Adhyaya 41

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे चत्वारिशो ऽध्यायः सूत उवाच एवमेष महादेवो देवदेवः पितामहः / करोति नियतं कालं कालात्मा ह्यैश्वरी तनुः

ដូច្នេះ ក្នុង «ស្រីកូರ್ಮបុរាណ» សំហិតា៦ពាន់គាថា ក្នុងភាគបឋម ជំពូកទី៤០ បានបញ្ចប់។ សូតាបាននិយាយថា៖ «ដូចនេះ ព្រះមហាទេវៈ—ព្រះនៃព្រះទាំងឡាយ បិតាមហៈដើមកំណើត—កំណត់ពេលវេលាតាមលំដាប់ថេរ; ព្រោះពេលវេលាគឺជាព្រះអត្តសញ្ញាណរបស់ព្រះអង្គ និងជារូបអៃશ્વរីរបស់ព្រះអង្គ»។

Verse 2

तस्य ये रश्मयो विप्राः सर्वलोकप्रदीपकाः / तेषां श्रेष्ठाः पुनः सप्त रश्मयो ग्रहयोनयः

ឱ ព្រះព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយ កាំរស្មីទាំងនោះរបស់ព្រះអង្គ—របស់ព្រះអាទិត្យ—ជាអ្នកបំភ្លឺលោកទាំងអស់។ ក្នុងចំណោមនោះ មានកាំរស្មីល្អឥតខ្ចោះ៧ ដែលគេនិយាយថា ជាមាត្រកំណើត (យោនី) នៃភពទាំងឡាយ។

Verse 3

सुषुम्नो हरिकेशश्च विश्वकर्मा तथैव च / विश्वव्यचाः पुनश्चान्यः संयद्वसुरतः परः

«កាំរស្មីទាំងនោះមាននាមថា សុសុម្នៈ ហរិកេសៈ និង វិශ්វកರ್ಮា; មួយទៀតហៅថា វិශ්វវ្យចាឃ; ហើយលើសពីទាំងនេះ មានមួយឈ្មោះ សំយទ្វសុរតៈ»។

Verse 4

अर्वावसुरिति ख्यातः स्वराडन्यः प्रकीर्तितः / सुपुम्नः सूर्यरश्मिस्तु पुष्णाति शिशिरद्युतिम्

កាំរស្មីព្រះអាទិត្យមួយ ត្រូវបានល្បីថា «អរវាវសុ» ហើយមួយទៀតត្រូវបានសរសើរថា «ស្វរាដ»។ កាំរស្មីឈ្មោះ «សុពុម្ន» បំប៉ន និងថែរក្សាពន្លឺត្រជាក់នៃរដូវសិសិរ (រដូវរងា)។

Verse 5

तिर्यगूर्ध्वप्रचारो ऽसौ सुषुम्नः परिपठ्यते / हरिकेशस्तु यः प्रोक्तो रश्मिर्नक्षत्रपोषकः

ផ្លូវពន្លឺនោះ ដែលដំណើរទៅទាំងផ្ដេក និងឡើងលើ ត្រូវបានសូត្រថា «សុសុម្នា»។ កាំរស្មីដែលបានប្រកាសថា «ហរិកេស» គឺជាកាំរស្មីបំប៉ននក្ខត្រ (ផ្ទះព្រះចន្ទ)។

Verse 6

विश्वकर्मा तथा रश्मिर्बुधं पुष्णाति सर्वदा / विश्वव्यचास्तु यो रश्मिः शुक्रं पुष्णाति नित्यदा

កាំរស្មីព្រះអាទិត្យឈ្មោះ «វិશ્વកರ್ಮា» បំប៉នព្រះពុធ (ព្រះពុធៈ Budha) ជានិច្ច។ កាំរស្មីដែលហៅថា «វិશ્વវ្យចាស» បំប៉នព្រះសុក្រក (Śukra) ជាបន្តបន្ទាប់។

Verse 7

संयद्वसुरिति ख्यातः स पुष्णाति च लोहितम् / वृहस्पतिं प्रपुष्णाति रश्मिरर्वावसुः प्रभोः / शनैश्चरं प्रपुष्णाति सप्तमस्तु सुराट् तथा

កាំរស្មីរបស់ព្រះអម្ចាស់ ដែលល្បីថា «សំយទ្វសុ» បំប៉ន «លោហិត» (អង្គារ/Mars)។ កាំរស្មីឈ្មោះ «អរវាវសុ» បំប៉នព្រះព្រហស្បតិ (Bṛhaspati/Jupiter) ជាពិសេស។ ដូចគ្នានេះ កាំរស្មីទី៧ «សុរាដ» បំប៉ន «សនៃශ්ចរ» (Saturn) ផងដែរ។

Verse 8

एवं सूर्यप्रभावेन सर्वा नक्षत्रतारकाः / वर्धन्ते वर्धिता नित्यं नित्यमाप्याययन्ति च

ដូច្នេះ ដោយអานุភាពព្រះអាទិត្យ ក្រុមនក្ខត្រ និងផ្កាយទាំងអស់ កើនឡើងរុងរឿង; ហើយពេលបានពង្រឹងជានិច្ច ពួកវាត្រូវបានបំប៉នឡើងវិញម្តងហើយម្តងទៀត។

Verse 9

दिव्यानां पार्थिवानां च नैशानां चैव सर्वशः / आदानान्नित्यमादित्यस्तेजसां तमसां प्रभुः

ដោយទាញយកអំណាចទាំងឡាយជានិច្ច គ្រប់ទិសទាំងអស់—ទេវលោក ផែនដី និងយាមរាត្រី—អាទិត្យ (ព្រះអាទិត្យ) ស្ថិតជាព្រះអម្ចាស់អធិបតីជានិច្ច លើទាំងពន្លឺ និងភាពងងឹត។

Verse 10

आदत्ते स तु नाडीनां सहस्त्रेण समन्ततः / नादेयांश्चैव सामुद्रान् कूप्यांश्चैव सहस्त्रदृक् / स्थावराञ्जङ्गमांश्चैव यच्च कुल्यादिकं पयः

ព្រះអាទិត្យនោះ ទាញយកទឹកជុំវិញគ្រប់ទិស—ពីស្ទឹងលូ និងបណ្តាញទឹករាប់ពាន់ ពីទន្លេ និងសមុទ្រ ព្រមទាំងពីអណ្តូង និងអាងស្តុកទឹក; ហើយទ្រង់ក៏យកទឹកដែលត្រូវសម្រាប់សត្វឈរ និងសត្វចល័ត—ទឹកណាដែលហូរតាមប្រឡាយ និងអ្វីៗដូច្នោះទាំងអស់។

Verse 11

तस्य रश्मिसहस्त्रं तच्छीतवर्षोष्णनिस्त्रवम् / तासां चतुः शतं नाड्यो वर्षन्ते चित्रमूर्तयः

ពីព្រះអាទិត្យនោះ មានកាំរស្មីរាប់ពាន់ ចេញហូរច្រាល—ខ្លះជាត្រជាក់ ខ្លះជាភ្លៀង ខ្លះជាកម្ដៅ។ ក្នុងកាំរស្មីទាំងនោះ មាននាឌី (nāḍī) ចំនួនបួនរយ ដែលបង្ហូរភ្លៀងចុះមក ដោយបង្ហាញរូបរាងអស្ចារ្យនានា។

Verse 12

वन्दनाश्चैव याज्याश्च केतना भूतनास्तथा / अमृता नाम ताः सर्वा रश्मयो वृष्टिसर्जनाः

ហើយកាំរស្មីទាំងនោះ ត្រូវបានហៅថា វន្ទនា (Vandanā) និង យាជ្យា (Yājyā), កេតនា (Ketanā) និង ភូតនា (Bhūtanā) ផងដែរ។ កាំរស្មីទាំងអស់នេះ រួមគ្នាមាននាមថា «អម្រឹតា» (Amṛtā) ជាពន្លឺដែលបង្កើតភ្លៀង។

Verse 13

हिमोद्वाहाश्च ता नाड्यो रश्मयस्त्रिशतं पुनः / रश्म्यो मेष्यश्च पौष्यश्च ह्लादिन्यो हिमसर्जनाः / चन्द्रास्ता नामतः सर्वाः पीताभाः स्युर्गभस्तयः

នាឌី (nāḍī) ដែលនាំត្រជាក់នោះ ត្រូវបានពោលថា ជាកាំរស្មីបីរយរបស់ព្រះចន្ទ។ ក្នុងកាំរស្មីទាំងនោះ មាន មេស្យា (Meṣyā) និង បៅស្យា (Pauṣyā) ដែលមានសភាពត្រជាក់ និងបង្កើតសាយសត្វ។ ទាំងអស់នេះ ត្រូវបានហៅថា «ចន្ទ្រាḥ» (Candrāḥ) ហើយពន្លឺរបស់វាមានពណ៌លឿងស្លេក។

Verse 14

शुक्राश्च ककुभश्चैव गावो विश्वभृतस्तथा / शुक्रास्ता नामतः सर्वास्त्रिविधा घर्मसर्जनाः

ពួកដែលហៅថា «សុក្រិយា» និង «កកុភា» ហើយក៏មានគោដែលគេដឹងថា «វិશ્વភ្រឹត»—តាមនាមទាំងអស់នេះគេហៅថា «សុក្រិយា» ដូចគ្នា; ពួកវាមានបីប្រភេទ ហើយជាអ្នកបញ្ចេញកម្តៅ (ឃර්មន)។

Verse 15

समं बिभर्ति ताभिः स मनुष्यपितृदेवताः / मनुष्यानौषधेनेह स्वधया च पितॄनपि / अमृतेन सुरान् सर्वांस्त्रिभिस्त्ररिंस्तर्पयत्यसौ

ដោយការបូជាបីប្រភេទនេះ ព្រះអង្គស្មើគ្នាគាំទ្រមនុស្ស បិត្របុព្វជន និងទេវតា៖ នៅទីនេះ ព្រះអង្គចិញ្ចឹមមនុស្សដោយអាហារ និងឱសថ; ចិញ្ចឹមបិត្របុព្វជនដោយការបូជា «ស្វធា»; ហើយចិញ្ចឹមទេវតាទាំងអស់ដោយ «អម្រឹត»។ ដូច្នេះ ដោយអំពើបីមុខនេះ ព្រះអង្គបំពេញចិត្តបីស្ថាន។

Verse 16

वसन्ते ग्रैष्मिके चैव शतैः स तपति त्रिभिः / शरद्यपि च वर्षासु चतुर्भैः संप्रवर्षति / हेमन्ते शिशिरे चैव हिममुत्सृजति त्रिभिः

នៅរដូវវស្សន្ត និងរដូវក្តៅ ព្រះអាទិត្យឆេះដោយកាំរស្មីបីរយ; នៅរដូវស្លឹកឈើជ្រុះ និងរដូវភ្លៀង ព្រះអង្គបង្ហូរភ្លៀងដោយបួនរយ; ហើយនៅរដូវហេមន្ត និងរដូវត្រជាក់ ព្រះអង្គបញ្ចេញព្រិលដោយបីរយ។

Verse 17

वरुणो माघमासे तु सूर्यः पूषा तु फल्गुने / चैत्रे मासि भवेदंशो धाता वैशाखतापनः

នៅខែមាឃ វរុណៈជាព្រះអធិបតី; នៅខែផល្គុន ព្រះសូរ្យៈក្នុងនាម «ពូសាន» ជាព្រះអធិបតី។ នៅខែចៃត្រ «អំស» ក្លាយជាព្រះអធិបតី; ហើយនៅខែវៃសាខ «ធាត្រ» ក្នុងនាម «តាបន» អ្នកផ្តល់កម្តៅ ជាព្រះអធិបតី។

Verse 18

ज्येष्ठामूले भवेदिन्द्रः आषाढे सविता रविः / विवस्वान् श्रावणे मासि प्रौष्ठपद्यां भगः स्मृतः

នៅខែជ្យេឋ (នៅមូល) ឥន្ទ្រៈជាព្រះអធិបតី; នៅខែអាសាឍ សវិត្រ—ព្រះអាទិត្យ—ជាព្រះអធិបតី។ នៅខែស្រាវណ វិវស្វានជាព្រះអធិបតី; ហើយនៅខែប្រូෂ្ឋបដា «ភគ» ត្រូវបានរំលឹកថាជាព្រះអធិបតី។

Verse 19

पर्जन्यो ऽश्वयुजि त्वष्टाकार्तिके मासि भास्करः / मार्गशीर्ष भवेन्मित्रः पौषे विष्णुः सनातनः

ក្នុងខែ អាស្វយុជៈ ព្រះអាទិត្យត្រូវហៅថា បរជន្យៈ; ក្នុងខែ ការតិកៈ គេហៅថា ទ្វាស្ត្រ; ហើយក្នុងខែនោះផងដែរ គឺ ភាស្ករៈ។ ក្នុងខែ មារគសីរ្សៈ ទ្រង់ក្លាយជា មិត្រៈ; និងក្នុងខែ បៅសៈ ទ្រង់ជា វិស្ណុ—អនន្តកាល។

Verse 20

पञ्चरश्मिसहस्त्राणि वरुणस्यार्ककर्मणि / षड्भिः सहस्त्रैः पूषा तु देवोंशः सप्तभिस्तथा

ក្នុងកិច្ចការរបស់ព្រះអាទិត្យ (ការប្រតិបត្តិរបស់សូរ្យ) កាំរស្មីប្រាំពាន់ត្រូវចាត់ឲ្យ វរុណៈ; ពូសាន ប្រតិបត្តិដោយប្រាំមួយពាន់; ហើយភាគទេវៈ (Deva-aṁśa) ដូចគ្នា ដោយប្រាំពីរពាន់។

Verse 21

धाताष्टभिः सहस्त्रैस्तु नवभिस्तु शतक्रतुः / विवस्वान् दशभिः पाति पात्येकादशभिर्भगः

ធាត្រ (Dhātṛ) ការពារដោយកាំរស្មីប្រាំបីពាន់; សតក្រតុ (ឥន្ទ្រ) ការពារដោយប្រាំបួនពាន់។ វិវស្វាន (ព្រះអាទិត្យ) ការពារដោយដប់ពាន់; ហើយ ភគៈ ការពារដោយដប់មួយពាន់។

Verse 22

सप्तभिस्तपते मित्रस्त्वष्टा चैवाष्टभिस्तपेत् / अर्यमा दशभैः पाति पर्जन्यो नवभिस्तपेत् / षड्भी रश्मिसहस्त्रैस्तु विष्णुस्तपति विश्वसृक्

មិត្រៈ បញ្ចេញពន្លឺដោយប្រាំពីរ (ក្រុមកាំរស្មី); ទ្វាស្ត្រ ពិតប្រាកដ បញ្ចេញពន្លឺដោយប្រាំបី។ អរិយមន់ ការពារដោយដប់; បរជន្យៈ បញ្ចេញកម្ដៅដោយប្រាំបួន។ តែ វិស្ណុ—អ្នកបង្កើតលោក—បំភ្លឺ និងកម្តៅដោយកាំរស្មីប្រាំមួយពាន់។

Verse 23

वसन्ते कपिलः सूर्यो ग्रीष्मे काञ्चनसप्रभः / श्वेतो वर्षासु वर्णेन पाण्डुरः शरदि प्रभुः / हेमन्ते ताम्रवर्णः स्याच्छिशिरे लोहितो रविः

នៅរដូវវសន្ត ព្រះអាទិត្យមានពណ៌ត្នោតលឿង; នៅរដូវគ្រីស្ម ទ្រង់ភ្លឺរលោងដូចមាស។ នៅរដូវភ្លៀង ទ្រង់បង្ហាញពណ៌ស; នៅរដូវសរទ ព្រះអម្ចាស់មានពណ៌ស្លេក។ នៅរដូវហេមន្ត ទ្រង់ក្លាយជាពណ៌ទង់ដែង; នៅរដូវសិសិរ រាវិ បង្ហាញពណ៌ក្រហម។

Verse 24

ओषधीषु बलं धत्ते स्वधामपि पितृष्वथ / सूर्यो ऽमरत्वममृते त्रयं त्रिषु नियच्छति

ព្រះអាទិត្យដាក់កម្លាំងក្នុងឱសថទាំងឡាយ ហើយក៏បង្កើតការបូជាដែលហៅថា «ស្វធា» នៅក្នុងពិភពបិត្រ។ ព្រះអាទិត្យដោយអម្រឹត គាំទ្រអមរភាព ហើយដូច្នេះគ្រប់គ្រងត្រីយៈនៅក្នុងបីលោក។

Verse 25

अन्ये चाष्टौ ग्रहा ज्ञेयाः सूर्येणाधिष्ठिता द्विजाः / चन्द्रमाः सोमपुत्रश्च शुक्रश्चैव बृहस्पतिः / भौमो मन्दस्तथा राहुः केतुमानपि चाष्टमः

ឱ ព្រះទ្វិជៈទាំងឡាយ ចូរដឹងថា មានគ្រោះ (graha) ប្រាំបី ដែលព្រះអាទិត្យជាអធិបតី៖ ព្រះចន្ទ; ព្រះពុធ (Budha) កូនរបស់សោម; ព្រះសុក្រក្រ (Śukra); ព្រះព្រហស្បតិ (Bṛhaspati); ភោម (អង្គារ); មន្ទ (សៅរ៍); រាហូ; និង កេតុ ជាទីប្រាំបី។

Verse 26

सर्वे ध्रुवे निबद्धा वै ग्रहास्ते वातरश्मिभिः / भ्राम्यमाणा यथायोगं भ्रमन्त्यनुदिवाकरम्

គ្រោះទាំងអស់ពិតជាត្រូវបានចងភ្ជាប់នឹងធ្រុវ (Dhruva) ដោយខ្សែរស្មីដូចខ្យល់។ ដោយត្រូវបានបង្វិលតាមលំដាប់សមស្រប ពួកវាវិលរៀងរាល់ថ្ងៃ តាមដានផ្លូវព្រះអាទិត្យ។

Verse 27

अलातचक्रवद् यान्ति वातचक्रेरिता द्विजाः / यस्माद् वहति तान् वायुः प्रवहस्तेन स स्मृतः

ឱ ព្រះទ្វិជៈទាំងឡាយ សត្វលោកចល័តដូចកង់ភ្លើងដែលបង្វិល ដោយត្រូវបានជំរុញដោយកង់ខ្យល់។ ព្រោះវាយុ (Vāyu) នាំពួកវាទៅមុខ ដូច្នេះទ្រង់ត្រូវបានចងចាំថា «ប្រវហ» (Pravaha) — អ្នកនាំឲ្យហូរទៅមុខ។

Verse 28

रथस्त्रिचक्रः सोमस्य कुन्दाभास्तस्य वाजिनः / वामदक्षिणतो युक्ता दश तेन निशाकरः

រថរបស់សោម (Soma) មានកង់បី ហើយសេះរបស់ទ្រង់សស្រស់ដូចផ្កាម្លិះ។ សេះដប់ត្រូវបានចងភ្ជាប់ខាងឆ្វេង និងខាងស្តាំ; ដោយពួកវា និសាករ (ព្រះចន្ទ អ្នកបង្កើតរាត្រី) ដំណើរទៅតាមផ្លូវរបស់ទ្រង់។

Verse 29

वीथ्याश्रयाणि चरति नक्षत्राणि रविर्यथा / ह्रासवृद्धी च विप्रेन्द्रा ध्रुवाधाराणि सर्वदा

ដូចព្រះអាទិត្យដើរតាមវិថីមេឃរបស់ទ្រង់ នក្ខត្រាទាំងឡាយក៏ដើរតាមផ្លូវរបស់ខ្លួនដែរ។ ហើយការថយចុះនិងកើនឡើងរបស់វា ឱ ព្រាហ្មណ៍អង្គប្រសើរ តែងមានធ្រុវៈ (ផ្កាយប៉ូល) ជាគ្រឹះថេរគាំទ្រជានិច្ច។

Verse 30

स सोमः शुक्लपक्षे तु भास्करे परतः स्थिते / आपूर्यते परस्यान्तः सततं दिवसक्रमात्

សោមៈ (ព្រះចន្ទ) នៅក្នុងពាក់កណ្ដាលភ្លឺ ពេលព្រះអាទិត្យស្ថិតនៅខាងក្រោយវា តែងតែត្រូវបានបំពេញឡើងជានិច្ច—រៀងរាល់ថ្ងៃតាមលំដាប់ថ្ងៃ—នៅផ្នែកខាងឆ្ងាយរបស់វា។

Verse 31

क्षीणायितं सुरैः सोममाप्यायति नित्यदा / एकेन रश्मिना विप्राः सुषुम्नाख्येन भास्करः

ឱ ព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយ ពេលសោមៈ (ព្រះចន្ទ) ស្គមថយ—ដោយទេវតាបាន ‘ផឹក’ វា—ព្រះអាទិត្យ (ភាស្ករ) តែងបំពេញវាវិញជានិច្ច ដោយកាំរស្មីតែមួយ ដែលហៅថា សុសុម្នា (Suṣumnā)។

Verse 32

एषा सूर्यस्य वीर्येण सोमस्याप्यायिता तनुः / पौर्णमास्यां स दृश्येत संपूर्णे दिवसक्रमात्

រូបកាយ (ចានព្រះចន្ទ) នៃសោមៈនេះ ដែលត្រូវបានបំប៉នដោយអំណាចរបស់សូរ្យៈ ត្រូវបានឃើញថាពេញលេញនៅរាត្រីពោធិ៍ពេញបូណ៌មី ពេលវដ្តថ្ងៃបានបញ្ចប់តាមលំដាប់។

Verse 33

संपूर्णमर्धमासेन तं सोमममृतात्मकम् / पिबन्ति देवता विप्रा यतस्ते ऽमृतभोजनाः

ក្នុងរយៈពាក់កណ្ដាលខែ ទេវតាទាំងឡាយ ឱ ព្រាហ្មណ៍ បានផឹកសោមៈនោះដែលមានសារធាតុជាអម្រឹត (ទឹកអមតៈ) រហូតអស់; ដូច្នេះពួកទេវតា និងឥសីព្រាហ្មណ៍ ត្រូវបានហៅថា អ្នកចិញ្ចឹមដោយអមតៈ។

Verse 34

ततः पञ्चदशे भागे किञ्चिच्छिष्टे कलात्मके / अपराह्णे पितृगणा जघन्यं पर्युपासते

បន្ទាប់មក នៅពេលភាគទីដប់ប្រាំនៃថ្ងៃ ដែលបង្កប់ដោយកលាៗ ជិតផុតទៅហើយ ក្នុងពេលរសៀលចុងក្រោយ ក្រុមបិត្ដរ (Pitṛs) ចូលរួមបម្រើដំណាក់កាលទាបបំផុតនៃថ្ងៃ (ពេលថ្ងៃរាលចុះ) ដើម្បីរង់ចាំបុណ្យបូជា។

Verse 35

पिबन्ति द्विकलं कालं शिष्टा तस्य कला तुया / सुधामृतमयीं पुण्यां तामन्दोरमृतात्मिकाम्

ក្នុងរយៈពេលពីរកលា អ្នកមានធម៌ទាំងឡាយផឹកភាគនោះរបស់ព្រះចន្ទ ដែលទ្រង់ប្រទានដោយអ្នក—ជាសារធាតុបរិសុទ្ធ ដូចទឹកអម្រឹត—ជាអមតៈនៃព្រះចន្ទ ដែលកើតពីអម្រឹត។

Verse 36

निः सृतं तदमावास्यां गभस्तिभ्यः स्वधामृतम् / मासतृप्तिमपाप्यग्र्यां पितरः सन्ति निर्वृताः

នៅថ្ងៃអមាវាស្យា (ថ្ងៃចន្ទមិនឃើញ) អម្រឹតដែលហៅថា ស្វធា (Svadhā) ហូរចេញពីកាំរស្មីព្រះអាទិត្យ; ហើយដោយទទួលបានការពេញចិត្តប្រចាំខែដ៏ល្អឥតខ្ចោះនោះ បិត្ដរ (បុព្វបុរស) ស្ថិតនៅក្នុងសេចក្តីសុខសាន្ត និងស្ងប់ស្ងាត់។

Verse 37

न सोमस्य विनाशः स्यात् सुधा देवैस्तु पीयते / एवं सूर्यनिमित्तस्य क्षयो वृद्धिश्च सत्तमाः

សូមៈ (ព្រះចន្ទ) មិនមានការបាត់បង់ឡើយ; តែទេវតាទាំងឡាយផឹកសារធាតុអម្រឹតរបស់ទ្រង់។ ដូច្នេះដែរ ឱ អ្នកប្រកបដោយសត្ដធម៌ដ៏ល្អបំផុត ការកើននិងការថយ (ចន្ទឡើងចន្ទរះ) កើតឡើងដោយអំណាចព្រះអាទិត្យ ជាមូលហេតុបណ្តាល។

Verse 38

सोमपुत्रस्य चाष्टाभिर्वाजिभिर्वायुवेगिभिः / वारिजैः स्यन्दनो युक्तस्तेनासौ याति सर्वतः

ហើយរថរបស់បុត្រព្រះចន្ទ ត្រូវបានចងភ្ជាប់ដោយសេះប្រាំបី កម្លាំងលឿនដូចខ្យល់ កើតពីទឹក; ដោយរថនោះ ទ្រង់ធ្វើដំណើរទៅគ្រប់ទិសទាំងអស់។

Verse 39

शुक्रस्य भूमिजैरश्वैः स्यन्दनो दशभिर्वृतः / अष्टबिश्चाथ भौमस्य रथो हैमः सुशोभनः

ព្រះសុក្រ (Venus) ទ្រង់ស្ថិតលើរថស្យន្ទន៍ ដែលសេះកើតពីផែនដីដប់ក្បាលអូស; ហើយព្រះអង្គារ (Mars) ក៏មានរថមាសដ៏រុងរឿង អូសដោយសេះប្រាំបីក្បាល។

Verse 40

बृहस्पतेरथाष्टाश्वः स्यन्दनो हेमनिर्मितः / रथस्तमोमयो ऽष्टाश्वो मन्दस्यायसनिर्मितः / स्वर्भानोर्भास्करारेश्च तथा षड्भिर्हयैर्वृतः

រថរបស់ព្រះព្រហស្បតិ (Bṛhaspati) អូសដោយសេះប្រាំបីក្បាល ហើយរថនោះបង្កើតពីមាស។ ចំណែកព្រះមន្ទ (Śani) អ្នកដំណើរយឺត មានរថសេះប្រាំបីក្បាល បង្កើតពីដែក ហាក់ដូចកើតពីភាពងងឹត។ ស្វರ್ಭានុ (Rāhu) សត្រូវព្រះអាទិត្យ ក៏មានសេះប្រាំមួយក្បាលព័ទ្ធជុំវិញ។

Verse 41

एते महाग्रहाणां वै समाख्याता रथा नव / सर्वे ध्रुवे महाभागा निबद्धा वातरश्मिभिः

ដូច្នេះ រថទាំង៩ របស់មហាគ្រោះ (មហាគ្រាហៈ) ត្រូវបានពណ៌នារួចហើយ។ រថទាំងអស់នេះ ឱ មហាបុណ្យជន ត្រូវបានចងភ្ជាប់នឹងធ្រវ (Dhruva) ដោយខ្សែដែលកើតពីចរន្តខ្យល់។

Verse 42

ग्रहर्क्षताराधिष्ण्यानि ध्रुवे बद्धान्येशेषतः / भ्रमन्ति भ्रामयन्त्येनं सर्वाण्यनिलरश्मिभिः

ភពទាំងឡាយ នក្ខត្រ (lunar mansions) ផ្កាយ និងស្ថានសេឡេស្ទ្យាល់របស់ពួកវា ទាំងអស់គ្មានលើកលែង ត្រូវបានចងភ្ជាប់នឹងធ្រវ (Dhruva)។ ពួកវាវិលតាមគន្លងរបស់ខ្លួន ហើយក៏ធ្វើឲ្យកង់លោកធាតុវិលផងដែរ ដោយកម្លាំងចរន្ត និងកាំរស្មីនៃខ្យល់ (anila)។