Adhyaya 28

Verse 1

मार्कण्डेय उवाच । कृत्वा जागरणं विष्णोर्यथान्यायं नरेश्वर । पितॄन्यच्छति पुण्यं च ततः किं कुरुते यमः

マールカンデーヤは言った。「おお、人々の主よ。正しい作法に従ってヴィシュヌのために夜の守夜を行えば、その功徳は祖霊（ピトリ）に施される。そうなれば、ヤマはその人にいかなる力を及ぼし得ようか。」

Verse 2

भुक्तो वा यदि वाऽभुक्तः स्वच्छो वाऽस्वच्छ एव वा । विमुक्तिः कथिता तत्र हरिजागरणान्नृणाम्

食したか否か、清浄であるか不浄であるかにかかわらず—そこにおいて、人々にはハリ（ヴィシュヌ）への守夜によって解脱が説き明かされる。

Verse 3

अस्नातो वा नरः स्नातो जागरे समुपस्थिते । सर्वतीर्थाप्लुतो ज्ञेयस्तं दृष्ट्वा दिवमाव्रजेत्

沐浴したか否かにかかわらず、守夜の時が到来すれば、その人は一切の聖なるティールタに沐浴した者と知るべきである。彼を見れば、天界に至る。

Verse 4

श्वपचा जागरं कृत्वा पदं निर्वाणमागताः । किं पुनर्वर्णसंभूताः सदाचारपरास्तथा

犬を煮る者と呼ばれるような賤しめられた境遇に生まれた者でさえ、守夜を行って涅槃の境地に至った。ましてや、諸ヴァルナに生まれ、善き行いに専心する者は言うまでもない。

Verse 5

युवतीनादमाकर्ण्य यथा निद्रा न जायते । जागरे चैवमेव स्यात्तत्कथानां च कीर्तने

若い女性たちの声を聞けば眠りが起こらぬように—同じく夜の守り（ジャーガラ）においては、主の聖なる物語を唱え語り継ぐことで眠気は払い去られる。

Verse 6

ब्रह्महत्या सुरापानं स्तेयं गुर्वंगनागमः । उत्कल्लनं मनःपापं शोधयेद्विष्णु जागरः

バラモン殺し、酒を飲む罪、盗み、師の妻に近づく罪、暴虐の越法、そして心の罪—ヴィシュヌの守夜はそれらを清める。

Verse 7

विमुक्तिः कामुकस्योक्ता किं पुनर्वीक्षतां हरिम्

欲に駆られる者にさえ解脱が説かれるのなら、ましてやハリを拝する者には、いかほどであろうか。

Verse 8

वाचिकं मानसं पापं करणैर्यदुपार्जितम् । अन्यैर्निमिषमात्रेण व्यपोहति न संशयः

言葉の罪、心の罪、諸々の働きによって積まれたものも—この修行により瞬く間に払い除かれる。疑いはない。

Verse 9

गोष्ठ्यां समागता ये तु तेषां पापं कुतः स्मृतम् । मातृपूजा गयाश्राद्धं सुतीर्थगमनं तथा । जागरस्य नृणां राजन्समानि कवयो विदुः

聖なる集いに集まった者たちに、どうして罪が語られようか。母への礼拝、ガヤーでのシュラーダ、そして勝れたティールタへの巡礼—これらは人々の守夜に等しいと詩人たちは知る、王よ。

Verse 10

जननीपूजनं भूप ह्यश्वमेधायुतैः समम् । पूर्णं वर्षशतं भूप कुशाग्रेणोद्धृतं जलम्

王よ、母を礼拝し供養する功徳は、一万のアシュヴァメーダ祭に等しい。さらに王よ、クシャ草の先で水をすくい上げる行を満百年続けることも、大いなる功徳として讃えられる。

Verse 11

पिबन्पात्रे द्विजः सम्यक्तीर्थे पुष्करसंज्ञिते । जागरस्यैव चैतानि कलां नार्हंति षोडशीम्

たとえプシュカラと名づけられたティールタにおいて、二度生まれの者（ドヴィジャ）が器から正しく水を飲んだとしても、その功徳は、ただ一つの徹夜の功徳の十六分の一にも及ばない。

Verse 12

कृत्वा कांचनसंपूर्णां वसुधां वसुधाधिप । दत्त्वा यत्फलमाप्नोति तत्फलं हरिजागरे

大地の主よ、全世界を黄金に作り変えて布施することで得られる功徳、その同じ功徳が、ハリのための徹夜（ハリジャーガラナ）によって得られる。

Verse 14

निकृंतनं कर्मणश्च ह्यात्मना दुष्कृतं कृतम् । व्यपोहति न संदेहो येन जागरणं कृतम् । संक्षेपतः प्रवक्ष्यामि पुनरेव महीपते । जागरे पद्मनाभस्य यत्फलं कवयो विदुः

疑いはない。徹夜の行をなす者は、自らが犯した悪しき業を断ち切り、払い除く。王よ、賢者たちが知るところに従い、パドマナーバ（蓮華の臍の主）のために徹夜する果報を、改めて簡潔に説こう。

Verse 15

रवेर्बिंबमिदं भित्त्वा स योगी हरिजागरे । प्रयाति परमं स्थानं योगिगम्यं निरंजनम् । सांख्ययोगैः सुदुःखेन प्राप्यते यत्पदं हरेः

そのヨーギーは、ハリのための徹夜によってこの太陽の円盤を突き破り、ヨーギーの到達し得る、汚れなき最高の住処へと至る。すなわち、通常はサーンキヤとヨーガを大いなる苦行として修してこそ得られる、ハリの境地である。

Verse 16

नद्यो नदा यथा यांति सागरे संस्थितिं क्रमात् । एवं जागरणात्सर्वे तत्पदे यांति संस्थितिम्

川や流れが時を経て次第に大海の安住へと至るように、同じく聖なる徹夜の覚醒によって、すべての者はその至上の境地に定住する所へと至る。

Verse 17

मेरुमंदरमानानि कृत्वा पापानि वा नरः । हरिजागरणे तानि व्यपोहति न संशयः

たとえ人がメール山とマンダラ山ほどの大罪を積んだとしても、ハリのための聖なる徹夜によってそれらは払い除けられる――疑いはない。

Verse 18

राज्यं स्वर्गं तथा मोक्षं यच्चान्यदीप्सितं नृणाम् । ददाति भगवान्कृष्णः स्वगीतैर्जागरे स्थितः

王権、天界、解脱（モークシャ）、そして人々の望むあらゆるものを――バガヴァーン・クリシュナは、徹夜の覚醒にとどまり、自らの讃歌を歌う者にすべて授け給う。

Verse 19

जागरेणैव पापानां श्वपचानां महीपते । तत्पदं कविभिः प्रोक्तं किं पुनस्तु द्विजन्मनाम्

王よ、ただ徹夜の行によってさえ、罪深きシュヴァパカ（śvapaca）も賢者たちによりその至上の境地に至ると説かれる。ましてや二度生まれの者（ドヴィジャ）においては、なおさらである。

Verse 20

जपध्यानविहीनस्य गायकस्यापि भूपते । कर्मभ्रष्टस्य च प्रोक्तो मोक्षस्तु हरिजागरे

王よ、ジャパ（真言誦持）と禅定を欠く歌い手であっても、また定められた務めから外れた者であっても、ハリのための徹夜によって解脱が得られると説かれている。

Verse 21

तन्नास्ति त्रिषु लोकेषु पुण्यं पुण्यवतां नृणाम् । यत्तु साधयते भूप जागरे संव्यवस्थितः

王よ、三界のうちに、いかに功徳ある人々の善行といえども、堅く聖なる徹夜の守夜（ジャーガラ）に安住して成し遂げる功徳に等しいものはない。

Verse 22

त्वया पुनरिदं कार्य्यं स्मर्त्तव्यो गरुडध्वजः । एकादश्यां न भोक्तव्यं कर्तव्यं जागरं सदा

ゆえに汝はこうせよ。ガルダを旗印とする主を常に憶念せよ。エーカーダシーには食を断ち、つねに聖なる守夜（ジャーガラ）を行うべし。

Verse 23

जागरे वर्त्तमानस्य श्वपचस्य गतिर्भवेत् । किंपुनर्वर्णजातीनां वैष्णवानां महीपते

王よ、たとえ犬肉を煮る者という最下層の生まれであっても、聖なる守夜において目覚めていれば善き帰趣を得る。ましてや、諸ヴァルナに属するヴァイシュナヴァたちは、いかばかりか、地の主よ。

Verse 24

ये तु जागरणे निद्रां न यांति नृपपुंगव । न तेषां जननी याति खेदं गर्भावधारणात्

王の中の最勝者よ、守夜のあいだ眠りに落ちぬ者たちについては、その母は胎内に宿し産んだことによる苦悩を受けない。

Verse 25

तस्माज्जागरणं कार्य्यं मातुर्जठरवर्जिभिः । भीतेर्मोक्षपरैर्मर्त्यैः सुखचेष्टाबहिष्कृतैः

ゆえに、母胎への再来を離れんと願い、輪廻（サンサーラ）を畏れ、解脱（モークシャ）に心を定め、安楽への耽溺を捨てた人々は、夜の聖なる守夜（ジャーガラ）を行うべきである。

Verse 26

यस्तु जागरणं रात्रौ कुर्याद्भक्तिसमन्वितः । निमिषेनिमिषे राजन्नश्वमेधफलं लभेत्

しかし、信愛を伴って夜の覚醒（夜通しの御守り）を行う者は、王よ、刹那ごとに、刹那また刹那に、アシュヴァメーダ祭の果報を得る。

Verse 27

शयनो त्थापनाभ्यां च समं पुण्यमुदाहृतम् । विशेषो नास्ति भूपाल विष्णुना कथितं पुरा

臥すことと起つこと、そのいずれにおいても功徳は等しいと説かれる。王よ、差別はない。これは古くヴィシュヌが語ったところである。

Verse 28

ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः स्थिताः शूद्राश्च जागरे । पक्षिणः कृमिकीटाश्च ह्यनेके चैव जंतवः । ते गताः परमं स्थानं योगिगम्यं निरंजनम्

ブラーフマナ、クシャトリヤ、ヴァイシャ、シュードラで覚醒の守夜にとどまった者たち、さらに鳥、虫、昆虫など多くの生きものまでもが、瑜伽行者の到達する、垢なき最高の住処へと至った。

Verse 29

यानि कानि च पापानि ब्रह्महत्यासमानि च । कृष्णजागरणे तानि क्षयं यांति न संशयः

いかなる罪であれ、たとえブラフマ殺し（ブラフマハティヤー）に等しい重罪であっても、クリシュナの守夜においては滅び去る。疑いはない。

Verse 30

एकतः क्रतवः सर्वे सर्वतीर्थसमन्विताः । एकतो देवदेवस्य जागरः कृष्णवल्लभः । न समं ह्यधिकः प्रोक्तः कविभिः कृष्णजागरः

一方には、あらゆる供犠とすべての聖なるティールタがある。もう一方には、神々の神の守夜、クリシュナに愛される御方の守夜がある。詩人たちは、クリシュナの守夜は等しいのみならず、より勝れていると説く。

Verse 31

सूर्यशक्रादयो देवा ब्रह्मरुद्रादयो गणाः । नित्यमेव समायांति जागरे कृष्णवल्लभे

スーリヤ、シャクラら諸天、またブラフマーとルドラを首とする神々の群れは、まことに日々、クリシュナに愛されるその夜の覚醒の供養（ジャーガラ）へと集い来る。

Verse 32

गंगा सरस्वती रेवा यमुना च शतह्रदा । चंद्रभागा वितस्ता च नद्यः सर्वाश्च तत्र वै

そこにはまことに、ガンガー、サラスヴァティー、レーヴァー、ヤムナー、シャタフラダーがあり、さらにチャンドラバーガーとヴィタスターもある――実に、あらゆる河川がそこに臨在する。

Verse 33

सरांसि च ह्रदाश्चैव समुद्राः कृत्स्नशो नृप । एकादश्यां नृपश्रेष्ठ गच्छंति हरिजागरे

王よ、統べる者の中の最勝者よ。エーカーダシーの日には、あらゆる湖沼と池、さらには大海までもが、ことごとくハリの夜の覚醒（ジャーガラ）へと赴く。

Verse 34

स्पृहणीयास्तु देवेभ्यो ये नराः कृष्णजागरे । नृत्यं गीतं प्रकुर्वंति वीणावाद्यं तथैव च

クリシュナの夜の覚醒において、舞い、歌い、またヴィーナーを奏でる人々は、まことに神々さえ羨むほどの者である。

Verse 35

भक्त्या वाऽप्यथवाऽभक्त्या शुचिर्वाप्यथवाऽशुचिः । कृत्वा जागरणं विष्णोर्मुच्यते पापकोटिभिः

信愛（バクティ）をもって行おうと、信愛なく行おうと、清浄であろうと不浄であろうと――ヴィシュヌの夜の覚醒（ジャーガラ）を修すれば、無数（クロール）もの罪より解き放たれる。

Verse 36

पादयोः पांसुकणिका यावत्तिष्ठंति भूतले । तावद्वर्षसहस्राणि जागरी वसते दिवि

足の塵の微粒が大地にとどまるかぎり、その同じ幾千年のあいだ、夜の覚醒を守る者は天界に住まう。

Verse 37

तस्माद्गृहं प्रगन्तव्यं जागरे माधवस्य च । कलौ मलविनाशाय द्वादशद्वादशीषु च

ゆえに、マーダヴァの夜のジャーガラナ（徹夜の礼拝）のため主の寺院へ赴くべきである。カリの世には垢を滅するため、とりわけ第十二日とドヴァーダシーに行うべきである。

Verse 38

सुबहून्यपि पापानि कृत्वा जागरणं हरेः । निर्द्दहेन्मेरुतुल्यानि युगकोटिशतान्यपि

たとえ数多の罪を犯したとしても、ハリの夜のジャーガラナを修すれば、それらは焼き尽くされる――須弥山のごとく巨大な罪であっても、幾百億のユガに積もったものさえ。

Verse 39

उन्मीलिनी महीपाल यैः कृता प्रीतिसंयुतैः । कलौ जागरणोपेता फलं वक्ष्यामि तच्छृणु

大地を護る王よ、聞け。カリの世において、夜のジャーガラナを伴い、心からの歓喜をもって修されるウンミーリニー（Unmīlinī）の果報を、我は説き明かそう。

Verse 40

स्थितौ युगसहस्रं तु पादेनैकेन भूतले । काश्यां च जाह्नवीतीरे तत्फलं लभते नरः

人は、カーシーにおいて、またジャーナヴィー（ガンガー）の岸辺にて、ただ一つの足で大地に千ユガ立ち続ける苦行によって得られるのと同じ果報を得る。

Verse 41

भवेद्युगसहस्रं च विनाऽहारेण यत्फलम् । उन्मीलिनीं समासाद्य फलं जागरणे हरेः

千劫のあいだ断食して得られる功徳も、ウンミーリニーを修して得るなら、ハリのために夜通し守夜する功徳となる。

Verse 42

दुष्प्राप्यं वैष्णवं स्थानं मखकोटिशतैः कृतैः । हेलया प्राप्यते नूनं द्वादश्यां जागरे कृते

幾百億の供犠を修しても得難いヴァイシュナヴァの住処も、ドヴァーダシーに夜通しの守夜を行えば、わずかな労でも必ず到達できる。

Verse 43

न कुर्वंति व्रतं विष्णोर्जागरेण समन्वितम् । परस्वं पारदार्यं च पापं तान्प्रति गच्छति

夜通しの守夜を伴うヴィシュヌの誓戒を行わぬ者には、他人の財を貪る罪と、他人の妻を犯す罪とがまとわりつく。

Verse 44

एकेनैवोपवासेन भावहीनास्तु मानवाः । निर्द्दग्धाऽखिलपापास्ते प्रयांति स्वर्गकाननम्

ただ一度の断食だけでも、たとえ深い信愛に欠ける人であっても、あらゆる罪は焼き尽くされ、天界の林苑へと赴く。

Verse 45

यत्र भागवतं शास्त्रं यत्र जागरणं हरेः । शालिग्रामशिला यत्र तत्र गच्छेद्धरिः स्वयम्

バーガヴァタの聖典が敬われ、ハリの守夜が行われ、シャーリグラーマ石が安置されるところには、ハリご自身がみずから臨在される。

Verse 46

न पुर्य्यः पावनाः सप्त कलौ वेदवचो नहि । यादृशं वासरं विष्णोः पावनं जागरान्वितम्

カリの世においては、ヴェーダの言葉も七つの聖都がかくも浄めるとは告げない。ヴィシュヌの聖日を、徹夜の覚醒（ジャーガラ）とともに守ることこそ、最も清浄ならしめる。

Verse 47

संप्राप्ते वासरे विष्णोर्ये न कुर्वंति जागरम् । मज्जंति नरके घोरे नरानार्य्यो न संशयः

ヴィシュヌの聖日が到来しても徹夜の守夜（ジャーガラ）を行わぬ者は、恐るべき地獄に沈む。かかる者は行い卑しき者にして、疑いない。