Adhyaya 22

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादे एकविंशति तमौध्यायः // २१// वसिष्ठ उवाच इत्येवमुक्तो भृगुणा तथेत्युक्त्वा प्रणम्य च / रामस्तेनाभ्यनुज्ञातश्चकार गमने मनः

ដូច្នេះ ជំពូកទី២១ នៃស្រីព្រហ្មាណ្ឌមហាបុរាណ ដែលវាយុបានពោល ក្នុងមធ្យមភាគ បាទឧបោទ្ធាតទី៣ បានបញ្ចប់។ វសិષ્ઠៈបាននិយាយថា—ពេលភ្រឹគុបាននិយាយដូច្នេះ រាមៈបានឆ្លើយថា «ដូច្នោះហើយ» ហើយក៏គោរពវន្ទនា; ពេលទទួលបានការអនុញ្ញាតពីលោក ក៏បានដាក់ចិត្តត្រៀមចេញដំណើរ។

Verse 2

भृगुं ख्यातिं च विधिवत्परिक्रम्य प्रणम्यच / परिष्वक्तस्तथा ताभ्यामाशीर्भिराभिनन्दितः

ព្រះរាមបានដើរប្រទក្សិណជុំវិញព្រះឥសី ភ្រឹគុ និង ខ្យាតិ តាមពិធីការ ហើយក្រាបបង្គំ; ពួកគេទាំងពីរបានអោបព្រះរាម និងអបអរសាទរដោយពរ​មង្គល។

Verse 3

मुनींश्च तान्नमस्कृत्य तैः सर्वैरनुमोदितः / निश्चक्रमाश्रमात्तस्मात्तपसे कृतनिश्चयः

ក្រោយព្រះរាមបានក្រាបបង្គំមុនីទាំងនោះ ហើយទទួលបានការអនុមោទនាពីគ្រប់រូប ព្រះអង្គបានចាកចេញពីអាស្រមនោះ ដោយមានសេចក្តីសម្រេចចិត្តមាំមួនក្នុងការធ្វើតបៈ។

Verse 4

ततो गुरुनियोगेन तदुक्तेनैव वर्त्मना / हिमवन्तं गिरिवरं ययौ रामो महामनाः

បន្ទាប់មក តាមការបញ្ជារបស់គ្រូ និងតាមផ្លូវដែលគ្រូបានណែនាំ ព្រះរាមអ្នកមានចិត្តធំ បានធ្វើដំណើរទៅកាន់ហិមវន្ត ភ្នំដ៏ប្រសើរ។

Verse 5

सो ऽतीत्य विविधान्देशान्पर्वतान्सरितस्तथा / वनानि मुनिमुख्यानामावासांश्चात्यगाच्छनैः

ព្រះរាមបានឆ្លងកាត់ប្រទេសនានា ភ្នំ និងទន្លេជាច្រើន ហើយបានធ្វើដំណើរយឺតៗកាត់ព្រៃ និងអាស្រមទីស្នាក់នៅរបស់មុនីដ៏ប្រសើរ។

Verse 6

तत्रतत्र निवासेषु मुनीनां निवसन्पथि / तीर्थेषु क्षेत्रमुख्येषु निवसन्वा ययौ शनैः

នៅតាមផ្លូវ ព្រះរាមបានស្នាក់នៅតាមទីស្នាក់របស់មុនីនៅកន្លែងនានា ឬស្នាក់នៅតាមទីរថៈ និងក្សេត្របរិសុទ្ធដ៏ប្រសើរ ហើយធ្វើដំណើរទៅមុខយឺតៗ។

Verse 7

अतीत्य सुबहून्देशान्पश्यन्नपि मनोरमान् / आससादच लश्रेष्ठं हिमवन्तमनुत्तमम्

ក្រោយឆ្លងកាត់ដែនដីជាច្រើនដែលស្រស់ស្អាតគួរឱ្យចិត្តរីករាយ ខណៈកំពុងមើលទៅ គាត់អ្នកប្រសើរបានទៅដល់ហិមវាន ព្រះរាជានៃភ្នំដ៏អស្ចារ្យ។

Verse 8

स गत्वा पर्वतवरं नानाद्रुमलतास्थितम् / ददर्श विपुलैः शृङ्गैरुल्लिखन्तमिवांबरम्

គាត់បានទៅដល់ភ្នំដ៏ប្រសើរដែលពោរពេញដោយដើមឈើ និងវល្លិនានា ហើយបានឃើញកំពូលធំៗដូចជាកំពុងឆ្កូតមេឃ។

Verse 9

नानाधातुविचित्रैश्च प्रदेशैरुपशोभितम् / रत्नौषधीभिरभितः स्फुरद्भिरभिशोभितम्

វាត្រូវបានតុបតែងដោយតំបន់នានាដែលមានពណ៌ចម្រុះពីរ៉ែធាតុផ្សេងៗ ហើយរុងរឿងยิ่งឡើងដោយឱសថរត្នៈដែលភ្លឺចែងចាំងជុំវិញ។

Verse 10

मरुत्संघट्टनाघृष्टनीरसांघ्रिपजन्मना / सानिलेनानलेनोच्छैर्दह्यमानं नवं क्वचित्

នៅកន្លែងខ្លះ ភ្លើងព្រៃដែលកើតពីការខិតខំរវាងខ្យល់ប៉ះទង្គិចធ្វើឲ្យឫស្សីស្ងួតកកិត ក៏ផ្ទុះឡើងជាមួយខ្យល់ ដុតព្រៃថ្មីឲ្យលេចឡើងខ្ពស់ៗ។

Verse 11

क्वचिद्रविकरामर्शज्वलदर्केपलाग्निभिः / द्रवद्धिमाशिलाजातुजलशान्तदवानलम्

នៅកន្លែងខ្លះ ការប៉ះពាល់នៃកាំរស្មីព្រះអាទិត្យធ្វើឲ្យភ្លើងពីស្លឹកអរកៈឆេះឡើង; ប៉ុន្តែភ្លើងព្រៃនោះត្រូវបានបន្ធូរដោយទឹកដែលហូរចេញពីថ្មទឹកកកកំពុងរលាយ។

Verse 12

स्फटिकाञ्जनदुर्वर्णस्वर्णराशिप्रभाकरैः / स्फुरत्परस्परच्छायाशरैर्द्दीप्तवनं क्वचित्

ដោយពន្លឺដូចគ្រីស្តាល់ ពណ៌ងងឹតដូចអញ្ជន និងរស្មីពីគំនរមាស; ដោយកាំរស្មីដែលភ្លឺវាបប្រសព្វគ្នាដូចព្រួញនៃស្រមោល កន្លែងមួយព្រៃបានភ្លឺរលោង។

Verse 13

उपत्यकशिलापृष्ठवालातपनिषेविभिः / तुषारक्लिन्नसिद्धौघौरुद्भासितवनं क्वचित्

លើផ្ទៃខ្នងថ្មនៅជ្រលងភ្នំដែលទទួលកម្តៅថ្ងៃ និងដោយក្រុមសិទ្ធៈដែលសើមដោយទឹកកកស្រទន់ កន្លែងមួយព្រៃបានរលោងភ្លឺអស្ចារ្យ។

Verse 14

क्वचिदर्काशुसंभिन्नश्चामीकरशिलाश्रितैः / यक्षौघैर्भासितोपान्तं विशद्भिरिवपावकम्

កន្លែងមួយ លើថ្មមាសដែលភ្លឺវាបដោយកាំរស្មីព្រះអាទិត្យ មានក្រុមយក្ខៈស្នាក់នៅ; ដោយពួកគេ បរិវេណជាយក៏ភ្លឺដូចភ្លើងស្អាតច្បាស់។

Verse 15

दरीमुखविनिष्क्रान्ततरक्षूत्पतनाकुलैः / मृगयूथार्त्तसन्नादैरापूरितगुहं क्वचित्

កន្លែងមួយ រូងភ្នំត្រូវបានបំពេញដោយភាពចលាចលនៃតរៈក្សុដែលលោតចេញពីមាត់រូង និងសំឡេងអន្ទះសាររបស់ហ្វូងសត្វព្រៃ។

Verse 16

युद्ध्यद्वराहशार्दूलयूथपैरित स्तेरम् / प्रसभोन्मृष्टकान्तोरुशिलातरुतटं क्वचित्

កន្លែងមួយ មានច្រាំងដែលត្រូវបានហ្វូងវរាហៈ និងសារទូលកំពុងប្រយុទ្ធល้อมព័ទ្ធ; នៅទីនោះមានថ្មធំៗភ្លឺរលោងដោយការខាត់ខ្លាំង និងជាយព្រៃឈើ។

Verse 17

कलभोन्मेषणाकृष्टकरिणीभिरनुद्रुतैः / गवयैः खुरसंक्षुण्णशिलाप्रस्थतटङ्क्वचित्

នៅកន្លែងមួយ គោព្រៃ (gavaya) ដែលរត់តាមដំរីញីដែលត្រូវទាក់ទាញដោយភាពរីករាយរបស់កូនដំរី បានជាន់បំបាក់គែមផ្ទាំងថ្មដោយក្រចកជើង។

Verse 18

वासितर्थे ऽभिसंवृद्धमदोन्मत्तमतङ्गजैः / युद्ध्यद्भिश्चूर्णितानेकगण्डशैलवनं क्वचित्

នៅកន្លែងមួយ ដំរីដែលឆ្កួតដោយមាត់ (musth) កាន់តែខ្លាំងដោយសារទឹកក្រអូប បានប្រយុទ្ធគ្នារហូតបំបែកព្រៃដែលមានថ្មកំពូលជាច្រើនឲ្យខ្ទេចខ្ទី។

Verse 19

बृंहितश्रवणामर्षान्मातं गानभिधावताम् / सिंहानां चरणक्षुण्णनखभिन्नोपरं क्वचित्

នៅកន្លែងមួយ សត្វសിംហាដែលស្ទុះមកដោយកំហឹងពេលឮសំឡេងគ្រហឹម បានជាន់បំបាក់ថ្ម និងក្រចកបានកោសបំបែកស្រទាប់ថ្មខាងលើ។

Verse 20

सहसा निपतत्सिंहनखनिर्भिन्नमस्तकैः / गजैराक्रन्दनादेन पूर्यमामं वनं क्वचित्

នៅកន្លែងមួយ ដំរីដែលក្បាលត្រូវក្រចកសിംហាឆ្កូតបំបែក បានដួលភ្លាមៗ ហើយព្រៃពេញទៅដោយសំឡេងអំពាវនាវឈឺចាប់របស់វា។

Verse 21

अष्टपादबलाकृष्टकेसरा दारुणाखैः / भेद्यमानाखिलशिलागंभीरकुहरं क्वचित्

នៅកន្លែងមួយ សត្វសിംហាដែលមានក្រចកដ៏សាហាវ មានកេសរ (mane) ត្រូវទាញដូចកម្លាំងអ្នកមានជើងប្រាំបី បានបំបែកថ្មទាំងអស់ និងឆ្កូតបើកមាត់រូងជ្រៅ។

Verse 22

संरब्धा नेकशबरप्रसक्तैरृयूथपैः / इतरेतरसंमर्दं विप्रभग्नदृषत्क्वचित्

ជាមួយមេក្រុមហ្វូងដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងជនជាតិ សបរ ច្រើន ពួកគេកើតកំហឹង; មានការប៉ះទង្គិចរវាងគ្នា ហើយកន្លែងខ្លះត្រូវគ្រាប់ថ្មដែលព្រះព្រាហ្មណ៍បំបែកវាយប៉ះ។

Verse 23

गिरिकुञ्जेषु संक्रीडत्करिणीमद्विपं क्वचित् / करेणुमाद्रवन्मत्तगजाकलितकाननम्

កន្លែងខ្លះនៅតាមគុម្ពភ្នំ ដំរីឈ្មោលដែលកំពុងកម្រើកកំលាំងកាម កម្សាន្តជាមួយដំរីញី; កន្លែងខ្លះ ព្រៃដែលពោរពេញដោយដំរីឆ្កួតក៏រត់សំដៅទៅរកដំរីញី។

Verse 24

स्वपत्सिंहमुखश्वासमरुत्पुर्मदरीशतम् / गहनेषु गुरुत्राससाशङ्कविहरन्मृगम्

ដោយលំហូរខ្យល់ដង្ហើមរបស់កូនដែលដូចមាត់សិង្ហ ហាក់ដូចរូងភ្នំទាំងឡាយពោរពេញដោយភាពកម្រើក; ក្នុងព្រៃជ្រៅ សត្វម្រឹគនោះដើរលេងដោយភ័យខ្លាច និងសង្ស័យធ្ងន់ធ្ងរ។

Verse 25

कण्टाकश्लिष्टलाङ्गूललोमत्रुटनकातरैः / क्रीडितं चमरीयूथैर्मन्दमन्दविचारिभिः

ដោយឈឺចាប់ព្រោះរោមកន្ទុយដែលជាប់មួលត្រូវរហែកផ្តាច់ ក្រុមចាមរីដែលដើរយឺតៗបានកម្សាន្តលេងនៅទីនោះ។

Verse 26

गिरिकन्दरसंसक्तकिन्नरीसमुदीरितैः / सतालनादैरुदिनैर्भृताशेषदिशामुखम्

ពីបទចម្រៀងរបស់កិន្នរីដែលកំពុងកក្រើកក្នុងរូងភ្នំ សំឡេងខ្ពស់ដែលភ្ជាប់នឹងចង្វាក់និងនាទៈ បានបំពេញមុខទិសទាំងអស់។

Verse 27

अरण्यदेवतानां च चरेतीनामितस्ततः / अलक्तकरसक्लिन्नचरणाङ्कितभूतलम्

ដីទាំងមូលត្រូវបានសម្គាល់គ្រប់ទិសដោយស្នាមជើងរបស់ទេវតាព្រៃ និងនារីចរេទី ដែលជ្រាបដោយទឹកពណ៌អលក្តក។

Verse 28

मयूरकेकिरीवृन्दैः संगीत मधुरस्वरैः / प्रवृत्तनृत्तं परितो विततोदग्रबर्हिभिः

ហ្វូងមយូរាបន្លឺសំឡេងផ្អែមដូចបទចម្រៀង ហើយជុំវិញដូចមានការរាំកើតឡើង ដោយព្រលឹងកន្ទុយខ្ពស់ពង្រីកគ្របដណ្តប់ទិសទាំងឡាយ។

Verse 29

जलस्थलरुहानेककुसुमोत्करवर्षिभिः / गात्राह्लादकरैर्मन्दं वीज्यमानं वनानिलैः

ផ្កាជាច្រើនដែលដុះទាំងក្នុងទឹក និងលើដី ប្រៀបដូចភ្លៀងផ្កាកំពុងធ្លាក់ចុះ; ខ្យល់ព្រៃទន់ភ្លន់បក់យឺតៗដូចកង្ហារ បង្កើតសេចក្តីស្រស់ស្រាយដល់កាយ។

Verse 30

भूतार्त्तवरसास्वादमाद्यत्पुंस्कोकिलारवैः / आकुलीकृतपर्यन्तसहकारवनान्तरम्

សំឡេងកុកគូររបស់កុកីឡាប្រុសដែលរីករាយ ធ្វើឲ្យព្រៃនោះដូចបានស្វែងរសជាតិផ្អែម; ព្រៃសហការ (ស្វាយ) ទាំងខាងក្នុង និងតាមគែម ត្រូវបានរំខានដោយសំឡេងកង្វក់។

Verse 31

नानापुष्पासवोन्माद्यद्भृङ्गसंगीतनादितम् / अनेकविहगारावबधिरीकृतकाननम्

ព្រៃនោះកង្វក់ដោយសូរសៀងតន្ត្រីរបស់ឃ្មុំដែលមមាញឹកដោយទឹកផ្កានានា; ហើយសំឡេងសត្វបក្សីជាច្រើនធ្វើឲ្យកានន៍ដូចជាធ្វើឲ្យត្រចៀកស្ទើរតែស្ដាប់មិនឮ។

Verse 32

मधुद्रवार्द्राविरलप्रत्यग्रकुसुमोत्करैः / वनान्तमारुताकीर्णैरलङ्कृतमहीतलम्

ផ្ទៃដីត្រូវបានតុបតែងដោយក្រុមផ្កាស្រស់ថ្មីៗដែលសើមដោយទឹកឃ្មុំ និងដោយធូលីលំអងដែលខ្យល់ពីព្រៃខាងក្នុងបក់រាលដាល។

Verse 33

उपरिष्टान्निपततां विषमोपलसंकटे / निर्झराणां महारावैः समन्ताद्बधिरीकृतम्

នៅកន្លែងលំបាកដែលពោរពេញដោយថ្មមិនស្មើ សំឡេងគំហុកដ៏ខ្លាំងនៃទឹកជ្រោះដែលធ្លាក់ពីលើ បានធ្វើឲ្យជុំវិញដូចជាស្ងាត់ត្រចៀកចំពោះសំឡេងផ្សេងទៀត។

Verse 34

विततानेकसंसक्तशाखाग्राविरलच्छदैः / पाटलैर्विटपच्छायैरुपशल्यसमुत्थितैः

ដោយចុងសាខាជាច្រើនដែលពន្លាយ និងចងភ្ជាប់គ្នា មានស្លឹកស្តើងៗ ស្រមោលមែករបស់ដើមបាតលៈ លេចឡើងនៅចន្លោះស្មៅឧបសល្យ។

Verse 35

कदंबनिंबहिन्तालसर्जबेधूकतिन्दुकैः / कपित्थपनसाशोकसहकारेगुदाशनैः

ព្រៃនោះពោរពេញដោយដើមកដំបៈ និមបៈ ហិនតាលៈ សර්ជៈ បេធូកៈ ទិនទុកៈ កពិត្ថៈ បនសៈ អសោកៈ សហការប (ស្វាយ) និងឯកុទៈ។

Verse 36

नागचंपकपुन्नागकोविदारप्रियङ्गुभिः / प्रियालनीपबकुलबन्धूकाक्षतमालकैः

ព្រៃនោះរុងរឿងដោយដើមនាគចម្បកៈ ពុន្នាគៈ កោវិទារៈ ព្រិយង្គុ ព្រិយាលៈ នីបៈ បកុលៈ បន្ធូកៈ អក្សតៈ និងតមាលៈ។

Verse 37

द्राक्षामधूकामलकजंबूकङ्कोलजातिभिः / बिल्वार्जुनकरञ्जाम्रबीजपूराङ्घ्रिपैरपि

ទីនោះសម្បូរដោយទំពាំងបាយជូរ មធូក អាមលក ជាំបូ កង្គោល និងដើមបិល្វ អរជុន ករ៉ាញ់ជ អំពៅ បីជពូរ ជាដើម។

Verse 38

पिचुलांबष्ठकनकवैकङ्कतशमीधवैः / पुत्रजीवाभयारिष्टलोहोदुंबरपिप्पलैः

ទីនោះត្រូវបានតុបតែងដោយដើមពិចុលា អំបស្ឋ កនក វៃកង្គត សមី ធវ និងដើមពុត្រជីវ អភ័យ អរិෂ្ដ លោហ ឧទុម្ពរ និងពិប្បល។

Verse 39

अन्यैश्च विविधैर्वृक्षैः समन्तादुपशोभितम् / निरन्तरतरुच्छायासुदूरविनिवारितैः

វាត្រូវបានលម្អជុំវិញដោយដើមឈើនានា; ស្រមោលដើមឈើដិតជាប់គ្នាបានទប់ពន្លឺព្រះអាទិត្យឲ្យឆ្ងាយ។

Verse 40

समन्तादर्ककिरणैरनासादितभूतलम् / नानापक्वफलास्वादबलपुष्टैः प्लवेगमैः

ពីគ្រប់ទិស ពន្លឺព្រះអាទិត្យមិនប៉ះដីទេ; វានរដែលបានកម្លាំងនិងភាពសម្បូរដោយរសជាតិផ្លែទុំជាច្រើន ប្រញាប់លោតទៅមក។

Verse 41

आक्रान्तचकितानेकवनपङ्क्तिशताकुलम् / तत्र तत्रातिरम्यैश्च शिलाकुहरनिर्गतैः

វាពោរពេញដោយជួរព្រៃជាច្រើនជាសិបសិបរយ; សត្វដែលដើរលេងនៅទីនោះទីនេះតែងភ្ញាក់ផ្អើលពេលត្រូវរំខាន; ហើយនៅកន្លែងៗ មានទឹកជ្រោះដ៏ស្រស់ស្អាតហូរចេញពីរូងថ្ម។

Verse 42

प्रतापविषमैराजन्ह्रास्यमानं सरिच्छतैः / सारोवरैश्च विपुलैः कुमुदोत्पलमण्डितैः

បពិត្រព្រះរាជា ដែននោះមានភាពមិនស្មើដោយអานุភាពដ៏ខ្លាំង ហាក់បីដូចជាខ្សោយចុះតាមលំហូរទន្លេ; ហើយត្រូវបានលម្អដោយស្រះធំៗ ប្រកបដោយផ្កាកុមុទ និងឧត្បល។

Verse 43

नानाविहगसंघुष्टैः समन्तादुपशोभितम् / समासाद्यथ शैलेन्द्रं तुषारशिशिरं गिरिम्

ទីនោះកង្វក់ដោយសំឡេងច្រៀងនៃបក្សីនានា និងស្រស់ស្អាតពីគ្រប់ទិស; បន្ទាប់មកពួកគេបានទៅដល់ព្រះមហាក្សត្រនៃភ្នំ ដែលត្រជាក់ដោយព្រិល និងទឹកកក។

Verse 44

आरुरोह भगुश्रेष्ठस्तरसा तं मुदान्वितः / तस्य प्रविश्य गहनं वनं रामो महामनाः

បន្ទាប់មក អ្នកប្រសើរបំផុតក្នុងវង្សភೃគុ (រាម) ពោរពេញដោយសេចក្តីរីករាយ បានឡើងភ្នំនោះដោយល្បឿន; ហើយរាមអ្នកមានចិត្តធំ បានចូលទៅក្នុងព្រៃក្រាស់របស់វា។

Verse 45

विचचार शनै राजन्नुपशल्यमहीरुहम् / स तत्र विचरन्दिक्षु हरिणीभिः समन्ततः

បពិត្រព្រះរាជា គាត់បានដើរលេងយឺតៗនៅទីនោះ ក្នុងចំណោមដើមឈើនិងវល្លិដែលគ្មានមុល; ហើយពេលគាត់ដើរទៅតាមទិសទាំងឡាយ គាត់ត្រូវបានហ៊ុំព័ទ្ធដោយមេក្តាន់ពីគ្រប់ជ្រុង។

Verse 46

विक्ष्यमाणो मुदं लेभे साशङ्कं मुग्धदृष्टिभिः / स तत्र कुसुमामोदगन्धिभिर्वनवायुभिः

ពេលឃើញសម្រស់ភ្នែកដ៏សុទ្ធសាធ (របស់មេក្តាន់) គាត់បានទទួលសេចក្តីរីករាយ ទោះមានការស្ទាក់ស្ទើរបន្តិច; ហើយនៅទីនោះ ខ្យល់ព្រៃបានបក់នាំក្លិនក្រអូបផ្កាដ៏រីករាយ។

Verse 47

वीज्यमानो जहर्षे स वीक्ष्योदारां वनश्रियम् / विविधाश्च स्थरीः सूक्ष्ममुपरिक्रम्य भार्गवः

ត្រូវខ្យល់បក់ដូចត្រូវកង្ហារ ភារគវៈបានរីករាយពេលឃើញសោភ័ណភាពដ៏អធិកអធមនៃព្រៃ; ហើយបានដើរវង់ជុំវិញកន្លែងនានា ដោយពិនិត្យយ៉ាងលម្អិត។

Verse 48

द्वन्द्वांश्च धातून्विविधान्पश्यन्नेवमतर्कयत् / अहो ऽयं सर्वशैलानामाधिपत्ये ऽभिषेचितः

ពេលមើលឃើញធាតុរ៉ែជាច្រើន និងភាពជាគូប្រឆាំងនានា គាត់បានគិតក្នុងចិត្តថា «អហោ! នេះត្រូវបានអភិសេកឲ្យកាន់អធិបតីភាពលើភ្នំទាំងអស់»។

Verse 49

ब्रह्मणा यज्ञभाक्चैव स्थाने संप्रतिपादितः / अस्य शैलाधिराजत्वं सुव्यक्तमभिलक्ष्यते

ព្រះព្រហ្មបានតាំងគាត់នៅទីតាំងសមគួរ ជាអ្នកទទួលភាគយញ្ញ; ដូច្នេះភាពជាស្តេចនៃភ្នំរបស់គាត់ក៏បង្ហាញច្បាស់។

Verse 50

रवैः कीचकवेणुनां मधुरीकृतकाननः / नितंबस्थलसंसक्ततुषारनिचयैग्यम्

ដោយសំឡេងខ្លុយកីចក ព្រៃរបស់គាត់ក្លាយជាផ្អែមពិរោះ; ហើយដោយគំនរព្រិលដែលជាប់តាមជម្រាលដូចចង្កេះ គាត់មើលទៅសស្អាតជាឯកភាព។

Verse 51

विभातीवाहितस्वच्छपरीतधवलांशुकः / निबिडश्रितनीहारनिकरेण तथोपरि

គាត់ភ្លឺរលោងដូចពាក់អាវសស្អាតថ្លា; ហើយនៅខាងលើក៏ត្រូវបានតុបតែងដោយក្រុមអ័ព្ទក្រាស់ដែលជាប់យ៉ាងដិតដល់។

Verse 52

नानावर्णोत्तरासंगावृत्ताङ्ग इवल्क्ष्यते / चन्दनागुरुकर्पूरकस्तूरीकुङ्कुमादिभिः

ដោយលាបក្លិនក្រអូបពណ៌នានា ដូចជា ចន្ទន៍ អគរុ កាពួរ មុស្គ និងកុំកុមៈ វាហាក់ដូចជាមានអវយវៈត្រូវបានគ្របដោយពណ៌ជាច្រើន។

Verse 53

अलङ्कृतागः सुव्यक्तं दृश्यते ऽही विलासिवत् / मृगेन्द्राहतदन्तीन्द्रकुंभस्थलपरिच्युतैः

ដោយរាងកាយតុបតែង វាបង្ហាញច្បាស់ដូចអ្នកមានវិលាស—ដោយមុត្ដា/រត្នៈដែលធ្លាក់ចេញពីកន្លែងកុំភៈរបស់ស្តេចដំរីដែលត្រូវសីហៈវាយ។

Verse 54

स्थूलमुक्तोत्करैरेष विभाति परितो गिरिः / नानावृक्षलतावल्लीपुष्पालङ्कृतमूर्द्धजः

ភ្នំនេះភ្លឺរលោងជុំវិញដោយគំនរមុត្ដាធំៗ ហើយកំពូលភ្នំដូចសក់ដែលត្រូវបានតុបតែងដោយដើមឈើ វល្លិ និងផ្កានានា។

Verse 55

नीरन्ध्राञ्चितमे घौघवितानसमलङ्कृतः / नानाधातुविचित्राङ्गः सर्वरत्नविभूषितः

វាត្រូវបានតុបតែងដោយវិតាននៃក្រុមពពកក្រាស់ដែលបន្តមិនដាច់; អវយវៈមានលំនាំចម្រុះដោយធាតុរ៉ែនានា ហើយត្រូវបានពាក់ព័ន្ធដោយរត្នៈគ្រប់ប្រភេទ។

Verse 56

कैलासव्याजविलसत्सितच्छत्रविराजितः / गजाश्वमुखयूथैश्च समन्तात्परिवारितः

វារុងរឿងដោយឆ័ត្រពណ៌សភ្លឺរលោងដូចកៃលាស ហើយត្រូវបានព័ទ្ធជុំវិញពីគ្រប់ទិសដោយក្រុមដំរី សេះ និងកងទ័ពមុខសំខាន់ៗ។

Verse 57

रत्नद्वीपमहाद्वारशिलाकन्दरमन्दिरः / विविक्तगह्वरास्थानमध्यसिंहासनाश्रयः

នៅវិហាររូងថ្មនៃទ្វារធំរត្នទ្វីប ព្រះអង្គអាស្រ័យលើសింఠាសន៍កណ្ដាលជ្រលងស្ងាត់។

Verse 58

समन्तात्प्रतिसंसक्ततरुवेत्रवतां शनैः / दृष्ट्वा जनैरनासाद्यो महाराजाधिराजवत्

ព័ទ្ធជុំវិញដោយដើមឈើ និងវល្លិ៍ដែលរឹតជាប់យឺតៗ មនុស្សទាំងឡាយឃើញថាព្រះអង្គមិនអាចចូលដល់ ដូចមហារាជាធិរាជ។

Verse 59

दोधूयमानो विचरच्चमरीचा रुचामरैः / मयूरैरुपनृत्यद्भिर्गायद्भिश्चैव किन्नरैः

ព្រះអង្គដើរទៅមកភ្លឺរលោងដោយពន្លឺចាមរា; មយូរារាំ និងកិន្នរ​ច្រៀង។

Verse 60

सत्त्वजातैरनेकैश्च सेव्यमानो विराजते / व्यक्तमेवाचलेन्द्राणामधिराज्यपदे स्थितः

បានទទួលសេវាពីសត្វជាតិជាច្រើន ព្រះអង្គរុងរឿងភ្លឺថ្លា; ច្បាស់ណាស់ព្រះអង្គស្ថិតនៅតំណែងអធិរាជនៃព្រះរាជាភ្នំទាំងឡាយ។

Verse 61

भुनक्त्याक्रम्य वसुधां समग्रां श्रियमोजसा / एवं संचिन्तयानः स हिमाद्रिवनगह्वरे

ដោយអំណាចព្រះអង្គគ្រប់គ្រងផែនដីទាំងមូល ហើយសោយសុខសម្បត្តិแห่งស្រី; ដោយគិតដូច្នេះ ព្រះអង្គស្ថិតនៅជ្រលងព្រៃនៃហិមាទ្រី។

Verse 62

विचचार चिरं रामो मुदा परमया युतः / आससाद वने तस्मिन्विपुले भृगुपुङ्गवः

ព្រះរាម ដោយពោរពេញដោយសេចក្តីរីករាយដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ បានដើរលំហែកាយយូរ; ក្នុងព្រៃធំទូលាយនោះ ទ្រង់បានទៅដល់អាស្រមរបស់ឥសីវង្សភ្រឹគុដ៏ប្រសើរ។

Verse 63

सरोवरं महाराज विपुलं विमलोदकम् / कुमुदोत्पलकह्लारनिकरैरुपसोभितम्

ឱ មហារាជ! នៅទីនោះមានស្រះទឹកធំទូលាយ ទឹកស្អាតបរិសុទ្ធ; ត្រូវបានតុបតែងដោយក្រុមផ្កាគុមុទ ឧត្បល និងកហ្លារ។

Verse 64

पङ्कजैरुत्पलैश्चैव रक्तपीतैः सितासितैः / अन्यैश्च जलचैर्वक्षैः सर्वतः समलङ्कृतम्

ស្រះនោះត្រូវបានតុបតែងជុំវិញដោយផ្កាបទុម និងឧត្បល ពណ៌ក្រហម លឿង ស និងខ្មៅ ព្រមទាំងរុក្ខជាតិទឹកផ្សេងៗទៀត។

Verse 65

हंससारसदात्यूहकारण्डवशतैरपि / जीवजीवकचक्राह्वकुररभ्रमरोत्करैः

នៅទីនោះមានហង្ស សារស ដាត្យូហ និងការណ្ឌវរាប់រយ; ព្រមទាំងបក្សីជីវជីវក ចក្រហ្វ កុររ និងហ្វូងឃ្មុំជាច្រើន។

Verse 66

संघुष्यमाणं परितः सेवितं मन्दवायुना / शफरीमत्स्यसंघैश्च विचरद्भिरितस्ततः

ស្រះនោះលាន់ឮជុំវិញដោយសំឡេងកក្រើកនៃសត្វបក្សី ត្រូវបានខ្យល់ស្រាលៗប៉ះពាល់; ហើយហ្វូងត្រីសផរីហែលទៅមកគ្រប់ទិស។

Verse 67

अन्तर्जनितकल्लोलैर्नृत्यमानमिवाभितः / आससाद भृगुश्रेष्ठस्तत्सरोवरमुत्तमम्

ដោយរលកកើតពីខាងក្នុង ធ្វើឲ្យមើលទៅដូចជាកំពុងរាំជុំវិញ ទ្រង់ឥសីភ្រឹគុដ៏ប្រសើរ បានមកដល់ស្រះដ៏ឧត្តមនោះ។

Verse 68

नानापतत्र्रिविरुतैर्मधुरीकृतदिक्तटम् / स तस्य तीरे विपुलं कृत्वाश्रमपदं शुभम्

ដោយសំឡេងច្រៀងផ្អែមល្ហែមរបស់បក្សីជាច្រើនប្រភេទ ធ្វើឲ្យគែមទិសទាំងឡាយរីករាយ; គាត់បានសង់អាស្រមដ៏ធំទូលាយ និងជាមង្គលនៅលើឆ្នេរនោះ។

Verse 69

रामो मतिमतां श्रेष्ठस्तपसे च मनो दधे / शाकमूलफलाहारो नियतं नियतेन्द्रियः

ព្រះរាម ដែលល្អឯកក្នុងចំណោមអ្នកមានប្រាជ្ញា បានដាក់ចិត្តលើតបៈ; ព្រះអង្គរស់ដោយបន្លែ ឫស និងផ្លែឈើ ហើយសម្រួលឥន្ទ្រីយ៍យ៉ាងមាំមួន។

Verse 70

तपश्चचार देवेशं विनिवेश्यात्ममानसे / भृगूपदिष्टमार्गेण भक्त्या परमया युतः

ដោយដើរតាមមាគ៌ាដែលភ្រឹគុបានណែនាំ និងពោរពេញដោយភក្តិដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ គាត់បានដាក់ព្រះអម្ចាស់នៃទេវតាទាំងឡាយក្នុងចិត្ត ហើយបំពេញតបៈ។

Verse 71

पूजयामास देवेशमेकाग्रमनसा नृप / अनिकेतः स वर्षासु शिशिरे जलसंश्रयः

ឱ ព្រះរាជា! ដោយចិត្តផ្តោតតែមួយ គាត់បានបូជាព្រះអម្ចាស់នៃទេវតាទាំងឡាយ; គ្មានទីលំនៅ នៅរដូវវស្សា និងរដូវត្រជាក់ ក៏អាស្រ័យតែទឹកជាទីពឹង។

Verse 72

ग्रीष्मे पञ्जाग्निमध्यस्थश्चचारैवं तपश्चिरम् / रिपून्निर्जित्य कामादीनूर्मिषषट्कं विधूय च

នៅរដូវក្តៅ ព្រះមុនីឈរនៅកណ្ដាលភ្លើងប្រាំ ហើយបំពេញតបៈយូរអង្វែង។ ទ្រង់ឈ្នះសត្រូវដូចកាមៈ ហើយបោសចោលរលកប្រាំមួយ (ṣaḍ-ūrmi)។

Verse 73

द्वन्द्वैरनुद्वेजितधीस्तापदोषैरनाकुलः / यमैः सनियमैश्चैव शुद्धदेहः समाहितः

ប្រាជ្ញារបស់ទ្រង់មិនរងការរំខានដោយគូប្រឆាំង ហើយមិនច្របូកច្របល់ដោយទោសនៃកម្ដៅ។ ដោយយមៈ និងនិយមៈ ទ្រង់មានកាយបរិសុទ្ធ និងចិត្តសមាធិ។

Verse 74

वशी चकार पवनं प्राणायामेन देहगम् / जितपद्मासनो मौनी स्थिरचित्तो महामुनिः

មហាមុនីបានគ្រប់គ្រងខ្យល់ក្នុងកាយដោយប្រាណាយាមៈ។ ទ្រង់ឈ្នះបទ្មាសនៈ ជាមោនី និងមានចិត្តមាំមួន។

Verse 75

वशी चकार चाक्षाणि प्रत्याहारपरायणः / धारणाभिः स्थिरीचक्रे मनश्चञ्चलमात्मवान्

ដោយផ្អែកលើប្រត្យាហារៈ ទ្រង់បានគ្រប់គ្រងអង្គញ្ញាណ។ ដោយធារណា ទ្រង់ធ្វើឲ្យចិត្តដែលរវើរវាយក្លាយជាមាំមួន។

Verse 76

ध्यानेन देवदेवेशं ददर्श परमेश्वरम् / स्वस्थान्तः करणो मैत्रः सर्वबाधाविवर्जितः

ដោយសមាធិ ទ្រង់បានឃើញបរមេស្វរៈ ព្រះអម្ចាស់លើទេវទាំងឡាយ។ ខាងក្នុងសុខសាន្ត មានមេត្រី និងគ្មានឧបសគ្គទាំងពួង។

Verse 77

चिन्तयामास देवेशं ध्याने दृष्ट्वा जगद्गुरुम् / ध्येयावस्थि तचित्तात्मा निश्चलेद्रियदेहवान्

គាត់បានគិតគូរព្រះដេវេសៈ ជាគ្រូលោកទាំងមូល បន្ទាប់ពីបានឃើញព្រះអង្គក្នុងសមាធិ។ ចិត្តស្ថិតក្នុងសភាពនៃការតាំងចិត្ត ហើយអង្គកាយនិងឥន្ទ្រីយ៍ស្ងប់នឹងមិនរអិល។

Verse 78

आकालावधि सो ऽतिष्ठन्निवातस्थप्रदीपवत् / जपंश्च देवदेवेशं ध्यायंश्च स्वमनीषया

រហូតដល់កាលកំណត់ គាត់ឈរមាំដូចចង្កៀងនៅកន្លែងគ្មានខ្យល់។ ដោយប្រាជ្ញារបស់ខ្លួន គាត់បានសូត្រជបៈដល់ព្រះអម្ចាស់លើសព្រះទាំងអស់ ហើយធ្វើសមាធិជានិច្ច។

Verse 79

आराधयदमेयात्मा सर्वभावस्थमीश्वरम् / ततः स निष्फलं रूपमैश्वरं यन्निरञ्जनम्

អាត្មាដែលមិនអាចវាស់បាននោះ បានបូជាព្រះឥស្វរៈដែលស្ថិតនៅក្នុងសភាពទាំងអស់។ បន្ទាប់មក គាត់បានឃើញរូបអធិរាជ្យដ៏និរញ្ជនៈ ដែលនិស្កល និងគ្មានមលិន។

Verse 80

परं ज्योतिरचिन्त्यं यद्योगिध्येयमनुत्त मम् / नित्यं शुद्धं सदा शान्तमतीन्द्रियमनौपमम् / आनन्दमात्रमचलं व्याप्ताशेषचराचरम्

ពន្លឺដ៏ប្រសើរបំផុតនោះ មិនអាចគិតគូរបាន ជាអារម្មណ៍សមាធិរបស់យោគី និងអនุต្តម។ ព្រះអង្គនិច្ច សុទ្ធ ស្ងប់ស្ងាត់ជានិរន្តរ៍ លើសឥន្ទ្រីយ៍ និងគ្មានអ្វីប្រៀបបាន; ជាសុភមង្គលសុទ្ធតែប៉ុណ្ណោះ អចល និងពេញលេញទាំងអស់ក្នុងចលនៈ-អចលនៈ។

Verse 81

चिन्तयामास तद्रूपं देवदेवस्य भार्गवः / नित्यं शुद्धं सदा शान्तमतीन्द्रियमनौपमम्

ភារគវៈបានគិតគូររូបនោះរបស់ព្រះអម្ចាស់លើសព្រះទាំងអស់—និច្ច សុទ្ធ ស្ងប់ស្ងាត់ជានិរន្តរ៍ លើសឥន្ទ្រីយ៍ និងគ្មានអ្វីប្រៀបបាន។