Adhyaya 1
Kali-yuga Dynasties and the Degradation of Kingship
បន្តការរាយនាមព្រះមហាក្សត្រអនាគត ស៊ូកទេវ គោស្វាមី ពង្រីកវង្សានុចរិតចូលកាលិយុគ ដោយបង្ហាញការប្រែប្រួលរាជវង្សជាបន្តបន្ទាប់ តាមរយៈការសម្លាប់ ការបះបោររដ្ឋមន្ត្រី និងការកើនឡើងនៃអំណាចមិនមែនក្សត្រីយៈ។ គាត់រាយបញ្ជីវង្សប្រទ្យោតនៈ បន្ទាប់មកសិសុនាគៈ រហូតដល់នន្ទៈ កូនប្រុសមហានន្ទី ដែលកើតពីស្ត្រីសូទ្រៈ; កងទ័ព និងទ្រព្យសម្បត្តិដ៏ធំរបស់គាត់បង្ហាញការផ្លាស់ប្តូរធម៌នយោបាយ និងការរលត់អំណាចក្សត្រីយៈបុរាណ។ បន្ទាប់មកមានវង្សនន្ទៈ និងព្រាហ្មណ៍ ចាណក្យៈ ដែលបំផ្លាញពួកនន្ទៈ ហើយដំឡើងវង្សមោរីយៈ បន្តដោយស៊ុង្គៈ និងកាណ្វៈ។ ក្រោយកាណ្វៈ ត្រូវបំផ្លាញដោយអ្នកបម្រើសូទ្រៈអន្ធ្រៈ ហើយរាយបញ្ជីវង្សអន្ធ្រៈយូរៗ បន្ទាប់មកក្រុមផ្សេងៗ (អាភីរៈ ករទភីៈ កង្គៈ យវនៈ ទុរុស្កៈ គុរុណ្ឌៈ មោលៈ និងស្តេចគីឡាគីឡា)។ ចុងក្រោយ ប្រែទៅជាការព្យាករណ៍សីលធម៌៖ អ្នកគ្រប់គ្រងព្រៃផ្សៃនឹងបំពានប្រជាជន បំផ្លាញស្តង់ដារវេទៈ ហើយប្រជាជននឹងតាមអំពើនោះ បើកផ្លូវទៅរោគសញ្ញាកាលិយុគ និងឱសថវិញ្ញាណក្នុងជំពូកបន្ទាប់។
Shlokas
Verse 1
श्रीशुक उवाच योऽन्त्य: पुरञ्जयो नाम भविष्यो बारहद्रथ: । तस्यामात्यस्तु शुनको हत्वा स्वामिनमात्मजम् ॥ १ ॥ प्रद्योतसंज्ञं राजानं कर्ता यत् पालक: सुत: । विशाखयूपस्तत्पुत्रो भविता राजकस्तत: ॥ २ ॥
ព្រះសុកទេវ គោស្វាមី បានមានព្រះបន្ទូលថា ក្នុងចំណោមស្តេចអនាគតនៃវង្សមាគធ ដែលបានរៀបរាប់មុននេះ អ្នកចុងក្រោយគឺ ពុរ៉ញ្ជយៈ ដែលនឹងកើតជាចៅចៅនៃ បૃហទ្រថៈ។ រដ្ឋមន្ត្រីរបស់គាត់ឈ្មោះ សុនកៈ នឹងសម្លាប់ម្ចាស់របស់ខ្លួន ហើយតែងតាំងកូនប្រុសរបស់ខ្លួនឈ្មោះ ប្រទ្យោត ជាស្តេច។ កូនប្រុសប្រទ្យោតគឺ បាលកៈ; កូនប្រុសរបស់បាលកៈគឺ វិសាខយូបៈ; និងកូនប្រុសរបស់វិសាខយូបៈគឺ រាជកៈ។
Verse 2
श्रीशुक उवाच योऽन्त्य: पुरञ्जयो नाम भविष्यो बारहद्रथ: । तस्यामात्यस्तु शुनको हत्वा स्वामिनमात्मजम् ॥ १ ॥ प्रद्योतसंज्ञं राजानं कर्ता यत् पालक: सुत: । विशाखयूपस्तत्पुत्रो भविता राजकस्तत: ॥ २ ॥
ព្រះសុកទេវ គោស្វាមី បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ ក្នុងចំណោមស្តេចអនាគតនៃរាជវង្សមាគធៈ ស្តេចចុងក្រោយគឺ បុរ័ញ្ជយៈ ដែលនឹងកើតជាវង្សជាតិរបស់ ព្រឹហទ្រថៈ។ មន្ត្រីឈ្មោះ សុនកៈ នឹងសម្លាប់ព្រះអម្ចាស់របស់ខ្លួន ហើយដាក់កូនប្រុសខ្លួនឈ្មោះ ប្រទ្យោត ឲ្យឡើងសោយរាជ្យ។ កូនប្រុសប្រទ្យោតគឺ បាលកៈ បន្ទាប់មក វិសាខយូបៈ ហើយបន្ទាប់មក រាជកៈ។
Verse 3
नन्दिवर्धनस्तत्पुत्र: पञ्च प्रद्योतना इमे । अष्टत्रिंशोत्तरशतं भोक्ष्यन्ति पृथिवीं नृपा: ॥ ३ ॥
កូនប្រុសរបស់ រាជកៈ គឺ នន្ទិវර්ធនៈ។ ដូច្នេះ ក្នុងរាជវង្ស ប្រទ្យោតនៈ នឹងមានស្តេច ៥ អង្គ ដែលគ្រប់គ្រងផែនដីរយៈពេល ១៣៨ ឆ្នាំ។
Verse 4
शिशुनागस्ततो भाव्य: काकवर्णस्तु तत्सुत: । क्षेमधर्मा तस्य सुत: क्षेत्रज्ञ: क्षेमधर्मज: ॥ ४ ॥
នន្ទិវර්ធនៈ នឹងមានកូនប្រុសឈ្មោះ សិឝុនាគៈ ហើយកូនប្រុសរបស់គាត់នឹងត្រូវគេហៅថា កាកវර්ណៈ។ កូនប្រុសរបស់ កាកវර්ណៈ គឺ ក្សេមធម្មា ហើយកូនប្រុសរបស់ ក្សេមធម្មា គឺ ក្សេត្រជ្ញៈ។
Verse 5
विधिसार: सुतस्तस्याजातशत्रुर्भविष्यति । दर्भकस्तत्सुतो भावी दर्भकस्याजय: स्मृत: ॥ ५ ॥
កូនប្រុសរបស់ ក្សេត្រជ្ញៈ គឺ វិធិសារៈ ហើយកូនប្រុសរបស់គាត់ឈ្មោះ អជាតសត្រុ។ អជាតសត្រុ នឹងមានកូនប្រុសឈ្មោះ ដរភកៈ ហើយកូនប្រុសរបស់ ដរភកៈ គឺ អជយៈ។
Verse 6
नन्दिवर्धन आजेयो महानन्दि: सुतस्तत: । शिशुनागा दशैवैते सष्ट्युत्तरशतत्रयम् ॥ ६ ॥ समा भोक्ष्यन्ति पृथिवीं कुरुश्रेष्ठ कलौ नृपा: । महानन्दिसुतो राजन् शूद्रागर्भोद्भवो बली ॥ ७ ॥ महापद्मपति: कश्चिन्नन्द: क्षत्रविनाशकृत् । ततो नृपा भविष्यन्ति शूद्रप्रायास्त्वधार्मिका: ॥ ८ ॥
អជយៈ នឹងមានកូនប្រុសជានន្ទិវර්ធនៈម្តងទៀត ហើយកូនប្រុសរបស់គាត់គឺ មហានន្ទិ។ ឱ កុរុដ៏ប្រសើរ! ស្តេចទាំងដប់នៃរាជវង្ស សិឝុនាគៈ នេះ នឹងគ្រប់គ្រងផែនដីក្នុងយុគកលិ សរុប ៣៦០ ឆ្នាំ។ ឱ ព្រះរាជា បរិក្សិត! មហានន្ទិ នឹងបានកូនប្រុសដ៏ខ្លាំងក្លា ពីគភ៌ស្ត្រីសូទ្រ; គាត់នឹងល្បីថា ‘នន្ទៈ’ ជាម្ចាស់កងទ័ពរាប់មិនអស់ និងទ្រព្យសម្បត្តិមហាសាល។ គាត់នឹងបំផ្លាញពួកក្សត្រីយៈ; បន្ទាប់ពីនោះ ស្តេចភាគច្រើននឹងក្លាយជាសូទ្រអធម្ម។
Verse 7
नन्दिवर्धन आजेयो महानन्दि: सुतस्तत: । शिशुनागा दशैवैते सष्ट्युत्तरशतत्रयम् ॥ ६ ॥ समा भोक्ष्यन्ति पृथिवीं कुरुश्रेष्ठ कलौ नृपा: । महानन्दिसुतो राजन् शूद्रागर्भोद्भवो बली ॥ ७ ॥ महापद्मपति: कश्चिन्नन्द: क्षत्रविनाशकृत् । ततो नृपा भविष्यन्ति शूद्रप्रायास्त्वधार्मिका: ॥ ८ ॥
អជយៈ នឹងបង្កើត នន្ទិវර්ធន ទីពីរ ហើយកូនប្រុសរបស់គាត់នឹងមាននាម មហានន្ទិ។ ឱ កុរុស្រិଷ្ឋា ក្នុងយុគកលិ ព្រះមហាក្សត្រ ១០ អង្គ នៃវង្ស សិឝុនាគ នេះ នឹងគ្រប់គ្រងផែនដីសរុប ៣៦០ ឆ្នាំ។ ឱ ព្រះរាជា បរីក្សិត មហានន្ទិ នឹងមានកូនប្រុសដ៏ខ្លាំងក្លា ពីផ្ទៃពោះស្ត្រីសូទ្រ ឈ្មោះ នន្ទៈ ជាម្ចាស់ទ្រព្យសម្បត្តិអស្ចារ្យ និងទ័ពរាប់លាន នឹងបំផ្លាញក្សត្រីយៈ ហើយចាប់ពីពេលនោះទៅ ព្រះមហាក្សត្រភាគច្រើននឹងក្លាយជាសូទ្រអធម្ម។
Verse 8
नन्दिवर्धन आजेयो महानन्दि: सुतस्तत: । शिशुनागा दशैवैते सष्ट्युत्तरशतत्रयम् ॥ ६ ॥ समा भोक्ष्यन्ति पृथिवीं कुरुश्रेष्ठ कलौ नृपा: । महानन्दिसुतो राजन् शूद्रागर्भोद्भवो बली ॥ ७ ॥ महापद्मपति: कश्चिन्नन्द: क्षत्रविनाशकृत् । ततो नृपा भविष्यन्ति शूद्रप्रायास्त्वधार्मिका: ॥ ८ ॥
អជយៈ នឹងបង្កើត នន្ទិវර්ធន ទីពីរ ហើយកូនប្រុសរបស់គាត់នឹងមាននាម មហានន្ទិ។ ឱ កុរុស្រិଷ្ឋា ក្នុងយុគកលិ ព្រះមហាក្សត្រ ១០ អង្គ នៃវង្ស សិឝុនាគ នេះ នឹងគ្រប់គ្រងផែនដីសរុប ៣៦០ ឆ្នាំ។ ឱ ព្រះរាជា បរីក្សិត មហានន្ទិ នឹងមានកូនប្រុសដ៏ខ្លាំងក្លា ពីផ្ទៃពោះស្ត្រីសូទ្រ ឈ្មោះ នន្ទៈ ជាម្ចាស់ទ្រព្យសម្បត្តិធំ និងកងទ័ពធំ នឹងបំផ្លាញក្សត្រីយៈ; បន្ទាប់មក ព្រះមហាក្សត្រភាគច្រើននឹងក្លាយជាសូទ្រអធម្ម។
Verse 9
स एकच्छत्रां पृथिवीमनुल्लङ्घितशासन: । शासिष्यति महापद्मो द्वितीय इव भार्गव: ॥ ९ ॥
នន្ទៈ អធិបតីនៃមហាបទ្ម នឹងគ្រប់គ្រងផែនដីទាំងមូលដោយអំណាចឯកឆ័ត្រ ដូចជា បរហ្សុរាម ទីពីរ ហើយគ្មាននរណាអាចប្រឆាំងនឹងព្រះបញ្ជារបស់គាត់បានទេ។
Verse 10
तस्य चाष्टौ भविष्यन्ति सुमाल्यप्रमुखा: सुता: । य इमां भोक्ष्यन्ति महीं राजानश्च शतं समा: ॥ १० ॥
គាត់នឹងមានកូនប្រុស ៨ នាក់ ដោយសុមាល្យ ជាមុខ; ពួកគេនឹងគ្រប់គ្រងផែនដីនេះជាព្រះមហាក្សត្រដ៏ខ្លាំងក្លា រយៈពេល ១០០ ឆ្នាំ។
Verse 11
नव नन्दान् द्विज: कश्चित् प्रपन्नानुद्धरिष्यति । तेषामभावे जगतीं मौर्या भोक्ष्यन्ति वै कलौ ॥ ११ ॥
ព្រះព្រាហ្មណ៍ម្នាក់ (ចាណក្យ) នឹងក្បត់លើការជឿទុកចិត្តរបស់នន្ទៈ និងកូនប្រុសទាំង ៨ របស់គាត់ ហើយបំផ្លាញវង្សរបស់ពួកគេ; ពេលពួកគេអវត្តមាន ក្នុងយុគកលិ វង្សមោរីយៈ នឹងគ្រប់គ្រងពិភពលោក។
Verse 12
स एव चन्द्रगुप्तं वै द्विजो राज्येऽभिषेक्ष्यति । तत्सुतो वारिसारस्तु ततश्चाशोकवर्धन: ॥ १२ ॥
ព្រាហ្មណ៍នោះនឹងធ្វើពិធីអភិសេកដាក់ចន្ទ្រគុប្តឡើងគ្រងរាជ្យ។ កូនរបស់គាត់មាននាម វារីសារ ហើយកូនរបស់វារីសារគឺ អសោកវර්ធន។
Verse 13
सुयशा भविता तस्य सङ्गत: सुयश:सुत: । शालिशूकस्ततस्तस्य सोमशर्मा भविष्यति । शतधन्वा ततस्तस्य भविता तद् बृहद्रथ: ॥ १३ ॥
បន្ទាប់ពី អសោកវර්ធន នឹងមាន សុយសា ហើយកូនរបស់សុយសា គឺ សង្គត។ កូនរបស់សង្គត គឺ សាលិឝូក; កូនរបស់សាលិឝូក គឺ សោមឝර්មា; កូនរបស់សោមឝර්មា គឺ សតធន្វា; ហើយកូនរបស់គាត់នឹងត្រូវគេហៅថា ព្រឹហទ្រថ។
Verse 14
मौर्या ह्येते दश नृपा: सप्तत्रिंशच्छतोत्तरम् । समा भोक्ष्यन्ति पृथिवीं कलौ कुरुकुलोद्वह ॥ १४ ॥
ឱ អ្នកឧត្តមនៃវង្សកុរុ! ស្តេចមោរីយៈទាំងដប់នេះ នឹងគ្រប់គ្រងផែនដីក្នុងកលិយុគ រយៈពេល ១៣៧ ឆ្នាំ។
Verse 15
अग्निमित्रस्ततस्तस्मात् सुज्येष्ठो भविता तत: । वसुमित्रो भद्रकश्च पुलिन्दो भविता सुत: ॥ १५ ॥ ततो घोष: सुतस्तस्माद् वज्रमित्रो भविष्यति । ततो भागवतस्तस्माद् देवभूति: कुरूद्वह ॥ १६ ॥ शुङ्गा दशैते भोक्ष्यन्ति भूमिं वर्षशताधिकम् । तत: काण्वानियं भूमिर्यास्यत्यल्पगुणान्नृप ॥ १७ ॥
ឱ ព្រះបាទ បរីក្សិត! បន្ទាប់ពី អគ្និមិត្រ នឹងមាន សុជ្យេឝ្ឋ។ បន្ទាប់មក វសុមិត្រ, ភទ្រក និងកូនរបស់ភទ្រក គឺ ពុលិន្ទ។ បន្ទាប់ពីនោះ កូនរបស់ពុលិន្ទឈ្មោះ ឃោษ, បន្ទាប់មក វជ្រមិត្រ, បន្ទាប់មក ភាគវត, ហើយបន្ទាប់មក ទេវភូតិ—ឱ វីរបុរសឧត្តមនៃវង្សកុរុ! ដូច្នេះ ស្តេចឝុង្គទាំងដប់ នឹងគ្រប់គ្រងផែនដីលើសពីមួយរយឆ្នាំ។ បន្ទាប់មក ផែនដីនេះនឹងទៅស្ថិតក្រោមអំណាចស្តេចវង្សកាណ្វ ដែលមានគុណធម៌តិចតួច។
Verse 16
अग्निमित्रस्ततस्तस्मात् सुज्येष्ठो भविता तत: । वसुमित्रो भद्रकश्च पुलिन्दो भविता सुत: ॥ १५ ॥ ततो घोष: सुतस्तस्माद् वज्रमित्रो भविष्यति । ततो भागवतस्तस्माद् देवभूति: कुरूद्वह ॥ १६ ॥ शुङ्गा दशैते भोक्ष्यन्ति भूमिं वर्षशताधिकम् । तत: काण्वानियं भूमिर्यास्यत्यल्पगुणान्नृप ॥ १७ ॥
ឱ ព្រះបាទ បរីក្សិត! បន្ទាប់ពី អគ្និមិត្រ នឹងមាន សុជ្យេឝ្ឋ។ បន្ទាប់មក វសុមិត្រ, ភទ្រក និងកូនរបស់ភទ្រក គឺ ពុលិន្ទ។ បន្ទាប់ពីនោះ កូនរបស់ពុលិន្ទឈ្មោះ ឃោษ, បន្ទាប់មក វជ្រមិត្រ, បន្ទាប់មក ភាគវត, ហើយបន្ទាប់មក ទេវភូតិ—ឱ វីរបុរសឧត្តមនៃវង្សកុរុ! ដូច្នេះ ស្តេចឝុង្គទាំងដប់ នឹងគ្រប់គ្រងផែនដីលើសពីមួយរយឆ្នាំ។ បន្ទាប់មក ផែនដីនេះនឹងទៅស្ថិតក្រោមអំណាចស្តេចវង្សកាណ្វ ដែលមានគុណធម៌តិចតួច។
Verse 17
अग्निमित्रस्ततस्तस्मात् सुज्येष्ठो भविता तत: । वसुमित्रो भद्रकश्च पुलिन्दो भविता सुत: ॥ १५ ॥ ततो घोष: सुतस्तस्माद् वज्रमित्रो भविष्यति । ततो भागवतस्तस्माद् देवभूति: कुरूद्वह ॥ १६ ॥ शुङ्गा दशैते भोक्ष्यन्ति भूमिं वर्षशताधिकम् । तत: काण्वानियं भूमिर्यास्यत्यल्पगुणान्नृप ॥ १७ ॥
ឱ ព្រះបារីក្សិត អ្នកឧត្តមក្នុងវង្សកុរុ! បន្ទាប់ពី អគ្និមិត្រ នឹងមាន សុជ្យេṣ្ឋ ឡើងគ្រងរាជ្យ; បន្ទាប់មក វសុមិត្រ, ភទ្រក និង ពុលិន្ទ បុត្ររបស់ភទ្រក។ បន្ទាប់មក កោṣ (Ghoṣa) បុត្ររបស់ពុលិន្ទ, បន្ទាប់ វជ្រមិត្រ, បន្ទាប់ ភាគវត និង ចុងក្រោយ ទេវភូតិ។ ដូច្នេះ ព្រះមហាក្សត្រ ស៊ុង្គ ដប់អង្គ នឹងគ្រប់គ្រងផែនដីលើសពីមួយរយឆ្នាំ។ បន្ទាប់មក ផែនដីនឹងស្ថិតក្រោមរាជវង្ស កាណ្វ ដែលមានគុណធម៌តិចណាស់។
Verse 18
शुङ्गं हत्वा देवभूतिं काण्वोऽमात्यस्तु कामिनम् । स्वयं करिष्यते राज्यं वसुदेवो महामति: ॥ १८ ॥
វសុទេវៈ អមាត្យដ៏ឆ្លាតវៃមកពីវង្សកាណ្វ នឹងសម្លាប់ ទេវភូតិ ព្រះមហាក្សត្រស៊ុង្គចុងក្រោយដែលលង់លោមកាម ហើយឡើងគ្រងរាជ្យដោយខ្លួនឯង។
Verse 19
तस्य पुत्रस्तु भूमित्रस्तस्य नारायण: सुत: । काण्वायना इमे भूमिं चत्वारिंशच्च पञ्च च । शतानि त्रीणि भोक्ष्यन्ति वर्षाणां च कलौ युगे ॥ १९ ॥
បុត្ររបស់វសុទេវៈ នឹងមាននាម ភូមិត្រ ហើយបុត្ររបស់គាត់ នឹងមាននាម នារាយណៈ។ ព្រះមហាក្សត្រវង្សកាណ្វទាំងនេះ នឹងគ្រប់គ្រងផែនដីក្នុងកលិយុគ រយៈពេល ៣៤៥ ឆ្នាំ។
Verse 20
हत्वा काण्वं सुशर्माणं तद् भृत्यो वृषलो बली । गां भोक्ष्यत्यन्ध्रजातीय: कञ्चित् कालमसत्तम: ॥ २० ॥
សុសර්មា ព្រះមហាក្សត្រចុងក្រោយនៃកាណ្វ នឹងត្រូវសម្លាប់ដោយបម្រើរបស់ខ្លួនឯង គឺ បាលី—ជាស៊ូទ្រៈទាបនៃជាតិអន្ធ្រ។ មហារាជ បាលី ដ៏អធមបំផុតនេះ នឹងកាន់កាប់ផែនដីមួយរយៈ។
Verse 21
कृष्णनामाथ तद्भ्राता भविता पृथिवीपति: । श्रीशान्तकर्णस्तत्पुत्र: पौर्णमासस्तु तत्सुत: ॥ २१ ॥ लम्बोदरस्तु तत्पुत्रस्तस्माच्चिबिलको नृप: । मेघस्वातिश्चिबिलकादटमानस्तु तस्य च ॥ २२ ॥ अनिष्टकर्मा हालेयस्तलकस्तस्य चात्मज: । पुरीषभीरुस्तत्पुत्रस्ततो राजा सुनन्दन: ॥ २३ ॥ चकोरो बहवो यत्र शिवस्वातिररिन्दम: । तस्यापि गोमतीपुत्र: पुरीमान् भविता तत: ॥ २४ ॥ मेदशिरा: शिवस्कन्दो यज्ञश्रीस्तत्सुतस्तत: । विजयस्तत्सुतो भाव्यश्चन्द्रविज्ञ: सलोमधि: ॥ २५ ॥ एते त्रिंशन्नृपतयश्चत्वार्यब्दशतानि च । षट्पञ्चाशच्च पृथिवीं भोक्ष्यन्ति कुरुनन्दन ॥ २६ ॥
បងប្រុសរបស់បាលី មាននាម ក្រឹṣṇa នឹងក្លាយជាព្រះមហាក្សត្រលើផែនដីបន្ទាប់។ បុត្ររបស់គាត់គឺ ស្រីសាន្តកර්ណ; បុត្ររបស់សាន្តកර්ណគឺ បោរណមាស។ បុត្ររបស់បោរណមាសគឺ លំបោទរ ដែលបង្កើតរាជា ចិបិលក។ ពីចិបិលក មាន មេឃស្វាតិ; បុត្ររបស់គាត់គឺ អដមាន។ បុត្ររបស់អដមានគឺ អនិષ્ટកರ್ಮា; បុត្ររបស់គាត់គឺ ហាលេយ; បុត្ររបស់គាត់គឺ តលក។ បុត្ររបស់តលកគឺ ពុរីષភីរុ; បន្ទាប់មក សុនន្ទន ឡើងជារាជា។ បន្ទាប់មាន ចកោរ និងរាជាច្រើនឈ្មោះ បហុ; ក្នុងចំណោមពួកគេ សិវស្វាតិ ល្បីថាជាអ្នកបង្ក្រាបសត្រូវ។ បុត្ររបស់សិវស្វាតិគឺ គោមតី; បន្ទាប់មក ពុរីមាន។ បុត្ររបស់ពុរីមានគឺ មេដសិរា; បុត្ររបស់គាត់គឺ សិវស្កន្ធ; បុត្ររបស់គាត់គឺ យជ្ញស្រី។ បុត្ររបស់យជ្ញស្រីគឺ វិជយ ដែលមានបុត្រពីរគឺ ចន្ទ្រវិជ្ញ និង លោមធិ។ ឱ កុរុនន្ទន! ព្រះមហាក្សត្រ ៣០ អង្គនេះ នឹងគ្រប់គ្រងផែនដីសរុប ៤៥៦ ឆ្នាំ។
Verse 22
कृष्णनामाथ तद्भ्राता भविता पृथिवीपति: । श्रीशान्तकर्णस्तत्पुत्र: पौर्णमासस्तु तत्सुत: ॥ २१ ॥ लम्बोदरस्तु तत्पुत्रस्तस्माच्चिबिलको नृप: । मेघस्वातिश्चिबिलकादटमानस्तु तस्य च ॥ २२ ॥ अनिष्टकर्मा हालेयस्तलकस्तस्य चात्मज: । पुरीषभीरुस्तत्पुत्रस्ततो राजा सुनन्दन: ॥ २३ ॥ चकोरो बहवो यत्र शिवस्वातिररिन्दम: । तस्यापि गोमतीपुत्र: पुरीमान् भविता तत: ॥ २४ ॥ मेदशिरा: शिवस्कन्दो यज्ञश्रीस्तत्सुतस्तत: । विजयस्तत्सुतो भाव्यश्चन्द्रविज्ञ: सलोमधि: ॥ २५ ॥ एते त्रिंशन्नृपतयश्चत्वार्यब्दशतानि च । षट्पञ्चाशच्च पृथिवीं भोक्ष्यन्ति कुरुनन्दन ॥ २६ ॥
បុត្ររបស់ Paurṇamāsa គឺ Lambodara ដែលនឹងក្លាយជាបិតារបស់មហាក្សត្រ Cibilaka ។ ពី Cibilaka នឹងមាន Meghasvāti ដែលបុត្ររបស់ទ្រង់គឺ Aṭamāna ។
Verse 23
कृष्णनामाथ तद्भ्राता भविता पृथिवीपति: । श्रीशान्तकर्णस्तत्पुत्र: पौर्णमासस्तु तत्सुत: ॥ २१ ॥ लम्बोदरस्तु तत्पुत्रस्तस्माच्चिबिलको नृप: । मेघस्वातिश्चिबिलकादटमानस्तु तस्य च ॥ २२ ॥ अनिष्टकर्मा हालेयस्तलकस्तस्य चात्मज: । पुरीषभीरुस्तत्पुत्रस्ततो राजा सुनन्दन: ॥ २३ ॥ चकोरो बहवो यत्र शिवस्वातिररिन्दम: । तस्यापि गोमतीपुत्र: पुरीमान् भविता तत: ॥ २४ ॥ मेदशिरा: शिवस्कन्दो यज्ञश्रीस्तत्सुतस्तत: । विजयस्तत्सुतो भाव्यश्चन्द्रविज्ञ: सलोमधि: ॥ २५ ॥ एते त्रिंशन्नृपतयश्चत्वार्यब्दशतानि च । षट्पञ्चाशच्च पृथिवीं भोक्ष्यन्ति कुरुनन्दन ॥ २६ ॥
បុត្ររបស់ Aṭamāna នឹងក្លាយជា Aniṣṭakarmā ។ បុត្ររបស់ទ្រង់គឺ Hāleya ហើយបុត្ររបស់ទ្រង់គឺ Talaka ។ បុត្ររបស់ Talaka នឹងក្លាយជា Purīṣabhīru ហើយបន្ទាប់មក Sunandana នឹងក្លាយជាស្តេច។
Verse 24
कृष्णनामाथ तद्भ्राता भविता पृथिवीपति: । श्रीशान्तकर्णस्तत्पुत्र: पौर्णमासस्तु तत्सुत: ॥ २१ ॥ लम्बोदरस्तु तत्पुत्रस्तस्माच्चिबिलको नृप: । मेघस्वातिश्चिबिलकादटमानस्तु तस्य च ॥ २२ ॥ अनिष्टकर्मा हालेयस्तलकस्तस्य चात्मज: । पुरीषभीरुस्तत्पुत्रस्ततो राजा सुनन्दन: ॥ २३ ॥ चकोरो बहवो यत्र शिवस्वातिररिन्दम: । तस्यापि गोमतीपुत्र: पुरीमान् भविता तत: ॥ २४ ॥ मेदशिरा: शिवस्कन्दो यज्ञश्रीस्तत्सुतस्तत: । विजयस्तत्सुतो भाव्यश्चन्द्रविज्ञ: सलोमधि: ॥ २५ ॥ एते त्रिंशन्नृपतयश्चत्वार्यब्दशतानि च । षट्पञ्चाशच्च पृथिवीं भोक्ष्यन्ति कुरुनन्दन ॥ २६ ॥
Sunandana នឹងត្រូវបានបន្តដោយ Cakora និង Bahu ទាំងប្រាំបី ដែលក្នុងចំណោមពួកគេ Śivasvāti នឹងក្លាយជាអ្នកបង្ក្រាបសត្រូវដ៏អស្ចារ្យ។ បុត្ររបស់ Śivasvāti នឹងក្លាយជា Gomatī ។ បុត្ររបស់ទ្រង់គឺ Purīmān ។
Verse 25
कृष्णनामाथ तद्भ्राता भविता पृथिवीपति: । श्रीशान्तकर्णस्तत्पुत्र: पौर्णमासस्तु तत्सुत: ॥ २१ ॥ लम्बोदरस्तु तत्पुत्रस्तस्माच्चिबिलको नृप: । मेघस्वातिश्चिबिलकादटमानस्तु तस्य च ॥ २२ ॥ अनिष्टकर्मा हालेयस्तलकस्तस्य चात्मज: । पुरीषभीरुस्तत्पुत्रस्ततो राजा सुनन्दन: ॥ २३ ॥ चकोरो बहवो यत्र शिवस्वातिररिन्दम: । तस्यापि गोमतीपुत्र: पुरीमान् भविता तत: ॥ २४ ॥ मेदशिरा: शिवस्कन्दो यज्ञश्रीस्तत्सुतस्तत: । विजयस्तत्सुतो भाव्यश्चन्द्रविज्ञ: सलोमधि: ॥ २५ ॥ एते त्रिंशन्नृपतयश्चत्वार्यब्दशतानि च । षट्पञ्चाशच्च पृथिवीं भोक्ष्यन्ति कुरुनन्दन ॥ २६ ॥
បុត្ររបស់ Purīmān នឹងក្លាយជា Medaśirā ។ បុត្ររបស់ទ្រង់គឺ Śivaskanda ហើយបុត្ររបស់ទ្រង់គឺ Yajñaśrī ។ បុត្ររបស់ Yajñaśrī នឹងក្លាយជា Vijaya ដែលនឹងមានបុត្រពីរនាក់គឺ Candravijña និង Lomadhi ។
Verse 26
कृष्णनामाथ तद्भ्राता भविता पृथिवीपति: । श्रीशान्तकर्णस्तत्पुत्र: पौर्णमासस्तु तत्सुत: ॥ २१ ॥ लम्बोदरस्तु तत्पुत्रस्तस्माच्चिबिलको नृप: । मेघस्वातिश्चिबिलकादटमानस्तु तस्य च ॥ २२ ॥ अनिष्टकर्मा हालेयस्तलकस्तस्य चात्मज: । पुरीषभीरुस्तत्पुत्रस्ततो राजा सुनन्दन: ॥ २३ ॥ चकोरो बहवो यत्र शिवस्वातिररिन्दम: । तस्यापि गोमतीपुत्र: पुरीमान् भविता तत: ॥ २४ ॥ मेदशिरा: शिवस्कन्दो यज्ञश्रीस्तत्सुतस्तत: । विजयस्तत्सुतो भाव्यश्चन्द्रविज्ञ: सलोमधि: ॥ २५ ॥ एते त्रिंशन्नृपतयश्चत्वार्यब्दशतानि च । षट्पञ्चाशच्च पृथिवीं भोक्ष्यन्ति कुरुनन्दन ॥ २६ ॥
ឱ បុត្រនៃ Kuru ស្ដេចទាំងសាមសិបអង្គនេះនឹងគ្រប់គ្រងផែនដីសរុបចំនួន ៤៥៦ ឆ្នាំ។
Verse 27
सप्ताभीरा आवभृत्या दश गर्दभिनो नृपा: । कङ्का: षोडश भूपाला भविष्यन्त्यतिलोलुपा: ॥ २७ ॥
បន្ទាប់មក នឹងមានស្តេចជាតិអាភីរៈ ៧ អង្គ មកពីទីក្រុង អាវភ្រឹតិ ហើយបន្ទាប់ទៀតមានស្តេច ករទភី ១០ អង្គ។ បន្ទាប់ពីនោះ ស្តេចវង្ស កង្គៈ ១៦ អង្គ នឹងគ្រប់គ្រង ដោយល្បីល្បាញពីភាពលោភលន់ខ្លាំង។
Verse 28
ततोऽष्टौ यवना भाव्याश्चतुर्दश तुरुष्कका: । भूयो दश गुरुण्डाश्च मौला एकादशैव तु ॥ २८ ॥
បន្ទាប់មក នឹងមានស្តេចយវនៈ ៨ អង្គ បន្ទាប់ដោយទុរុષ្កៈ ១៤ អង្គ។ បន្ទាប់ទៀត មានគុរុណ្ឌៈ ១០ អង្គ និងស្តេចវង្សមោលៈ ១១ អង្គ។
Verse 29
एते भोक्ष्यन्ति पृथिवीं दशवर्षशतानि च । नवाधिकां च नवतिं मौला एकादश क्षितिम् ॥ २९ ॥ भोक्ष्यन्त्यब्दशतान्यङ्ग त्रीणि तै: संस्थिते तत: । किलकिलायां नृपतयो भूतनन्दोऽथ वङ्गिरि: ॥ ३० ॥ शिशुनन्दिश्च तद्भ्राता यशोनन्दि: प्रवीरक: । इत्येते वै वर्षशतं भविष्यन्त्यधिकानि षट् ॥ ३१ ॥
ស្តេចអាភីរៈ ករទភី និងកង្គៈទាំងនេះ នឹងគ្រប់គ្រង និងសោយសុខលើផែនដីរយៈពេល 1,099 ឆ្នាំ; ហើយស្តេចវង្សមោលៈ 11 អង្គ នឹងគ្រប់គ្រង 300 ឆ្នាំ។ ពេលពួកគេទាំងអស់សាបសូន្យទៅហើយ នៅទីក្រុង គិលកិលា នឹងមានរាជវង្សមួយកើតឡើង៖ ភូតនន្ទៈ វង្គិរិ សិឝុនន្ទិ និងបងប្អូនរបស់សិឝុនន្ទិ គឺ យឝោនន្ទិ ព្រមទាំង ប្រវីរកៈ។ ស្តេចគិលកិលាទាំងនេះ នឹងកាន់អំណាចសរុប 106 ឆ្នាំ។
Verse 30
एते भोक्ष्यन्ति पृथिवीं दशवर्षशतानि च । नवाधिकां च नवतिं मौला एकादश क्षितिम् ॥ २९ ॥ भोक्ष्यन्त्यब्दशतान्यङ्ग त्रीणि तै: संस्थिते तत: । किलकिलायां नृपतयो भूतनन्दोऽथ वङ्गिरि: ॥ ३० ॥ शिशुनन्दिश्च तद्भ्राता यशोनन्दि: प्रवीरक: । इत्येते वै वर्षशतं भविष्यन्त्यधिकानि षट् ॥ ३१ ॥
ស្តេចអាភីរៈ ករទភី និងកង្គៈទាំងនេះ នឹងគ្រប់គ្រង និងសោយសុខលើផែនដីរយៈពេល 1,099 ឆ្នាំ; ហើយស្តេចវង្សមោលៈ 11 អង្គ នឹងគ្រប់គ្រង 300 ឆ្នាំ។ ពេលពួកគេទាំងអស់សាបសូន្យទៅហើយ នៅទីក្រុង គិលកិលា នឹងមានរាជវង្សមួយកើតឡើង៖ ភូតនន្ទៈ វង្គិរិ សិឝុនន្ទិ និងបងប្អូនរបស់សិឝុនន្ទិ គឺ យឝោនន្ទិ ព្រមទាំង ប្រវីរកៈ។ ស្តេចគិលកិលាទាំងនេះ នឹងកាន់អំណាចសរុប 106 ឆ្នាំ។
Verse 31
एते भोक्ष्यन्ति पृथिवीं दशवर्षशतानि च । नवाधिकां च नवतिं मौला एकादश क्षितिम् ॥ २९ ॥ भोक्ष्यन्त्यब्दशतान्यङ्ग त्रीणि तै: संस्थिते तत: । किलकिलायां नृपतयो भूतनन्दोऽथ वङ्गिरि: ॥ ३० ॥ शिशुनन्दिश्च तद्भ्राता यशोनन्दि: प्रवीरक: । इत्येते वै वर्षशतं भविष्यन्त्यधिकानि षट् ॥ ३१ ॥
ស្តេចអាភីរៈ ករទភី និងកង្គៈទាំងនេះ នឹងគ្រប់គ្រង និងសោយសុខលើផែនដីរយៈពេល 1,099 ឆ្នាំ; ហើយស្តេចវង្សមោលៈ 11 អង្គ នឹងគ្រប់គ្រង 300 ឆ្នាំ។ ពេលពួកគេទាំងអស់សាបសូន្យទៅហើយ នៅទីក្រុង គិលកិលា នឹងមានរាជវង្សមួយកើតឡើង៖ ភូតនន្ទៈ វង្គិរិ សិឝុនន្ទិ និងបងប្អូនរបស់សិឝុនន្ទិ គឺ យឝោនន្ទិ ព្រមទាំង ប្រវីរកៈ។ ស្តេចគិលកិលាទាំងនេះ នឹងកាន់អំណាចសរុប 106 ឆ្នាំ។
Verse 32
तेषां त्रयोदश सुता भवितारश्च बाह्लिका: । पुष्पमित्रोऽथ राजन्यो दुर्मित्रोऽस्य तथैव च ॥ ३२ ॥ एककाला इमे भूपा: सप्तान्ध्रा: सप्त कौशला: । विदूरपतयो भाव्या निषधास्तत एव हि ॥ ३३ ॥
ពួកកិលកិលានឹងត្រូវបានបន្តដោយបុត្រទាំងដប់បីរបស់ពួកគេគឺពួកពាហ្លិក ហើយបន្ទាប់ពីពួកគេគឺស្តេចបុប្ផមិត្រ បុត្ររបស់ទ្រង់ទុរមិត្រ ពួកអន្ធរៈប្រាំពីរ ពួកកោសលប្រាំពីរ និងស្តេចនៃខេត្តវិទូរ និងនិសធ នឹងគ្រប់គ្រងដោយឡែកពីគ្នានៅក្នុងផ្នែកផ្សេងៗ។
Verse 33
तेषां त्रयोदश सुता भवितारश्च बाह्लिका: । पुष्पमित्रोऽथ राजन्यो दुर्मित्रोऽस्य तथैव च ॥ ३२ ॥ एककाला इमे भूपा: सप्तान्ध्रा: सप्त कौशला: । विदूरपतयो भाव्या निषधास्तत एव हि ॥ ३३ ॥
ពួកកិលកិលានឹងត្រូវបានបន្តដោយបុត្រទាំងដប់បីរបស់ពួកគេគឺពួកពាហ្លិក ហើយបន្ទាប់ពីពួកគេគឺស្តេចបុប្ផមិត្រ បុត្ររបស់ទ្រង់ទុរមិត្រ ពួកអន្ធរៈប្រាំពីរ ពួកកោសលប្រាំពីរ និងស្តេចនៃខេត្តវិទូរ និងនិសធ នឹងគ្រប់គ្រងដោយឡែកពីគ្នានៅក្នុងផ្នែកផ្សេងៗ។
Verse 34
मागधानां तु भविता विश्वस्फूर्जि: पुरञ्जय: । करिष्यत्यपरो वर्णान् पुलिन्दयदुमद्रकान् ॥ ३४ ॥
បន្ទាប់មកនឹងមានស្តេចនៃដែនដីមគធៈ ព្រះនាម វិស្វស្ផូជ៌ិ ដែលនឹងដូចជា បុរញ្ជយៈ មួយអង្គទៀត។ ទ្រង់នឹងប្រែក្លាយវណ្ណៈអភិជនទាំងអស់ទៅជាវណ្ណៈទាប គ្មានអរិយធម៌ ដូចជាពួក បុលិន្ទ យទុ និង មទ្រកៈ។
Verse 35
प्रजाश्चाब्रह्मभूयिष्ठा: स्थापयिष्यति दुर्मति: । वीर्यवान् क्षत्रमुत्साद्य पद्मवत्यां स वै पुरि । अनुगङ्गमाप्रयागं गुप्तां भोक्ष्यति मेदिनीम् ॥ ३५ ॥
ស្តេចវិស្វស្ផូជ៌ិដ៏ល្ងเขលនឹងរក្សាប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់នៅក្នុងភាពគ្មានសាសនា ហើយនឹងប្រើប្រាស់អំណាចរបស់ទ្រង់ដើម្បីបំផ្លាញរបបក្សត្រទាំងស្រុង។ ពី រាជធានី បទុមវតី ទ្រង់នឹងគ្រប់គ្រងផ្នែកនៃផែនដីដែលលាតសន្ធឹងពីប្រភពនៃទន្លេគង្គារហូតដល់ ប្រយាគ។
Verse 36
सौराष्ट्रावन्त्याभीराश्च शूरा अर्बुदमालवा: । व्रात्या द्विजा भविष्यन्ति शूद्रप्राया जनाधिपा: ॥ ३६ ॥
នៅពេលនោះ ពួកព្រាហ្មណ៍នៃខេត្តនានាដូចជា សៅរាស្រ្ត អវន្តី អាភីរៈ សូរៈ អរបុទ និង មាលវៈ នឹងភ្លេចគោលការណ៍ប្រតិបត្តិទាំងអស់របស់ពួកគេ ហើយសមាជិកនៃរាជវង្សនៅកន្លែងទាំងនេះនឹងមិនប្រសើរជាងពួកសូទ្រៈឡើយ។
Verse 37
सिन्धोस्तटं चन्द्रभागां कौन्तीं काश्मीरमण्डलम् । भोक्ष्यन्ति शूद्रा व्रात्याद्या म्लेच्छाश्चाब्रह्मवर्चस: ॥ ३७ ॥
ដែនដីតាមបណ្តោយទន្លេសិន្ធុ ព្រមទាំងស្រុកចន្ទ្រភាគា កោន្តី និងកាស្មៀរ នឹងត្រូវគ្រប់គ្រងដោយពួកសូទ្រ ព្រាហ្មណ៍ដែលធ្លាក់ចុះ និងពួកម្លេច្ឆៈ។ ដោយបានបោះបង់ចោលផ្លូវនៃអរិយធម៌វេទ ពួកគេនឹងបាត់បង់កម្លាំងខាងវិញ្ញាណទាំងអស់។
Verse 38
तुल्यकाला इमे राजन् म्लेच्छप्रायाश्च भूभृत: । एतेऽधर्मानृतपरा: फल्गुदास्तीव्रमन्यव: ॥ ३८ ॥
បពិត្រមហារាជ បរីក្សិត នឹងមានស្តេចដែលគ្មានអរិយធម៌ជាច្រើនសោយរាជ្យក្នុងពេលតែមួយ ហើយពួកគេទាំងអស់នឹងមានចិត្តកំណាញ់ មានកំហឹងដ៏កាចសាហាវ និងប្រកាន់ខ្ជាប់នូវអធម៌ និងភាពមិនពិត។
Verse 39
स्त्रीबालगोद्विजघ्नाश्च परदारधनादृता: । उदितास्तमितप्राया अल्पसत्त्वाल्पकायुष: ॥ ३९ ॥ असंस्कृता: क्रियाहीना रजसा तमसावृता: । प्रजास्ते भक्षयिष्यन्ति म्लेच्छा राजन्यरूपिण: ॥ ४० ॥
ពួកមនុស្សព្រៃផ្សៃក្នុងរូបភាពជាស្តេចទាំងនេះ នឹង بلعលេបប្រជាពលរដ្ឋ ដោយសម្លាប់ស្ត្រី កុមារ គោ និងព្រាហ្មណ៍ដែលគ្មានទោស ហើយលោਭលន់ចង់បានប្រពន្ធ និងទ្រព្យសម្បត្តិរបស់អ្នកដទៃ។ ពួកគេនឹងមានអារម្មណ៍មិនប្រក្រតី មានអាយុខ្លី និងត្រូវបានគ្របដណ្តប់ទាំងស្រុងដោយ គុណនៃរាជៈ និងតាមៈ។
Verse 40
स्त्रीबालगोद्विजघ्नाश्च परदारधनादृता: । उदितास्तमितप्राया अल्पसत्त्वाल्पकायुष: ॥ ३९ ॥ असंस्कृता: क्रियाहीना रजसा तमसावृता: । प्रजास्ते भक्षयिष्यन्ति म्लेच्छा राजन्यरूपिण: ॥ ४० ॥
ពួកមនុស្សព្រៃផ្សៃក្នុងរូបភាពជាស្តេចទាំងនេះ នឹង بلعលេបប្រជាពលរដ្ឋ ដោយសម្លាប់ស្ត្រី កុមារ គោ និងព្រាហ្មណ៍ដែលគ្មានទោស ហើយលោਭលន់ចង់បានប្រពន្ធ និងទ្រព្យសម្បត្តិរបស់អ្នកដទៃ។ ពួកគេនឹងមានអារម្មណ៍មិនប្រក្រតី មានអាយុខ្លី និងត្រូវបានគ្របដណ្តប់ទាំងស្រុងដោយ គុណនៃរាជៈ និងតាមៈ។
Verse 41
तन्नाथास्ते जनपदास्तच्छीलाचारवादिन: । अन्योन्यतो राजभिश्च क्षयं यास्यन्ति पीडिता: ॥ ४१ ॥
ប្រជាពលរដ្ឋដែលគ្រប់គ្រងដោយស្តេចថោកទាបទាំងនេះ នឹងយកតម្រាប់តាមចរិតលក្ខណៈ អាកប្បកិរិយា និងការនិយាយស្តីរបស់អ្នកដឹកនាំរបស់ពួកគេ។ ដោយត្រូវបានយាយីដោយមេដឹកនាំ និងដោយគ្នាទៅវិញទៅមក ពួកគេទាំងអស់នឹងរងនូវក្តីវិនាស។
Frequently Asked Questions
Nanda is described as the powerful son of King Mahānandi conceived in a śūdra woman’s womb. His rise is significant because it symbolizes Kali-yuga’s inversion of rāja-dharma: political authority becomes driven by sheer force, wealth, and mass armies rather than kṣatriya virtue, protection of brāhmaṇas and cows, and adherence to Vedic norms.
Cāṇakya is portrayed as the agent who destroys the Nanda dynasty after betrayal of trust and then enthrones Candragupta, initiating Maurya rule. In Bhāgavata’s framing, this highlights how dynasties pivot through adharma (treachery, coercion) even when a new order appears—underscoring that political change alone does not equal dharmic restoration in Kali-yuga.
These motifs illustrate the Kali-yuga pattern of legitimacy collapse: authority shifts from dharma-based succession to opportunistic seizure of power. The Bhāgavata uses this to teach that when leaders are not self-controlled and God-centered, governance becomes predatory, and citizens inevitably suffer and imitate the same irreligious habits.
It expresses a Bhāgavata principle of moral contagion: rājā is a social exemplar. When rulers are dominated by passion and ignorance, public culture normalizes violence, exploitation, and falsehood. The implied remedy is to seek higher exemplars—sādhus, śāstra, and Bhagavān—through śravaṇa and kīrtana, rather than accepting the king’s behavior as the standard.