Adhyaya 278

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि शूलस्थानमिति श्रुतम् । देविकायास्तटे रम्ये भास्करं वारितस्करम्

イーシュヴァラは言った。「それから、ああ大女神よ、『シュूलァスターナ（槍の聖地）』と聞こえる場所へ赴くがよい。デーヴィカー河の麗しき岸辺には、バースカラ—『盗賊を制する者』—が鎮まっている。」

Verse 2

यत्रातपत्तपो घोरं वाल्मीकिर्मुनिपुंगवः । वाल्मीकिनामा विप्रर्षिर्यत्र सिद्धो महामुनिः

そこにて、仙人の中の最勝者ヴァールミーキは、苛烈なる苦行を修した。まさにその地で、大牟尼ヴァールミーキ—ブラーフマナの聖見者—はシッディ（成就）を得た。

Verse 3

यत्र सप्तर्षयो मुष्टास्तेनैव मुनिना प्रिये । तस्यैव पश्चिमे भागे मरीचिप्रमुखा द्विजाः

そこにて、愛しき者よ、七仙（サプタリシ）はその牟尼（ヴァールミーキ）によって「固く留め置かれた」。またその地の西方には、マリーチを首とするブラーフマナたちが住まう。

Verse 4

देव्युवाच । कथं तु सिद्धो वाल्मीकिः कथं चौर्येऽकरोन्मनः । कथं सप्तर्षयो मुष्टा एतन्मे वद शंकर

女神は言った。「ヴァールミーキはいかにして成就（シッディ）を得たのですか。いかにして盗みに心を向けたのですか。七仙はいかにして捕らえられたのですか。これを私にお語りください、ああシャンカラよ。」

Verse 5

ईश्वर उवाच । आसीत्पूर्वं द्विजो देवि नाम्ना ख्यातः शमीमुखः । गार्हस्थ्ये वर्तमानस्य तस्य पुत्रो व्यजायत । वैशाख इति नाम्नाऽसौ रौद्रकर्मा व्यजायत

イーシュヴァラは語った。「女神よ、昔、『シャミームカ』と名高いバラモンがいた。彼が家住の道を歩むとき、一子が生まれ、その名を『ヴァイシャーカ』といい、成長するにつれ荒々しい行いに傾いた。」

Verse 6

मुक्त्वैकां गुरुशुश्रूषां नान्यत्किंचिदसौ द्विजः । अकरोच्छोभनं कर्म दिवाप्रभृति नित्यशः

師への奉仕をただ一度行ったほか、そのバラモンは価値ある善行を何一つしなかった。夜明けより日々、常に不相応な振る舞いに耽っていた。

Verse 7

अथ कालेन महता पितरौ तस्य तौ प्रिये । वार्द्धक्यभावमापन्नौ भर्तव्यौ तस्य विह्वलौ

やがて長い歳月が過ぎ、彼の愛しい両親は老い、老衰の身となった。嘆きつつ力尽き、彼に扶養されねばならぬ身となった。

Verse 8

स नित्यं पदवीं गत्वा मुष्ट्वा लोकान्स्वशक्तितः । द्रव्यमादाय पितरौ भार्यां चापि पुपोष च

彼は毎日街道へ出て、己の力に任せて人々を襲い、財を奪った。その得た財で両親を養い、また妻をも養った。

Verse 9

कस्यचित्त्वथ कालस्य तेन मार्गेण गच्छतः । सप्तर्षींश्च तदापश्यत्तीर्थयात्रापरायणान्

そしてある時、その道を行く彼は、ティールタ巡礼にひたすら身を捧げる七仙（サプタ・リシ）を目にした。

Verse 10

तान्दृष्ट्वा यष्टिमुद्यम्य भर्त्सयन्प रुषाक्षरैः । वाक्यैरुवाच तान्सर्वांस्तिष्ठध्वमिति भूरिशः

彼らを見るや、彼は杖を振り上げ、荒々しい言葉で罵って、皆に命じた。「動くな、そこに立て！」——甚だしく傲慢な男であった。

Verse 11

अथ ते मुनयः शांताः समलोष्टाश्मकांचनाः । समाः शत्रौ च मित्रे च रोषरागविवर्जिताः

そのとき、かの牟尼たちは静謐で、土塊・石・黄金を等しく見、敵にも友にも同じ心で、怒りと執着を離れていた。

Verse 12

अस्माकं दर्शनं चास्य संभाष्यमृषिभिः सह । संजातं निष्फलं मा स्यादित्युवाचांगिरा वचः

アṅギラーは言った。「彼との邂逅と、諸リシとのこの語らいが、むなしく終わりませんように。」

Verse 13

अंगिरा उवाच । भोभोस्तस्कर मे वाक्यं शृणुष्वावहितः क्षणात् । आत्मनस्तु हितार्थाय सत्यं चैव वदाम्यहम् । तव कः पोष्यवर्गोऽस्ति तच्च सर्वं वदस्व मे

アṅギラーは言った。「おお盗賊よ、しばし心を留めて我が言葉を聞け。汝自身の利益のため、私は真実を語る。汝に扶養される者は誰か。すべて私に告げよ。」

Verse 14

तस्कर उवाच । स्यातां मे पितरौ वृद्धौ भार्यैकाऽपत्यवर्ज्जिता । एका दासी ह्यहं षष्ठो नान्यदस्त्यधिकं मुने

盗賊は言った。「我には老いた両親が二人、子なき妻が一人いる。さらに女僕が一人。私を含めて六人だ。これ以上はない、聖仙よ。」

Verse 15

अंगिरा उवाच । गत्वा पृच्छस्व तान्सर्वान्पुष्टान्पापार्जितैर्धनैः । अहं करोमि पापानि सर्वे यूयं तु भक्षकाः

アンギラーは言った。「罪によって得た財に養われる者たち皆のもとへ行き、こう問え。『罪を犯すのは私であるのに、汝らは皆その利得を食らうのか』。」

Verse 16

तत्पापं भविता कस्य कथयंत्विति मे लघु । तथैव गत्वा पप्रच्छ पितरौ तावथोचतुः

「急いで告げよ――その罪は誰のものとなるのか。」そう言って彼は父母のもとへ行き問いただすと、二人は答えた。

Verse 17

मातापितरावूचतुः । एकः पापानि कुरुते फलं भुंक्ते महा जनः । भोक्तारो विप्रमुच्यंते कर्ता दोषेण लिप्यते

両親は言った。「罪を作るのは一人、しかしその果を享受するのは別の者――いわゆる『偉い人』である。利得を食むだけの者は解き放たれることもあるが、行為者は過失に染まる。」

Verse 18

यः करोत्यशुभं कर्म कुटुंबार्थं तु मंदधीः । आत्मा न वल्लभस्तस्य नूनं पुंसः सुपापिनः

「家族のためと称して不吉なる業をなす鈍き者――その大罪人にとっては、まことに自らの身すら真に愛おしいものではない。」

Verse 19

ईश्वर उवाच । तयोः स वचनं श्रुत्वा पुनर्भीतमनास्तदा । तयोस्तु संनतिं कृत्वा पितरौ पुनरब्रवीत्

イーシュヴァラは語った。「彼はその言葉を聞いて、再び心に恐れを抱いた。二人に恭しく礼拝してから、また父母に向かって言葉を発した。」

Verse 20

युवाभ्यां हितमेवाहं यत्करोम्यशुभं क्वचित् । तस्यांशं भुज्यते किंचिद्युवाभ्यां वा न वोच्यताम्

「わたしが時に過ちをなすとしても、それはただ汝ら二人の益のためである。ゆえにその果の一分を汝らも受けよ、あるいは少なくとも、わたしを止めるな。」

Verse 21

पितरावूचतुः । पूर्वे वयसि पुत्र त्वमावाभ्यां पाल्य एव हि । उत्तरे तु वयं पाल्याः सम्यक्पुत्र त्वया पुनः

父母は言った。「幼き頃、子よ、汝はまことに我らにより養い守られるべきであった。されど我らの老いの時には、今度は汝が正しく我らを養い守るべきである。」

Verse 22

इतरेतरधर्मोऽयं निर्दिष्टः पद्मयोनिना । आवाभ्यां यत्कृतं कर्म युष्मदर्थं शुभाशुभम् । भोक्ष्यामो वयमेवेह तत्सर्वं नात्र संशयः

「この相互の務めは、蓮華より生まれし者パドマヨーニ（梵天）によって示された。我らが汝らのために為した業は、善であれ不善であれ、その一切の果をこの世にて我ら自身が受ける。疑いはない。」

Verse 23

अथ त्वमपि यद्वत्स प्रकरोषि शुभाशुभम् । भोक्ष्यसे सकलं तद्वत्स्वयं नान्यः परत्र च

「そして汝もまた、愛し子よ、汝がなす善悪いずれの業も、すべてを汝自身が受ける。後の世において、他の誰も代わって負うことはない。」

Verse 24

अवश्यं स्वयमश्नाति कृतं कर्म शुभाशुभम् । तस्मान्नरेण कर्तव्यं शुभं कर्म विपश्चिता

「人は必ず、自ら為した業—善であれ不善であれ—その果を『食らい』（受け）る。ゆえに賢者は、ただ吉祥なる善業のみを行うべきである。」

Verse 25

चौर्यं वाथ कृषिं वाथ कुसीदं वाथ पुत्रक । वाणिज्यमथवा प्रेष्यं कृत्वाऽस्माकं च भोजनम् । अहर्निशं त्वया देयं न दोषोऽस्मासु पुत्रक

「盗みであれ、耕作であれ、利貸しであれ、愛しき子よ—あるいは商い、奉公であれ—いずれをなしても、昼夜たえず我らの食を備えよ。我らには咎はない、わが子よ。」

Verse 26

ताभ्यां तद्वचनं श्रुत्वा ततो भार्यामभाषत । तदेव वाक्यं साऽवोचद्यत्प्रोक्तं गुरुभिः पुरा । ततो वैराग्यमापन्नो वैशाखो मुनिसत्तमः

彼らの言葉を聞くと、彼は妻に語りかけた。妻もまた、かつて師長たちが説いたそのままの言葉を繰り返した。すると最勝の牟尼ヴァイシャーカは、ヴァイラーギャ（離欲・無執着）に至った。

Verse 27

गर्हयन्नेवमात्मानं भूयोभूयः सुदुःखितः । धिङ्मां दुष्कृतकर्माणं पापकर्मरतं सदा

かくして深く嘆き、彼は幾度も己を責めた。「ああ、我こそ恥ずべき者。常に罪業に耽り、悪しき行いをなす者よ！」

Verse 28

विवेकेन परित्यक्तं सत्संगेन विवर्जितम् । यः करोति नरः पापं न सेवयति पंडितान् । न चात्मा वल्लभस्तस्य एतन्मे वर्तते हृदि

「分別（ヴィヴェーカ）に見捨てられ、善き交わり（サットサンガ）を失い、賢者に仕えぬまま罪をなす人は、己の魂にさえ愛されぬ。この思いが我が胸に宿っている。」

Verse 29

एवं विकल्पहृदयो गत्वा स ऋषिसन्निधौ । उवाच श्लक्ष्णया वाचा गम्यतामिति सादरम्

疑念と省察に胸を引き裂かれつつ、彼は聖仙たちの御前に赴き、柔らかな言葉で恭しく申し上げた。「お命じのままに、退出することをお許しください。」

Verse 30

वृसी प्रगृह्यतामेषा तथैव च कमण्डलुः । वल्कलानि च चीराणि मृगचर्माण्यशेषतः

どうかこのvṛsī（座具・草の敷物）をお取りください。さらにこのカマンダル（浄水の水壺）も。加えて樹皮の衣、ぼろ布、そして鹿皮のすべてをお受け取りください。

Verse 31

क्षम्यतामपराधो मे दीनस्य कृपणस्य च । सत्संगेन वियुक्तस्य मूर्खस्य मुनिसत्तमाः

ああ、最上の聖仙たちよ、どうか我が過ちをお赦しください。私は哀れで吝嗇、聖なる善友の集いから離れた愚か者です。

Verse 32

अद्यप्रभृति निवृत्तः कर्मणोऽस्याहमेव च । रौद्रस्य सुनृशंसस्य साधुभिर्गर्हितस्य च । तस्मात्कथयतास्माकं निवृत्तिं चास्य कर्मणः

今日より私は自らこの行いを退きます。これは残酷で、羅陀のごとく荒々しく、非道にして、善き人々に咎められる業です。ゆえに、この業を完全に断つ道を私にお示しください。

Verse 33

येन युष्मत्प्रसादेन पापान्मोक्षमहं व्रजे । उपवासोऽथ मन्त्रो वा नियमो वाथ संयमः

皆さまのご加護により、私はいかなる手段で罪より解脱へ至れるでしょうか。断食（ウパヴァーサ）でしょうか、真言でしょうか、誓戒（ヴラタ）でしょうか、それとも自制（サンヤマ）でしょうか。

Verse 34

ऋषय ऊचुः । साधु पृष्टं त्वया वत्स तत्त्वमेकमनाः शृणु । संगृह्य कीर्तयिष्यामस्त्वयाऽख्येयं न कस्यचित्

聖仙たちは言った。「よく問うた、愛し子よ。一心にして、ただ一つの要なる真理を聴け。我らはそれを簡潔に説こう——誰彼かまわず明かすべきではない教えである。」

Verse 35

तेन जप्तेन पापत्मन्मोक्षं प्राप्स्यसि निश्चितम् । झाटघोटस्त्वया कीर्त्त्यो मन्त्रोऽयं चतुरक्षरः

その真言をジャパ（誦持）することにより、罪ある者よ、汝は必ずやモークシャ（解脱）を得る。『Jhāṭaghoṭa』を汝は唱えるべし—これは四音節の真言である。

Verse 36

सर्वपापहरो नृणां स्वर्गमोक्षफलप्रदः । स तदैवं हि तैः प्रोक्तो वैशाखो मुनिपुंगवैः । तस्थौ जाप्यपरो नित्यं गतास्ते मुनिपुंगवाः

それは人々の一切の罪を除き、天界（svarga）と解脱（mokṣa）の果を授ける。かくして最勝の牟尼たちは、まさにそのようにヴァイシャーカ（Vaiśākha）に説き示した。彼は常にジャパに専念し、尊き牟尼たちは去って行った。

Verse 37

तस्यैवं जपतो देवि देविकायास्तटे शुभे । अनिशं गुरु भक्तस्य समाधिः समपद्यत

女神よ、彼がこのようにデーヴィカー河の吉祥なる岸辺でジャパを続けていたとき、常に目覚めて師（グル）に帰依するその者は、自然にして揺るぎなき三昧（サマーディ）に到り、途切れなく相続した。

Verse 38

क्षुत्पिपासा तदा नष्टा शुद्धिमायात्कलेवरम्

そのとき飢えと渇きは消え去り、その身は清浄に至った。

Verse 39

मंत्रे तीर्थे द्विजे देवे दैवज्ञे भेषजे गुरौ । यादृशी भाव ना यस्य सिद्धिर्भवति तादृशी

真言、ティールタ（聖地）、ブラーフマナ、神格、兆しを知る者、医師、そしてグルに対して—その者の内なるバーヴァナー（心の向け方）がいかなるものであれ、得られるシッディ（成就）もまたそのとおりの性質となる。

Verse 40

निर्मलोऽयं स्वभावेन परमात्मा यथा हितः । उपाधिसंगमासाद्य विकारं स्फटिको यथा

この至上のアートマンは本性において無垢にして利益を与える。されどウパーディ（制限する付帯条件）に触れると、変化したかのように見える――あたかも水晶が傍らの物により色を帯びて見えるように。

Verse 41

यथा च भ्रमरी वंध्या लब्ध्वा जीवमणुं क्वचित् । स्वस्थाने स्थाप्य तं ध्यायेद्भ्रमरी ध्यानसंयुता

また、子を成さぬブフラマリー（雌蜂）が、どこかで微小な生きた幼虫を得て、それを自らの巣に据え、禅想に結ばれてひたすらそれを観ずるがごとく—

Verse 42

स तु तद्ध्यानसंवृद्धो जीवो भवति तादृशः । अन्ययोन्युद्भवो वापि तथा निदर्शनं सताम्

その禅想によって養われ増したその生命は、ついには同じ性質のものとなる。さらに、ある形が別の形より生ずることさえ、賢者たちはこの理の譬えとして挙げるのである。

Verse 43

आदिष्टो गुरुणा यश्च विकल्पं यदि गच्छति । नासौ सिद्धिमवाप्नोति मंदभाग्यो यथा निधिम्

しかし、師（グル）に教示されたにもかかわらず、もし疑いと迷い（ヴィカルパ）に陥るなら、その者は成就を得ない。あたかも薄運の者が埋蔵の宝を得られぬように。

Verse 44

एवं वर्षसहस्राणि समतीतानि भूरिशः । तस्य जाप्यपरस्यैव अमृतत्वं गतस्य च

かくして幾千年もの歳月が幾度となく過ぎ去った。そして彼は、ただジャパ（聖名誦持）に全身を捧げていたゆえに、ついに不死の境地にも到達した。

Verse 45

ततः कालक्रमेणैव वल्मीकेन स वेष्टितः । येनासौ सर्वतो व्याप्तो न च तं स बुबोध वै

やがて時の移ろいのうちに、彼は蟻塚に取り巻かれた。蟻塚は四方に広がったが、彼はそれにさえ気づかなかった。

Verse 46

कस्यचित्त्वथकालस्य मुनयस्ते समागताः । तं प्रदेशं तु संप्रेक्ष्य सहाय्यमितरेतरम् । ऊचुः परस्परं सर्वे दत्त्वा चैव करैः करम्

その後、ある時、かの牟尼たちが到来した。その地を見て互いに助け合い、皆が手を取り合って語り合った。

Verse 47

ऋषय ऊचुः । अत्रासौ तस्करः प्राप्तो वैशाखो दारुणाकृतिः । येन सर्वे वयं मुष्टा अस्मि न्स्थाने समागताः

仙人たちは言った。「ここに、恐ろしい姿の盗賊ヴァイシャーカが来た。彼のせいで我らは皆奪われ、今この場所に集まったのだ。」

Verse 48

एवं संजल्पमानास्ते शुश्रुवुः शब्दमुत्तमम् । वल्मीकमध्यतो व्यक्तं ततस्ते कौतुकान्विताः

そのように語り合っていると、蟻塚の中ほどから明瞭に響く、すぐれた声を聞いた。彼らは驚きと好奇心に満たされた。

Verse 49

अखनंस्तत्र वल्मीकं कुशीभिः पर्वतोपमम्

そこで彼らは、山のように大きな蟻塚を、クシャ草（kuśa）の道具を用いて掘り起こした。

Verse 50

अथ ते ददृशुस्तत्र विशाखं मुनिसत्तमाः । जपंतमसकृन्मत्रं तमेव चतुरक्षरम्

そのとき最勝の聖仙たちは、そこにヴィシャーカを見た。彼はその四音節の真言を、絶え間なく誦していた。

Verse 51

तं समाधिगतं ज्ञात्वा भेषजैर्योगसंमतैः । ममर्दुः सर्वतो विप्रास्तत्र सुप्ततनौ भृशम्

彼がサマーディに入ったと知ると、バラモンたちはヨーガの法にかなう薬草を用い、眠るように横たわるその身体を四方から力強く擦り揉んだ。

Verse 52

ततोऽब्रवीदृष्रीन्सर्वान्स्वमर्थं गृह्यतां द्विजाः । युष्मदीयं गृहीतं यत्पा पेनाकृतबुद्धिना

それから彼はすべての聖仙に告げた。「おお二度生まれの方々よ、あなたがたの持ち物を受け取り返してほしい。罪と愚かさに心を駆られ、分別を失っていた私が奪ったものは、もとよりあなたがたのものだ。」

Verse 53

गम्यतां तीर्थयात्रायां सर्वे मुक्ता मया द्विजाः । वाच्यौ मे पितरौ गत्वा तथा भार्या द्विजोत्तमाः

「聖なるティールタへの巡礼を続けてください。おおバラモンたちよ、あなたがたは皆、私によって解き放たれた。そして旅立つとき、私の言葉を父母に、また妻にも伝えてほしい。おお二度生まれの最勝者たちよ。」

Verse 54

सर्व संगपरित्यक्तो विशाखः समपद्यत । दर्शनं कांक्षते नैव भवद्भिस्तु यथा पुरा

ヴィシャーカは一切の執着を捨て、新たな生の境地へと入った。彼はもはや、かつてのようにあなたがたと再び会い、交わることを少しも望まなかった。

Verse 55

ऋषय ऊचुः । बहुवर्षाण्यतीतानि तवात्र वसतो मुने । सर्वे ते निधनं प्राप्ता ये चान्ये ते कुटुंबिनः

聖仙たちは言った。「おお牟尼よ、汝がここに住してより幾年も過ぎた。汝の親族も、家の者たちも、ことごとく死を迎えたのだ。」

Verse 56

वयं चिरात्समायाताः स्थानेऽस्मिन्मुनिसत्तमाः । स त्वं सिद्धिमनुप्राप्तो मंत्रादस्मादसंशयम्

「久しぶりに我らはこの地へ来た、牟尼の中の最勝者よ。汝はまさにこの真言によって、疑いなく成就を得たのだ。」

Verse 57

यस्मात्त्वं मंत्रमेकाग्रो ध्यायन्वल्मीकमाश्रितः । तस्माद्वाल्मीकिनामा त्वं भविष्यसि महीतले

汝はヴァルミーカ（蟻塚）に身を寄せ、ひとすじの心で真言を観想したがゆえに、この地上において「ヴァールミーキ」との名で知られるであろう。

Verse 58

स्वच्छंदा भारती देवी जिह्वाग्रे ते भविष्यति । कृत्वा रामायणं काव्यं ततो मोक्षं गमिष्यसि

自在にめぐる女神バーラティー（サラスヴァティー）は、汝の舌の先に宿るであろう。詩なる叙事詩『ラーマーヤナ』を編み終えたのち、汝は解脱（モークシャ）へと至る。

Verse 59

विशाख उवाच । गृह्यतां द्विजशार्दूलाः प्रसन्ना गुरुदक्षिणाम् । येनाहमनृणो भूत्वा करोमि सुमहत्तपः

ヴィシャーカは言った。「おお、再生の者（ドヴィジャ）の中の虎たちよ、どうか喜んでこの師への謝礼（グル・ダクシナー）をお受け取りください。そうすれば私は負い目なくなり、そののち大いなる苦行（タパス）を修めましょう。」

Verse 60

ऋषय ऊचुः । एषा नो दक्षिणा विप्र यस्त्वं सिद्धिमुपागतः । सर्वकामसमृद्धात्मा कृतकृत्या वयं मुने

聖仙たちは言った。「おおブラーフマナよ、これこそ我らのダクシナー（師への謝礼）である――汝が成就に到ったことだ。汝の霊は望む善きものすべてに満ち、ムニよ、我らも目的が果たされたと満足している。」

Verse 61

वरं वरय भूयस्त्वं यस्ते मनसि वर्तते

さらにもう一つの恩寵を選べ――汝の心に宿るものは何であれ。

Verse 62

वाल्मीकिरुवाच । भवंतो यदि तुष्टा मे यदि देयो वरो मम । कथ्यतां तर्हि मे शीघ्रं को देवो ह्यत्र संस्थितः । देविकायास्तटे रम्ये सर्वकामफलप्रदः

ヴァールミーキは言った。「もし諸賢が私を喜び、もし私に恩寵を授けてくださるなら、どうか速やかに告げてください――ここ、この麗しきデヴィカー河の岸に鎮まるのは、あらゆる願いの果を授けるいかなる神なのでしょうか。」

Verse 63

ऋषय ऊचुः । शृणुष्वैकमना विप्र यो देवश्चात्र संस्थितः । पश्य निंबमिमं विप्र बहुशाखाप्रविस्तरम्

聖仙たちは言った。「おおブラーフマナよ、一心にして聞け。ここに鎮まる神は誰か。おおブラーフマナよ、このニンバ樹を見よ。多くの枝を広く張りめぐらしている。」

Verse 64

अस्य मूले स्थितः सूर्य्यः कल्पादौ ब्रह्मणोंऽशजः । तमाराधय यत्तेसावस्य स्थानस्य देवता

この樹の根元にはスーリヤ（太陽神）が立つ。カルパの初め、彼はブラフマーの一分として現れた。彼を礼拝せよ。まさに彼こそ、この聖地を司る守護神である。

Verse 65

सूर्यक्षेत्रं समाख्यातमिदं गव्यूतिमात्रकम् । अत्र स्थाने स्थिता येपि तेषां स्वर्गो ध्रुवं भवेत्

この地は「スーリヤ・クシェートラ」として名高く、その広さはただ一ガヴューティにすぎない。ここに住まうだけの者でさえ、必ず天界を得る。

Verse 66

अद्यप्रभृति विप्रेन्द्र मूलस्थानमिति श्रुतम् । स्थानं सूर्यस्य विप्रेन्द्र कार्या चात्र त्वया स्थितिः

今日より、ああ婆羅門の最勝者よ、この地は「ムーラ・スター ナ」（根本の聖処）と呼ばれるであろう。ここはスーリヤの御座であるゆえ、ヴィプレン ドラよ、汝はここに住すべし。

Verse 67

अद्यप्रभृति विप्रेंद्र तीर्थमेतन्महीतले । गमिष्यति परां ख्यातिं देविकातटमाश्रितम्

まさに今日より、ああ婆羅門の最勝者よ、この大地のティールタは、デーヴィカー河の岸に依りて、至高の名声を得るであろう。

Verse 68

वयं मुष्टा यतो विप्र मूलस्थाने पुरा स्थिताः । मूलस्थानेति वै नाम लोके ख्यातिं गमिष्यति

婆羅門よ、われらは昔「ムーラスターナ」に住していたゆえに「ムシュタ」と呼ばれる。まことに「ムーラスターナ」という名は世に広く知られるであろう。

Verse 69

अत्र ये मानवा भक्त्या स्नानं सूर्यस्य संगमे । उत्तरे तु करिष्यंति ते यास्यंति त्रिविष्टपम्

信心をもってここでスーリヤのサンガマ（合流）に沐浴し、ついで定められた結びの作法（ウッタラ）を行う者は、トリヴィシュタパ（天界）へ赴く。

Verse 70

तर्पणं तिलमिश्रेण जलेन द्विजसत्तमाः । गयाश्राद्धसमा तुष्टिः पितॄणां च भविष्यति

おお、最勝の再生者よ。ここで胡麻を混ぜた水によりタर्पण（tarpaṇa）を捧げるなら、祖霊の満足は、名高きガヤー（Gayā）のシュラーダッダ（śrāddha）に等しく生じる。

Verse 71

अत्र ये मानवा भक्त्या श्राद्धं दास्यंति सत्तमाः । शाकमूलफलैर्वापि सम्यक्छ्रद्धासमन्विताः

ここにおいて、善き人々が信愛をもってシュラーダッダ（śrāddha）を捧げるなら、たとえ野菜・根・果実のみであっても、真実の信（śraddhā）と正しい意志を具えて、儀礼を正しく成就する。

Verse 72

तेषां यास्यंति पितरो मोक्षं नैवात्र संशयः

彼らの祖霊は解脱（mokṣa）に至る。ここに疑いはない。

Verse 73

अपि कीटपतंगा ये पक्षिणः पशवो मृगाः । तृषार्ता जलसंस्पर्शाद्यास्यंति परमां गतिम्

たとえ虫や蛾、鳥、家畜、野の獣であっても、渇きに苦しむとき、この水に触れるだけで、最高の境地へと至る。

Verse 74

वयमेव सदात्रस्थाः श्रावणे मासि सत्तम । पौर्णमास्यां भविष्यामस्तव स्नेहादसंशयम्

われらは常にここに留まる。しかもシュラーヴァナ月（Śrāvaṇa）の満月の日、尊き者よ、汝への情愛ゆえに、疑いなく必ず顕現しよう。

Verse 75

तस्मिन्नहनि यस्तोयैः पितॄन्संतर्पयिष्यति । तस्याष्टादशकुष्ठानि क्षयं यास्यंति तत्क्षणात्

その日に、水の供養（タルパナ）によって祖霊ピトリを満足させる者は、十八種のクシュタ（皮膚の病）がその瞬間に滅び去る。

Verse 76

कपालोदुम्बराख्येंद्रमण्डलाख्यविचर्चिकाः । ऋष्यचर्मैककिटिभसिध्मालसविपादिकाः

カパーラ、ウドゥンバラ、インドラマンダラ、ヴィチャルチカー；さらにリシュヤチャルマ、エーカキティバ、シドゥマー、アーラサ、ヴィパーディカー—これらは挙げられた皮膚病の名である。

Verse 77

दद्रुसिता रुचिस्फोटं पुण्डरीकं सकाकणम् । पामा चर्मदलं चेति कुष्ठान्यष्टादशैव तु

「ダドル、シター、ルチ・スフォータ、プンダリーカ、サカー カナ、パーマー、チャルマダラ等」—かくして、まさにクシュタは十八種である。

Verse 78

गमिष्यंति न संदेह इत्युक्त्वांतर्दधुश्च ते । ऋषिः सिषेवे च रविं चक्रे रामायणं ततः

「彼らは去る、疑いはない」と言い終えると、彼らは姿を消した。その後、聖仙（ṛṣi）はラヴィ（太陽神）に奉仕し礼拝し、ついで『ラーマーヤナ』を編んだ。

Verse 79

तस्मात्पश्येच्च तं देवं सर्वयज्ञफलप्रदम् । शृणुयाच्च कथां चैनां सर्वपातकनाशिनीम्

ゆえに、あらゆる祭祀の果報を授けるそのデーヴァを拝観すべきであり、また一切の罪を滅するこの物語をも聴聞すべきである。

Verse 278

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां सहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये देविकामाहात्म्यमूलस्थानमाहात्म्यवर्णनंनामाष्टसप्तत्युत्तर द्विशततमोऽध्यायः

かくして『シュリー・スカンダ・マハープラーナ』—八万一千頌の集成—第七巻プラバーサ・カンダ、第一部「プラバーサ聖域功徳（Prabhāsa-kṣetra-māhātmya）」において、「デーヴィカーの功徳と原初の聖地（ムーラスターना）の功徳の叙述」と名づけられた第278章はここに終わる。