Adhyaya 256
जयद्रथ-निग्रहः — Jayadratha Restrained, Shamed, and Released
Upa-parva: Draupadī-parikleśa–Jayadratha-nigraha (Episode of Jayadratha’s humiliation and release)
Vaiśaṃpāyana narrates Jayadratha’s attempt to flee upon seeing the armed brothers. Bhīmasena dismounts, seizes Jayadratha by the hair, and forcefully subdues him—striking and pinning him when he tries to rise. Arjuna (Phalguna) restrains Bhīma’s anger, recalling the earlier context involving Duḥśalā and the Kaurava connection. Bhīma argues that Jayadratha’s misconduct toward Draupadī warrants severe penalty, then imposes a conditional reprieve: Jayadratha must publicly declare himself a servant (dāsa) of the Pāṇḍavas in assemblies, as the ‘rule’ of one defeated in combat. Jayadratha, weakened, agrees. The brothers bind him, place him on a chariot, and present him to Yudhiṣṭhira at the hermitage. Yudhiṣṭhira orders release; Bhīma instructs that Draupadī be informed of Jayadratha’s imposed servitude-status. Draupadī, looking to Yudhiṣṭhira, concurs that he be freed after the humiliation. Jayadratha, released, pays respects to Yudhiṣṭhira and the sages. Yudhiṣṭhira admonishes him against repeating such conduct and sends him away with his forces intact. Jayadratha departs ashamed toward Gaṅgādvāra, undertakes severe tapas to Rudra (Śiva), receives a boon: he may check the Pāṇḍavas in battle except Arjuna, who is protected by Kṛṣṇa; Jayadratha then returns home while the Pāṇḍavas remain in Kāmyaka.
Chapter Arc: कर्ण, दिग्विजय और वैभव-प्रदर्शन के उन्माद में, दुर्योधन से कहता है कि आज पृथ्वी उसके लिए ‘निःसपत्ना’ हो गई है—अब वह इन्द्र की भाँति निष्कण्टक राज्य करे। → कर्ण दुर्योधन को केवल शासन नहीं, यश-स्थापन का मार्ग दिखाता है: वेदपारग ऋत्विजों को बुलाकर शास्त्रोक्त विधि से महायज्ञ आरम्भ हो; अन्न-पान, सामग्री, गुण-समृद्धि और दान-दक्षिणा में कोई कमी न रहे। यह यज्ञ धर्म-आवरण में सत्ता का घोष बनता जाता है। → कर्ण की प्रेरणा पर दुर्योधन ‘राजसूय’ जैसे क्रतुश्रेष्ठ यज्ञ को ‘समाप्त-वर-दक्षिण’ करने का संकल्प करता है—यानी दान-दक्षिणा की पूर्णता से अपनी सार्वभौमता और प्रतिष्ठा को मुहर लगाना। → दुर्योधन पुरोहित को बुलाकर यज्ञ-समारम्भ की औपचारिक व्यवस्था करता है; ऋत्विजों को यथाशास्त्र कर्म करने का आदेश होता है और यज्ञभूमि/मण्डप की तैयारी (भूमि जोतना, संस्कार, सुरक्षा) नियमानुसार आगे बढ़ती है। → यज्ञ का आरम्भ तो हो जाता है, पर यह वैभव-यज्ञ किसके प्रति चुनौती है—और क्या यह पाण्डवों के वनवास-काल में अपमान/प्रतिस्पर्धा की अग्नि को और भड़काएगा?
Shlokas
Verse 1
#:2:.7 #:ड-. () हि २ 7 पजञ्चपज्चाशर्दाधिकद्विशततमो< ध्याय: कर्ण और पुरोहितकी 3 धनकी वैष्णवयज्ञके वैशम्पायन उवाच जित्वा तु पृथिवीं राजन् सूतपुत्रो जनाधिप । अब्रवीत् परवीरघ्नो दुर्योधनमिदं वच:
វៃសម្បាយនៈបានមានព្រះវាចា៖ «ឱ ព្រះមហាក្សត្រ ជនមេជ័យ! ក្រោយពីបានឈ្នះគ្រប់ផែនដីហើយ កರ್ಣៈ កូនរបស់អ្នកបើករថ—អ្នកសម្លាប់វីរបុរសសត្រូវ—បាននិយាយទៅកាន់ ទុរយោធនៈ ដោយពាក្យដូចតទៅនេះ»។
Verse 2
कर्ण उवाच दुर्योधन निबोधेदं यत् त्वां वक्ष्यामि कौरव । श्रुत्वा वाचं तथा सर्व कर्तुमर्हस्थरिंदम
កರ್ಣៈបានមានពាក្យថា៖ «ទុរយោធនៈ ឱ កៅរវៈ ចូរយល់ដឹងរឿងនេះ—ស្តាប់អ្វីដែលខ្ញុំនឹងប្រាប់។ ឱ អ្នកបង្ក្រាបសត្រូវ! ពេលស្តាប់ពាក្យខ្ញុំហើយ ចូរធ្វើតាមឲ្យបានគ្រប់គ្រាន់»។
Verse 3
तवाद्य पृथिवी वीर नि:ःसपत्ना नृपोत्तम | तां पालय यथा शक्रो हतशत्रुर्महामना:
កರ್ಣៈបានមានពាក្យថា៖ «ថ្ងៃនេះ ឱ វីរបុរស ឱ ព្រះមហាក្សត្រល្អឥតខ្ចោះ! ផែនដីទាំងមូលគ្មានអ្នកប្រជែងសម្រាប់ព្រះអង្គទៀតឡើយ។ ដូចព្រះឥន្ទ្រ មហាមនៈ បន្ទាប់ពីសម្លាប់សត្រូវហើយ ការពារពិភពទាំងឡាយ—ព្រះអង្គក៏ចូរគ្រប់គ្រង និងការពារអាណាចក្រនេះដូច្នោះដែរ»។
Verse 4
वैशम्पायन उवाच एवमुक्तस्तु कर्णेन कर्ण राजाब्रवीत् पुन: । न किंचिद् दुर्लभं तस्य यस्य त्वं पुरुषर्षभ
វៃសម្បាយនៈបានមានព្រះវាចា៖ «ពេលកರ್ಣៈនិយាយដូច្នោះហើយ ព្រះរាជា ទុរយោធនៈ បាននិយាយទៅកាន់កರ್ಣៈម្តងទៀតថា៖ ‘ឱ បុរសប្រសើរ! សម្រាប់អ្នកដែលមានអ្នកជាជំនួយ និងអ្នកមានសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះ គ្មានអ្វីដែលមិនអាចសម្រេចបានឡើយ’»។
Verse 5
सहायद्नचानुरक्तश्न मदर्थ च समुद्यत: । अभिप्रायस्तु मे कश्चित् तं वै शूणु यथातथम्
វៃសម្បាយនៈបានមានព្រះវាចា៖ «ឱ ជនមេជ័យ! ពេលកರ್ಣៈនិយាយដូច្នោះហើយ ព្រះរាជា ទុរយោធនៈ បាននិយាយទៅកាន់គាត់ម្តងទៀតថា៖ ‘ឱ បុរសប្រសើរ! សម្រាប់អ្នកដែលមានអ្នកជាសហាយ និងអ្នកមានសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះ គ្មានអ្វីដែលពិតប្រាកដថាលំបាកសម្រេចឡើយ។ អ្នកតែងតែរួសរាន់ដើម្បីប្រយោជន៍របស់ខ្ញុំ។ ខ្ញុំមានបំណងមួយ—ចូរស្តាប់ពីខ្ញុំឲ្យត្រឹមត្រូវដូចដែលវាជា’»។
Verse 6
राजसूयं पाण्डवस्य दृष्टवा क्रतुवरं महत् । मम स्पृहा समुत्पन्ना तां सम्पादय सूतज
វៃសម្បាយនៈ បាននិយាយថា៖ «បានឃើញយញ្ញៈដ៏ធំ និងល្អឥតខ្ចោះបំផុត—រាជសូយៈរបស់បណ្ឌវៈ—ហើយ ក្តីប្រាថ្នាក៏កើតឡើងក្នុងចិត្តខ្ញុំដែរ។ ឱ កូនសូតៈ ឱ អ្នកជាទីរីករាយនៃវង្សអ្នកបើករថ សូមបំពេញបំណងនេះរបស់ខ្ញុំ»។
Verse 7
एवमुक्तस्तत: कर्णो राजानमिदमत्रवीत् । तवाद्य पृथिवीपाला वश्या: सर्वे नृपोत्तम
ដូច្នេះ ពេលត្រូវបាននិយាយដូច្នោះ ករណៈក៏ទូលព្រះរាជាថា៖ «ថ្ងៃនេះ ឱ ព្រះមហាក្សត្រល្អឥតខ្ចោះ បណ្ដាព្រះរាជាទាំងអស់លើផែនដីស្ថិតក្រោមអំណាចរបស់ព្រះអង្គ»។
Verse 8
आहूयन्तां द्विजवरा: सम्भाराश्न यथाविधि । सम्श्रियन्तां कुरुश्रेष्ठ यज्ञोपकरणानि च
វៃសម្បាយនៈ បាននិយាយថា៖ «សូមអញ្ជើញព្រះព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរបំផុតមក ហើយសូមប្រមូលសម្ភារៈតាមវិធីដែលបានកំណត់។ ឱ កុរុដ៏ប្រសើរបំផុត សូមរៀបចំឧបករណ៍ និងគ្រឿងប្រើប្រាស់សម្រាប់យញ្ញៈឲ្យបានត្រឹមត្រូវផង»។
Verse 9
ऋत्विजश्न समाहूता यथोक्ता वेदपारगा: । क्रियां कुर्वन्तु ते राजन् यथाशास्त्रमरिंदम,“शत्रुदमन नरेश! तुम्हारे द्वारा आमन्त्रित शास्त्रोक्त योग्यतासे सम्पन्न वेदज्ञ ऋत्विक् विधिके अनुसार सब कार्य करें
វៃសម្បាយនៈ បាននិយាយថា៖ «ឱ ព្រះរាជា អ្នកបង្ក្រាបសត្រូវ! សូមឲ្យព្រះសង្ឃព្រាហ្មណ៍ជាអ្នកធ្វើពិធី ដែលចេះវេទៈ និងត្រូវបានអញ្ជើញតាមក្បួន ចាត់ចែងពិធីការទាំងអស់ឲ្យត្រឹមត្រូវតាមសាស្ត្រ»។
Verse 10
बद्धन्नपानसंयुक्त: सुसमृद्धगुणान्वित: । प्रवर्ततां महायज्ञस्तवापि भरतर्षभ,“भरतश्रेष्ठ! तुम्हारा महायज्ञ भी प्रचुर अन्नपानकी सामग्रीसे युक्त और अत्यन्त समृद्धिशाली गुणोंसे सम्पन्न हो”
វៃសម្បាយនៈ បាននិយាយថា៖ «ឱ ព្រះអង្គជាគោឧសភក្នុងវង្សភារតៈ សូមឲ្យមហាយញ្ញៈរបស់ព្រះអង្គដំណើរការទៅ—មានអាហារ និងភេសជ្ជៈសម្បូរបែប ហើយពោរពេញដោយគុណធម៌ដ៏សម្បូររុងរឿង និងគ្រប់គ្រាន់»។
Verse 11
एवमुक्तस्तु कर्णेन धार्तराष्ट्रो विशाम्पते । पुरोहितं समानाय्य वचन चेदमब्रवीत्
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ ពេលត្រូវករណៈនិយាយដូច្នោះ កូនរបស់ធ្រឹតរាស្ត្រ គឺទុរយោធនៈ ឱ ម្ចាស់ប្រជាជន បានហៅព្រះបូជាចារ្យប្រចាំរាជវាំងមក ហើយនិយាយថា៖ «ឱ ព្រាហ្មណ៍ សូមអនុវត្តឲ្យខ្ញុំធ្វើយញ្ញៈដ៏ប្រសើរបំផុត គឺរាជសូយៈ តាមរបៀបត្រឹមត្រូវ និងតាមវិន័យ ដោយមានទក្ខិណាទានដ៏ល្អឥតខ្ចោះ»។
Verse 12
राजसूयं क्रतुश्रेष्ठं समाप्तवरदक्षिणम् । आहर त्वं मम कृते यथान्यायं यथाक्रमम्
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ «សូមអនុវត្តឲ្យខ្ញុំធ្វើរាជសូយៈ—យញ្ញៈដ៏ប្រសើរបំផុត—ដែលបញ្ចប់ដោយទក្ខិណាទានដ៏ល្អឥតខ្ចោះ។ សូមធ្វើឲ្យត្រឹមត្រូវ តាមវិន័យ និងតាមលំដាប់ពិធីដ៏កំណត់ ឱ ព្រះមហាក្សត្រ»។
Verse 13
स एवमुक्तो नृपतिमुवाच द्विजसत्तम: । (ब्राह्मणै:ः सहितो राजन् ये तत्रासन् समागता: ।) न स शक््य: क्रतुश्रेष्ठो जीवमाने युधिष्ठिरे
ពេលត្រូវនិយាយដូច្នោះ ព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរបំផុតបានឆ្លើយទៅកាន់ព្រះមហាក្សត្រ។ ជាមួយពួកព្រាហ្មណ៍ដែលបានមកប្រជុំគ្នានៅទីនោះ គាត់បាននិយាយថា៖ «ឱ ព្រះមហាក្សត្រ ខណៈដែលយុធិស្ឋិរ នៅរស់នៅ យញ្ញៈដ៏ប្រសើរបំផុតនោះ មិនអាចអនុវត្តបានទេ»។
Verse 14
आहर्तु कौरवश्रेष्ठ कुले तव नृपोत्तम । दीर्घायुर्जीवति च ते धृतराष्ट्र: पिता नृप
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ «ឱ កૌរវៈដ៏ប្រសើរបំផុត ឱ ព្រះមហាក្សត្រដ៏ឧត្តម ចូរទៅនាំគាត់មកទីនេះ ព្រោះក្នុងវង្សរបស់អ្នក ឪពុករបស់អ្នក ធ្រឹតរាស្ត្រ ដែលមានអាយុវែង នៅរស់នៅទៀត ឱ ព្រះមហាក្សត្រ»។
Verse 15
अतश्वापि विरुद्धस्ते क्रतुरेष नृपोत्तम । नरेश्वर! राजाके इस प्रकार आदेश देनेपर विप्रवर पुरोहितने वहाँ आये हुए अन्य ब्राह्मणोंके साथ इस प्रकार उत्तर दिया।--“कौरवश्रेष्ठ! नृपशिरोमणे! राजा युधिष्ठिरके जीते आपके कुलमें इस उत्तम क्रतु राजसूयका अनुष्ठान नहीं किया जा सकता। महाराज! अभी आपके दीर्घायु पिता धृतराष्ट्र भी जीवित हैं
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ «ដូច្នេះ ឱ ព្រះមហាក្សត្រដ៏ឧត្តម យញ្ញៈនេះក៏ផ្ទុយនឹងស្ថានភាពរបស់អ្នកដែរ»។ ពេលព្រះមហាក្សត្របញ្ជាដូច្នោះ ព្រាហ្មណ៍បូជាចារ្យដ៏ប្រសើរបំផុតបានឆ្លើយ—ជាមួយពួកព្រាហ្មណ៍ផ្សេងទៀតដែលមកដល់ទីនោះ—ថា៖ «ឱ កૌរវៈដ៏ប្រសើរបំផុត ឱ អលង្ការនៃអ្នកគ្រប់គ្រង ដរាបណាព្រះបាទយុធិស្ឋិរ នៅរស់នៅ ក្នុងវង្សរបស់អ្នក មិនអាចអនុវត្តរាជសូយៈដ៏ល្អឥតខ្ចោះនេះបានទេ។ លើសពីនេះ ព្រោះឪពុករបស់អ្នក ធ្រឹតរាស្ត្រ ដែលមានអាយុវែង នៅរស់នៅទៀត ពិធីនេះមិនសមស្របសម្រាប់អ្នកឡើយ។ ទោះយ៉ាងណា ឱ ព្រះអម្ចាស់ មានយញ្ញៈសត្រៈដ៏ធំមួយផ្សេងទៀត ដែលមានកិត្តិយសស្មើរាជសូយៈ»។
Verse 16
तेन त्वं यज राजेन्द्र शुणु चेद॑ं वचो मम । य इमे पृथिवीपाला: करदास्तव पार्थिव
វៃសម្បាយនៈ បានមានព្រះវាចា៖ «ដូច្នេះហើយ ព្រះមហាក្សត្រល្អបំផុត ចូរអ្នកបូជាព្រះដោយអ្វីនោះ ហើយស្តាប់ពាក្យរបស់ខ្ញុំ។ ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃផែនដី អ្នកគ្រប់គ្រងទាំងឡាយដែលបង់សួយដល់ព្រះអង្គ—ចូរចេញព្រះបញ្ជាឲ្យពួកគេ»។
Verse 17
ते करान् सम्प्रयच्छन्तु सुवर्ण च कृताकृतम् । तेन ते क्रियतामद्य लाड़लं नृपसत्तम
វៃសម្បាយនៈ បានមានព្រះវាចា៖ «ចូរឲ្យពួកគេនាំសួយមកប្រគល់—មាសផងដែរ ទាំងដែលបានកែច្នៃ និងដែលមិនទាន់កែច្នៃ។ ដោយមាសនោះ ឱ ព្រះមហាក្សត្រល្អបំផុត ចូរឲ្យធ្វើនង្គ័លមួយនៅថ្ងៃនេះ»។
Verse 18
यज्ञवाटस्थ ते भूमि: कृष्यतां तेन भारत । तत्र यज्ञो नृपश्रेष्ठ प्रभूतान्न: सुसंस्कृत:
វៃសម្បាយនៈ បានមានព្រះវាចា៖ «ឱ ភារតៈ ដីដែលស្ថិតនៅក្នុងព្រំដែនទីធ្វើយញ្ញរបស់អ្នក ចូរឲ្យកសិកម្មដោយនង្គ័លនោះ។ បន្ទាប់មក ឱ នृបश्रेष्ठ យញ្ញអាចធ្វើនៅទីនោះបាន—រៀបចំល្អ និងមានអាហារច្រើនដែលបានចម្អិនត្រឹមត្រូវ»។
Verse 19
एष ते वैष्णवो नाम यज्ञ: सत्पुरुषोचित:
វៃសម្បាយនៈ បានមានព្រះវាចា៖ «នេះហើយជាយញ្ញដែលហៅថា ‘វៃષ્ણវ’ ដែលខ្ញុំបានពន្យល់ដល់អ្នក—សមស្របសម្រាប់សត្បុរស និងអ្នកមានគុណធម៌។ វាជាពិធីបូជាដែលបង្វែរទៅកាន់ព្រះវិષ્ણុ និងស្តង់ដាររបស់អ្នកល្អ»។
Verse 20
एतेन नेष्टवान् कश्रिदृते विष्णुं पुरातनम् । राजसूयं क्रतुश्रेष्ठ स्पर्धत्येष महाक्रतु:
វៃសម្បាយនៈ បានមានព្រះវាចា៖ «មិនមាននរណាធ្លាប់បានអនុវត្តយញ្ញនេះឡើយ លើកលែងតែព្រះវិષ્ણុ—ព្រះអម្ចាស់បុរាណ។ មហាយញ្ញនេះប្រកួតប្រជែងនឹងរាជសូយៈ ដែលជាយញ្ញកំពូលក្នុងចំណោមយញ្ញរបស់ព្រះមហាក្សត្រ»។
Verse 21
अस्माकं रोचते चैव श्रेयश्ष॒ तव भारत । निर्विघ्नश्च भवत्येष सफला स्यात् स्पृहा तव
ឱ ភារតៈ! យញ្ញនេះហើយដែលយើងទាំងឡាយពេញចិត្ត ហើយវានឹងជាកុសលប្រយោជន៍សម្រាប់អ្នក។ យញ្ញនេះប្រព្រឹត្តទៅដោយគ្មានឧបសគ្គ ហេតុនេះក្តីប្រាថ្នារបស់អ្នកអំពីយញ្ញ ក៏នឹងបានសម្រេចដោយវានេះដែរ។
Verse 22
(तस्मादेष महाबाहो तव यज्ञ: प्रवर्तताम् ।) एवमुक्तस्तु तैरविंप्रैर्धार्तराष्ट्री महीपति: । कर्ण च सौबल चैव क्रातृश्वैवेदमब्रवीत्
«ដូច្នេះ ឱ មហាបាហុ! យញ្ញរបស់អ្នកគួរត្រូវចាប់ផ្តើម»។ ពេលបានឮពាក្យនោះពីព្រះព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយ ស្តេចធារតរាស្ត្រ (ទុរយោធន) ក៏មានព្រះបន្ទូលទៅកាន់ កರ್ಣ សៅបល (សកុនិ) និងបងប្អូនរបស់ព្រះអង្គ ដូច្នេះថា—
Verse 23
रोचते मे वच:ः कृत्स्नं ब्राह्मणानां न संशय: । रोचते यदि युष्माकं तस्मात् प्रब्रूत मा चिरम्
«ពាក្យទាំងមូលរបស់ព្រះព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយនេះ ធ្វើឲ្យខ្ញុំពេញចិត្តទាំងស្រុង មិនមានសង្ស័យឡើយ។ បើអ្នកទាំងឡាយក៏ពេញចិត្តដូចគ្នា នោះចូរប្រាប់មតិរបស់អ្នកឲ្យឆាប់ កុំឲ្យយឺតយ៉ាវ»។
Verse 24
एवमुक्तास्तु ते सर्वे तथेत्यूचुर्नराधिपम् । संदिदेश ततो राजा व्यापारस्थान् यथाक्रमम्
ពេលបានឮដូច្នោះ ពួកគេទាំងអស់ក៏ឆ្លើយទៅកាន់ស្តេចថា «ដូច្នោះហើយ» ហើយយល់ព្រមតាមព្រះបន្ទូល។ បន្ទាប់មក ស្តេចបានចាត់ចែងបញ្ជាការងារដល់អ្នកបម្រើតាមភារកិច្ចរបស់ពួកគេ ជាលំដាប់លំដោយ។
Verse 25
हलस्य करणे चापि व्यादिष्टा: सर्वशिल्पिन: । यथोक्तं च नृपश्रेष्ठ कृतं सर्व यथाक्रमम्
អ្នកសិប្បករទាំងអស់ក៏ត្រូវបានបញ្ជាឲ្យធ្វើនង្គ័លផងដែរ។ ឱ ស្តេចដ៏ប្រសើរ! អ្វីៗទាំងអស់ត្រូវបានអនុវត្តតាមដែលបានបញ្ជា ហើយការងារទាំងមូលបានបញ្ចប់ជាលំដាប់លំដោយ។
Verse 183
प्रवर्ततां यथान्यायं सर्वतो हरनिवारित: । “भारत! उसी हलसे आपके यज्ञमण्डपकी भूमि जोती जाय। नृपश्रेष्ठ) उस जोती हुई भूमिमें ही उत्तम संस्कारसे सम्पन्न
វៃសម្បាយនៈបានមានព្រះវាចា៖ «សូមឲ្យពិធីនោះដំណើរការតាមធម៌តាមវិន័យ ដោយរារាំងមិនឲ្យមានអ្នកណាមកយកអ្វីដែលសម្រាប់ពិធីពីគ្រប់ទិស។ ឱ ភារតៈ សូមឲ្យដីក្នុងមណ្ឌលយជ្ញរបស់ព្រះអង្គ ត្រូវបានច្រានដោយនង្គ័លនោះឯង; ហើយឱ ព្រះមហាក្សត្រល្អឥតខ្ចោះ លើដីដែលបានច្រានហើយនោះ សូមចាប់ផ្តើមយជ្ញឲ្យសមរម្យ—បានបរិសុទ្ធដោយសំស្ការដ៏ល្អ មានអាហារនិងភេសជ្ជៈសម្បូរ ហើយបើកទូលាយសម្រាប់មនុស្សទាំងអស់»។
Verse 254
इस प्रकार श्रीमहाभारत वनपर्वके अन्तर्गत घोषयात्रापर्वमें कर्णदिग्विजयसम्बन्धी दो सौ चौवनवाँ अध्याय पूरा हुआ
ដូច្នេះ បានបញ្ចប់ជំពូកទីពីររយហាសិបបួន នៃ «មហាភារត» ក្នុង «វនបರ್ವ» នៅក្នុងអនុវគ្គ «ឃោសយាត្រាបર્વ» ដែលពោលអំពីដំណើរដណ្តើមទិសនៃកರ್ಣ។
Verse 255
इति श्रीमहाभारते वनपर्वणि घोषयात्रापर्वणि दुर्योधनयज्ञसमारम्भे पञ्चपञ्चाशदधिकद्वधिशततमो<ध्याय:
ដូច្នេះ ក្នុង «មហាភារត» ដ៏បរិសុទ្ធ នៅក្នុង «វនបರ್ವ» ជាពិសេសផ្នែក «ឃោសយាត្រាបર્વ» ជំពូកស្តីពីការចាប់ផ្តើមយជ្ញរបស់ទុర్యោធនៈ ក៏បានបញ្ចប់នៅទីនេះ។
Frequently Asked Questions
Whether righteous retaliation should proceed to maximum harm once the offender is helpless, or whether dharma requires restraint, conditional accountability, and measured punishment after victory.
Power is ethically valid only when governed by self-control: victory should culminate in deterrence and reform-oriented censure rather than uncontrolled escalation, aligning force with rāja-dharma.
No explicit phalaśruti is stated; the chapter’s meta-function is causal and ethical—explaining how humiliation, mercy, and subsequent tapas produce future constraints (the boon’s exception regarding Arjuna).