्यस्य तदा सफलतामगात् । सदा नभोध्वनीनस्य काशीं प्रति यियासतः
នៅពេលនោះ ការដែលព្រះអាទិត្យទ្រង់យករូប «ហំស» (ហង្ស) ក៏បានសម្រេចផលពិតប្រាកដ ព្រោះទ្រង់ធ្វើដំណើរតាមផ្លូវមេឃជានិច្ច ដោយចិត្តមុតមាំចង់ទៅកាន់កាសី។
Verse 12
अथ काशीं समासाद्य रविरंतर्बहिश्चरन् । मनागपि न तद्भूपे धर्मध्वस्तिमवेक्षत
បន្ទាប់មក ព្រះរវិបានទៅដល់កាសី ហើយដើរចេញចូលទាំងខាងក្នុងទាំងខាងក្រៅ; ទោះយ៉ាងណា ទ្រង់មិនបានឃើញសេចក្តីវិនាសនៃធម៌នៅក្នុងព្រះមហាក្សត្រនោះ សូម្បីតែបន្តិច។
Verse 13
विभावसुर्वसन्काश्यां नानारूपेण वत्सरम् । क्वचिन्नावसरं प्राप तत्र राज्ञि सुधर्मिणि
វិភាវសុ (ព្រះអាទិត្យ) ស្នាក់នៅកាសីពេញមួយឆ្នាំ ដោយបម្លែងជារូបរាងនានា; ប៉ុន្តែចំពោះព្រះរាជាដែលមាំមួនក្នុងធម៌ គាត់មិនឃើញឱកាសណាមួយឡើយ។
Verse 14
कदाचिदतिथिर्भूतो दुर्लभं प्रार्थयन्रविः । न तस्य राज्ञो विषये दुर्लभं किंचिदैक्षत
ពេលខ្លះ រវិ (ព្រះអាទិត្យ) មកជាអតិថិជន ហើយសុំអ្វីមួយដែលកម្ររកបាន; តែក្នុងដែនដីរបស់ព្រះរាជានោះ គាត់មិនឃើញអ្វីណាដែលពិតប្រាកដថា ‘មិនអាចទទួលបាន’ ឡើយ។
Verse 15
कदाचिद्याचको जातो बहुदोपि कदाप्यभूत् । कदाचिद्दीनतां प्राप्तः कदाचिद्गणकोप्यभूत्
ពេលខ្លះ គាត់ក្លាយជាអ្នកសុំទាន; ពេលខ្លះ ទោះមានទ្រព្យច្រើនក៏បង្ហាញខ្លួនដូចមិនមាន។ ពេលខ្លះធ្លាក់ក្នុងភាពក្រីក្រ ហើយពេលខ្លះក៏ក្លាយជាអ្នកគណនា (អ្នកកត់គណនី) —បម្លែងតួនាទីទៅមកជាញឹកញាប់។
Verse 16
वेदबाह्यां क्रियां चापि कदाचित्प्रत्यपादयत् । कदाचित्स्थापयामास दृष्टप्रत्ययमैहिकम्
ពេលខ្លះ គាត់សូម្បីតែផ្សព្វផ្សាយពិធីការដែលនៅក្រៅវេទ; ហើយពេលខ្លះទៀត គាត់បានបង្កើតទស្សនៈលោកិយដែលពឹងផ្អែកតែ “ភស្តុតាងដែលមើលឃើញភ្លាមៗ” ប៉ុណ្ណោះ។
Verse 17
कदाचिज्जटिलो जातः कदाचिच्च दिगंबरः । स कदाचिज्जांगुलिको विषविद्याविशारदः
ពេលខ្លះ គាត់ក្លាយជាអ្នកបួសសក់ជាចង (ជតិល); ពេលខ្លះក្លាយជាអ្នកស្រឡះលោកដ៏អាកាសស្លៀក (ទិគម្បរ)។ ហើយពេលខ្លះ គាត់បង្ហាញខ្លួនជាអ្នកលេងពស់ (ជាង្គុលិក) ដែលជំនាញក្នុងវិជ្ជាពិស។
Verse 18
सर्वपाषंडधर्मज्ञः कदाचिद्ब्रह्मवाद्यभूत् । ऐंद्रजालिक आसीच्च कदाचिद्भ्रामयञ्जनान्
ពេលខ្លះ គាត់ក្លាយជាអ្នកដឹងគោលលទ្ធិនៃសាសនាប្រកាន់ខុសទាំងអស់; ពេលខ្លះ គាត់ធ្វើជាអ្នកពោលព្រះព្រហ្មវាទៈ អ្នកទេសនាខ្ពង់ខ្ពស់។ ហើយពេលខ្លះ គាត់ជាអ្នកមន្តអាគមឥន្ទ្រជាល បំភាន់មនុស្សដោយល្បិចមាយា។
Verse 19
नानाव्रतोपदेशैश्च कदाचित्स पतिव्रताः । क्षोभयामास बहुशः सदृष्टांत कथानकैः
ពេលខ្លះ ដោយបង្រៀនវ្រតៈនានា គាត់បានធ្វើឲ្យស្ត្រីបតិវ្រតា ដែលស្មោះត្រង់ចំពោះស្វាមី ក៏រងការរំខានចិត្តជាញឹកញាប់ ដោយយករឿងនិទានមានឧទាហរណ៍ជាអន្ទាក់បញ្ចុះបញ្ចូល។
Verse 20
कापालिक व्रतधरः कदाचिच्चाभवद्द्विजः । कदाचिदपि विज्ञानी धातुवादी कदाचन
ពេលខ្លះ គាត់កាន់វ្រតៈកាបាលិក; ពេលខ្លះ គាត់ក្លាយជាព្រហ្មណ៍ទ្វិជ។ ពេលខ្លះ គាត់បង្ហាញខ្លួនជាបណ្ឌិតអ្នកចេះដឹង ហើយពេលខ្លះជាធាតុវាទី អ្នកនិយាយអំពីវិជ្ជាបម្លែងលោហៈ។
Verse 21
क्वचिद्विप्रः क्वचिद्राजपुत्रो वैश्योंत्यजः क्वचित । ब्रह्मचारी क्वचिदभूद्गृही वनचरः क्वचित्
ពេលមួយ គាត់ជាវិប្រព្រហ្មណ៍; ពេលមួយទៀត ជារាជបុត្រ។ ពេលខ្លះ ជាវៃស្យៈ ឬសូម្បីជាអន្ត្យជៈ អ្នកត្រូវបណ្តេញចេញ។ ពេលខ្លះ ជាព្រហ្មចារី ពេលខ្លះ ជាគ្រឹហស្ថ ហើយពេលខ្លះ ជាអ្នករស់នៅព្រៃ។
Verse 22
यतिः कदाचिदिति सरूपैरभ्रामयज्जनान् । सर्वविद्यासु कुशलः सर्वज्ञश्चाभवत्क्वचित्
ដូច្នេះ ពេលខ្លះ គាត់ក្លាយជាយតិ អ្នកបោះបង់លោក ហើយបំភាន់មនុស្សដោយរូបរាងជាច្រើន។ ពេលខ្លះ គាត់មើលទៅជាជំនាញក្នុងវិទ្យាទាំងអស់ ហើយពេលខ្លះសូម្បីដូចជាសព្វជ្ញា។
Verse 23
इति नानाविधै रूपैश्चरन्काश्यां ग्रहेश्वरः । न कदापि जने क्वापि च्छिद्रं प्राप कदाचन
ដូច្នេះ ព្រះអធិបតីនៃភពទាំងឡាយ បានដើរល្បាតនៅកាសី ដោយពាក់ព័ន្ធនឹងរូបក្លែងក្លាយជាច្រើន; ប៉ុន្តែមិនដែល នៅទីណា ឬលើអ្នកណា បានរកឃើញសូម្បីតែចំណុចខ្វះខាតតូចមួយឡើយ។
Verse 24
ततो निनिंद चात्मानं चिंतार्तः कश्यपात्मजः । धिक्परप्रेष्यतां यस्यां यशो लभ्येत न क्वचित्
បន្ទាប់មក កូនប្រុសរបស់កശ്യបៈ ដែលរងទុក្ខដោយក្តីកង្វល់ បានបន្ទោសខ្លួនឯងថា៖ «អាស្រូវចំពោះស្ថានភាពជាអ្នករត់ការឲ្យអ្នកដទៃ ដែលមិនអាចទទួលបានកិត្តិយសនៅទីណាម្តងទេ!»
Verse 25
मार्तंड उवाच । मंदरं यदि याम्यद्य सद्यस्तत्क्रुद्ध्यतीश्वरः । अनिष्पादितकार्यार्थे मयि सामान्यभृत्यवत्
មារតណ្ឌៈបាននិយាយថា៖ «បើខ្ញុំទៅកាន់ភ្នំមន្ទរា នៅថ្ងៃនេះ ព្រះអីស្វរៈនឹងខឹងខ្ញុំភ្លាមៗ ព្រោះកិច្ចការមិនទាន់សម្រេច ហើយទ្រង់នឹងចាត់ទុកខ្ញុំដូចជាបម្រើធម្មតា»។
Verse 26
कोपमप्युररीकृत्य यदि यायां कथंचन । कथं तिष्ठे पुरस्तस्य तर्हि वै मूढभृत्यवत्
ទោះបីខ្ញុំទ្រាំទ្រកំហឹងរបស់ទ្រង់ ហើយទៅបានដោយរបៀបណាមួយក៏ដោយ តើខ្ញុំនឹងឈរនៅមុខទ្រង់ដូចម្តេច—ដូចជាបម្រើល្ងង់ខ្លៅម្នាក់?
Verse 27
अथोंकृत्यावहेलं वा यामि चेच्च कथंचन । क्रोधान्निरीक्षेत्त्र्यक्षो मां विषं पेयं तदा मया
ឬបើខ្ញុំធ្វើសំឡេង «ហ៊ូṃ» ដោយការមើលងាយ ហើយទៅបានដោយរបៀបណាមួយ បើព្រះមានព្រះនេត្រទីបី ទតមកខ្ញុំដោយកំហឹង នោះសម្រាប់ខ្ញុំ ការផឹកពុលក៏ប្រសើរជាង។
Verse 28
हरकोपानले नूनं यदि यातः पतंगताम् । पितामहोपि मां त्रातुं तदा शक्ष्यति नस्फुटम्
បើពិតប្រាកដខ្ញុំក្លាយជាសត្វមេអំបៅតូចហោះចូលភ្លើងដ៏ឆេះរលាកនៃកំហឹងរបស់ហរៈ (ព្រះសិវៈ) នោះសូម្បីតែពិតាមហៈ ព្រះព្រហ្ម ក៏ស្ទើរតែមិនអាចសង្គ្រោះខ្ញុំបាន។
Verse 29
स्थास्याम्यत्रैव तन्नित्यं न त्यक्ष्यामि कदाचन । क्षेत्रसंन्यासविधिना वाराणस्यां कृताश्रमः
ខ្ញុំនឹងស្នាក់នៅទីនេះជានិច្ច មិនបោះបង់ឡើយ។ ដោយពិធី ‘ក្សេត្រ-សន្យាស’ ខ្ញុំបានទទួលអាស្រមដោយព្រះវ្រតនៅវារាណសី។
Verse 30
पुरः पुरारेः कायार्थमनिवेद्येह तिष्ठतः । यत्पापं भावि मे तस्य काशीपापस्यनिष्कृतिः
បើខ្ញុំនៅទីនេះហើយមិនបានទូលបង្គំព្រះបុរារិ (ព្រះសិវៈ) អំពីភារកិច្ចនោះនៅចំពោះព្រះភក្ត្ររបស់ព្រះអង្គទេ បាបណាដែលកើតមានចំពោះខ្ញុំដោយហេតុនោះ កាសីខ្លួនឯងជាការប្រាយស្ចិតសម្រាប់បាបនោះ។
Verse 31
अन्यान्यपि च पापानि महांत्यल्पानि यानि च । क्षयंति तानि सर्वाणि काशीं प्रविशतां सताम्
លើសពីនេះ បាបផ្សេងៗទៀតណាក៏ដោយ ទាំងធំទាំងតូច សុទ្ធតែរលាយអស់សម្រាប់សតបុរសដែលចូលទៅកាន់កាសី។
Verse 32
बुद्धिपूर्वं मया चैतन्न पापं समुपार्जितम् । पुरारिणैव हि पुराऽशासि धर्मो हि रक्ष्यताम्
បាបនេះខ្ញុំមិនបានប្រព្រឹត្តដោយចេតនាទេ។ កាលពីបុរាណ ព្រះបុរារិ (ព្រះសិវៈ) ផ្ទាល់បានបង្គាប់ថា «ចូរការពារធម៌»។
Verse 33
धर्मो हि रक्षितो येन देहे सत्वरगत्वरे । त्रैलोक्यरक्षितं तेन किं कामार्थैः सुरक्षितैः
អ្នកណាដែលការពារធម៌ ទោះស្ថិតក្នុងរាងកាយអនិច្ច និងឆាប់រលត់ក៏ដោយ អ្នកនោះបានការពារត្រីលោក។ ដូច្នេះ តើត្រូវការការពារយ៉ាងប្រុងប្រយ័ត្ននៃកាមសុខ ឬទ្រព្យអត្ថាអ្វីទៀត?
Verse 34
रक्षणीयो यदि भवेत्कामः कामारिणा कथम् । क्षणादनंगतां नीतो बहूनां सुखकार्यपि
បើកាមៈពិតជាអាចការពារបាន តើហេតុអ្វី “សត្រូវនៃកាមៈ” បានធ្វើឲ្យកាមៈក្លាយជា អនង្គៈ—គ្មានរាងកាយ—ក្នុងមួយភ្លែត ទោះបីកាមៈត្រូវគេនិយាយថាបង្កើតសុខដល់មនុស្សជាច្រើនក៏ដោយ?
Verse 35
अर्थश्चेत्सर्वथारक्ष्य इति कैश्चिदुदाहृतम् । तत्कथं न हरिश्चंद्रोऽरक्षत्कुशिकनंदने
មានអ្នកខ្លះនិយាយថា អត្ថា—ទ្រព្យសម្បត្តិ—អាចការពារបានគ្រប់យ៉ាង។ បើដូច្នោះ ហេតុអ្វីព្រះបាទ ហរិឝ្ចន្ទ្រ មិនអាចការពារវាបាន នៅពេលប្រឈមមុខនឹងកូនប្រុសរបស់ កុសិកៈ (វិશ્વាមិត្រ)?
Verse 36
धर्मस्तु रक्षितः सर्वैरपिदेहव्ययेन च । शिबिप्रभृतिभूपालैर्दधीचिप्रमुखैर्द्विजैः
ប៉ុន្តែធម៌ ត្រូវបានការពារដោយមនុស្សទាំងអស់—even ដោយបង់ថ្លៃជីវិតនៃរាងកាយ—ដោយព្រះមហាក្សត្រចាប់ពី ព្រះសិពិ និងដោយព្រះព្រាហ្មណ៍ចាប់ពី ទធិចិ។
Verse 37
अयमेव हि वै धर्मः काशीसेवनसंभवः । रुषितादपि रुद्रान्मां रक्षिष्यति न संशयः
នេះហើយជាធម៌ពិត ដែលកើតពីការបម្រើកាសី។ ទោះបីរុទ្រៈខឹងក៏ដោយ ធម៌នេះនឹងការពារខ្ញុំ—គ្មានសង្ស័យឡើយ។
Verse 38
अवाप्य काशीं दुष्प्रापां को जहाति सचेतनः । रत्नं करस्थमुत्सृज्य कः काचं संजिघृक्षति
ពេលបានដល់កាសីដែលពិបាករកបាន តើអ្នកមានសតិណានឹងបោះបង់នាង? អ្នកណានឹងបោះចោលរតនៈនៅក្នុងដៃ ហើយចង់យកតែកញ្ចក់ធម្មតា?
Verse 39
वाराणसीं समुत्सृज्य यस्त्वन्यत्र यियासति । हत्वा निधानं पादेन सोर्थमिच्छति भिक्षया
អ្នកណាបោះបង់វារាណសី ហើយចង់ទៅកន្លែងផ្សេង គេដូចជាមនុស្សដែលទាត់ទ្រព្យសម្បត្តិលាក់ក្នុងដីដោយជើង ហើយបន្ទាប់មកស្វែងរកទ្រព្យដោយសុំទាន។
Verse 40
पुत्रमित्रकलत्राणि क्षेत्राणि च धनानि च । प्रतिजन्मेह लभ्यंते काश्येका नैव लभ्यते
កូន បិត្ត មិត្ត ភរិយា ដីស្រែ និងទ្រព្យសម្បត្តិ អាចរកបានម្តងទៀតក្នុងរាល់កំណើត; តែកាសីតែមួយគត់ មិនងាយរកបានដូច្នោះទេ។
Verse 41
येन लब्धा पुरी काशी त्रैलोक्योद्धरणक्षमा । त्रैलोक्यैश्वर्यदुष्प्रापं तेन लब्धं महासुखम्
អ្នកណាបានដល់ទីក្រុងបរិសុទ្ធកាសី ដែលអាចលើកសង្គ្រោះត្រីលោក បានទទួលសុខដ៏មហិមា ដែលកម្រជាងអំណាចគ្រប់គ្រងត្រីលោក។
Verse 42
कुपितोपि हि मे रुद्रस्तेजोहानिं विधास्यति । काश्यां च लप्स्ये तत्तेजो यद्वै स्वात्मावबोधजम्
ទោះបីរុទ្រៈខឹងលើខ្ញុំ ហើយធ្វើឲ្យពន្លឺខាងក្រៅរបស់ខ្ញុំស្រកថយក៏ដោយ ក៏នៅកាសី ខ្ញុំនឹងទទួលបានពន្លឺពិត ដែលកើតពីការយល់ដឹងអាត្មានរបស់ខ្លួន។
Verse 43
इतराणीह तेजांसि भासंते तावदेव हि । खद्योताभानि यावन्नो जृंभते काशिजं महः
ពន្លឺផ្សេងៗទាំងអស់នៅទីនេះភ្លឺបានត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ; ដរាបណាមហាតេជៈដែលកើតពីកាសីមិនទាន់បើកបង្ហាញ ពន្លឺទាំងនោះមើលទៅដូចពន្លឺកណ្ដៀងតែប៉ុណ្ណោះ។
Verse 44
इति काशीप्रभावज्ञो जगच्चक्षुस्तमोनुदः । कृत्वा द्वादशधात्मानं काशीपुर्यां व्यवस्थितः
ដូច្នេះ ព្រះអាទិត្យ—អ្នកដឹងអานุភាពនៃកាសី ជាភ្នែកនៃលោក និងអ្នកបំបាត់អន្ធការ—បានបែងចែកព្រះអង្គជាទម្រង់ដប់ពីរ ហើយស្ថិតនៅក្នុងក្រុងកាសី។
Verse 45
लोलार्क उत्तरार्कश्च सांबादित्यस्तथैव च । चतुर्थो द्रुपदादित्यो मयूखादित्य एव च
ព្រះនាមទាំងនោះគឺ៖ លោលារក, ឧត្តរារក, និង សាំបាទិត្យ; អង្គទីបួនគឺ ទ្រុបដាទិត្យ ហើយក៏មាន មយូខាទិត្យ ផងដែរ។
Verse 46
खखोल्कश्चारुणादित्यो वृद्धकेशवसंज्ञकौ । दशमो विमलादित्यो गंगादित्यस्तथैव च
ខខោល្ក និង អារុណាទិត្យ ហើយអង្គដែលគេស្គាល់ថា វ្រឹទ្ធកេឝវ; អង្គទីដប់គឺ វិមលាទិត្យ និងដូចគ្នានោះ កង្គាទិត្យ ផងដែរ។
Verse 47
द्वादशश्च यमादित्यः काशिपुर्यां घटोद्भव । तमोऽधिकेभ्यो दुष्टेभ्यः क्षेत्रं रक्षंत्यमी सदा
ហើយអង្គទីដប់ពីរគឺ យមាទិត្យ។ ឱ ឃដោទ្ភវ! ព្រះទាំងនេះតែងតែការពារខេត្របរិសុទ្ធនៅកាសីបុរី ពីសត្វអាក្រក់ដែលជ្រមុជក្នុងអន្ធការ។
Verse 48
तस्यार्कस्य मनोलोलं यदासीत्काशिदर्शने । अतो लोलार्क इत्याख्या काश्यां जाता विवस्वतः
ពេលដែលចិត្តរបស់ព្រះអាទិត្យក្លាយជារវើរវាយ និងប្រាថ្នាខ្លាំង ដោយបានឃើញកាសី ដូច្នេះនៅកាសី ព្រះវិវស្វត ត្រូវបានគេស្គាល់ដោយនាមបរិសុទ្ធ “លោលារក”។
Verse 49
लोलार्कस्त्वसिसंभेदे दक्षिणस्यां दिशिस्थितः । योगक्षेमं सदा कुर्यात्काशीवासि जनस्य च
លោលារក ស្ថិតនៅអសិសម្ភេទ ក្នុងទិសខាងត្បូង; ព្រះអង្គតែងធានា “យោគ-ក្សេម” គឺសុខសាន្ត និងសុវត្ថិភាព ដល់អ្នករស់នៅកាសីជានិច្ច។
Verse 50
मार्गशीर्षस्य सप्तम्यां षष्ठ्यां वा रविवासरे । विधाय वार्षिकीं यात्रां नरः पापै प्रमुच्यते
នៅថ្ងៃទី៧ ឬទី៦ នៃទិថីខែម៉ារគសីរ្សៈ បើត្រូវនឹងថ្ងៃអាទិត្យ អ្នកណាធ្វើយាត្រាប្រចាំឆ្នាំ នឹងរួចផុតពីបាប។
Verse 51
कृतानि यानि पापानि नरैः संवत्सरावधि । नश्यंति क्षणतस्तानि षष्ठ्यर्के लोलदर्शनात्
បាបទាំងឡាយដែលមនុស្សបានប្រព្រឹត្តក្នុងរយៈពេលមួយឆ្នាំ នឹងរលាយបាត់ភ្លាមៗ ដោយការទទួលទស្សនៈលោលារក នៅថ្ងៃ “សស្ឋី-អរក” (ថ្ងៃព្រះអាទិត្យនៃទិថីទី៦)។
Verse 52
नरः स्नात्वासिसंभेदे संतर्प्य पितृदेवताः । श्राद्धं विधाय विधिना पित्रानृण्यमवाप्नुयात्
បន្ទាប់ពីងូតទឹកបរិសុទ្ធនៅអសិសម្ភេទ ហើយបំពេញការបូជាឲ្យព្រះទេវតាបុព្វបុរសបានពេញចិត្ត អ្នកណាធ្វើ “ស្រាទ្ធ” តាមវិធីវិន័យ នឹងទទួលបានសេរីភាពពីបំណុលចំពោះបុព្វបុរស។
Verse 53
लोलार्कसंगमे स्नात्वा दानं होमं सुरार्चनम् । यत्किंचित्क्रियते कर्म तदानंत्याय कल्पते
បន្ទាប់ពីងូតទឹកបរិសុទ្ធនៅចំណុចប្រសព្វដ៏សក្ការៈរបស់ លោលារកៈ កិច្ចការណាមួយដែលធ្វើ—ទាន ហោម (បូជាភ្លើង) ឬការសក្ការៈទេវតា—ក្លាយជាមូលហេតុនៃបុណ្យអស្ចារ្យមិនអស់។
Verse 54
सूर्योपरागे लोलार्के स्नानदानादिकाः क्रियाः । कुरुक्षेत्राद्दशगुणा भवंतीह न संशयः
នៅលោលារកៈ ក្នុងពេលសូរ្យគ្រាស កិច្ចដូចជា ងូតទឹក និងធ្វើទានជាដើម ឲ្យផលបុណ្យដប់ដងលើសកុរុក្សេត្រ; មិនមានសង្ស័យឡើយ។
Verse 55
लोलार्के रथसप्तम्यां स्नात्वा गंगासिसंगमे । सप्तजन्मकृतैः पापैर्मुक्तो भवति तत्क्षणात्
អ្នកណាងូតទឹកនៅលោលារកៈ ក្នុងថ្ងៃ រថសប្តមី នៅចំណុចប្រសព្វ គង្គា–អសិ នោះនឹងរួចផុតពីបាបដែលសន្សំមកពីប្រាំពីរជាតិភ្លាមៗ។
Verse 56
प्रत्यर्कवारं लोलार्कं यः पश्यति शुचिव्रतः । न तस्य दुःखं लोकेस्मिन्कदाचित्संभविष्यति
អ្នកណាដែលរក្សាព្រះវត្តបរិសុទ្ធ និងគោរពវ្រតៈ ហើយទៅទស្សនាលោលារកៈរៀងរាល់ថ្ងៃអាទិត្យ នោះទុក្ខមិនកើតមានចំពោះគាត់ក្នុងលោកនេះឡើយ។
Verse 57
न तस्य दुःखं नो पामा न दद्रुर्न विचर्चिका । लोलार्कमर्के यः पश्येत्तत्पादोदकसेवकः
សម្រាប់អ្នកដែលទស្សនាលោលារកៈនៅថ្ងៃអាទិត្យ ហើយទទួលទានទឹកបាទោទកៈ (ទឹកបរិសុទ្ធពីព្រះបាទ) នោះមិនមានទុក្ខទេ; មិនមានកមរមាស់ មិនមានដង្កូវស្បែក (ដាដ) និងមិនមានរោគផ្ទុះស្បែកឡើយ។
Verse 58
वाराणस्यामुषित्वापि यो लोलार्कं न सेवते । सेवंते तं नरं नूनं क्लेशाः क्षुद्व्याधिसंभवाः
ទោះបីស្នាក់នៅក្នុងវារាណសីក៏ដោយ អ្នកណាមិនគោរពបូជាទេវតា លោលារកៈ នោះពិតជាត្រូវទុក្ខលំបាកដែលកើតពីភាពឃ្លាន និងជំងឺរោគាភ័យតាមដាន។
Verse 59
सर्वेषां काशितीर्थानां लोलार्कः प्रथमं शिरः । ततोंऽगान्यन्यतीर्थानि तज्जलप्लावितानिहि
ក្នុងចំណោមទីរថៈទាំងអស់នៃកាសី លោលារកៈជាប្រធានបំផុត ដូចជា ‘ក្បាល’; ទីរថៈផ្សេងៗដូចជាអវយវៈ ព្រោះត្រូវបានបរិសុទ្ធដោយទឹកដែលហូរលិចលាន់ពីទីនោះ។
Verse 60
तीर्थांतराणि सर्वाणि भूमीवलयगान्यपि । असिसंभेदतीर्थस्य कलां नार्हंति षोडशीम्
ទីរថៈផ្សេងៗទាំងអស់ ទោះបីរាលដាលពេញវង់មូលនៃផែនដីក៏ដោយ ក៏មិនអាចស្មើបានសូម្បីតែមួយភាគដប់ប្រាំមួយនៃសិរីល្អរបស់ទីរថៈ អសិ-សម្ភេទៈ។
Verse 61
सर्वेषामेव तीर्थानां स्नानाद्यल्लभ्यते फलम् । तत्फलं सम्यगाप्येत नरैर्गंगासिसंगमे
ផលដែលទទួលបានពីការងូតទឹកបរិសុទ្ធ និងពិធីកិច្ចផ្សេងៗនៅទីរថៈទាំងអស់ នោះមនុស្សទទួលបានផលដូចគ្នានោះយ៉ាងពេញលេញ នៅចំណុចសង្គមនៃគង្គា–អសិ។
Verse 62
नार्थवादोयमुदितः स्तुतिवादो न वै मुने । सत्यं यथार्थवादोयं श्रद्धेयः सद्भिरादरात्
ឱ មុនី, ពាក្យនេះមិនមែនជាការបំផ្លើសន័យ ឬពាក្យសរសើរប៉ុណ្ណោះទេ; នេះជាសេចក្តីពិត ជាពាក្យត្រឹមត្រូវតាមសភាពការណ៍ ដែលសតបុរសគួរទទួលយកដោយក្តីគោរព។
Verse 63
यत्र विश्वेश्वरः साक्षाद्यत्र स्वर्गतरंगिणी । मिथ्या तत्रानुमन्यंते तार्किकाश्चानुसूयकाः
ទីកន្លែងណាដែលមានព្រះវិស្វេសូរៈគង់នៅផ្ទាល់ និងមានទន្លេសួគ៌ហូរកាត់ ទីនោះពួកអ្នកតក្កវិជ្ជាដែលមានចិត្តច្រណែននៅតែចាត់ទុកថាជារឿងមិនពិត។
Verse 64
उदाहरंति ये मूढाः कुतर्कबलदर्पिताः । काश्यां सर्वेर्थवादोयं ते विट्कीटा युगेयुगे
ពួកមនុស្សល្ងង់ដែលពោរពេញដោយអំណាចនៃហេតុផលទុច្ចរិត ហើយចាត់ទុកការសរសើរក្រុងកាស៊ីថាជាការបំផ្លើស ពួកគេគឺជាសត្វល្អិតក្នុងលាមកគ្រប់យុគសម័យ។
Verse 65
कस्यचित्काशितीर्थस्य महिम्नो महतस्तुलाम् । नाधिरोहेन्मुने नूनमपि त्रैलोक्यमंडपः
ឱ មុនី! សូម្បីតែត្រៃលោកទាំងមូល ក៏មិនអាចប្រៀបធៀបនឹងភាពអស្ចារ្យនៃទីកន្លែងសក្ការៈតែមួយនៅក្រុងកាស៊ីបានឡើយ។
Verse 66
नास्तिका वेदबाह्याश्च शिश्नोदरपरायणाः । अंत्यजाताश्च ये तेषां पुरः काशी न वर्ण्यताम्
មិនគួរពណ៌នាអំពីក្រុងកាស៊ីនៅចំពោះមុខពួកអទេវនិយម អ្នកដែលនៅក្រៅគន្លងនៃພះវេទ អ្នកដែលលង់នឹងតណ្ហានិងការស៊ីចុក និងជនដែលមានគំនិត ថោកទាបឡើយ។
Verse 67
लोलार्ककरनिष्टप्ता असिधार विखंडिताः । काश्यां दक्षिणदिग्भागे न विशेयुर्महामलाः
ដោយត្រូវកំដៅនៃរស្មីព្រះអាទិត្យឡូឡាកា និងត្រូវកាត់ដោយមុខដាវ ពួកអ្នកដែលមាន ភាពមិនបរិសុទ្ធយ៉ាងខ្លាំង មិនគួរចូលទៅក្នុងប៉ែកខាងត្បូងនៃក្រុងកាស៊ីឡើយ។
Verse 68
महिमानमिमं श्रुत्वा लोलार्कस्य नरोत्तमः । न दुःखी जायते क्वापि संसारे दुःखसागरे
ពេលបានស្តាប់មហិមារបស់ លោលារកៈ នេះហើយ បុរសដ៏ប្រសើរ មិនកើតជាអ្នកទុក្ខនៅទីណាទេ ក្នុងសំសារៈដែលជាសមុទ្រទុក្ខ។